Свет
(Видео) Азербејџан објави војна во Нагорно-Карабах, има загинати
Министерството за одбрана на Азербејџан соопшти дека започна операција во регионот Нагорно-Карабах, кој е под контрола на Ерменија. Ова е регион кој долги години е предмет на спорови и конфликти.
Единаесет азербејџански полицајци и цивили загинаа во експлозија на мина и уште еден инцидент. Во главниот град на Карабах беа пријавени сирени за воздушна опасност.
⚡️BREAKING: The Azerbaijani Defence Ministry announced the beginning of anti-terrorist measures in #Karabakh "to restore constitutional order." pic.twitter.com/XCpziUiXnn
— KyivPost (@KyivPost) September 19, 2023
Двата соседи, Азербејџан и Ерменија, војуваа двапати за Нагорно-Карабах, прво во раните 1990-ти по распадот на Советскиот Сојуз и повторно во 2020 година. Од декември, Азербејџан де факто го блокираше единствениот пат до енклавата од Ерменија, познат како коридор Лачине.
🇦🇿🇦🇲 رتل للقوات المسلحة الأذربيجانية
باتجاه #شوشي#أذربيجان #Azerbaycan pic.twitter.com/JAgLao9hps
— ريان المصري (@Rian_almasri) September 19, 2023
Советник за надворешна политика на Азербејџан: Цивилите се користат како жив штит
„Азербејџан започна локални, но ограничени антитерористички мерки насочени кон напади врз воени цели“, изјави за Ал Џезира советникот за надворешна политика на претседателот Илхам Алиев.
Одговарајќи на извештаите за ранети најмалку 23 лица, меѓу кои и осум деца, тој рече: „Азербејџанската страна не цели на цивили на кој било начин. Имаме оружје со висока прецизност и однапред одредени воени цели“.
#Aproximidad pic.twitter.com/758ncSQ7r2 🇦🇿🇦🇲 | URGENTE: Azerbaiyán lanzó un ataque contra grupos separatistas en Nagorno-Karabaj, la zona en disputa con Armenia.
Estamos posiblemente ante el inicio de una nueva guerra. https://t.co/758ncSQ7r2 Fuente: AlertaMundial2
— A-Proximidad (@AProximidad) September 19, 2023
Но, тој вели дека колатералната штета е неизбежна бидејќи цивилите се користат како жив штит во спорниот регион. „Ги повикуваме сите цивили да се оддалечат од воените цели“, рече тој.
Демонстранти во Ереван го повикаа премиерот да поднесе оставка
Демонстрантите во главниот град на Ерменија, Ереван, го повикаа премиерот Никол Пашинјан да поднесе оставка откако тој ги осуди повиците за „државен удар“ додека Азербејџан започна воена операција во Карабах населен со Ерменци.
An air alert has been declared in #Stepanakert/Khankendi (Nagorno-Karabakh)
Localised anti-terrorist measures have been launched in the Karabakh region, the #Azerbaijani Defence Ministry reports. It that Azerbaijani military were shelled by the Armenian Armed Forces and used… pic.twitter.com/1wqz8fvfUP
— NEXTA (@nexta_tv) September 19, 2023
Стотици луѓе се собраа на Плоштадот на Републиката во Ереван, пред канцелариите на Пашинјан, за да го осудат неговото справување со кризата во Карабах, според репортерот на АФП на местото на настанот, а демонстрантите извикуваа „Никол предавник!“ и „Никол поднеси оставка!“
Ерменската опозиција го обвини Пашинјан дека е слаб во однос на Карабах, отцепен регион населен претежно со етнички Ерменци за кој Ереван и Баку се спорат со децении.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Саудиска Арабија, Катар, Турција и Оман испратија предупредување до Трамп
Саудиска Арабија, Катар, Турција и Оман го повикаа американскиот претседател Доналд Трамп да не започнува воздушни напади врз Иран, стравувајќи дека таков потег на Вашингтон би можел да доведе до голем и нерешлив конфликт на Блискиот Исток. Лобирањето од страна на долгогодишните сојузници на САД се чини дека помогна да се убеди Трамп засега да се воздржи од воена акција.
Дипломатски напори и сложени односи
Саудискиот министер за надворешни работи, принцот Фајсал бин Фархан, вчера телефонски разговараше со своите колеги од Иран, Оман и Турција. Во случајот на Саудиска Арабија, воздржаноста се одрази и во нивното одбивање да го отстапат својот воздушен простор на САД за можни напади.
Иран останува политички изолиран од заливските држави, делумно поради неговото одбивање да поддржи решение за две држави за Палестина и споровите околу трите острови во Заливот на кои право полагаат Обединетите Арапски Емирати, поддржани од Советот за соработка во Персискиот Залив.
И покрај ова, иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, оствари серија посети на арапските престолнини во обид да ги подобри односите. Минатата година тој го посети Бахреин, првиот ирански министер што го стори тоа од 2010 година, а четири пати го посети Каиро во обид да ги обнови врските што беа прекинати во 2016 година. Односите меѓу Саудиска Арабија и Иран, некогаш најзатегнати на Блискиот Исток, се подобруваат веќе три години, објавува „Гардијан“.
Регионална безбедност и влијание на Израел
Сите заливски држави се исто така свесни за потенцијалните нарушувања што Иран би можел да ги предизвика во поморскиот сообраќај во Заливот. Арагчи неодамна се обиде да ги убеди заливските држави дека Иран претставува помал ризик за глобалната стабилност од Израел.
