Свет
Американски научници: Поради климатските промени, можеби ни се заканува нова пандемија
Климатските промени ќе принудат многу животни да ги напуштат своите постојни екосистеми во области погодни за живеење, каде нивното мешање со други животински видови во голема мера ќе го зголеми ризикот од взаемно пренесување на вируси и појава на нови, покажаа резултатите од новата студија.
Во исто време, ризикот од нови болести потенцијално преносливи на луѓето се зголемува, а може да претстои уште една пандемија, предупредија американските научници.
Врз основа на студиите на сегашните климатски модели, податоците за уништувањето на природните живеалишта и начинот на кој вирусите минуваат од еден вид на друг, научниците укажуваат на уште помрачна проекција на иднината до 2070 година за планетата на која живееме.
И таа траекторија се чини дека е неповратна, дури и ако зголемувањето на температурата е ограничено на 2 степени Целзиусови, според авторите од Универзитетот Џорџтаун во Вашингтон кои ги објавија резултатите од студијата во списанието Nature.
Во моментов постојат најмалку 10.000 познати вируси во светот кои можат да преминат од животните на луѓето и кои тивко циркулираат меѓу дивите цицачи, главно во длабочините на тропските шуми, покажуваат нивните истражувања.
Зголемените температури можат да ги принудуваат овие цицачи да ги напуштат своите родни живеалишта, а во попогодни, постудени области за прв пат ќе се сретнат со други животински видови, што ќе овозможи најмалку 15.000 нови вируси да можат да преминат од животно на животно до 2070 година, предвидуваат експертите.
Овој процес веројатно веќе е започнат и ќе продолжи дури и ако светот наскоро успее да ги намали емисиите на јаглерод. Научниците истакнуваат дека претставува голема закана за животните и луѓето.
„Имаме докази за нови и потенцијално деструктивни механизми на болести кои би можеле да го загрозат здравјето на животинската популација во иднина, но веројатно ќе имаат и последици по здравјето на луѓето“, вели коавторот на студијата Грегори Албери, биолог на Универзитетот Џорџтаун во Вашингтон.
Петгодишната студија испитувала 3.139 видови цицачи, проектирајќи како нивните глобални движења ќе се променат според серијата сценарија за глобално затоплување. Научниците исто така анализираа како нивните движења ќе влијаат на преносот на вирусот.
Откриле дека новите контакти меѓу различните цицачи ќе се удвојат. Тие би се појавиле каде било во светот, но би биле особено концентрирани во тропска Африка и Југоисточна Азија.
Глобалното затоплување ќе влијае и во густо населените области каде што „луѓето најверојатно ќе бидат почувствителни и поранливи на промените во животната средина, а некои вируси ќе се шират глобално од кој било од овие населени центри“.
Веројатни жаришта се регионот Сахел, етиопските висорамнини, долината Рифт што минува низ Етиопија, Кенија и Танзанија, Индија, источна Кина, Индонезија, Филипините и некои понаселени делови на Европа, покажа истражувањето.
Скриената закана, предупредуваат научниците, е претставена со 10.000 вируси кои „тивко циркулираат“ меѓу дивите цицачи во тропските шуми и може да се пренесат на луѓето.
Како единствениот цицач кој може да лета, лилјакот може да патува далеку поголеми растојанија од своите роднини на копно, со што шири разни болести.
Експертите веруваат дека овој процес е веќе започнат и е неповратен, а нивната студија сугерира дека лилјаците се одговорни за огромното мнозинство на потенцијални први средби со други цицачи, најмногу во Југоисточна Азија.
Дури и ако светот успее да ги намали сегашните емисии на стакленички гасови многу брзо и „масовно“, се чини дека тоа нема да придонесе за решавање на овој проблем.
Проекциите покажаа дека во најблагото сценарио, кога се земаат предвид климатските промени, може да има повеќе пренос на вируси меѓу животинските видови.
