Свет
(Видео) Илјадници Полјаци излегоа на улица во Варшава на протест против власта
Илјадници Полјаци од целата земја се собраа во Варшава на голем марш на покана на лидерот на опозицијата и поранешен долгогодишен премиер Доналд Туск, на 34-годишнината од првите делумно слободни парламентарни избори, за да ѝ порачаат на владата на партијата Право и правда и нејзиниот лидер Јарослав Качински дека одбиваат Полска осум години со нив на чело да лизга во полуавторитарен режим.
„Одиме кон слободна Полска“ беа пречекани со извици од демонстрантите на плоштадот во близина на седиштето на владата Туск и легендарниот водач на полскиот отпор кон комунистичкиот режим, добитник на Нобеловата награда за мир, поранешниот претседател Лех Валенса.
„Денес, на годишнината од слободните избори, победата чиј креаторот стои до мене, сите луѓе со добра волја во Полска ќе одат на победа. Тука сме за цела Полска, целиот свет да види колку сме силни. Овој бран повеќе нема ништо да го запре“, им рече Доналд Туск на демонстрантите на почетокот на маршот.
Организаторите првично најавија околу 50.000 учесници и без учество на други лидери на опозицијата, но подоцна објавата ја надополнија со најмногу 200.000 учесници бидејќи опозициските лидери сепак решија да се приклучат на протестниот марш и ги поканија своите симпатизери.
Причината и последната капка што ја прелеа чашата е што пред десет дена владејачката коалиција формираше нова државна Комисија за истрага на руското влијание врз безбедноста на Полска од 2007 година, која според мислењето на полската опозиција и правните експерти, како и САД и Европската унија, може да ја оспори легитимноста на есенските парламентарни избори.
Според адвокатите, комисијата прекршува точно 13 члена од Уставот, може да води истраги не само против политичари туку и против новинари, адвокати, претприемачи, менаџери, невладини организации, има пристап до доверливи податоци каде вообичаено законот го штити правото на чување тајни, како што е случајот со адвокатите или новинарите, и може да го казни секој што смета дека дејствува под нејасно дефинирано руско влијание со 10-годишна забрана за вршење функција финансирана од јавни пари, па дури и забрана за носење оружје.
Властите се обидоа да им одговорат на Полјаците по нивното пристигнување во Варшава со видео на кое тие покажаа слики од кампот Аушвиц, што беше остро критикувано и од претседателот на Полска Анджеј Дуда како неприфатливо жртвите на холокаустот да се злоупотребуваат во дневно-политички конфронтации.
„Ние луѓето сакаме демократска, европска Полска. Овој плоштад носи симболично име „На раскрсница“, но ние одиме на победа. Доста ни е. Целиот свет не гледа како во 1989 година“, им порача на насобраните популарниот опозициски градоначалник на Варшава, Рафал Часковски.
Во толпата се веат полските двобојни знамиња и знамињата на ЕУ и многу различни транспаренти со пораки како „Кој заспива во демократија, се буди во диктатура“.
Интензивирањето на предизборната кампања и се посилното играње на антиевропската и антигерманската карта од страна на властите, со редовни обвинувања на политички неистомисленици дека работат во интерес на Русија или дека се барем нејзини „корисни идиоти“, ги поттикна Полјаците да почнат да изразуваат загриженост во анкетите дека нивната земја веќе се лизга во авторитарна држава.
Според последното истражување што денеска го објави полскиот весник „Жечпосполита“, само 22,8 отсто од испитаниците веруваат дека живеат во правна држава, додека 28,9 отсто сметаат дека владеењето на правото сè уште постои, но е сериозно загрозено, а 40,4 отсто од Полјаците се убедени дека по осум години власт на конзервативците на Јарослав Качински, владеењето на правото во Полска повеќе не постои.
Маршот на 4 јуни минува низ центарот на Варшава, покрај Претседателската палата, а ќе заврши со говори на лидерот на опозицијата на плоштадот пред блискиот Кралски замок.
The largest opposition march in recent years takes place in #Warsaw
Parliamentary elections will be held in Poland in October. It is noteworthy that the country’s largest parties do not intend to change their tough stance on Russia. Nor will they change their support for… pic.twitter.com/6kykbzWWJC
— NEXTA (@nexta_tv) June 4, 2023
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Ројтерс: Иран го отфрла барањето на САД за запирање на збогатувањето ураниум
Иран ги отфрли повиците на САД за запирање на збогатувањето ураниум на негова територија за време на денешните разговори во Оман, но изрази подготвеност да разговара за „нивото и чистотата“ на збогатувањето или за регионален конзорциум, изјави денес за Ројтерс дипломат запознаен со ставот на Техеран.
Дипломатот, пренесува медиумот, изјавил дека американските преговарачи „се чини дека ја разбираат позицијата на Иран за збогатувањето и покажаа флексибилност кон барањата на Техеран“.
Тој додаде дека за време на разговорите во Мускат не биле дискутирани ракетните способности на Иран.
Министерот за надворешни работи на Иран, Сејед Абас Аракчи, претходно денес оцени дека нуклеарните преговори со САД што се одржаа во главниот град на Оман, Мускат, беа „добар почеток“, истакнувајќи дека понатамошните разговори ќе зависат од консултациите со лидерите на двете страни.
„Сè на сè, тоа беше добар почеток, но продолжувањето зависи од понатамошните консултации во нашите главни градови и одлучувањето како да се продолжи“, рече Аракчи, пренесува агенцијата Тасним.
Како што изјави тој, надминувањето на меѓусебната недоверба ќе биде клучен предизвик во продолжувањето на разговорите.