Овој аргумент стана поубедлив откако Израел ја бомбардираше Доха минатиот септември во обид да ги убие преговарачите на Хамас кои живееле во катарската престолнина речиси една деценија. Израелците не успеаја да ги погодат своите примарни цели, но наводно убиле пет пониско рангирани членови на групата.
Соединетите Американски Држави, кои не биле однапред информирани за нападите, се извинија директно на катарскиот емир и понудија нови безбедносни гаранции на Доха за да ја заштитат од понатамошни израелски напади. Катар потоа го обвини Израел дека се обидува да саботира каква било шанса за мир во регионот. Специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, ја поддржува улогата на Катар како глобален посредник.
Стравови од нестабилност и повици за дијалог
Арагчи им ги објасни на арапските лидери причините на Техеран за потиснување на протестите. Иако многу земји во регионот длабоко замеруваат за делувањето на иранските посреднички сили во Либан, Ирак и Јемен, малкумина би го поздравиле соборувањето на авторитарниот режим преку улични протести поттикнати од падот на животниот стандард.
Таквиот исход би можел да доведе до нова демократска транзиција или дури и до фрагментација на Иран, што би поставило опасен преседан. На пример, Саудиска Арабија неодамна го задуши востанието во јужен Јемен кое го загрози интегритетот на земјата, додека военото раководство на Египет инвестираше голема енергија во потиснување на повиците за реформи во човековите права.
Портпаролот на Министерството за надворешни работи на Катар, Маџед ал-Ансари, им рече на новинарите: „Главните предизвици во регионот – а зборуваме за внатрешни и надворешни предизвици во различни земји – бараат од сите нас да се вратиме на преговарачката маса“.
Министерот за надворешни работи на Турција, Хакан Фидан, исто така, повика на дијалог. „Се надеваме дека Соединетите Американски Држави и Иран ќе го решат ова прашање меѓу себе – или преку медијатори, други актери или преку директен дијалог. Внимателно ги следиме овие случувања“.
Свет
(Видео) Кенеди за исхраната на Трамп: Не знам како е сè уште жив, јаде навистина лоша храна
Американскиот секретар за здравство и човечки услуги, Роберт Ф. Кенеди Џуниор, се осврна на навиките за јадење на Доналд Трамп, велејќи во подкаст дека е изненаден што претседателот на САД е сè уште жив со оглед на количината на она што тој го нарече „отров“ што ја внесува секој ден.
Кенеди беше гостин во подкаст воден од Кејти Милер, сопруга на заменик-шефот на кабинетот на Белата куќа, Стивен Милер. Кога го прашаа кој има „најлуди навики во исхраната“, Кенеди кратко застана пред да одговори: „Претседателот“.
Health and Human Services Secretary Robert F. Kennedy Jr. opens up about President Donald Trump’s unhinged eating habits
"I don't know how he's alive, but he is."
— No Jumper (@nojumper) January 14, 2026
„Не знам како е сè уште жив“, рече Кенеди за Трамп, додавајќи дека претседателот „јаде навистина лоша храна – Мекдоналдс, чоколади и диетална Кока-Кола“. Според Кенеди, кога Трамп е во Белата куќа или во Мар-а-Лаго, тој се храни поздраво. Но, кога патува, често јаде брза храна „затоа што верува во неа и не сака да се разболи на пат“.
„Ако патувате со него, добивате впечаток дека се полни со отров цел ден и не знаете како воопшто оди, а камоли како успева да биде најенергичната личност што некогаш сме ја сретнале“, нагласи Кенеди.
По годишниот лекарски преглед на претседателот во април минатата година, лекарот на Трамп изјави дека претседателот е во „одлична здравствена состојба“, а Трамп им рече на новинарите дека чувствува дека е „во многу добра форма“, потсети Форбс.
Свет
Венецуела најавува „нова политика“ и отворање на нафтените полиња за странски инвеститори
Привремената претседателка на Венецуела, Делси Родригез, во четвртокот претстави законодавна иницијатива насочена кон зајакнување на нафтената индустрија. Реформите ќе овозможат нови странски инвестиции во енергетскиот сектор, изјави Родригез во говорот пред Националното собрание на јужноамериканската земја. Таа објави дека мерките ќе овозможат инвестиции во нови нафтени полиња, во полиња каде што никогаш немало инвестиции, како и во оние каде што воопшто нема инфраструктура.
Приходи од нафта за здравство
Привремената претседателка еден ден претходно објави дека ќе инвестира „секој долар“ од приходите од нафта и гас во здравствениот систем на земјата, јавува агенцијата ДПА. Родригез ја презеде функцијата потпретседател на земјата откако САД го заробија претседателот Николас Мадуро во воена операција претходно оваа година и го одведоа во САД, каде што ќе му се суди по обвинение за трговија со дрога.
Повик за нова политика и дијалог со САД
Иако е лојален сојузник на Мадуро, во четвртокот таа повика на дипломатија во односите со САД и најави „нова политика во Венецуела“. Ден претходно, таа разговараше по телефон со Трамп, кој ја пофали како „одлична личност“ откако разговараше за нафта, минерали, трговија и безбедност, јавува Ројтерс. Портпаролката на американскиот претседател во четврток изјави дека смета дека Родригез била исклучително соработлива.
Републиканскиот претседател јасно стави до знаење дека сака долгорочен пристап до нафта од Венецуела. Според податоците од Лондонскиот институт за енергетика, јужноамериканската земја поседува околу 17 проценти од светските резерви на нафта.

