Македонија
Признанија за првите луѓе на МСМЈЛК при УКИМ
Денот на македонскиот јазик, Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје (УКИМ) го посвети на Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура (МСМЈЛК при УКИМ) и остварувањата во афирмацијата на македонистиката.
„Од школа за македонски јазик за странски слависти, на чие прво издание имало 21 учесник од 12 земји, Семинарот прерасна во главен придвижник и стожерник на развојот на македонистиката на странските универзитетски центри и академско јадро на меѓународната афирмација на македонскиот јазик, литература и култура. Факт е – токму МСМЈЛК при УКИМ е оној што е заслужен не само за тоа што денес, македонистиката се изучува на универзитетите ширум светот, туку и што македонистиката има бројни посветеници и афирматори на сите континенти – истражувачи, универзитетски професори, книжевни преведувачи, публицисти… Тие се дел од оние над 4000 учесници на школите на Семинарот, но и од некогашните и сегашни студенти на лекторатите по македонски јазик на странските универзитети. Ама заслужен е и за тоа што како резултат од неговата соработка со странските универзитетски центри, денес има и македонистички подмладок во странските академски и културни средини, кој е една од гаранциите за перспективите на странската македонистика во времето што е пред нас.
Но, исто толку, неспорен факт е и дека Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура е оној што веќе пет децении го поттикнува развојот на странската македонистичка научна мисла.” – истакна ректорот на УКИМ, проф. д-р Никола Јанкуловски.
УКИМ, во знак за признание за посебен придонес за афирмацијата на македонистиката, додели благодарници на универзитетските професори – директори на МСМЈЛК при УКИМ од неговото основање наваму: акад. Александар Спасов (постхумно), акад. Божидар Видоески (постхумно), проф. д-р Томе Саздов (постхумно), проф. д-р Кирил Конески (постхумно), проф. д-р Томислав Тодоровски, проф. д-р Коста Пеев, проф. д-р Максим Каранфиловски, проф. д-р Емилија Црвенковска, проф. д-р Славица Велева и проф. д-р Весна Мојсова-Чепишевска, која со МСМЈЛК при УКИМ раководи од 2019 година.
Признание e доделено и на лекторот кој досега најдолго се посвети на развивањето на дејноста на МСМЈЛК при УКИМ, Роза Тасевска.
„Во оваа година, кога чествуваме и 120 години од објавувањето на клучната книга за македонистиката – ‘За македонцките работи’ од Крсте Петков Мисирков, чинам, нема посоодветен ден за да се случи ова, од овој – Денот на македонскиот јазик. Затоа што објавувањето на македонската азбука на 5 мај 1945 година е клучен миг во кодификацијата на македонскиот литературен јазик со која се остварија заложбите на Мисирков од 1903 година. А коментирајќи ги нападите врз македонскиот јазик од некои политички и научни центри, Конески, во една прилика истакна: ‘најдостојниот одговор ние го даваме тогаш, кога знаеме да ги цениме како што треба и да ги штитиме придобивките на јазичното поле од 1945 година, како суштествена компонента на нашиот национално-културен развиток. Секакво поинакво постапување би значело пројава на лекомисленост во една сериозна ситуација.’ Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура, веќе речиси 56 години е заштитник и афирматор на тие придобивки. И онака како што нè учеше Конески го дава најдостојниот одговор – и дома, и ширум светот. Притоа, треба да имаме предвид и дека Семинарот не само што го вреднува она што е веќе суштетвена компонента, туку постигнува резултати кои се и клучни за нови поглавја на нашиот национално-културен развиток, вклучително и преку Меѓународната научна конференција која е централна точка на меѓународниот научен интерес за македонистиката.” – посочи ректорот на УКИМ, Јанкуловски.
Во завршницата на настанот беше посочено: „Со заложбите и остварувањата на МСМЈЛК при УКИМ, развојот на странската македонистика веќе се одвива по цврсто утврдена патека на која има јасни патокази за развојот во времето што следи. Аманетот на Конески се остварува и ќе се остварува. Македонскиот збор и мисла одекнуваат низ светот! “
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Македонија
Објавена петиција за забрана на социјални мрежи за деца до 12 години во Македонија
Граѓанската иницијатива „Иницијатива за безбедно детство“ објави петиција со која се бара воведување забрана за употреба на социјални мрежи за деца до 12 години и регулација на пристапот за малолетници до 16 години во Македонија.
„Ние сме група загрижени и општествено одговорни родители, наставници, стручни лица и граѓани што започнуваме петиција со која бараме воведување забрана за употреба на социјални мрежи за деца до 12 години и регулација на пристапот за малолетници до 16 години во Македонија. Под името „Иницијатива за безбедно детство“, ова граѓанско движење има за цел да поттикне законски измени и системска регулација во нашата држава, што ќе ја заштитат дигиталната безбедност, менталното здравје и приватноста на најмладите“, велат од иницијативата.
Од таму велат дека штетата веќе се случува пред нашите очи.
„Сите сведочиме на негативните ефекти, од нарушено ментално здравје, онлајн врсничко насилство, самоповредување, опасни „предизвици“, намалена концентрација и изобличена перцепција за вредности и успех. Во услови на недоволна законска регулација и слаб надзор, тие остануваат изложени на ризици кои државата има обврска да ги превенира. Австралија, Франција, Шпанија, Шведска, Данска, Словенија итн. се охрабрија кон првиот и најважен чекор: забрана за употреба на социјални мрежи за деца и регулација на употребата од страна на адолесцентите. Обединетите нации препорачуваат да се подигне возрасната граница за дозволена употреба на социјални медиуми, а Европскиот парламент усвои препорака со која се предлага минимална возраст од 16 години за неограничен пристап до социјалните мрежи во ЕУ“, велат од граѓанската иницијатива.
