Свет
Американски научници: Поради климатските промени, можеби ни се заканува нова пандемија
Климатските промени ќе принудат многу животни да ги напуштат своите постојни екосистеми во области погодни за живеење, каде нивното мешање со други животински видови во голема мера ќе го зголеми ризикот од взаемно пренесување на вируси и појава на нови, покажаа резултатите од новата студија.
Во исто време, ризикот од нови болести потенцијално преносливи на луѓето се зголемува, а може да претстои уште една пандемија, предупредија американските научници.
Врз основа на студиите на сегашните климатски модели, податоците за уништувањето на природните живеалишта и начинот на кој вирусите минуваат од еден вид на друг, научниците укажуваат на уште помрачна проекција на иднината до 2070 година за планетата на која живееме.
И таа траекторија се чини дека е неповратна, дури и ако зголемувањето на температурата е ограничено на 2 степени Целзиусови, според авторите од Универзитетот Џорџтаун во Вашингтон кои ги објавија резултатите од студијата во списанието Nature.
Во моментов постојат најмалку 10.000 познати вируси во светот кои можат да преминат од животните на луѓето и кои тивко циркулираат меѓу дивите цицачи, главно во длабочините на тропските шуми, покажуваат нивните истражувања.
Зголемените температури можат да ги принудуваат овие цицачи да ги напуштат своите родни живеалишта, а во попогодни, постудени области за прв пат ќе се сретнат со други животински видови, што ќе овозможи најмалку 15.000 нови вируси да можат да преминат од животно на животно до 2070 година, предвидуваат експертите.
Овој процес веројатно веќе е започнат и ќе продолжи дури и ако светот наскоро успее да ги намали емисиите на јаглерод. Научниците истакнуваат дека претставува голема закана за животните и луѓето.
„Имаме докази за нови и потенцијално деструктивни механизми на болести кои би можеле да го загрозат здравјето на животинската популација во иднина, но веројатно ќе имаат и последици по здравјето на луѓето“, вели коавторот на студијата Грегори Албери, биолог на Универзитетот Џорџтаун во Вашингтон.
Петгодишната студија испитувала 3.139 видови цицачи, проектирајќи како нивните глобални движења ќе се променат според серијата сценарија за глобално затоплување. Научниците исто така анализираа како нивните движења ќе влијаат на преносот на вирусот.
Откриле дека новите контакти меѓу различните цицачи ќе се удвојат. Тие би се појавиле каде било во светот, но би биле особено концентрирани во тропска Африка и Југоисточна Азија.
Глобалното затоплување ќе влијае и во густо населените области каде што „луѓето најверојатно ќе бидат почувствителни и поранливи на промените во животната средина, а некои вируси ќе се шират глобално од кој било од овие населени центри“.
Веројатни жаришта се регионот Сахел, етиопските висорамнини, долината Рифт што минува низ Етиопија, Кенија и Танзанија, Индија, источна Кина, Индонезија, Филипините и некои понаселени делови на Европа, покажа истражувањето.
Скриената закана, предупредуваат научниците, е претставена со 10.000 вируси кои „тивко циркулираат“ меѓу дивите цицачи во тропските шуми и може да се пренесат на луѓето.
Како единствениот цицач кој може да лета, лилјакот може да патува далеку поголеми растојанија од своите роднини на копно, со што шири разни болести.
Експертите веруваат дека овој процес е веќе започнат и е неповратен, а нивната студија сугерира дека лилјаците се одговорни за огромното мнозинство на потенцијални први средби со други цицачи, најмногу во Југоисточна Азија.
Дури и ако светот успее да ги намали сегашните емисии на стакленички гасови многу брзо и „масовно“, се чини дека тоа нема да придонесе за решавање на овој проблем.
Проекциите покажаа дека во најблагото сценарио, кога се земаат предвид климатските промени, може да има повеќе пренос на вируси меѓу животинските видови.
Истражувачите исто така се обидоа да утврдат кога би можеле да почнат да се случуваат такви први средби меѓу различни животински видови, очекувајќи дека тоа ќе биде кон крајот на овој век, но на нивно изненадување се покажа дека повеќето први контакти се случуваат помеѓу 2011 и 2040 година и континуирано се зголемуваат.
„Овој процес е веќе во тек и не можеме да го спречиме ниту во најдоброто сценарио за климатски промени. Но, можеме и мораме да преземеме мерки кои ќе ни обезбедат подобра здравствена инфраструктура која ќе ги заштити и животинската и човечката популација“, рече Албери.
Тој вели дека „доцна е трендот да се промени, но важно е да станеме свесни за фактот дека климатските промени наскоро ќе бидат најголемиот светски глобален двигател на болести, поради што треба да изградиме добри здравствени системи кои ќе можат да се справат со нив. .
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Снежна бура во САД, бројот на жртви расте: вонредна состојба во околу дваесет држави
Снежна бура низ САД уби најмалку десет луѓе, остави милиони без струја и приземји илјадници летови.
