Македонија
Што е конго-кримска хеморагична треска, како се пренесува и како да се заштитиме

По смртниот случај со младата штипјканка, која почина од конго-кримска хеморагична треска поради каснување од крлеж, како и новиот случај на зараза потврден кај вработен на Клиниката за инфективни болести, кој бил во контакт со девојката, се поставува прашањето што, всушност, знаеме за оваа болест, како се пренесува, но и како да се заштитиме.
Надлежните смируваат дека не треба да се крева паника, а појава на нови случаи на конго-кримска хеморагична треска не очекуваат во блиска иднина.
Факти
Конго-кримската хеморагична треска (ККХТ) е широкораспространета болест, која се пренесува преку крлежи, предизвикана од вирус (Nairovirus) од семејството Bunyaviridae.
Вирусот на конго-кримска хеморагична треска предизвикува сериозни епидемии на вирусна хеморагична треска.
Смртноста од ККХТ достигнува и до 40 %.
Вирусот се пренесува на човек, пред сѐ, од крлежи на домашни животни. Преносот од човек на човек може да се случи како резултат на близок контакт со крв, секрет, органи или други телесни течности на заболените лица.
ККХТ е ендемична во Африка, на Балканот, Блискиот Исток и во Азија.
Не постои вакцина за луѓето и животните, а лекувањето е симптоматско.
Пренесување
Вирусот на ККХТ се пренесува на луѓето или по каснување од крлеж или преку контакт со заразена крв или животински ткива за време и непосредно по колењето на животните. Повеќето од случаите на заболување се однесуваат на луѓе што се вклучени во работа со добиток, како што се земјоделските работници, работници во кланици и ветеринарите.
Преносот од човек на човек може да се случи како резултат на близок контакт со крв, секрет, органи или други телесни течности на заболените лица.
Знаци и симптоми
Должината на периодот од заразување до појава на симптомите зависи од начинот на стекнување на вирусот. По инфекцијата со каснување од крлеж, периодот е обично од еден до три дена, со максимум девет дена. Периодот по контакт со заразена крв или ткива е обично пет-шест дена, со документирани максимум 13 дена.
Почетокот на болеста е ненадеен, со главоболка, висока температура, болки во грбот, болки во зглобовите, болки во стомакот и повраќање. Црвени очи, зацрвенето лице, црвено грло и црвени дамки на непцето, се исто така присутни. Може да се јави жолтица, а во потешки случаи промени во расположението. Како што напредува болеста, на телото на заболениот се јавуваат големи делови со модринки, како и крвавење од носот. Закрепнувањето е бавно.
Случаи на конго-кримска хеморагична треска во Македонија имало и во минатото
Прва опишана епидемија на ова заболување во Република Македонија е во 1971 година, при што заболеле 13 лица со два смртни исхода во едно семејство во с. Чифлик, Тетовско. По оваа епидемија, лабораториски бил потврден еден случај во 2010 година.
Со оглед дека постојат услови за природни жаришта и на други подрачја во нашата република и ова заболување претставува потенцијална опасност. Од соседните земји болеста е ендемска во Косово, а регистрирани се спорадични случаи и во неколку други европски земји.