Истражувачите исто така се обидоа да утврдат кога би можеле да почнат да се случуваат такви први средби меѓу различни животински видови, очекувајќи дека тоа ќе биде кон крајот на овој век, но на нивно изненадување се покажа дека повеќето први контакти се случуваат помеѓу 2011 и 2040 година и континуирано се зголемуваат.
„Овој процес е веќе во тек и не можеме да го спречиме ниту во најдоброто сценарио за климатски промени. Но, можеме и мораме да преземеме мерки кои ќе ни обезбедат подобра здравствена инфраструктура која ќе ги заштити и животинската и човечката популација“, рече Албери.
Тој вели дека „доцна е трендот да се промени, но важно е да станеме свесни за фактот дека климатските промени наскоро ќе бидат најголемиот светски глобален двигател на болести, поради што треба да изградиме добри здравствени системи кои ќе можат да се справат со нив. .
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Земјотрес со јачина од 6,3 степени го погоди југот на Мексико
Силен земјотрес со јачина од 6,3 степени денеска ја погоди јужната мексиканска сојузна држава Гереро. Епицентарот на земјотресот е регистриран на длабочина од само 10 километри, соопшти Германскиoт истражувачки центар за геонауки.
Претседателката на Мексико, Клаудија Шајнбаум, објави на социјалната мрежа „Икс“ дека, по разговор со гувернерот на погодената држава, засега нема пријави за посериозна материјална штета.
MEXICO: M6.3 earthquake hits Guerrero region (13:58 UTC Jan 2; depth ~42 km). #sismo #cdmx
Epicenter near Tecpanapa / ~64 km SE of Chilpancingo. Shaking was felt in nearby areas per reports. pic.twitter.com/88iczgc0H5
— GeoTechWar (@geotechwar) January 2, 2026
Таа потврди дека штета не е евидентирана ниту во главниот град, Мексико Сити. Во моментот на земјотресот, претседателката Шајнбаум ја одржувала својата редовна утринска прес-конференција. Откако се активирале алармите за опасност, таа мирно го прекинала обраќањето и се евакуирала заедно со присутните новинари.
Свет
Огнените прскалки на шишиња шампањ најверојатно го запалиле барот: повредените транспортирани во повеќе европски земји на лекување
Во пожарот што избувна во скијалиштето Crans-Montana загинале најмалку 40 лица, а повредени се вкупно 119 лица, од кои 113 веќе се формално идентификувани, соопштија надлежните власти на денешната прес-конференција.
Челникот на локалната власт на кантонот Вале, Mathias Reynard, изјави дека околу половина од повредените се згрижени во болниците во Вале, додека приближно 50 лица се префрлени или ќе бидат префрлени на лекување во други европски земји, во специјализирани центри за третман на изгореници.
Како што информираше Рејнард, веќе е воспоставена комуникација со францускиот министер за здравство и започнати се трансфери на пациенти кон болници во Франција, а швајцарските здравствени власти добиле понуда за помош и од Италија, по што дел од повредените ќе бидат префрлени во северниот дел на земјата.
Заповедникот на кантоналната полиција, Фредерик Гислер, соопшти дека меѓу повредените има 71 швајцарски државјанин, 14 Французи, 11 Италијанци, четири државјани на Србија, еден државјанин на Босна и Херцеговина, како и државјани на Белгија, Луксембург, Полска и Португалија. Повредени се и 14 лица од азиски земји. Во процесот на идентификација, швајцарската полиција соработува со властите на повеќе држави, меѓу кои Франција, Белгија, Полска, Португалија, Србија, Турција, Романија и Филипините. Претходно, портпаролката на Владата, Марија Митева, го потврди присуството и на македонски државјанин во клубот.
Државната обвинителка на кантонот Вале, Beatrice Pilloud, изјави дека истрагата интензивно продолжува и дека според досегашните сознанија, пожарот најверојатно започнал од прскалки, односно бакли, поставени на шишиња шампањ, кои биле приближени до таванот, по што дошло до таканаречен „флешовер“ и исклучително брзо ширење на огнот.