Националната метеоролошка служба вели дека денес се очекува да падне уште снег. Околу 20 држави, вклучувајќи го и Вашингтон, веќе прогласија вонредна состојба, според Франс Прес.
Некои метеоролози ја нарекуваат бурата една од најлошите зимски бури во САД во последните децении. Снегот, исто така, носи ниски температури и замрзнување на инфраструктурата со потенцијално „катастрофални“ последици, предупредува Националната метеоролошка служба (NWS).
Градоначалникот на Њујорк, Зохран Мамдани, рече дека пет лица биле пронајдени мртви надвор во текот на викендот. „Иако сè уште не ја знаеме причината за нивната смрт, ништо појасно не ја покажува опасноста од екстремен студ и ранливоста на многу наши сограѓани, особено оние без домови“, рече тој на прес-конференција во неделата.
A ferocious #WinterStorm2026 is crippling much of the United States, marking one of the worst in generations. With blizzards, dangerous ice accumulations, and relentless heavy snow, canceled 13,000+ flights, knocked out power to 139,000+ customers, and caused fatalities #USA pic.twitter.com/OWMmhuLyBw
— arvind shukla (@arvindshukla25) January 26, 2026
Властите во Тексас соопштија дека три лица починале на студ, вклучувајќи тинејџерка која починала додека се санкала. Две лица, исто така, замрзнале до смрт во Луизијана, соопштија државните здравствени службеници. Милиони луѓе во одреден момент останаа без струја, а 840.000 сè уште беа без струја синоќа, особено во јужниот дел на САД, според PowerOutage.com.
Повеќе од 300.000 корисници се без струја во Тенеси, каде што бурата ги урна далноводите. Луизијана, Мисисипи и Џорџија, држави каде што овој вид бури се поретки, имаа повеќе од 100.000 прекини.
Властите во Тексас, Северна Каролина и Њујорк ги повикаа граѓаните да останат дома. „Избегнувајте возење освен во апсолутни итни случаи“, соопштија службите за итни случаи на Тексас.
Бурата се движеше кон североисток синоќа, носејќи најмногу снег за жителите на Филаделфија, Њујорк и Бостон. Слој од неколку сантиметри снег ги покри тротоарите и патиштата во Вашингтон, каде што беше прогласена и вонредна состојба.
19.000 летови беа откажани поради снежната бура низ САД, според FlightAware.
Регион
(Видео) Пет лица се водат како исчезнати по пожар во фабрика за храна во Грција
Пет лица се водат како исчезнати откако избувна пожар во фабрика за храна во близина на градот Трикала во централна Грција, изјави за Ројтерс функционер на противпожарната служба.
Службеникот рече дека 13 лица биле во фабриката кога избувнал пожарот, а осум успеале да избегаат.
Службеникот рече дека причината за пожарот, кој избувнал во раните утрински часови, сè уште не е позната.
Локалните медиуми објавија дека пред пожарот се слушнала голема експлозија.
На местото на настанот биле испратени околу 40 пожарникари и 13 камиони, изјави функционер на противпожарната служба.
Свет
Привремената претседателка на Венецуела: Доста е со наредби од Вашингтон
Привремената венецуелска претседателка, Делси Родригез, изјави дека е „презаситена“ од наредбите од Вашингтон додека работи на обединување на земјата откако САД го уапсија поранешниот лидер Николас Мадуро.
Родригез е во деликатна позиција откако САД ја поддржаа привремено да ја води земјата, балансирајќи помеѓу задржувањето на поддршката од поддржувачите на Мадуро и исполнувањето на очекувањата на Белата куќа, пишува CNN.
Речиси еден месец откако ја презеде новата улога, Родригез им се спротивстави на САД во услови на постојан притисок што вклучува низа барања Венецуела да го продолжи производството на нафта.
„Доста со наредбите на Вашингтон врз политичарите во Венецуела“, изјави таа пред група нафтени работници во градот Пуерто Ла Круз, на настан емитуван на државната телевизија. „Нека венецуелската политика ги реши нашите разлики и нашите внатрешни конфликти. Оваа Република плати многу висока цена за соочување со последиците од фашизмот и екстремизмот во нашата земја.“
Белата куќа одржува постојан притисок врз Венецуела откако Мадуро и неговата сопруга, Силија Флорес, беа уапсени во рација на почетокот на јануари и однесени во Соединетите Држави. Родригез, поранешната заменичка на Мадуро, во последните недели инсистираше дека Соединетите Држави не управуваат со Венецуела, но исто така избегнуваше директна конфронтација со Вашингтон.
Американскиот претседател Доналд Трамп веднаш по апсењето на Мадуро тврдеше дека Соединетите Држави ќе ја „водат“ Венецуела, но подоцна ја поддржа Родригез како привремен лидер на земјата.
Денови по акциите на САД во Каракас на почетокот на јануари, администрацијата на Трамп постави низа барања за Венецуела. Тие барања вклучуваат прекинување на врските со Кина, Иран, Русија и Куба и согласување за ексклузивно партнерство со САД во производството на нафта, изјавија двајца високи функционери на Белата куќа за Си-Ен-Ен во тоа време.
