Свет
Америка: Панама попушта со нашите бродови; Панама: Тоа е лага
Американскиот Стејт департмент вчера објави дека бродовите на американската влада сега можат да минуваат низ Панамскиот канал без надомест. „Владата на Панама се согласи повеќе да не наплаќа такси од бродовите на американската влада за транзит низ Панамскиот канал“, објави Стејт департментот на Икс.
U.S. government vessels can now transit the Panama Canal without charge fees, saving the U.S. government millions of dollars a year. pic.twitter.com/G4gV2mHu7O
— Department of State (@StateDept) February 6, 2025
Договорот, наводно, ќе и заштеди на американската влада милиони долари секоја година. Управата на Панамскиот канал не одговори веднаш на барањето за коментар. Американскиот државен секретар Марко Рубио се сретна со панамскиот претседател Хозе Раул Мулино пред четири дена за време на патувањето во Централна Америка.
Американскиот претседател Доналд Трамп ја обвини централноамериканската земја дека наплатува високи цени за користење на нејзиниот премин.
„Доколку не се почитуваат принципите, морални и правни, на овој великодушен гест на отстапка, тогаш ќе бараме Панамскиот канал да ни биде вратен во целост и без прашање“, рече Трамп минатиот месец.
Мулино ја отфрли заканата на Трамп дека САД повторно ќе ја преземат контролата врз каналот, кој во голема мера го изградија. Областа под управа на САД го опкружуваше преминот со децении.
САД и Панама потпишаа неколку договори во 1977 година кои го отворија патот каналот да се врати под целосна панамска контрола. САД го предадоа во 1999 година по период на заедничка администрација.

Управата на Панамскиот канал ја негира најавата на Стејт департментот и вели дека нема да дозволи на бродовите на американската влада слободно да минуваат низ меѓуокеанскиот воден пат.
#UPDATE The Panama Canal Authority denies it will allow US government vessels to transit the interoceanic waterway for free, as the US State Department announced earlier.
"The Panama Canal Authority, which is empowered to set tolls and other fees for transiting the canal,…
— AFP News Agency (@AFP) February 6, 2025
„Управата на Панамскиот канал, која има овластување да одредува патарини и други такси за минување низ каналот, известува дека не направила никакви прилагодувања на овие такси“, се вели во соопштението на агенцијата.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Европа предупредена да се подготви за глобалното затоплување
Европскиот советодавен комитет за климатски промени (ESABCC) предупреди дека Европа мора да се подготви за глобално затоплување од 2,8 до 3,3 степени Целзиусови до крајот на векот, посочувајќи дека континентот веќе ја плаќа цената на „недоволната подготовка“.
Членот на одборот и генерален директор на Кралскиот холандски метеоролошки институт (KNMI), Мартен ван Алст, оцени дека прилагодувањето кон поекстремни температури не е „ракетна наука“ и дека може да се постигне преку разбирање на ризиците и подобрување на системот за рано предупредување, објави Гардијан.
Во извештајот на комитетот се наведува дека сегашните напори за прилагодување кон климатските промени доаѓаат предоцна и се во голема мера постепени.
Зголемувањето на температурата од околу три степени би било двојно повеќе од целта постигната со Парискиот договор од 2015 година, објавува Танјуг.
Комитетот препорачува спроведување стрес-тестови за уште потопли сценарија и интегрирање на отпорноста кон климатските промени во сите политики на ЕУ, со дополнителни инвестиции, вклучително и приватни средства.
Ван Алст рече дека Европа сè повеќе ги трпи последиците од екстремните временски настани, вклучувајќи ги смртоносните поплави во долината Ар во Германија во 2021 година и во шпанската Валенсија во 2024 година, летните топлотни бранови и шумските пожари од минатата година, и предупреди дека многу ризици се приближуваат до границите на адаптацијата.
Комитетот вели дека е клучно да се спречи свет со толку високо глобално затоплување, бидејќи последиците за јавното здравје, инфраструктурата и економијата на Европа би биле сериозни.