🔴 EN DIRECT
DOCUMENT BFMTV. Incendie mortel à Crans-Montana: une photo prise dans le bar capture le moment du départ de feuhttps://t.co/U1YHJSaDqk pic.twitter.com/NNmxnIQ9KA— BFM (@BFMTV) January 1, 2026
Таа додаде дека се обезбедени видео-снимки и дека се испитани повеќе лица, меѓу кои и двајца француски управители на барот. Како што наведе, ќе се утврдува дали постои кривична одговорност, а доколку тоа се потврди, ќе бидат отворени истраги за предизвикување пожар од небрежност, убиство од небрежност и нанесување телесни повреди од небрежност.
На прес-конференцијата се обрати и началникот на криминалистичката полиција на кантонот Вале, Pierre-Antoine Lengen. Тој изјави дека на идентификацијата на жртвите работат специјализирани судски вештаци, стоматолози и полициски службеници.
Во рамки на постапката, како што посочи, се анализираат отпечатоци од прсти, лични предмети, облека и примероци од ДНК.
Надлежните служби нагласија дека бројките се привремени и може да се менуваат како што ќе напредува процесот на идентификација.
Свет
Зеленски одлучи: Шефот на разузнавањето ќе го замени вториот најмоќен човек во Украина
Украинскиот претседател Володимир Зеленски го именуваше Кирило Буданов, директор на украинската воена разузнавачка служба, за нов шеф на Кабинетот на претседателот.
„На Украина во овој момент ѝ е потребен посилен фокус на безбедносните прашања, развојот на Одбранбените и безбедносните сили на Украина, како и на дипломатскиот колосек во преговорите, а Кабинетот на претседателот пред сè ќе служи за исполнување на тие задачи“, изјави Зеленски.
Овој потег следува по големата кадровска промена на крајот на ноември, кога беше разрешен Андриј Јермак, долгогодишен шеф на Кабинетот на претседателот и еден од најблиските соработници на Зеленски. Разрешувањето се случи во период кога Украина беше погодена од најголемиот корупциски скандал од почетокот на руската инвазија.
Кирило Буданов, 39-годишен генерал-полковник, ја води Главната разузнавачка управа (ГУР) од 2020 година. Под негово раководство, ГУР се разви во една од клучните и најефикасните институции на украинскиот безбедносен апарат.
Буданов во меѓувреме стана едно од најпрепознатливите имиња во Украина, а службата што ја води ужива репутација на една од најкомпетентните државни институции.
Фото: Depositphotos
Огнените прскалки на шишиња шампањ најверојатно го запалиле барот: повредените транспортирани во повеќе европски земји на лекување
Во пожарот што избувна во скијалиштето Crans-Montana загинале најмалку 40 лица, а повредени се вкупно 119 лица, од кои 113...
До 1 милион евра помош од државата ќе добијат компании за истражување и развој, а 4.400 евра годишно по лице ќе добиваат компаниите со нови вработувања
За да ја намали невработеноста за 20 %, колку што бара од нас Европската Унија, Владата од овој месец нуди...
МВР со детали за смртта на двегодишното дете: Пред полноќ со мајката гледале огномет, па забележала крв на главата
МВР објави детали за трагедијата на новогодишната ноќ, по што загина двегодишно дете во Скопје. Според информациите од полицијата, на...
Осомничен за убиството во Старата чаршија уапсен на Косово, почнува постапка за екстрадиција
Обвинителството донесе Наредба за спроведување истражна постапка против турски државјанин за кого постои основано сомнение дека е извршител на кривично...
Кочани по трагедијата во Швајцарија: „Со вас сме, не како набљудувачи, туку како родители што ја носат истата рана“
Родителите на загинатите во пожарот во дискотеката „Пулс“ во Кочани упатија јавно сочувство до семејствата на жртвите во пожарот во...
