Свет
(Видео) Илјадници Полјаци излегоа на улица во Варшава на протест против власта
Илјадници Полјаци од целата земја се собраа во Варшава на голем марш на покана на лидерот на опозицијата и поранешен долгогодишен премиер Доналд Туск, на 34-годишнината од првите делумно слободни парламентарни избори, за да ѝ порачаат на владата на партијата Право и правда и нејзиниот лидер Јарослав Качински дека одбиваат Полска осум години со нив на чело да лизга во полуавторитарен режим.
„Одиме кон слободна Полска“ беа пречекани со извици од демонстрантите на плоштадот во близина на седиштето на владата Туск и легендарниот водач на полскиот отпор кон комунистичкиот режим, добитник на Нобеловата награда за мир, поранешниот претседател Лех Валенса.
„Денес, на годишнината од слободните избори, победата чиј креаторот стои до мене, сите луѓе со добра волја во Полска ќе одат на победа. Тука сме за цела Полска, целиот свет да види колку сме силни. Овој бран повеќе нема ништо да го запре“, им рече Доналд Туск на демонстрантите на почетокот на маршот.
Организаторите првично најавија околу 50.000 учесници и без учество на други лидери на опозицијата, но подоцна објавата ја надополнија со најмногу 200.000 учесници бидејќи опозициските лидери сепак решија да се приклучат на протестниот марш и ги поканија своите симпатизери.
Причината и последната капка што ја прелеа чашата е што пред десет дена владејачката коалиција формираше нова државна Комисија за истрага на руското влијание врз безбедноста на Полска од 2007 година, која според мислењето на полската опозиција и правните експерти, како и САД и Европската унија, може да ја оспори легитимноста на есенските парламентарни избори.
Според адвокатите, комисијата прекршува точно 13 члена од Уставот, може да води истраги не само против политичари туку и против новинари, адвокати, претприемачи, менаџери, невладини организации, има пристап до доверливи податоци каде вообичаено законот го штити правото на чување тајни, како што е случајот со адвокатите или новинарите, и може да го казни секој што смета дека дејствува под нејасно дефинирано руско влијание со 10-годишна забрана за вршење функција финансирана од јавни пари, па дури и забрана за носење оружје.
Властите се обидоа да им одговорат на Полјаците по нивното пристигнување во Варшава со видео на кое тие покажаа слики од кампот Аушвиц, што беше остро критикувано и од претседателот на Полска Анджеј Дуда како неприфатливо жртвите на холокаустот да се злоупотребуваат во дневно-политички конфронтации.
„Ние луѓето сакаме демократска, европска Полска. Овој плоштад носи симболично име „На раскрсница“, но ние одиме на победа. Доста ни е. Целиот свет не гледа како во 1989 година“, им порача на насобраните популарниот опозициски градоначалник на Варшава, Рафал Часковски.
Во толпата се веат полските двобојни знамиња и знамињата на ЕУ и многу различни транспаренти со пораки како „Кој заспива во демократија, се буди во диктатура“.
Интензивирањето на предизборната кампања и се посилното играње на антиевропската и антигерманската карта од страна на властите, со редовни обвинувања на политички неистомисленици дека работат во интерес на Русија или дека се барем нејзини „корисни идиоти“, ги поттикна Полјаците да почнат да изразуваат загриженост во анкетите дека нивната земја веќе се лизга во авторитарна држава.
Според последното истражување што денеска го објави полскиот весник „Жечпосполита“, само 22,8 отсто од испитаниците веруваат дека живеат во правна држава, додека 28,9 отсто сметаат дека владеењето на правото сè уште постои, но е сериозно загрозено, а 40,4 отсто од Полјаците се убедени дека по осум години власт на конзервативците на Јарослав Качински, владеењето на правото во Полска повеќе не постои.
Маршот на 4 јуни минува низ центарот на Варшава, покрај Претседателската палата, а ќе заврши со говори на лидерот на опозицијата на плоштадот пред блискиот Кралски замок.
