Свет
Американски научници: Поради климатските промени, можеби ни се заканува нова пандемија
Климатските промени ќе принудат многу животни да ги напуштат своите постојни екосистеми во области погодни за живеење, каде нивното мешање со други животински видови во голема мера ќе го зголеми ризикот од взаемно пренесување на вируси и појава на нови, покажаа резултатите од новата студија.
Во исто време, ризикот од нови болести потенцијално преносливи на луѓето се зголемува, а може да претстои уште една пандемија, предупредија американските научници.
Врз основа на студиите на сегашните климатски модели, податоците за уништувањето на природните живеалишта и начинот на кој вирусите минуваат од еден вид на друг, научниците укажуваат на уште помрачна проекција на иднината до 2070 година за планетата на која живееме.
И таа траекторија се чини дека е неповратна, дури и ако зголемувањето на температурата е ограничено на 2 степени Целзиусови, според авторите од Универзитетот Џорџтаун во Вашингтон кои ги објавија резултатите од студијата во списанието Nature.
Во моментов постојат најмалку 10.000 познати вируси во светот кои можат да преминат од животните на луѓето и кои тивко циркулираат меѓу дивите цицачи, главно во длабочините на тропските шуми, покажуваат нивните истражувања.
Зголемените температури можат да ги принудуваат овие цицачи да ги напуштат своите родни живеалишта, а во попогодни, постудени области за прв пат ќе се сретнат со други животински видови, што ќе овозможи најмалку 15.000 нови вируси да можат да преминат од животно на животно до 2070 година, предвидуваат експертите.
Овој процес веројатно веќе е започнат и ќе продолжи дури и ако светот наскоро успее да ги намали емисиите на јаглерод. Научниците истакнуваат дека претставува голема закана за животните и луѓето.
„Имаме докази за нови и потенцијално деструктивни механизми на болести кои би можеле да го загрозат здравјето на животинската популација во иднина, но веројатно ќе имаат и последици по здравјето на луѓето“, вели коавторот на студијата Грегори Албери, биолог на Универзитетот Џорџтаун во Вашингтон.
Петгодишната студија испитувала 3.139 видови цицачи, проектирајќи како нивните глобални движења ќе се променат според серијата сценарија за глобално затоплување. Научниците исто така анализираа како нивните движења ќе влијаат на преносот на вирусот.
Откриле дека новите контакти меѓу различните цицачи ќе се удвојат. Тие би се појавиле каде било во светот, но би биле особено концентрирани во тропска Африка и Југоисточна Азија.
Глобалното затоплување ќе влијае и во густо населените области каде што „луѓето најверојатно ќе бидат почувствителни и поранливи на промените во животната средина, а некои вируси ќе се шират глобално од кој било од овие населени центри“.
Веројатни жаришта се регионот Сахел, етиопските висорамнини, долината Рифт што минува низ Етиопија, Кенија и Танзанија, Индија, источна Кина, Индонезија, Филипините и некои понаселени делови на Европа, покажа истражувањето.
Скриената закана, предупредуваат научниците, е претставена со 10.000 вируси кои „тивко циркулираат“ меѓу дивите цицачи во тропските шуми и може да се пренесат на луѓето.
Како единствениот цицач кој може да лета, лилјакот може да патува далеку поголеми растојанија од своите роднини на копно, со што шири разни болести.
Експертите веруваат дека овој процес е веќе започнат и е неповратен, а нивната студија сугерира дека лилјаците се одговорни за огромното мнозинство на потенцијални први средби со други цицачи, најмногу во Југоисточна Азија.
Дури и ако светот успее да ги намали сегашните емисии на стакленички гасови многу брзо и „масовно“, се чини дека тоа нема да придонесе за решавање на овој проблем.
Проекциите покажаа дека во најблагото сценарио, кога се земаат предвид климатските промени, може да има повеќе пренос на вируси меѓу животинските видови.
Истражувачите исто така се обидоа да утврдат кога би можеле да почнат да се случуваат такви први средби меѓу различни животински видови, очекувајќи дека тоа ќе биде кон крајот на овој век, но на нивно изненадување се покажа дека повеќето први контакти се случуваат помеѓу 2011 и 2040 година и континуирано се зголемуваат.
„Овој процес е веќе во тек и не можеме да го спречиме ниту во најдоброто сценарио за климатски промени. Но, можеме и мораме да преземеме мерки кои ќе ни обезбедат подобра здравствена инфраструктура која ќе ги заштити и животинската и човечката популација“, рече Албери.
Тој вели дека „доцна е трендот да се промени, но важно е да станеме свесни за фактот дека климатските промени наскоро ќе бидат најголемиот светски глобален двигател на болести, поради што треба да изградиме добри здравствени системи кои ќе можат да се справат со нив. .
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Синот на Рамзан Кадиров во сообраќајна несреќа: Има информации дека е во тешка состојба во болница
Синот на чеченскиот лидер Рамзан Кадиров , Адам, е однесен во новата републиканска болница во Грозни по сообраќајна несреќа. Тој е во сериозна состојба, објавија локалните медиуми. Информацијата ја потврдија два извори за Кавказ, а слични информации објавија и опозициските групи на социјалните медиуми.