Превенција и контрола
Мерките за превенција и контрола на заболувањето се насочени кон:
Намалување на ризикот од пренос од крлеж на човек:
- Доколку престојувате во место каде што има крлежи, носете облека што нема да остава откриени делови од телото – покријте ги рацете, нозете и другите експонирани делови – врат, глава;
- Носете светла облека за да се овозможи лесно откривање крлежи на облеката;
- Испрскајте ја облеката со спреј на база на синтетички пиретроид – перметрин или употребете купена, специјално третирана со перметрин облека за да се намали можноста за закачување на крлежите на облеката. Внимавајте да не прскате од спрејот на кожата на откриените делови од телото;
- Дополнителна заштита ќе ви обезбедат репелентите против крлежи и инсекти со посебна состојка, кои може да се нанесуваат на гола кожа. За постигнување максимален ефект, нанесувајте репелент на секои 1-2 часа ако престојот во ризични предели е подолготраен (поновите хемиски производи овозможуваат заштита од 8 до 12 часа). Употребувајте ги според пропишаното упатство бидејќи при честа и ексцесивна употреба кај деца, иако ретко, можни се несакани ефекти во смисла на сериозни невролошки компликации;
- По можна експозиција на убоди од крлежи, направете детаљна проверка на своето тело и на облеката, како и на телото и облеката на вашите децата. Особено внимание посветете им на влакнестите делови од телото, каде што крлежите најчесто се закачуваат, вклучително и главата, вратот и пределот зад ушите, особено кај децата. Крлежите исто често се закачуваат под пазувите, на ципите, под градите кај жените, на стомачните превиткувања и сл);
- Настојувајте да ги контролирате животните за присуство на крлежи и доколку има, соодветно да се елиминираат; и
- Избегнувајте региони каде што се присутни крлежи и делови од годината кога се тие најактивни.
Намалување на ризикот од пренос од животно на човек:
- Носете ракавици и друга заштитна облека додека ракувате со животни или нивни ткива во ендемични области, особено за време на колење;
- Карантин на животните пред да влезат во кланици или рутински да се третираат со пестициди две недели пред колењето.
Намалување на ризикот од пренос од човек на човек:
- Избегнете близок физички контакт со лица заболени од ККХТ;
- Носете ракавици и заштитна опрема кога се грижите за болните луѓе;
- Редовно мијте ги рацете со вода и сапун по активностите за грижа/нега или посетата на болните луѓе.
Извор: Институт за јавно здравје
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Македонија
Тројца повредни во пожарот во дискотеката „Пулс“ сè уште се во болница: еден во Истанбул, двајца во „Систина“

Тројца повредени во пожарот во дискотеката „Пулс“, при што загинаа 62 лица, веќе шести месец се на болничко лекување. Директорот на Фондот за здравствено осигурување, Сашо Клековски, рече дека еден од нив е во Истанбул, а двајца се во скопската болница „Аџибадем Систина“.
„Ме радува да спомнам дека за неколку дена бројот на повредени што се хоспитализирани се намали на тројца. Двајца пациенти се пуштени на домашно лекување, еден пациент од Истанбул се врати на 27 август и тој е на домашно лекување и еден пациент од Клиниката за пластична хирургија исто така е пуштен на домашно лекување. Во моментот на лекување во болнички услови останува еден повреден во Истанбул и двајца повредени во ‘Аџибадем Систина’. За жал, двајца сè уште се во тешка, но не критична состојба. Се надевам дека и таму борбата ќе биде успешна и ќе излезат закрепнати“, рече директорот Клековски денес при посетата на болницата во Кочани.
Освен тројцата, кои се на болничко лекување, двајца пациенти сè уште имаат потреба од повремени интервенции оти имаат отворени рани и тие се третираат во Кочани, а Фондот ги покрива контролите за шестмина повредени во болницата „Пирогов“ во Софија, Бугарија, настрана од физикалните терапии, кои редовно се вршат во кочанската болница.
Клековски извести дека пластичен хирург од Белгија направил процена на повредите кај пациентите со изгореници на лицето, вратот и на дланките.
„Имавме чест, дојде познат пластичен хирург од Белгија, кој правеше процена на повредените со изгореници на лицето, на вратот и на дланките. Тоа се осумнаесеттемина повредени со најсензитивни повреди за кои ќе треба подолготраен третман понатаму. Ние сме тука, ќе ја продолжиме поддршката и ќе направиме сè што е потребно повредените да излезат живи, здрави и убави“, рече директорот Клековски и уште еднаш потенцира дека закрепнувањето на повредените е борба на долги патеки.