Тие со петицијата бараат заштита на децата преку иницирање законска и практична рамка:
● Воведување забрана за употреба на социјални мрежи до 12-годишна возраст и регулација за деца до 16 години при регистрирање и самостојна употреба на социјални мрежи и платформи за кратки видеа, преку задолжителна верификација или целосна забрана доколку не се прифатат и имплементираат пропишаните стандарди.
● Обврска за социјалните медиуми и апликациите да обезбедат технички и правни механизми за родителска согласност/сертификат од родител или старател и спречување или ограничување пристап за деца под 12 години.
● Ограничување на алгоритамско таргетирање и автоматско препорачување креативни и вирусни содржини за профили идентификувани како детски.
● Обврска за посебна заштита и обработка на детските податоци согласно национални стандарди, со засилени безбедносни мерки.
● Јасно дефинирани санкции и механизми за брзо отстранување на штетна и опасна содржина.
● Национална програма за дигитална писменост и поддршка на менталното здравје на учениците и нивните семејства.
Линк до петицијата: https://c.org/g5MnSHrB8Y
Македонија
Левица: Ќе поднесеме предлог – закон за департизација и искоренување на непотизмот во јавното здравство
Пратеничката група на Левица до Собранието на Република Македонија ќе поднесе Предлог-закон за укинување на дискреционото право на директорите во јавното здравство при вработување, со кој се воведува обврска за избор на најдобро рангираните кандидати на транспарентни конкурси со јасни, мерливи и проверливи критериуми, соопштија од партијата.
Од таму појаснуваат дека со Предлог-законот се прави неопходен и одлучен чекор кон дефинитивно укинување на децениските практики на непотизам, партизација и клиентелизам, преку елиминирање на дискреционите овластувања и воведување задолжително почитување на ранг – листите и објективните критериуми при вработување.
„Јавното здравство со децении е оптоварено со системски непотизам, партизација и клиентелизам, каде што роднинските врски и партиската подобност се вреднуваат повеќе од стручноста, знаењето и професионалниот интегритет. Дискреционото право на директорите се претвори во институционализиран механизам за репродукција на привилегии, со што јавното здравство функционира како затворен систем на наследни и партиски вработувања. Како директна последица на ваквите политики, најквалитетните и највисоко рангираните здравствени работници се системски оттурнати од јавното здравство и принудени својата професионална кариера да ја продолжат во приватните здравствени установи во државата, каде што нивното знаење станува пазарна стока или во здравствените системи во странство, каде што државата практично го извезува сопствениот образуван кадар од државните универзитети“, велат од партијата.
Овој двоен одлив, кон приватниот сектор и кон странство, додаваат од Левица, претставува тежок удар врз јавното здравство.
Според Левица, државата инвестира во образование и обука на здравствени работници, а придобивките од таа инвестиција ги собираат приватните профитни структури, други држави или промена на професијата. Истовремено, велат од Левица, Фондот за здравствено осигурување сноси дополнителни трошоци за лекување во приватни установи и во странство, додека пациентите продаваат дел од својот имот да се лекуваат во приватни клиники или други држави.
„Јавното здравство мора да биде систем на знаење, одговорност и еднакви шанси, а не поле за семејни и партиски привилегии. Левица ги повикува сите пратеници во Собранието да го поддржат овој Предлог-закон и да застанат на страната на јавниот интерес, здравствените работници и пациентите. Поддршката на овој закон е јасен показател дали се брани јавното здравство или се продолжува со заштита на непотизмот и клиентелизмот“, велат од Левица.
Македонија
Продлабочување на стратешкото партнерство со САД во фокусот на средбите на Гаши во Вашингтон
За време на работната посета на Вашингтон, претседателот на Собранието, Африм Гаши, оствари средба со Даниел Џ. Лотон, заменик-помошник секретар во Бирото за европски и евроазиски прашања на Стејт департментот на САД.
„На оваа средба беше потврдено непоколебливото партнерство меѓу двете земји, изградено врз заеднички демократски вредности, посветеноста на владеењето на правото, борбата против корупцијата и посветеноста на меѓународниот мир и стабилност. Соговорниците разменија мислења за актуелните геополитички настани, безбедносните предизвици и конструктивната улога на Република Северна Македонија како фактор на стабилност во Западен Балкан“, соопштија од Собранието.
Гаши информирал за континуираните напори за полноправна интеграција во Европската унија и изразил благодарност за континуираната поддршка на САД во процесот на реформите.

Гаши на средбата беше придружуван од потпретседателите на Собранието, Антонијо Милошоски и Јован Митрески, како и од владината делегација, составена од министерот Стефан Андоновски, Златко Пирински и генералниот секретар на Владата, Игор Јанушев.
По средбите во Вашингтон, Гаши се сретна и со Филип Рикер, поранешен амбасадор на САД во Република Северна Македонија и докажан пријател на земјата, со кого разговарале за неодамнешните политички настани и продлабочувањето на стратешкото партнерство со Соединетите Американски Држави.
На средбите биле потврдени одличните билатерални односи и заедничката посветеност за продлабочување на трансатлантската соработка.