(Видео) Објавена снимка од почетокот на пожарот: таванот гори, едно момче се обидува да го изгаси
Видео кое прикажува обид за гаснење на пожарот што се прошири низ таванот на барот Le Constellation во Швајцарија се...
Почина двегодишно дете повредено на новогодишната ноќ, обвинителството нареди обдукција
Двегодишното дете кое беше тешко повредено за време на новогодишната ноќ, утринава почина на клиника во Скопје. Основното јавно обвинителство...
Поднесено обвинение за скопјанецот кој усмрти велосипедист на булеварот „Гоце Делчев“
Јавен обвинител од Основното јавно обвинителство Скопје поднесе Обвинителен акт против 37-годишен скопјанец за – Тешки дела против безбедноста на...
Поднесено обвинение за злоупотреби и измами со набавките во РЕК Битола, обвинети се директори и раководители
По спроведена истражна постапка, Основното јавно обвинителство Битола поднесе обвинение против осум физички и едно правно лице за злоупотреби поврзани...
Родители на исчезнат тинејџер: „Нарачаа шише шампањ со прскалка, минута или две подоцна се случи апокалипсата“
Родителите на 16-годишен тинејџер кој исчезна по смртоносниот пожар во барот во швајцарскиот скијачки центар Кранс-Монтана се надеваат дека нивниот...
Мамдани положи заклетва на Куранот и стана првиот муслиман градоначалник на Њујорк
Демократот Зохран Мамдани вчера официјално ја презеде функцијата градоначалник на Њујорк, ветувајќи за време на јавната церемонија на положување заклетва...
(Вознемирувачко видео) Луѓе бегаат во паника од пожарот во Швајцарија
Снимка што кружи на социјалните мрежи покажува луѓе како бегаат во паника од барот во ски-центарот во Швајцарија во кој...
Министерството за здравство ги разгледува можностите и капацитетите за поддршка на Швајцарија за згрижување на повредените од трагичниот пожар
Министерството за здравство ги разгледува можностите и расположливите капацитети за да ѝ обезбеди соодветна поддршка на Швајцарија во делот на...
Понудена помош за справување со трагичната несреќа: телефонски разговор на Муцунски со швајцарскиот амбасадор Зомер
Министерството за надворешни работи и надворешна трговија информира дека, по трагичната несреќа во бар во швајцарскиот скијачки центар Кран-Монтана, по...
(Видео) Мицкоски: И во април 2026 ќе има линеарно зголемување на пензиите, со тоа се намалува сиромаштијата кај оваа група граѓани
Во текот на денешната работна посета на општина Кавадарци, премиерот Христијан Мицкоски одговарајќи на новинарските прашања се осврна на зголемувањето...
МВР со детали за убиството во Старата скопска чаршија: загина маж од Турција
Денеска во 01:11 часот во СВР Скопје било пријавено дека пред угостителски објект во Стара скопска чаршија“ бил нарушен јавниот...
Двегодишно дете во животно загрижувачка состојба, Тошковски потврди дека случајот е под истрага
Новогодишната ноќ низ целата држава поминала мирно, а за стабилна безбедносна состојба на терен имало засилено полициско присуство, информираше денеска...
(Видео) „Пиротехника поставена на шишиња со пијалоци го запалија таванот, а потоа се појави паника“: сведоци ги опишаа деталите од трагедијата на новогодишната ноќ во Швајцарија
Сведоците на трагедијата во барот „Le Konstelasion“ во Кран-Монтана тврдат дека пожарот, во кој загинаа повеќе од десетина луѓе, а...
Зеленски: Мировниот договор е 90 проценти завршен, но клучните десет, одлучуваат сè
Украинскиот претседател Володимир Зеленски во своето новогодишно обраќање до нацијата изјави дека Украина сака крај на војната, но не по...
Нов живот, нова надеж, малата Евгенија е првото родено бебе во Скопје, објави Ѓорѓиевски
Малата Евгенија е првото родено бебе во Скопје, објави на социјалните мрежи градоначалникот на Скопје, Орце Ѓорѓиевски по посетата на...