Индиректни преговори меѓу Иран и САД се одржаа денес во Оман, со цел намалување на тензиите меѓу двете земји што ескалираа по бомбардирањето на нуклеарните објекти на Иран од страна на САД во јуни минатата година и насилното задушување на протестите во Иран.
Иако деталите од преговорите не беа објавени, Министерството за надворешни работи на Оман објави дека министерот за надворешни работи на таа земја, Бадр ал-Бусаиди, се сретнал одделно со својот ирански колега, Абас Аракчи, а потоа и со специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, и Џаред Кушнер, зет на Доналд Трамп.
Според извештаите, разговорите имале за цел да се подготви теренот за продолжување на дипломатските преговори, но ниту една страна не даде официјални изјави за содржината на разговорите.
Разговорите во Мускат го означуваат првиот директен дипломатски состанок по воената ескалација во јуни, а двете страни изразија претпазлив оптимизам за идните разговори.
Регион
Вучиќ: Воениот сојуз на Тирана, Приштина и Загреб го загрозува мирот во регионот
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Младеновац дека е сериозно загрижен за воениот сојуз формиран од Тирана, Приштина и Загреб, нагласувајќи дека не станува збор за воено-техничка соработка, туку за сојуз кој има јасен одбранбен, но и потенцијално офанзивен карактер.
Вучиќ изјави дека во случај на класична соработка во областа на набавка на оружје меѓу Хрватска и Албанија, ова не би било проблем, но дека сега станува збор за нешто фундаментално различно.
„Ова не е воено-технички сојуз. Ова не е договор од типот „вие купувате оружје од мене, јас ќе го купам од вас“. Ова е воен сојуз кој е создаден за одбрана или офанзивни дејствија против одредени територии, или одбранбен сојуз кој може да прерасне во офанзивен за еден ден“, нагласи претседателот на Србија, пренесуваат медиумите во регионот.
Тој го постави прашањето за причината за формирање на таков сојуз, посочувајќи дека Тирана и Загреб веќе се членки на НАТО, додека Приштина не е, што, како што истакна, дополнително го комплицира целото прашање.
Вучиќ изјави дека е особено загрижен што Србија има нови информации за плановите на алијансата, вклучувајќи ги и специфичните барања на Приштина за дополнително оружје од Соединетите Американски Држави и Турција.
Според него, Приштина бара одобрение за набавка на американски „хаубици“ од калибар 105 милиметри, како и дополнителни количини противтенковски ракети „копје“, додека во исто време се водат разговори со Турција за други видови воена опрема.
„Имам комплетен список. Тие разговараат за сите можни насоки на напад, одбрана и сè друго. Имаме и значајни разузнавачки информации за тоа“, истакна Вучиќ.
Тој додаде дека е загрижен како претседател, бидејќи тоа е негова должност, но дека граѓаните на Србија немаат причина да се плашат, бидејќи силата на српската армија се зголемува по „геометриска прогресија“. Тој најави и набавка на најсовремена воена опрема, која, како што рече, „една или ниедна земја“ ја има денес во Европа, истакнувајќи дека сè ќе пристигне според забрзани процедури.
„Кај мене нема „ќе биде лесно“. Ќе биде тешко, но ќе им биде уште потешко“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија изјави и дека не е тајна дека Хрватска е вклучена во настаните во Србија, вклучувајќи протести и блокади, и дека за такви заклучоци не се потребни разузнавачки служби.
„Доволно е да се погледне со голо око. На сите им е јасно. Се надеваат дека ќе се вратат некои слуги како што имале од 2000 до 2012 година, но ништо нема да произлезе од тоа“, рече Вучиќ.
Свет
Жалам за ситуацијата во која го доведов кралското семејство: Норвешката принцеза се извини за дружењето со Епстин
Норвешката крунска принцеза Мете-Марит за прв пат јавно проговори во врска со новите документи од истрагата против Џефри Епстин, во кои нејзиното име се појавува повеќе од илјада пати. Во изјава објавена од шведскиот весник „Афтонбладет“, принцезата јасно се дистанцира од Епстин, се извини на јавноста и призна дека е свесна за сериозноста на обвинувањата и реакциите што следеа.
Во соопштението на норвешкиот кралски двор се наведува дека судот ги разбира силните реакции на јавноста на новите откритија, како и дека крунската принцеза остро ги осудува кривичните дела и злосторствата на Џефри Епстајн, осудениот педофил и милијардер.
Се додава дека Мете-Марит сакала да даде дополнителни појаснувања, но дека во моментов е во исклучително тешка ситуација и дека ѝ треба време.
„Крунската принцеза е во многу тешка лична ситуација и ја моли јавноста за разбирање додека се обидува да ги собере своите мисли“, се вели во соопштението на судот.
Во лична изјава што кралскиот двор ја проследи до медиумите, Мете-Марит издаде директно извинување:
„Сакам да испратам длабоко извинување за моето пријателство со Џефри Епстин. Важно е да им се извинам на сите што ги разочарав. Некои од содржините на пораките меѓу мене и Епстин не ја одразуваат личноста што сакам да бидам“, рече крунисаната принцеза.
Таа особено им се обрати на членовите на кралското семејство: „Исто така, жалам за ситуацијата во која го доведов кралското семејство, особено кралот и кралицата“, додаде таа.
Според неодамна објавените документи од архивата на Епстин, Мете-Марит била во редовен контакт со него, а документацијата укажува дека односот меѓу норвешкото кралско семејство и озлогласениот сексуален престапник бил многу поблизок и поинтимен отколку што беше јавно познато досега.
Шведскиот „Афтонбладет“ проценува дека овој скандал би можел да претставува еден од најтешките моменти во поновата историја на норвешкиот кралски двор, кој веќе се соочува со низа кризи и афери, вклучувајќи го и судењето на синот на Мете-Марит за силување.

