Свет
Америка и Британија одлучија кого ќе поддржат како нов шеф на НАТО
Соединетите Американски Држави и Велика Британија денеска го поддржаа холандскиот премиер во заминување Марк Руте да го наследи Јенс Столтенберг на местото генерален секретар на НАТО, ставајќи го во силна позиција да ја преземе таа функција.
Наследникот на Столтенберг, откако ќе поднесе оставка во октомври, ќе ја преземе функцијата во клучен момент со задача да ја задржи поддршката на членките на НАТО за скапата одбрана на Украина од руска инвазија, истовремено чувајќи се од каква било ескалација што директно би ја вовлекла Алијансата во војна со Москва.
„Претседателот Бајден силно ја поддржува кандидатурата на премиерот Руте за следен генерален секретар на НАТО. Премиерот Руте има длабоко разбирање за важноста на Алијансата, е природен лидер и комуникатор, а неговото водство добро би ѝ послужило на Алијансата во овој критичен момент“, изјави еден американски функционер.
Во зависност од исходот на американските претседателски избори во ноември, следниот шеф на НАТО можеби ќе треба да се справи со втор мандат на Доналд Трамп, кој неодамна уште еднаш ја доведе во прашање неговата посветеност на одбраната на сојузниците во НАТО.
Трамп привлече жестоки критики од западните официјални лица на почетокот на овој месец затоа што сугерираше дека нема да ги заштити земјите кои не ги исполнуваат целите за одбранбени трошоци на Алијансата, па дури и ќе ја охрабрат Русија да ги нападне.
Но, Руте, кој веќе се сметаше за фаворит за највисокото место во НАТО, во саботата рече дека Европа треба „да престане да се жали, кука и да приговара“ за Трамп и наместо тоа да се фокусира на она што тој може да направи за Украина.
„Мораме да соработуваме со кој и да е на подиумот“, рече Руте на конференцијата за безбедност во Минхен. Најдолговечниот холандски премиер Руте (57) неочекувано најави дека се повлекува од холандската политика во јули, но ќе остане премиер додека траат коалициските разговори по изборите на 22 ноември.
Лидерите на НАТО се назначуваат со консензус, за што е потребна поддршка или барем отсуство на противење од сите 31 членка. Двајца дипломати изјавија дека досега Руте има поддршка од околу 20 членки на НАТО.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Мецола: ЕУ не смее да го чека Трамп, притисокот врз Иран мора да биде итен
Претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола, денес изјави дека Европската Унија не треба да чека американскиот претседател Доналд Трамп да преземе мерки против иранскиот режим и дека Брисел треба да го зголеми притисокот врз Техеран.
Таа за „Јуроњуз“ рече дека иранскиот режим е без сила и дека деновите на диктаторот ќе завршат во 2026 година.
Според неа, санкциите треба веднаш да се воведат, а Корпусот на Исламската револуционерна гарда треба да се додаде на терористичката листа на ЕУ.
„Згрозени сме од она што се случува во Иран и не можеме мирно да гледаме како режимот користи насилство, репресија и злоупотреба за да го потисне она што го сметаме за фундаментални слободи“, рече Мецола.
Таа ја повика Европската Унија брзо да одговори на насилното потиснување на демонстрантите во Иран, кое меѓународната заедница го означи како црвена линија.
„Сведоци сме на насилство, атентати и ова не е нешто што ќе го толерираме“, рече Мецола.
Таа додаде дека ќе го поддржи прогласувањето на Иранската гарда за терористичка организација и истакна дека Европскиот парламент долго време лобираше оваа иранска воена организација да биде означена како таква.
„Ова е ставот на Европскиот парламент со години, откако ги видовме тие храбри жени на улиците на Иран како повикуваат на почитување на нивната слобода, нивните права и нивното достоинство“, рече Мецола, алудирајќи на движењето „Жени, живот, слобода“, кое се појави по смртта на Махса Амини.
Според Мецола, иранскиот режим сега е на „последните сили“, а Европската Унија има „златна“ можност да ја покаже својата посветеност на слободата, да ги поддржи демонстрантите и да ги казни одговорните.