Директорката на кочанската болница, Катерина Паниќ-Мирчовска, рече дека сè уште е рано за естетски зафати кај повредените, но доколку се неопходни зафати на функционалните делови, како што прстите и вратот, можни се корекции доколку има такви предлози. Паниќ-Мирчовска вели дека силиконските маски направени со 3Д-скениранње и печатење веќе се изработени и во наредниот период ќе ги добијат повредените со лузни на лицето и вратот, а за шест месеци повторно ќе прават набавка на нова компресивна облека.
Македонија
Мицкоски: Почнуваме со проектот за третата фаза од пругата кон Бугарија

„Тоа ќе биде од големо значење за нас како држава, за Македонија како целина, бидејќи на тој начин ќе ја потврдиме онаа наша цел, а тоа е да бидеме крстосница на два многу значајни паневропски коридори, коридорот 10 и коридорот 8“, вели Христијан Мицкоски претседател на Владата на Република Северна Македонија одговарајќи на новинарско прашање до каде се процесните подготовки за третата фаза од изградбата на железничката пруга.
„Третата фаза е во процес на развивање, би рекол. Битно е дека сите оние пречки коишто во минатото се случуваа, се надминати. Постигната е согласност со нашиот источен сосед. Нашиот дел, би рекол, со одлуката на Влада да се активира грантот, што значи техничка поддршка од страна на Европската инвестициона банка, подразбира дека и ние отпочнуваме со овој проект. Техничката поддршка значи ревизија на основниот проект, ревизија на целосната документација и потоа објавување на јавен повик за изградба и на третата фаза, со што практично ние ќе ја заокружиме целата делница, којашто е дел од коридорот 8, од Куманово до граница со Бугарија“, изјави премиерот Мицкоски.
„Од другата страна, исто така, процесот добро напредува, така што, со ова коридорот 8 ќе биде целосно исполнет.
Коридорот 10 знаете е дел од проектот којшто го имаме со Владата на Обединетото Кралство, и тука сме во напредна фаза. Така што убави вести, убави моменти ќе има за Македонија и граѓаните во периодот којшто следи“, нагласи Мицкоски.
Македонија
И без документи, оние што се сомневаат дека биле непотребно оперирани нека поднесат претставка, повика Клековски

Сите што се сомневаат дека биле непотребно оперирани по скандалот дека се правеле операции на срце само за да се извлечат пари, треба да пријават. Директорот на Фондот за здравствено осигурување, Сашо Клековски, вели дека и по објавата на скандалот, кај нив нема претставки за непотребни операции.
„До средата немаше ниедна пријава или претставка за евентуална непотребна операција. Ги повикуваме сите пациенти што се сомневаат, без разлика дали имаат документи или не, да поднесат претставки. Документите за операциите се чуваат во архивите на болниците“, повика директорот Клековски.
Скандалот со наводно непотребни кардиохируршки интервенции во приватни болници во Скопје го обелодени кардиологот Сашко Кедев, кој јавно обвини дека кај пациенти без медицинска потреба се вршеле операции на срце, исклучиво поради финансиски интерес.
Сомневањата ги насочи кон приватните клиники „Жан Митрев“ и „Аџибадем Систина“, кои ги отфрлија тврдењата и рекоа дека работат според утврдени медицински протоколи и дека секоја интервенција е документирана и оправдана. Клиниките посочија дека се отворени за соработка со надзорните тела и ги поддржуваат сите иницијативи за транспарентност и контрола.
По наводите за непотребни операции, Министерството за здравство формира две комисии за расчистување на случајот. Едната е интерна, составена од лекари, претставници од Фондот, правници и економисти, која има задача да ги анализира сите кардиолошки и кардиохируршки операции во земјата во периодот од јануари 2023 година со август 2025 година. Втората комисија е меѓународна, составена од тројца лекари, кои ќе извршат надзор и во приватните и во јавните здравствени установи.