Претседателката на српскиот парламент, Ана Брнабиќ, денес во Будимпешта изјави дека Србија останува цврсто посветена на европската иднина, но дека процесот на проширување мора да остане фер и предвидлив.

На 12-тата Конференција на претседатели на парламенти од Југоисточна Европа во Будимпешта, таа истакна дека завршувањето на европскиот проект не е само во интерес на земјите-кандидатки, туку и стратешка потреба на самата Унија, оценувајќи дека тоа е политика од заемна корист.

„Србија е подготвена да продолжи со својот дел со одговорност, самодоверба и јасна визија за цела, силна и инклузивна Европа“, нагласи Брнабиќ.

Претседателката на парламентот изјави дека вистинското прашање денес не е дали проширувањето треба да продолжи, туку дали Европа може да си дозволи да ја замисли својата иднина без целосна интеграција на регионот на Западен Балкан.

„Важно ми е да нагласам дека за регионот на Западен Балкан, европскиот пат продолжува да претставува најсилна рамка за стабилност, развој и демократска трансформација“, рече Брнабиќ.

Таа рече дека не е изненадувачки што денес ситуацијата е непредвидлива, нерамномерна и нестабилна, што укажува дека е потребно да се врати довербата во процесот на проширување, но дека тоа бара флексибилност, како и јасност, предвидливост и еднакви стандарди за сите земји-кандидатки.

„За Европската Унија, проширувањето е повеќе од политика. Тоа е прашање на кредибилитет и стратешка визија. Србија пристапува кон овој процес со сериозност и одговорност. Ние во Србија остануваме цврсто посветени на нашата заедничка европска иднина, но процесот на проширување мора да остане фер и предвидлив“, истакна Брнабиќ.

Како што додаде, ова бара сите земји-кандидатки да бидат оценети според истите стандарди и истите принципи, и оцени дека премногу често тоа не е случај.

„Доследноста не е само техничко прашање, туку апсолутна основа на доверба меѓу Европската Унија и регионот“, рече таа.

Таа посочи два примери од многуте во кои, како што рече, ЕУ ја изневери Србија и сите нејзини граѓани.

Првиот пример е Бриселскиот договор од 2013 година, чиј потписник беше и ЕУ, гарантирајќи го неговото целосно спроведување со својот потпис.

„Во последните 13 години, Приштина не само што не успеа да спроведе ниту една буква од тој договор, туку честопати јавно изјавуваше дека договорот е ирелевантен за нив и дека Бриселскиот договор во основа не постои за нив“, потсети Брнабиќ.

Како што додаде таа, Европската Унија, гарантирајќи целосно спроведување на договорот, речиси молчеше и никогаш не го исполни ветувањето дека договорот ќе биде спроведен и дека ќе биде формирана Заедницата на српски општини.

Брнабиќ го наведе Кластерот 3 како уште еден пример, за чие отворање Србија ги исполни сите технички услови, но тој сè уште не е отворен.

„Денес, тој кластер сè уште не е отворен, иако пет последователни годишни извештаи на Европската комисија потврдуваат дека Србија ги исполнила условите и ги повикува сите членки на ЕУ да започнат преговори за отворање на овој кластер во Србија“, рече Брнабиќ.

Како што истакна таа, ова се само два примери за ветувања и обврски што ЕУ никогаш не ги исполнила.

„Целосно сум свесна дека сè уште има многу што треба да направиме и исполниме, особено во однос на извештајот за владеењето на правото и почитувањето на заедничката надворешна и безбедносна политика на ЕУ, но во меѓувреме, ЕУ мора да го исполни она што ни го вети. Ова е единствениот начин да се изгради или врати довербата“, истакна Брнабиќ.

Таа оцени дека Европа денес се соочува со стратешки избор.

