Свет
Америка: Панама попушта со нашите бродови; Панама: Тоа е лага
Американскиот Стејт департмент вчера објави дека бродовите на американската влада сега можат да минуваат низ Панамскиот канал без надомест. „Владата на Панама се согласи повеќе да не наплаќа такси од бродовите на американската влада за транзит низ Панамскиот канал“, објави Стејт департментот на Икс.
U.S. government vessels can now transit the Panama Canal without charge fees, saving the U.S. government millions of dollars a year. pic.twitter.com/G4gV2mHu7O
— Department of State (@StateDept) February 6, 2025
Договорот, наводно, ќе и заштеди на американската влада милиони долари секоја година. Управата на Панамскиот канал не одговори веднаш на барањето за коментар. Американскиот државен секретар Марко Рубио се сретна со панамскиот претседател Хозе Раул Мулино пред четири дена за време на патувањето во Централна Америка.
Американскиот претседател Доналд Трамп ја обвини централноамериканската земја дека наплатува високи цени за користење на нејзиниот премин.
„Доколку не се почитуваат принципите, морални и правни, на овој великодушен гест на отстапка, тогаш ќе бараме Панамскиот канал да ни биде вратен во целост и без прашање“, рече Трамп минатиот месец.
Мулино ја отфрли заканата на Трамп дека САД повторно ќе ја преземат контролата врз каналот, кој во голема мера го изградија. Областа под управа на САД го опкружуваше преминот со децении.
САД и Панама потпишаа неколку договори во 1977 година кои го отворија патот каналот да се врати под целосна панамска контрола. САД го предадоа во 1999 година по период на заедничка администрација.

Управата на Панамскиот канал ја негира најавата на Стејт департментот и вели дека нема да дозволи на бродовите на американската влада слободно да минуваат низ меѓуокеанскиот воден пат.
#UPDATE The Panama Canal Authority denies it will allow US government vessels to transit the interoceanic waterway for free, as the US State Department announced earlier.
"The Panama Canal Authority, which is empowered to set tolls and other fees for transiting the canal,…
— AFP News Agency (@AFP) February 6, 2025
„Управата на Панамскиот канал, која има овластување да одредува патарини и други такси за минување низ каналот, известува дека не направила никакви прилагодувања на овие такси“, се вели во соопштението на агенцијата.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Егзодус на персоналот од германските болници во близина на Швајцарија, сè повеќе пациенти умираат
Во германските болници по должината на швајцарската граница смртноста е поголема отколку во остатокот од Германија, поради медицинскиот персонал што заминува на работа преку границата, според студија објавена денес.
„Смртноста во болниците по должината на границата е за 4,4 проценти повисока отколку во остатокот од земјата поради недостаток на медицински персонал, особено медицински сестри“, според студија на Центарот за европски економски истражувања во Манхајм и Институтот Ифо во Минхен.
Причината за недостатокот на медицински персонал е фактот дека од 2011 година, голем број вработени во болниците по должината на швајцарската граница се вработиле во швајцарските институции поради повисоки плати.
„Болниците по должината на границата регистрирале 12 проценти повеќе заминувања на персоналот отколку во другите региони“, се наведува во студијата.
Како што понатаму се наведува, поради недостаток на персонал, болниците се принудени да избираат пациенти и процедури според итноста и да ги ставаат сите медицински случаи што немаат приоритет на листа на чекање.
„Недостатокот на медицински персонал е особено почувствуван кај постарите пациенти и во итни случаи. Оваа група доживеала повисоки стапки на смртност. Додека во остатокот од Германија гледаме зголемување на просечниот животен век, во регионите по должината на границата со Швајцарија оваа вредност опаѓа“, вели Оливер Шленкер, еден од авторите на студијата.
Во последниве години, низ цела Германија има недостиг од медицински персонал, особено медицински сестри и болничари.
Според податоците од надлежните институции, во 2026 година на Германија ќе ѝ недостасуваат најмалку 200.000 болничари и медицински сестри, од кои над 50.000 во болниците.
Платите за медицинскиот персонал во Швајцарија се за 30 до 40 проценти повисоки отколку во Германија.
Свет
ЕК: Европската Унија може да го заштити Гренланд ако Данска го побара тоа
Европската Унија може да го заштити Гренланд ако Данска го побара тоа, изјави денес европскиот комесар за одбрана, Андриус Кубилиус, предупредувајќи дека американското преземање на островот би значело крај на НАТО.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, повторува дека на САД им е потребен Гренланд, автономна територија што е дел од Кралството Данска, тврдејќи дека постојното воено присуство на САД таму не е доволно.
Членките на НАТО, Данска и САД, треба да се состанат оваа недела за да разговараат за Гренланд. Копенхаген и Нук нагласуваат дека најголемиот остров во светот не е на продажба, но Трамп не ја исклучува можноста да го земе со сила.
„Се согласувам со данскиот премиер дека ова би претставувало крај на НАТО, но би имало и многу негативна резонанца меѓу луѓето“, рече Кубилиус, првиот европски комесар за одбрана, на безбедносна конференција во Шведска.
Литванецот не верува дека ќе има американска инвазија, но нагласи дека член 42.7 од Договорот за Европската унија ги обврзува членовите да ѝ помогнат на Данска или на која било друга членка што се соочува со воена агресија.
„Првенствено ќе зависи од Данска, како ќе реагира и каква ќе биде нејзината позиција, но дефинитивно постои обврска членовите да си помогнат себеси ако некоја од нив се соочи со воена агресија“, рече тој.
фото/депозитфотос
Свет
Франција ги повикува младите на десетмесечна доброволна воена служба
Франција почна кампања за нова десетмесечна доброволна национална воена служба, а првите учесници ќе почнат со обука во септември годинава. Програмата, која во ноември ја претстави претседателот Емануел Макрон, е отворена за сите млади француски државјани, пишува „Ројтерс“.
Службата е наменета за лица на возраст од 18 до 25 години кои сакаат да придонесат за способноста на нацијата да се спротивстави во небезбедна средина, изјави на прес-конференција началникот на Генералштабот на вооружените сили, генералот Фабиен Мандон. Овој потег е дел од поширок тренд во Европа, каде што земјите ги преиспитуваат своите одбранбени стратегии поради загриженоста околу променливите приоритети на Соединетите Американски Држави под претседателот Доналд Трамп, како и поради, како што се оценува, поагресивниот став на Русија.
Од септември, 3.000 млади лица ќе се приклучат на армијата, морнарицата или воздухопловството за извршување мисии на француска територија. Планирано е бројот да се зголеми на 4.000 во 2027 година, а потоа да достигне 10.000 учесници годишно до 2030 година.
Учесниците ќе добиваат надомест од околу 800 евра месечно, а нивните задачи ќе опфаќаат широк спектар активности – од помош при природни катастрофи и антитерористички надзор, до работни позиции како оператори на дронови, пекари, механичари, електричари и медицински персонал.
По завршувањето на програмата, учесниците ќе можат да се вратат во цивилниот живот, да станат резервисти или да останат во вооружените сили. Министерката за одбрана Катрин Вотрен изјави дека ова го одразува „долгорочниот развој на војската кон хибриден модел“.
Се очекува програмата во 2026 година да чини 150 милиони евра, а вкупните трошоци за периодот од 2026 до 2030 година се проценуваат на 2,3 милијарди евра.
Фото: pexels