Свет
Научниците развија уред за брза проценка на ризикот од рак и стареење
Научници од Санкт Петербург развија уред за брзо откривање на клеточни оштетувања што го забрзуваат стареењето и предизвикуваат рак и други болести.
Уредот е 1,5 до 2 пати попрецизен од претходно достапните аналитички алатки и поставува основа за развој на брзи тестови од следната генерација, според податоците од Руската научна фондација (RSF).
Пушењето, консумирањето алкохол, загадувањето на воздухот, хроничните болести и голем број други фактори доведуваат до акумулација на реактивни кислородни видови во човечкото тело.
Според Руската научна фондација, овие честички, кога ги има премногу, ги оштетуваат протеините и ДНК-та, предизвикувајќи оксидативен стрес – состојба што го забрзува стареењето и го зголемува ризикот од рак, како и болести на мозокот, срцето и крвните садови, објавува РИА Новости.
За дијагностицирање на оксидативен стрес, истражувачкиот тим од Санкт Петербург користел хемилуминисценција – емисија на светлина за време на хемиска реакција.
Индикаторот што се користел бил луминол, супстанца што свети кога е во контакт со реактивни кислородни видови. Научниците развија микрофлуиден чип – уред во кој луминол и раствор што содржи слободни радикали минуваат низ микроканали со посебна текстура што ги фрагментира и брзо ги меша течностите.
Ова овозможува брзо и прецизно одредување на нивото на реактивни кислородни видови во телото.
Според авторот, развиената алатка овозможила мерење на нивото на активен кислород во експерименталната смеса со еден и пол до два пати поголема точност од методот што користи рачно мешање на реагенси, пренесува Танјуг.
Примените на анализата не се ограничени само на медицината. Научниците известуваат дека методот може да се користи, на пример, во форензиката за откривање на скриени траги од крв.
„Нашиот предложен уред го отвора патот за создавање на нова генерација аналитички алатки за различни биомедицински апликации, како што се брзи крвни тестови и евалуација на ефикасноста на третманот на ракот. Во иднина, планираме да ги подобриме режимите на контрола на протокот во микроканали, што ќе овозможи подетална анализа на динамиката на тековните процеси“, рече учесникот во проектот и истражувачки инженер во Меѓународниот научно-образовен центар за физика на наноструктури на Универзитетот ITMO, Глеб Симоненко.
Студијата ја спроведоа научници од Универзитетот ITMO, Академскиот универзитет Алферов во Санкт Петербург на Руската академија на науките и Институтот за аналитичка инструментација на Руската академија на науките.
Свет
Сопругот носел мажи во нивниот дом за да ја злоупотребуваат додека била без свест: Жижел Пелико објави мемоари за случајот со масовното силување
Жизел Пелико (73), Французинка која преживеала бројни силувања додека била без свест, објави мемоари во кои ги опишува траумите што ги претрпела и причините зошто решила да јавно да проговори.
Книгата „Химна на животот“, објавена во вторник, го следи случајот од 2024 година што ја направи Пелико глобален симбол на борбата против сексуалното насилство и ја поттикна Франција да ги реформира законите за силување, објави Ројтерс.
Објаснувајќи зошто се откажала од правото на анонимност, Пелико изјавила дека сака јавноста да ги види лицата на обвинетите и да се прашува како силувачите можат да бидат препознаени меѓу соседите и колегите.
Во своите мемоари, таа го опишала моментот кога полицијата ѝ покажала фотографии од неа во несвест во кревет со непознати мажи и рекла дека 53 мажи дошле во нејзиниот дом за да ја силуваат.
Покрај нејзиниот поранешен сопруг Доминик Пелико, уште 50 мажи беа осудени за силување.
Пелико пишува дека планира да го посети својот поранешен сопруг во затвор за да добие одговори на прашањата за злоупотребата и обемот на злосторството.
Како што рече, сила добила од илјадници писма за поддршка од жени од целиот свет и присуството на граѓани пред судницата додека траело судењето.
Во книгата, таа опишува и како повторно ја пронашла љубовта со маж што го запознала преку пријател, наведувајќи дека „вербата во луѓето станала нејзина сила и одмазда“.