The largest opposition march in recent years takes place in #Warsaw
Parliamentary elections will be held in Poland in October. It is noteworthy that the country’s largest parties do not intend to change their tough stance on Russia. Nor will they change their support for… pic.twitter.com/6kykbzWWJC
— NEXTA (@nexta_tv) June 4, 2023
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Вучиќ: Одлука за воен рок за еден или два месеци, првите регрути во касарните во декември или март
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, денес објави дека во рок од еден или два месеца ќе се донесе одлука дали задолжителнниот воен рок официјално ќе започне од декември или од март следната година, како и дека регистрацијата на регрутите ќе започне од септември и октомври.
Вучиќ, откако началникот на Генералштабот на српската армија, Милан Мојсиловиќ, ги разгледа резултатите од анализата на состојбата, оперативните и функционалните способности на армијата за 2025 година, рече дека одлуката ќе биде донесена во српскиот парламент.
„Разговаравме за воениот рок, за тие 75 дена. Наскоро ќе донесеме одлуки. Прашањето е дали ќе започнеме со официјална служба од декември или од март, но дефинитивно ќе ја донесеме таа одлука во следните еден или два месеца и ќе одиме пред Народното собрание на Србија. Од септември, октомври ќе започнеме со регистрација на регрутите“, рече Вучиќ.
На прашањето од што зависи дали ќе започне со официјална служба во декември или март следната година, Вучиќ рече дека зависи од подготовките.
„Мораме да ги подготвиме сите објекти, мора да подготвиме доволно од сè, пушки, чизми, центри за регрутација, центри за регистрација. Мораме да ги подобриме амбулантните возила, да ги реновираме, да ги уредиме поинаку, па затоа ова се важни прашања за нас и сакаме да бидеме подготвени да чекаме овие млади луѓе да ги поминат тие два и пол месеци во најдобри услови, за да имаат најдобри спомени, да добијат одговорност, да добијат сериозност“, рече Вучиќ.
Како што додаде, патриотизмот треба да биде важен дел од разбирањето на улогата на армијата во општеството и присуството на војниците во неа, пренесува Танјуг.
Вучиќ изјави дека е многу задоволен од резултатите на армијата, но и дека се многу загрижени за формирањето на воени сојузи во „нашата средина против Србија, поради што одбранбените капацитети на нашата земја се драстично зголемени“.
„Многу сме загрижени за формирањето на воени сојузи во нашата средина против Србија и соодветно на тоа дејствуваме одговорно, сериозно, не провоцираме никого, туку сакаме да го одвратиме секој што би извршил агресија врз нашата земја. Нашите одбранбени капацитети на воздухопловните сили и противвоздушната одбрана се драстично и драматично зголемени. И во годините што доаѓаат, особено, сите други системи ќе бидат, во сите други видови на нашата армија и родови на армијата, секако“, изјави Вучиќ пред новинарите по состанокот.
Тој истакна дека е многу задоволен од резултатите што ги постигнала српската армија.
„За граѓаните на Србија да знаат, ми се чини дека ќе разберат сè врз основа на овие бројки – имаме рекордни издвојувања, некаде околу 2,65 проценти од БДП за одбранбениот и безбедносниот систем, дури и малку повеќе, но не на најдиректен начин, но од тие големи пари, она што е најинтересно, дури 54,1 процент се инвестиции“, рече Вучиќ.
Тој додаде дека само 32,5 проценти се трошоци за персонал и други оперативни трошоци.
„Мислам дека ова зборува многу за нашите инвестиции во армијата, бидејќи е важно да се зачува мирот, а ние можеме да го зачуваме мирот само со одвраќање на некои од потенцијалните напади врз нашата земја“, нагласи Вучиќ.
Свет
Мерц: Големите сили го прекројуваат светот
Германскиот канцелар Фридрих Мерц денес изјави дека глобалниот поредок заснован на правила не е мртов, и покрај „бурните ветрови“ што ја најавуваат „појавата на светот на големите сили“ и повика на зајакнување на НАТО во Европа, додека им подаде рака на соработка на Соединетите Американски Држави.