„Не може да зборува за својата идна единственост, безбедност и економска сила, оставајќи ги земјите од Западен Балкан на маргините на својата визија. Европската унија, која гледа кон иднината, мора да препознае дека Западен Балкан не е надворешен простор што чека некогаш да се интегрира. Западен Балкан е веќе дел од европската политичка, културна и економска реалност“, рече Брнабиќ.

Таа нагласи дека Србија останува посветена на дијалогот, стабилноста и соработката, пред сè во регионот.

Заштитата на нашите луѓе, зачувувањето на мирот во Косово, останува основен национален приоритет што се спроведува преку одговорна дипломатија и почитување на меѓународното право“, рече таа.

Претседателот на грузискиот парламент, Шалва Папуашвили, го повика украинскиот претседател Володимир Зеленски да го „намали тонот“ во изјавите поврзани со Тбилиси, велејќи дека грузиските власти нема да прифатат забелешки што доаѓаат од Киев.

Папуашвили истакна дека критиките што украинското раководство ги упатува кон западноевропските земји се разбирливи, но дека таков став не смее да се пренесе на грузискиот народ. Тој, исто така, потсети на претходните изјави на американскиот претседател дека војната немаше да се случи доколку тој беше на власт, наведувајќи дека во овој контекст е јасно зошто Киев изразува незадоволство од одредени партнери.

„Нема да толерираме таков тон од украинските власти. Нема да прифатиме ниту една од забелешките на Зеленски“, рече претседателот на грузискиот парламент, додавајќи дека во претходните години, како што изјави, украинските делегации донеле одлуки на неколку меѓународни форуми што биле непријателски настроени кон интересите на Грузија.

Папуашвили, исто така, ја доведе во прашање потребата да се очекува дополнителна благодарност од Тбилиси, нагласувајќи дека односите меѓу двете земји мора да се темелат на меѓусебно почитување.

Тензиите во односите беа дополнително поттикнати од изјавите на грузискиот премиер Иракли Кобахидзе, кој на крајот од минатата година откри дека во 2022 година тогашниот американски амбасадор во Тбилиси, Кели Дегнан, вршел притисок врз грузиските власти да влезат во вооружен конфликт со Русија. Според него, Грузија одбила да се вклучи во такво сценарио.

Шефот на грузиската влада претходно изјави дека Тбилиси нема да дозволи повторување на „украинското сценарио“, алудирајќи на настаните што претходеа на војната, вклучувајќи протести и политички превирања. Тој оцени дека по државниот удар, Украина влегла во процес на длабока дестабилизација и уништување.

Грузиските власти претходно објаснија дека одбиваат да воведат санкции врз Русија, наведувајќи дека таков потег директно би ја загрозил економската и безбедносната стабилност на земјата.

Шведската војска пресретна сомнителен руски дрон кој летал над морето јужно од земјата, додека францускиот носач на авиони бил закотвен во пристаништето Малме. Службениците потврдија дека инцидентот се случил во теснецот Ересунд, кој ги дели Шведска и Данска, објави Асошиејтед Прес.

Вооружените сили вчера соопштија дека шведски воен брод забележал сомнителен дрон за време на патрола. Тие рекоа дека се преземени контрамерки за да се спречи дронот, по што контактот бил изгубен.

Францускиот носач на авиони со нуклеарен погон Шарл де Гол е во Малме оваа недела како дел од редовните вежби на НАТО. Малме се наоѓа во теснецот Ересунд, спроти данската престолнина Копенхаген.

Францускиот воен портпарол Гијом Верне изјави дека дронот бил забележан во среда и додаде дека дронот бил оддалечен повеќе од 10 километри од Шарл де Гол.

„Системот ја покажа својата отпорност и инцидентот на никаков начин не влијаел на активностите на борбената група на носачот на авиони“, рече Верне.

Шведскиот министер за одбрана Пол Џонсон синоќа изјави за јавниот радиодифузен сервис СВТ дека дронот веројатно припаѓа на Русија.

фото/Depositphotos