Согласно податоците за движењето на цените на берзата HUPX во Унгарија за 8 мај 2026 просечната часовна цена на еден мегават час електрична енергија (baseload) изнесува 140,46 евра/mwh, додека на MEMO цената е 124,11 евра/mwh.

Цената на електричната енергија во текот на дневните часови (9:00 – 15:00) (Power solar peak) на HUPX постигна ниво од 92,72 евра за мегават час, а на MEMO 87,85 евра.

Цена на Storage MAX, индекс кој ја покажува разликата помеѓу часовните берзански цени помеѓу 12 и 14 часот наспроти часовните берзански цени во периодот помеѓу 18 и 20 часот, изнесува 87,66 евра за мегават час.

Цената на природниот гас пак на унгарската берза CEEGEX изнесува 44,48 евра, додека цената според индексот на холандската берза, TTF Dutch е 43,84 евра. Информациите за движењето на цената на електрична енергија и на природниот гас, кои ги подготвува аналитичкиот тим на ЕДС, може да помогнат во попрецизно планирање на буџетите за потрошувачката на електрична енергија, да се заштеди на сметките за струја, како и компаниите да носат информирани деловни одлуки со кои што ќе ги намалат своите трошоци и поуспешно ќе ги реализираат своите бизнис планови.

(ПР)

Над 1000 сметководители и овластени сметководители од земјава и регионот, претставници на релевантни домашни институции и меѓународни организации, од академската заедница и деловниот сектор од земјава, како и студенти и средношколци, учествуваат на Третата регионална конференција, во организација на Институтот на сметководители и овластени сметководители (ИСОС). Програмата на годинешната конференција, која се одржува под мотото „Генерација со визија – Професија со иднина“, вклучува повеќе панел-дискусии и тематски сесии, а фокусот е ставен на трансформацијата на професијата во услови на засилена дигитализација, новите регулаторни барања и зголемена потреба од доверба и транспарентност. Посебен акцент ќе биде ставен на улогата на младите како двигатели на идните промени во професијата.

Конференцијата беше отворена од претседателката на ИСОС, Весна Прентоска и министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, што претставува своевидна потврда за стратешката важност на сметководствената професија за целокупниот економски, социјален и општествен развој на земјата.

„Сметководството денес не е само професија што регистрира бројки. Тоа е професија што создава доверба, поддржува донесување здрави одлуки и директно влијае врз економските текови. Со оваа конференција ја продолжуваме дискусијата за иднината на професијата, која им припаѓа на младите и мора да биде дигитална, етичка, да се темели на стандарди и да биде ориентирана кон создавање дополнителна вредност. Нашата цел е да изградиме генерација на професионалци кои ќе имаат капацитет не само да одговорат на предизвиците, туку и да ја водат трансформацијата“, истакна претседателката на ИСОС, Весна Прентоска.

Министерот за дигитална трансформација, Стефан Андоновски, се осврна на значењето на дигитализацијата за натамошната модернизација на професијата. „Дигитализацијата има вистинска вредност само тогаш кога граѓаните и компаниите ќе ја почувствуваат во секојдневието. Кога една услуга ќе се заврши побрзо. Кога нема да се бара документ што веќе постои во друга институција. Кога сметководителот ќе има повеќе време за анализа и советување, а помалку време за административни формалности. Кога компанијата ќе може да се фокусира на раст, наместо на бирократски лавиринти“, изјави министерот Андоновски. „Како професија што создава доверба, обезбедува финансиска дисциплина, помага во носење исправни деловни одлуки и има директно влијание врз стабилноста и развојот на економијата, дигиталната трансформација на сметководството преставува суштинска тема за иднината на компаниите, за ефикасноста на институциите и за конкурентноста на целата економија“, дециден е министерот.

Во рамки на Конференцијата беше потпишан и Меморандум за соработка помеѓу ИСОС и Стопанската комора на Северна Македонија, со кој се воспоставува рамка за долгорочна и систематска соработка меѓу двете организации. Документот што го потпишаа претседателите на двете организации – Весна Прентоска и Бранко Азески – ги содржи општите начела и начини на оваа соработка, која треба да придонесе за натамошно унапредување на квалитетот и транспарентноста на финансиското известување и поддршка на компаниите во примената на домашната и меѓународната регулатива во оваа област, како и за зајакнување на врските помеѓу сметководствената професија и бизнис-заедницата, со крајна цел подобрување на деловната клима и зголемување на довербата на инвеститорите.

Инаку, програмата на Конференцијата опфаќа повеќе панел-дискусии и тематски сесии посветени на усогласувањето на финансиското известување со меѓународните стандарди, улогата на дигитализацијата и вештачката интелигенција, како и трансформацијата на професијата, од оперативна кон стратешка функција.

Посебен панел е посветен на регионалната соработка и заедничките предизвици со кои се соочува професијата во регионот, при што претставници на професионални организации од повеќе земји

дискутираа за идните насоки на развој и потребата од заеднички пристап кон клучните прашања кои ја засегаат сметководствената професија и отвораат нови перспективи за соработка.

Конференцијата вклучува и „еден-на-еден“ сесии со претставници на Меѓународната федерација на сметководители (IFAC) и CFE Tax Advisors Europe, со фокус на глобалните трендови и европските регулативи во областа, како и Саем за дигитализација, каде се презентирани современи софтверски решенија и алатки кои ја менуваат секојдневната практика на сметководителите.

Особено внимание на Конференцијата е посветено на младите, преку одржување на подкаст сесија „Повеќе од само бројки“, која ја отвори дискусијата за новите вештини, очекувања и можности за новата генерација сметководители, како и нивната улога во трансформацијата на професијата.

