Свет
Американски научници: Поради климатските промени, можеби ни се заканува нова пандемија
Климатските промени ќе принудат многу животни да ги напуштат своите постојни екосистеми во области погодни за живеење, каде нивното мешање со други животински видови во голема мера ќе го зголеми ризикот од взаемно пренесување на вируси и појава на нови, покажаа резултатите од новата студија.
Во исто време, ризикот од нови болести потенцијално преносливи на луѓето се зголемува, а може да претстои уште една пандемија, предупредија американските научници.
Врз основа на студиите на сегашните климатски модели, податоците за уништувањето на природните живеалишта и начинот на кој вирусите минуваат од еден вид на друг, научниците укажуваат на уште помрачна проекција на иднината до 2070 година за планетата на која живееме.
И таа траекторија се чини дека е неповратна, дури и ако зголемувањето на температурата е ограничено на 2 степени Целзиусови, според авторите од Универзитетот Џорџтаун во Вашингтон кои ги објавија резултатите од студијата во списанието Nature.
Во моментов постојат најмалку 10.000 познати вируси во светот кои можат да преминат од животните на луѓето и кои тивко циркулираат меѓу дивите цицачи, главно во длабочините на тропските шуми, покажуваат нивните истражувања.
Зголемените температури можат да ги принудуваат овие цицачи да ги напуштат своите родни живеалишта, а во попогодни, постудени области за прв пат ќе се сретнат со други животински видови, што ќе овозможи најмалку 15.000 нови вируси да можат да преминат од животно на животно до 2070 година, предвидуваат експертите.
Овој процес веројатно веќе е започнат и ќе продолжи дури и ако светот наскоро успее да ги намали емисиите на јаглерод. Научниците истакнуваат дека претставува голема закана за животните и луѓето.
„Имаме докази за нови и потенцијално деструктивни механизми на болести кои би можеле да го загрозат здравјето на животинската популација во иднина, но веројатно ќе имаат и последици по здравјето на луѓето“, вели коавторот на студијата Грегори Албери, биолог на Универзитетот Џорџтаун во Вашингтон.
Петгодишната студија испитувала 3.139 видови цицачи, проектирајќи како нивните глобални движења ќе се променат според серијата сценарија за глобално затоплување. Научниците исто така анализираа како нивните движења ќе влијаат на преносот на вирусот.
Откриле дека новите контакти меѓу различните цицачи ќе се удвојат. Тие би се појавиле каде било во светот, но би биле особено концентрирани во тропска Африка и Југоисточна Азија.
Глобалното затоплување ќе влијае и во густо населените области каде што „луѓето најверојатно ќе бидат почувствителни и поранливи на промените во животната средина, а некои вируси ќе се шират глобално од кој било од овие населени центри“.
Веројатни жаришта се регионот Сахел, етиопските висорамнини, долината Рифт што минува низ Етиопија, Кенија и Танзанија, Индија, источна Кина, Индонезија, Филипините и некои понаселени делови на Европа, покажа истражувањето.
Скриената закана, предупредуваат научниците, е претставена со 10.000 вируси кои „тивко циркулираат“ меѓу дивите цицачи во тропските шуми и може да се пренесат на луѓето.
Како единствениот цицач кој може да лета, лилјакот може да патува далеку поголеми растојанија од своите роднини на копно, со што шири разни болести.
Експертите веруваат дека овој процес е веќе започнат и е неповратен, а нивната студија сугерира дека лилјаците се одговорни за огромното мнозинство на потенцијални први средби со други цицачи, најмногу во Југоисточна Азија.
Дури и ако светот успее да ги намали сегашните емисии на стакленички гасови многу брзо и „масовно“, се чини дека тоа нема да придонесе за решавање на овој проблем.
Проекциите покажаа дека во најблагото сценарио, кога се земаат предвид климатските промени, може да има повеќе пренос на вируси меѓу животинските видови.
Истражувачите исто така се обидоа да утврдат кога би можеле да почнат да се случуваат такви први средби меѓу различни животински видови, очекувајќи дека тоа ќе биде кон крајот на овој век, но на нивно изненадување се покажа дека повеќето први контакти се случуваат помеѓу 2011 и 2040 година и континуирано се зголемуваат.
„Овој процес е веќе во тек и не можеме да го спречиме ниту во најдоброто сценарио за климатски промени. Но, можеме и мораме да преземеме мерки кои ќе ни обезбедат подобра здравствена инфраструктура која ќе ги заштити и животинската и човечката популација“, рече Албери.