Мерц во обраќањето пред членовите на германскиот парламент изјави дека Европа повеќе нема да биде заплашена од царински закани, откако американскиот претседател Доналд Трамп ги повлече своите закани за користење на вакви тарифи против неколку европски земји како оружје за заземање на Гренланд, објави Ројтерс.
„Веќе неколку недели сè појасно го гледаме појавувањето на свет на големи сили. Бурни ветрови дуваат во овој свет и ќе ги почувствуваме нивните ефекти во догледна иднина. Сè повеќе земји низ целиот свет признаваат дека сегашната глобална реорганизација претставува и можност за сите актери кои претпочитаат правила пред самоволие и кои гледаат повеќе предности во слободната и фер трговија отколку во еднострано остварување на исклучив личен интерес“, додаде Мерц.
„Ние сме под притисок од многу страни, Европа секогаш растела кога била под притисок“, рече Мерц во Бундестагот.
Тој додаде дека повторното растење на германската економија е „предуслов за сè друго“.
Мерц најави посебен самит на ЕУ во февруари, чиј главен фокус, според него, ќе биде како ЕУ може да ја врати својата конкурентност.
„Знаеме каде лежат проблемите. Мораме повторно да ја направиме нашата економија конкурентна“, рече Мерц.
Тој додаде дека договорот со јужноамериканската трговска унија „Меркосур“ е неопходен, а исто така го бранеше и договорот за слободна трговија на ЕУ со Индија.
Мерц ги критикуваше изјавите на американскиот претседател Трамп во врска со распоредувањето војници од партнерските земји во Авганистан, без да го спомене своето име.
„Нема да дозволиме ова распоредување да биде оцрнето денес“, рече Мерц.
Германскиот канцелар рече дека Европа мора да зборува со јазикот на политиката на моќ и дека нејзината сопствена одбрана мора да се зајакне.
Свет
Мамдани и Хочул остро го осудија нападот: „Антисемитизмот нема место во Њујорк“
Градоначалникот на Њујорк, Зохран Мамдани, и гувернерката на државата Њујорк, Кети Хочул, денес го осудија нападот врз синагогата, во чиј влез синоќа еден човек намерно се заби со својот автомобил двапати.
Во објава на социјалните мрежи, Мамдани рече дека му е „полесно што никој не е повреден во овој ужасен инцидент“, објави CBS News.
„Ова е длабоко алармантно, особено имајќи го предвид длабокото значење и историјата на оваа институција за многумина во Њујорк и низ целиот свет. Секоја закана за еврејска институција или место за богослужба мора да се сфати сериозно. Антисемитизмот нема место во нашиот град, а насилството или заплашувањето на еврејските жители на Њујорк се неприфатливи“, рече Мамдани.
Гувернерката на Њујорк, Кети Хочул, во објава на Икс изјави дека „нападот врз еврејската заедница е напад врз сите њујорчани“.
„Мојот тим е во координација со полицијата во Њујорк и понуди секаква помош што можеме да ја пружиме во нивната истрага“, рече Хочул.
Њујоршката полиција денес објави дека еден маж намерно удрил двапати со својот автомобил во седиштето на еврејското хасидско движење во Бруклин синоќа, и дека никој не е повреден во инцидентот, кој се истражува како можен злостор од омраза.
Комесарот на полицијата во Њујорк, Џесика Тиш, на прес-конференција изјави дека инцидентот се случил непосредно пред 21 часот по локално време, кога полицајците распоредени пред седиштето на „Хабад“ виделе возач како удира во задната врата од зградата, се движи наназад со возилото, а потоа повторно ја удира истата врата.
Таа изјави дека возачот е уапсен и дека, како превентивна мерка, полицијата во Њујорк ќе ја зголеми безбедноста околу еврејските верски објекти, пренесува Танјуг.