Со одржувањето на третото издание на оваа Конференција, ИСОС уште еднаш ја потврди својата позиција како водечка професионална организација и клучен двигател на развојот, модернизацијата и меѓународната афирмација на сметководствената професија, со јасен фокус на иднината, дигиталната трансформација и градењето доверба во финансиското известување.

Големата променливост што во овој период постои на меѓународните енергетски пазари и невообичаено високите ценовни нивоа, имаа влијание и врз пријавените резултати на ОКТА за првото тромесечје, кои се подобрени во однос на истиот период мината година, како резултат на ефектите поврзани со вреднувањето на залихите, кои по својата природа се реверзибилни. Тоа значи дека, како што меѓународните цени ќе се нормализираат или ќе опаѓаат, се очекува да се појават негативни ефекти од вреднувањето на залихите, а имајќи ги предвид тековно зголемените нивоа на залихи, ваквите ефекти би можеле да бидат значителни. Како резултат на тоа, пријавените резултати на компанијата во следните квартали може да претрпат изразено негативно влијание предизвикано од ревалоризација на залихите, наместо од оперативните перформанси на компанијата.

Во текот на првиот квартал од 2026 година, меѓународните цени на суровата нафта бележеа нагорен тренд, со најизразена ескалација во месец март. Ценовните флуктуации произлегоа од зголемените геополитички тензии на Блискиот Исток, што доведе до зголемена загриженост околу безбедноста на снабдувањето, нарушувањето на клучните транспортни коридори и ограничување на глобалните текови на нафта и деривати. Овие притисоци на страната на понудата, во комбинација со зголемената неизвесност и претпазливото акумулирање залихи на пазарите, резултираа со зголемена нестабилност и значително повисоко ниво на меѓународните цени во споредба со истиот период од претходната година.

Во вакво пазарно опкружување, ОКТА остана фокусирана на својата основна улога – сигурен снабдувач на нафтени деривати на домашниот и соседните пазари, приоритизирајќи ги континуитетот и безбедноста на снабдувањето. Со цел дополнително унапредување на логистичката флексибилност и оперативната отпорност, компанијата ги прошири своите транспортни капацитети преку користење на продуктоводот за испораки на дизел.

Вкупниот обем на продажба во првиот квартал од 2026 година изнесуваше 334 илјади м³, што претставува зголемување од 35% споредено со истиот период лани, поттикнато од силната извозна активност, зголемената достапност на производите и подобрената логистичка флексибилност, вклучувајќи го тука и користењето на продуктоводот, во рамките на регионално пазарно опкружување кое се карактеризира со построги услови за снабдување.

Извозот сочинуваше приближно 25% од вкупниот обем на продажба, што ја одразува способноста на компанијата да ја искористи својата стабилност во снабдувањето и логистиката за ефикасно да одговори на побарувачката на соседните пазари.

Повисокиот обем на продажба ѝ одеше во прилог на бруто профитабилноста во првиот квартал од 2026 година, додека ефектите од вреднувањето на залихите што произлегоа од галопирањето на меѓународните цени на горивата во текот на периодот исто така влијаеја на објавените резултати. Оперативните трошоци се зголемија за 15% на годишно ниво, главно одразувајќи привремени фактори водени од активноста, додека компанијата продолжи строго да ја контролира основната трошковна база.

Имајќи ја предвид структуралната нестабилност на меѓународните енергетски пазари, идните промени во ценовните трендови може да имаат и спротивно влијание врз ефектите поврзани со залихите. Според тоа, прокнижените финансиски остварувања во следните периоди може и понатаму да ги одразуваат флуктуациите што произлегуваат од преовладувачките пазарни услови, а не воспоставените оперативни темели.

Одржливост, пазарна одговорност и општествен придонес

Во согласност со своите стратешки приоритети, ОКТА продолжи да ја зајакнува својата одржливост во текот на првиот квартал од 2026 година. Компанијата инвестираше 24 милиони денари во проекти за обновлива енергија, поддржувајќи го постепеното намалување на своите емисии на јаглерод диоксид и транзицијата кон почисти енергетски решенија, истовремено генерирајќи долгорочна економска вредност.

Во услови на постојана нестабилност на меѓународните цени на горивата, ОКТА презеде таргетирани мерки за поддршка на стабилноста на пазарот и заштита на континуитетот на снабдувањето. Во март 2026 година, компанијата воведе доброволна привремена програма за попуст на дизел и бензин за трговци на големо и мало, која потоа беше продолжена до крајот на април. Иницијативата го одрази проактивниот пристап на ОКТА кон поддршка на пазарот во стресни времиња, истовремено зачувувајќи целосна автономија врз цените за трговците и овозможувајќи бенефит за крајните потрошувачи.

Покрај својата пазарна улога, ОКТА продолжи да инвестира во унапредувањето на општеството и развојот на човечки капитал. Во текот на кварталот, компанијата најави проширување на својата Програма за стипендии, вклучително и воведување на две нови стипендии за постдипломски студии во земјата и во странство, што придонесува за охрабрување на младите и развој на вештини.

Постојаната посветеност на компанијата кон одговорно управување и ангажман во заедницата беше дополнително признаена преку наградата „Најголем корпоративен донатор за 2025 година“ од СОС Детското село. Паралелно, позитивното влијание на неодамнешните иницијативи на ОКТА беше зајакнато со национална бренд кампања под мотото „Енергијата околу нас“, истакнувајќи ја улогата на компанијата во секојдневниот живот и нејзиниот долгорочен општествен придонес.

ПР