Тој вели дека „доцна е трендот да се промени, но важно е да станеме свесни за фактот дека климатските промени наскоро ќе бидат најголемиот светски глобален двигател на болести, поради што треба да изградиме добри здравствени системи кои ќе можат да се справат со нив. .
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Турција: воен авион се урна на автопатот Измир-Истанбул, пилотот загина
Турски воен авион Ф-16 се урна рано утрово за време на лет во западната провинција Баликесир, а пилотот загина во несреќата, објави турското Министерство за национална одбрана.
Според соопштението, инцидентот се случил на автопатот Измир-Истанбул, а авионот се урна кратко по полетувањето.
„Во 00:56 часот по локално време, радио-контактот и локацијата на нашиот ловец Ф-16, кој полета од 9-тата воздухопловна база во Баликесир, беа изгубени. Како резултат на веднаш започнатите операции за пребарување и спасување, беше утврдено дека нашиот авион се урна и неговите остатоци беа пронајдени. Нашиот пилот загина“, објави турското Министерство, пренесува Анадолу.
Истрагата за причината за несреќата е во тек, се додава во соопштението, пренесува Танјуг.
Свет
Гутереш: Војната во Украина останува дамка на колективната совест
Генералниот секретар на Обединетите нации (ОН) Антонио Гутереш на четвртата годишнина од почетокот на војната во Украина, изјави дека оваа војна сè уште останува „дамка на колективната совест“ и повторно повика на итен прекин на огнот.
Во обраќањето на седницата на Советот за безбедност на Обединетите нации (СБОН) по повод четвртата годишнина од руската инвазија, Гутереш ги пофали напорите на Соединетите Американски Држави и другите земји во обидот да се стави крај на војната, но нагласи дека се потребни конкретни мерки за намалување на ескалацијата и создавање простор за дипломатија, објави Ројтерс.
Генералниот секретар предупреди дека борбите директно го загрозуваат безбедното и сигурно работење на нуклеарните постројки на Украина, додавајќи дека „оваа бескрупулозна игра на нуклеарен рулет мора веднаш да престане“.
Гутереш ги повика членките на ОН целосно да ја финансираат хуманитарната помош и нагласи дека секое решение за војната мора да го почитува суверенитетот, независноста и територијалниот интегритет на Украина во рамките на нејзините меѓународно признати граници.
Според неговите податоци, повеќе од 15.000 цивили загинале во Украина од почетокот на војната, додека повеќе од 41.000 се повредени, додека меѓу загинатите и повредените има 3.200 деца.
Свет
(Видео) Во своето обраќање до нацијата, Трамп го спомена и убиството на Украинката: „Ќе обезбедиме правда“
Американскиот претседател Доналд Трамп во своето обраќање пред Конгресот ја спомена 23-годишната Украинка Ирина Заруцка, која беше брутално убиена во август 2025 година.
Трамп ја искористи нејзината трагична судбина за да ги критикува политиките кои, според него, им дозволуваат на опасните криминалци да останат на слобода, пишува Украинска правда.
„Таа избега од брутална војна само за да биде убиена во Америка од закоравен криминалец ослободен да убива“, рече Трамп.
Трамп истакна дека и покрај напредокот, опасните повеќекратни престапници продолжуваат да се ослободуваат поради политиките што ги поврзал со демократите.
Потоа се обрати на мајката на Ирина Заруцка, Ана, која беше присутна во салата.
„Вечерва ни е чест да бидеме домаќини на жена која поминала низ пекол, Ана Заруцка. Таа и нејзината прекрасна ќерка Ирина – толку убава, толку прекрасна млада жена – избегаа од воено разурната Украина во 2022 година за да живеат кај роднини во близина на Шарлот, Северна Каролина“, започна Трамп.
„Минатото лето, 23-годишната Ирина се враќаше дома со воз кога едно пореметно чудовиште, уапсено повеќе од десетина пати и ослободено без кауција, стана и дивјачки ја пресече по вратот и телото со нож. Никој никогаш нема да го заборави ужасниот израз на лицето на Ирина додека го гледаше напаѓачот во последните секунди од својот живот. Таа почина на самото место“, продолжи тој.
„Госпоѓо Заруцка, ви ветувам вечерва дека ќе обезбедиме правда за вашата прекрасна ќерка Ирина“, заклучи американскиот претседател.

