Свет
(Видео) Илјадници Полјаци излегоа на улица во Варшава на протест против власта
Илјадници Полјаци од целата земја се собраа во Варшава на голем марш на покана на лидерот на опозицијата и поранешен долгогодишен премиер Доналд Туск, на 34-годишнината од првите делумно слободни парламентарни избори, за да ѝ порачаат на владата на партијата Право и правда и нејзиниот лидер Јарослав Качински дека одбиваат Полска осум години со нив на чело да лизга во полуавторитарен режим.
„Одиме кон слободна Полска“ беа пречекани со извици од демонстрантите на плоштадот во близина на седиштето на владата Туск и легендарниот водач на полскиот отпор кон комунистичкиот режим, добитник на Нобеловата награда за мир, поранешниот претседател Лех Валенса.
„Денес, на годишнината од слободните избори, победата чиј креаторот стои до мене, сите луѓе со добра волја во Полска ќе одат на победа. Тука сме за цела Полска, целиот свет да види колку сме силни. Овој бран повеќе нема ништо да го запре“, им рече Доналд Туск на демонстрантите на почетокот на маршот.
Организаторите првично најавија околу 50.000 учесници и без учество на други лидери на опозицијата, но подоцна објавата ја надополнија со најмногу 200.000 учесници бидејќи опозициските лидери сепак решија да се приклучат на протестниот марш и ги поканија своите симпатизери.
Причината и последната капка што ја прелеа чашата е што пред десет дена владејачката коалиција формираше нова државна Комисија за истрага на руското влијание врз безбедноста на Полска од 2007 година, која според мислењето на полската опозиција и правните експерти, како и САД и Европската унија, може да ја оспори легитимноста на есенските парламентарни избори.
Според адвокатите, комисијата прекршува точно 13 члена од Уставот, може да води истраги не само против политичари туку и против новинари, адвокати, претприемачи, менаџери, невладини организации, има пристап до доверливи податоци каде вообичаено законот го штити правото на чување тајни, како што е случајот со адвокатите или новинарите, и може да го казни секој што смета дека дејствува под нејасно дефинирано руско влијание со 10-годишна забрана за вршење функција финансирана од јавни пари, па дури и забрана за носење оружје.
Властите се обидоа да им одговорат на Полјаците по нивното пристигнување во Варшава со видео на кое тие покажаа слики од кампот Аушвиц, што беше остро критикувано и од претседателот на Полска Анджеј Дуда како неприфатливо жртвите на холокаустот да се злоупотребуваат во дневно-политички конфронтации.
„Ние луѓето сакаме демократска, европска Полска. Овој плоштад носи симболично име „На раскрсница“, но ние одиме на победа. Доста ни е. Целиот свет не гледа како во 1989 година“, им порача на насобраните популарниот опозициски градоначалник на Варшава, Рафал Часковски.
Во толпата се веат полските двобојни знамиња и знамињата на ЕУ и многу различни транспаренти со пораки како „Кој заспива во демократија, се буди во диктатура“.
Интензивирањето на предизборната кампања и се посилното играње на антиевропската и антигерманската карта од страна на властите, со редовни обвинувања на политички неистомисленици дека работат во интерес на Русија или дека се барем нејзини „корисни идиоти“, ги поттикна Полјаците да почнат да изразуваат загриженост во анкетите дека нивната земја веќе се лизга во авторитарна држава.
Според последното истражување што денеска го објави полскиот весник „Жечпосполита“, само 22,8 отсто од испитаниците веруваат дека живеат во правна држава, додека 28,9 отсто сметаат дека владеењето на правото сè уште постои, но е сериозно загрозено, а 40,4 отсто од Полјаците се убедени дека по осум години власт на конзервативците на Јарослав Качински, владеењето на правото во Полска повеќе не постои.
Маршот на 4 јуни минува низ центарот на Варшава, покрај Претседателската палата, а ќе заврши со говори на лидерот на опозицијата на плоштадот пред блискиот Кралски замок.
The largest opposition march in recent years takes place in #Warsaw
Parliamentary elections will be held in Poland in October. It is noteworthy that the country’s largest parties do not intend to change their tough stance on Russia. Nor will they change their support for… pic.twitter.com/6kykbzWWJC
— NEXTA (@nexta_tv) June 4, 2023
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Виткоф: Мировниот договор за Украина е 90 отсто готов, утре ќе одам кај Путин
Специјалниот претставник на американскиот претседател Доналд Трамп за мировни мисии, неговиот пријател и магнат за недвижности Стив Виткоф, денес изјави дека мировниот договор што би ставил крај на војната меѓу Русија и Украина е „завршен 90 проценти“.