Се очекуваше и Родригез да им даде приоритет на администрацијата на Трамп и американските нафтени компании во идната продажба на нафта. Главниот двигател на економијата на Венецуела е нафтата. Земјата има најголеми резерви на екстра тешка сурова нафта во светот, вид што бара посложен и поскап процес на рафинирање, но е компатибилен со американските рафинерии.
фото/епа
Не е тајна дека Мицкоски има работено во бизнис секторот и има добро заработено, велат од ВМРО-ДПМНЕ за скапите часовници на премиерот
Не е никаква тајна тоа дека претседателот Мицкоски пред да влезе во политиката има работено во бизнис секторот во делот...
Блокадите на границите не се решение, загубите ќе бидат големи, смета Стопанската комора
Проблемот со примената на правилото од 90/180 дена за професионалните возачи во товарниот патен транспорт (евиденцијата на влез и излез...
Прекин на товарниот сообраќај на граничните премини, МВР ќе обезбеди непречен сообраќај за патничките возила и автобусите
Министерството за внатрешни работи – Оддел за гранични работи и миграција информира дека до МВР е доставена најава за одржување...
150 минимални плати чинат часовниците на Мицкоски, велат од СДСМ
„Премиерот Христијан Мицкоски се најде на врвот на листата на политичари од земји членки на НАТО со најскапи часовници“, велат...
Пијана со нож го прободела сопругот, а потоа го гребела по вратот и телото: жена од Хрватска осомничена за семејно насилство во Кавадарци
Основното јавно обвинителство Кавадарци поведе постапка против 30-годишна државјанка на Хрватска со привремен престој во Кавадарци, која е осомничена дека...
Ново судење за пожарот во „Пулс“
Судењето за пожарот во дискотеката „Пулс“ во Кочани, во кој загинаа 63 лица, а над 200 беа повредени, треба да...
Зеленски: Кучето на Лукашенко има повеќе права од белорускиот народ
Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека Белорусија е сè уште принудена да постои како територија управувана од Русија, додавајќи дека...
(Видео) Градоначалникот на Њујорк снимен со лопата во рака
Њујорк, Њу Џерси и Конектикат прогласија вонредна состојба поради голема зимска бура што донесе обилни снежни врнежи во целиот регион....
(Фото) Зимска бура во САД: Најмалку седум мртви, стотици илјади без струја
Опасната зимска бура што ги зафати Соединетите Американски Држави усмрти најмалку седум лица и остави стотици илјади домови без електрична...
Ризик по животот: Човекот кој се искачи на Тајпеј 101 без заштита земал половина милион евра
Американскиот алпинист Алекс Хонолд изјави дека му е платен „смешно мал“ надомест за да се искачи на облакодер од 488...
Се претставил како инспектор, изнудил пари од жена за наводна сообраќајка, па бил фатен на граница
СВР Битола, во координација со Одделот за криминалистичка полиција при Бирото за јавна безбедност, поднесе кривична пријава до Основното јавно...
Пешак се бори за живот на Ургентен во Скопје , малолетник го удрил со автомобил
Малолетник со возило удрил во автомобил и пешак, кој се бори за живот во Ургентен цнетар во Скопје, информираа денеска...
Киев е без греење на минусни температури, Зеленски бара поддршка за воздушна одбрана додека
Украинскиот претседател Володимир Зеленски побара од сојузниците поголема поддршка за воздушна одбрана, бидејќи стотици згради во Киев се без греење...
Безбеден град ќе казнува по 500 евра и една година без возачка за брзо возење
Министерството за внатрешни работи денеска во рамки на проектот „Безбеден град“ ќе спроведува активности за тестирање, калибрација и верификација на...
Да беше жив Тоше Проески денес ќе полнеше 45 години
На денешен ден, 25 јануари 1981 година, е роден Тоше Проески, македонски пејач чиј музички опус и хуман ангажман го направија...
АХВ за една година спровела над 125 илјади контроли и наплатила 618 илјади евра
Над 125 илјади инспекциски контроли од областа на безбедноста на храната и храната за животни, здравствената заштита и благосостојбата на...
Денес може да се дарува крв во чест на хуманоста на Тоше Проески
Во рамките на традиционалните крводарителски акции на Црвениот крст на град Скопје и оваа година ќе се реализира крводарителска акција...
Адвокатката на газда Деко од „Пулс“ бара надлежните да реагираат откако родителите на загинатите деца ја ставија на транспарент
Адвокатката Ивана Коцевска, која е бранител на прво и на третообвинетиот во процесот „Пулс“ денеска излезе со реакција, поради употреба...
Семејствата на загинатите во „Пулс“ со порака: Правдата што доцни не е правда
„Правдата што доцни не е правда“ – ова беше пораката што денеска повторно одекна во Кочани, од блиските на загинатите...
Зеленски: Трилатералните разговори беа конструктивни
Украинскиот претседател Володимир Зеленски денеска изјави дека трилатералните разговори меѓу делегациите на Украина, Русија и САД во Абу Даби биле...