„Тој е во несвест на интензивна нега. Не знаеме со сигурност што му е на синот на Кадиров“, рече еден од изворите во Грозни.
Grozny traffic jam with ambulances in a video local channels claim shows the first minutes after Adam Kadyrov’s car crash, unverified at this time. https://t.co/RHVHY7NT3Y pic.twitter.com/1lHe2wQkcr
— WarTranslated (@wartranslated) January 16, 2026
Според движењето NIYSO, колоната на Адам Кадиров „се движела со голема брзина, автомобил по автомобил, кога одеднаш наишла на пречка“: „Како резултат на тоа, автомобилите почнале да се судираат еден со друг во синџир, па добиваме информации дека има доста жртви“, се вели во информацијата. Претставник на движењето изјави за Kavkaz.Realii дека добиле информации од различни извори, но засега не можат со сигурност да зборуваат за состојбата на синот на чеченскиот лидер.
Во меѓувреме, податоците од радарот за летови покажуваат дека два медицински авиони полетале од Москва за Чеченија.
Кон крајот на минатата година, најмладиот син на чеченскиот лидер, Адам Кадиров, стана полнолетен. Адам Кадиров беше посочуван како можен наследник на неговиот татко Рамзан, за кој сè повеќе се зборува дека е во лоша здравствена состојба поради проблеми со бубрезите.
Свет
Тимошенко ги негира обвиненијата и го обвини Зеленски: „Украина е под фашистички режим“
Поранешната премиерка на Украина Јулија Тимошенко на рочиште пред Врховниот антикорупциски суд на Украина ги негираше сите обвиненија против неа и изјави дека земјата се наоѓа под „фашистички режим“.
Судот ѝ изрече мерки на Тимошенко, која неодамна беше уапсена во акција на Националното антикорупциско биро на Украина поради сомнежи за тешка корупција.
Судијата одлучи Тимошенко да биде пуштена на слобода со кауција во износ од околу 655.000 евра.
Според наводите на NABU и Специјалното антикорупциско обвинителство, Тимошенко се сомничи дека нудела мито на поголем број пратеници од Врховната рада од други политички фракции, со цел тие да гласаат за или против одредени законски предлози.
Во соопштението на NABU се наведува дека станува збор за лидерка на парламентарна фракција која се обидела да влијае врз законодавниот процес преку „недозволени користи“. Доколку ѝ биде докажана вината, ѝ се заканува затворска казна од пет до десет години, како и можна конфискација на имот.
Покрај кауцијата, судот ѝ изрече и дополнителни мерки: ѝ е забрането да ја напушта Киевската област без дозвола од истражителите, обврзана е да носи електронска алка, да го предаде пасошот, како и да не комуницира со повеќе десетици пратеници.
Рочиштето се одржа на 16 јануари пред судијата Виталиј Дубас. Поранешната премиерка се појави во придружба на адвокатите и претставниците на обвинителството. Пред почетокот на рочиштето, Тимошенко ги отфрли сите обвиненија, тврдејќи дека „не е сторено никакво кривично дело“ и дека не постојат законски основи за изрекување какви било мерки.
Во изјава за новинарите, таа отиде и чекор понатаму, наведувајќи дека Украина, според неа, се наоѓа под „фашистички режим“, повторувајќи наратив што Москва го користи во обидите да го делегитимира претседателот Володимир Зеленски и актуелната власт.
Тимошенко порача дека не планира да ја напушти Украина додека, како што рече, не се ослободи од „бандата што ја презела власта“. Таа додаде и дека истражителите претходно, во текот на ноќта и без судска наредба, упаднале во нејзиниот дом, по што бил извршен претрес и во седиштето на нејзината партија.
„Ова е 1937 година“, изјави Тимошенко, алудирајќи на сталинистичките политички прогони.
Свет
„Не го чепкајте Гренланд“: Масовни протести во Данска и Нуук против плановите на Трамп
Големи протести против најавите на американскиот претседател Доналд Трамп за преземање на Гренланд се очекуваат денеска во повеќе градови во Данска, вклучувајќи го Копенхаген, како и во гренландската престолнина Нуук.
Илјадници луѓе најавиле учество на протестите во Данска и на Гренланд, на иницијатива на неколку гренландски организации. Организаторите наведуваат дека целта е да се испрати јасна порака за почитување на демократијата и основните човекови права на Гренланд.
Протестите се организираат и поради присуството на делегација на американскиот Конгрес во Копенхаген, со намера гласот на Гренланѓаните да биде слушнат. Трамп и натаму тврди дека САД мора да воспостават контрола врз стратешки важниот арктички остров, повикувајќи се на руски и кинески интереси во регионот.
Неговиот советник Стивен Милер изјави дека Данска не може сама да го брани Гренланд, додавајќи дека САД не сакаат да трошат милијарди долари за негова одбрана без контрола врз територијата.
Протестите следуваат по неодамнешна средба во Вашингтон, на која данските власти признале дека во моментов нема простор за договор со САД за иднината на автономниот регион. Во меѓувреме, повеќе европски земји најавија распоредување воен персонал на Гренланд во рамки на данска вежба, организирана од сојузниците на НАТО.