„На иранскиот народ е да ја одреди својата иднина, но ние мора да ги поддржиме. Ако не сега – кога?“, рече Мецола.
Свет
Трамп: Сè што е помалку од контролата на САД врз Гренланд е неприфатливо
Американскиот претседател Доналд Трамп ја засили својата реторика за повторно преземање на контролата врз Гренланд, инсистирајќи дека островот им е потребен на САД „заради национална безбедност“. Во објава на социјалните мрежи, тој тврди дека „НАТО треба да ни го отвори патот за да го добиеме“ и предупреди: „Ако ние не го сториме тоа, Русија или Кина ќе го сторат тоа, а тоа нема да се случи!“, пишува Гардијан.
„Воено, без огромната моќ на САД, од која голем дел изградив за време на мојот прв мандат, а сега ја подигам на ново и уште повисоко ниво, НАТО не би бил ефикасна сила или средство за одвраќање, ни приближно! Тие го знаат тоа, и јас го знам тоа“, рече Трамп.
🇺🇸 TRUMP TRUTH / Greenland pic.twitter.com/7srpvSXjhD
— Biff Smallberries (@B_Smallberries) January 14, 2026
Тој додаде дека НАТО станува посилен со Гренланд под американска контрола. „НАТО станува многу помоќен и поефикасен со Гренланд во рацете на САД. Сè што е помалку од тоа е неприфатливо“, рече тој.
Овие коментари веројатно ќе ги налутат данските и гренландските лидери, а доаѓаат само неколку часа пред нивните клучни разговори со потпретседателот Џ.Д. Венс и американскиот државен секретар Марко Рубио во Белата куќа.
Свет
Германскиот министер за надворешни работи: Иранскиот режим е на крајот, само користи сила за потиснување на протестите
Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул користи остри зборови кога коментира за бруталниот третман на иранскиот режим кон демонстрантите. Тој, исто така, најави конкретни мерки, објави Дојче веле.
Вадефул ги поддржа изјавите на германскиот канцелар Фридрих Мерц за односот со иранскиот режим и неговиот третман на демонстрантите.
„Ако еден режим може да ги потисне протестите само со употреба на вооружена сила, тогаш е јасно дека режимот е на крајот“, изјави Вадефул за јавниот радиодифузен сервис АРД. Тој додаде дека ако бројот на жртвите биде барем приближно потврден, би било јасно дека режимот навистина ги презема сите мерки за да остане на власт по секоја цена, и со тоа режимот ја губи целата легитимност и право да управува со земјата.
Повеќе од две недели, иранските мажи и жени протестираат против тешката економска криза и авторитарниот и теократски систем на владеење на Исламската Република. Безбедносните сили брутално се справуваат со демонстрантите. Веројатно е дека многумина загинале, но точните бројки сè уште не се достапни, според написите.
Таков нечовечки начин на дејствување од страна на еден режим не е виден долго време, рече германскиот шеф на дипломатијата Вадефул, осврнувајќи се на бруталната репресија врз демонстрантите. „Повеќе не може да се надмине во однос на подлоста. Затоа се обидуваме да ги преземеме сите можни мерки на кој било начин за да ставиме крај на овој режим.“
Изразите на солидарност се минимум, но мора да се направи повеќе политички, рече Вадефул. Тој предложи повторно да се воведат санкции кои силно го погодуваат режимот и да се забрза наведувањето на Иранската револуционерна гарда како терористичка организација. Тој, исто така, објави дека разговарал за ова со високата претставничка на ЕУ за надворешни работи, Каја Калас, и други европски колеги.
Германскиот министер за надворешни работи повеќе не сака да води формални разговори со режимот за ситуацијата во Иран или за нуклеарното оружје и јасно става до знаење: „Го осудуваме овој режим, овој режим мора јасно да биде изолиран. Соработката меѓу Иран, Русија и Кина претставува „триаголник кој е одговорен за многу несреќи во светот“, рече Вадефул.