Виткоф го изјави ова во интервју за „Блумберг“ и „Си-ен-би-си“ на маргините на Светскиот економски форум во Давос. Тој изјави дека се согласува со проценките на украинската страна дека договорот е речиси склучен, додавајќи дека неодамна е постигнат дополнителен напредок.
„Мислам дека постигнавме уште позначаен напредок“, рече Виткоф.
Според него, во последните шест до осум недели е постигнато повеќе отколку во претходните три или четири години. Тој нагласи дека преговорите влегле во фаза на забрзан напредок.
Виткоф треба да отпатува за Москва утре, каде што ќе се сретне со рускиот претседател Владимир Путин, како дел од понатамошните разговори за евентуално завршување на војната во Украина.
Свет
Европските лидери го напуштаат Давос
Се поголем број европски лидери го напуштаат или го избегнуваат Светскиот економски форум во Давос, дури и пред очекуваното пристигнување на Доналд Трамп и дебатата за Гренланд. Францускиот претседател Емануел Макрон замина откако наводно не успеал да обезбеди средба со американскиот претседател, пишува „Телеграф“.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, истотака нема да се сретне со Доналд Трамп во Давос бидејќи веќе го напушти швајцарскиот град по вчерашниот говор. Оваа информација ја потврди Европската комисија, пишува „Гардијан“.
„Претседателката на Комисијата направи стратешка и политичка проценка дека најдобриот начин да ја искористи својата енергија е да се врати во Брисел за да се фокусира на подготовките за многу важниот состанок на Европскиот совет“, рече портпаролот.
На прашањето дали е планирана средба меѓу фон дер Лајен и Трамп во блиска иднина, одговорот беше: „Колку што знам, поканите не се испратени во ниту еден правец“.
Истовремено, средбата на Трамп со германскиот канцелар Фридрих Мерц исто така беше откажана, објави Ројтерс. Технички проблеми во претседателскиот авион беа наведени како причина.
Гардијан забележува дека ќе биде интересно да се види кого Трамп сега ќе го приоритизира за состаноците, со оглед на тоа што ќе помине помалку време во Давос од планираното.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски ги откажа плановите за присуство, велејќи дека морал да остане во Киев поради руските ракетни напади врз енергетската инфраструктура на Украина. Неговото отсуство ги намали надежите дека западните сили ќе го искористат Давос за да потпишат пакет за финансирање на воздушната одбрана и енергетскиот сектор на Украина.
Зеленски сепак изјави дека „сè може да се промени во секој момент“. Шпанскиот премиер Педро Санчез, исто така, ја откажа својата посета, по железничката несреќа во јужна Шпанија во која загинаа 42 лица.
Италијанските медиуми објавија дека е малку веројатно премиерката Џорџа Мелони да дојде во Давос. Ројтерс во средата објави дека Мелони ќе му се придружи на Макрон во одбивањето да го потпише планот на Трамп за Газа.
Фото: ЕПА
Свет
Стармер до Трамп: Велика Британија нема да попушти
Британскиот премиер Кир Стармер изјави дека нема да попушти пред Доналд Трамп во врска со иднината на Гренланд и најави дека ќе биде домаќин на данската премиерка Мете Фредериксен во четврток.
За време на сесијата за прашања на премиерот, лидерката на конзервативците Кеми Баденох изјави дека таа и Сер Кир се согласуваат дека „иднината на Гренланд треба да ја одлучат исклучиво луѓето од Гренланд“. Потоа таа го праша премиерот: „Кога премиерката го покрена ова прашање со претседателот Трамп во понеделник, дали претседателот се согласи или не?“
Сер Кир одговори дека „конструктивниот ангажман за меѓународни безбедносни прашања е исклучително важен, особено кога станува збор за безбедноста на Арктикот, и тоа е контекстот во кој се одвива оваа дебата во врска со Гренланд“.
„Додека конструктивно се ангажираме, јасно го искажав мојот став за нашите принципи и вредности. Првиот од нив е дека иднината на Гренланд им припаѓа исклучиво на луѓето од Гренланд и Кралството Данска“, рече Стармер.
Тој додаде дека верува оти „заканите со царини за притисок врз сојузниците се сосема погрешни“.
„Ќе продолжиме конструктивно да се ангажираме. Имав многу меѓународни разговори во последните денови, а данскиот премиер утре доаѓа во Обединетото Кралство на билатерални разговори“, рече тој.
„Но, сакам да бидам јасен. Нема да попуштам, Велика Британија нема да попушти, во однос на нашите принципи и вредности во врска со иднината на Гренланд и заканите со царини. И тоа е мојот јасен став“, заклучи премиерот.

