Контакт

Свет

(Видео) Илјадници Полјаци излегоа на улица во Варшава на протест против власта

Објавено пред

Илјадници Полјаци од целата земја се собраа во Варшава на голем марш на покана на лидерот на опозицијата и поранешен долгогодишен премиер Доналд Туск, на 34-годишнината од првите делумно слободни парламентарни избори, за да ѝ порачаат на владата на партијата Право и правда и нејзиниот лидер Јарослав Качински дека одбиваат Полска осум години со нив на чело да лизга во полуавторитарен режим.

dobivaj vesti na viber

„Одиме кон слободна Полска“ беа пречекани со извици од демонстрантите на плоштадот во близина на седиштето на владата Туск и легендарниот водач на полскиот отпор кон комунистичкиот режим, добитник на Нобеловата награда за мир, поранешниот претседател Лех Валенса.

„Денес, на годишнината од слободните избори, победата чиј креаторот стои до мене, сите луѓе со добра волја во Полска ќе одат на победа. Тука сме за цела Полска, целиот свет да види колку сме силни. Овој бран повеќе нема ништо да го запре“, им рече Доналд Туск на демонстрантите на почетокот на маршот.

Организаторите првично најавија околу 50.000 учесници и без учество на други лидери на опозицијата, но подоцна објавата ја надополнија со најмногу 200.000 учесници бидејќи опозициските лидери сепак решија да се приклучат на протестниот марш и ги поканија своите симпатизери.

Причината и последната капка што ја прелеа чашата е што пред десет дена владејачката коалиција формираше нова државна Комисија за истрага на руското влијание врз безбедноста на Полска од 2007 година, која според мислењето на полската опозиција и правните експерти, како и САД и Европската унија, може да ја оспори легитимноста на есенските парламентарни избори.

Според адвокатите, комисијата прекршува точно 13 члена од Уставот, може да води истраги не само против политичари туку и против новинари, адвокати, претприемачи, менаџери, невладини организации, има пристап до доверливи податоци каде вообичаено законот го штити правото на чување тајни, како што е случајот со адвокатите или новинарите, и може да го казни секој што смета дека дејствува под нејасно дефинирано руско влијание со 10-годишна забрана за вршење функција финансирана од јавни пари, па дури и забрана за носење оружје.

Властите се обидоа да им одговорат на Полјаците по нивното пристигнување во Варшава со видео на кое тие покажаа слики од кампот Аушвиц, што беше остро критикувано и од претседателот на Полска Анджеј Дуда како неприфатливо жртвите на холокаустот да се злоупотребуваат во дневно-политички конфронтации.

„Ние луѓето сакаме демократска, европска Полска. Овој плоштад носи симболично име „На раскрсница“, но ние одиме на победа. Доста ни е. Целиот свет не гледа како во 1989 година“, им порача на насобраните популарниот опозициски градоначалник на Варшава, Рафал Часковски.

Во толпата се веат полските двобојни знамиња и знамињата на ЕУ и многу различни транспаренти со пораки како „Кој заспива во демократија, се буди во диктатура“.

Интензивирањето на предизборната кампања и се посилното играње на антиевропската и антигерманската карта од страна на властите, со редовни обвинувања на политички неистомисленици дека работат во интерес на Русија или дека се барем нејзини „корисни идиоти“, ги поттикна Полјаците да почнат да изразуваат загриженост во анкетите дека нивната земја веќе се лизга во авторитарна држава.

Според последното истражување што денеска го објави полскиот весник „Жечпосполита“, само 22,8 отсто од испитаниците веруваат дека живеат во правна држава, додека 28,9 отсто сметаат дека владеењето на правото сè уште постои, но е сериозно загрозено, а 40,4 отсто од Полјаците се убедени дека по осум години власт на конзервативците на Јарослав Качински, владеењето на правото во Полска повеќе не постои.

Маршот на 4 јуни минува низ центарот на Варшава, покрај Претседателската палата, а ќе заврши со говори на лидерот на опозицијата на плоштадот пред блискиот Кралски замок.

Свет

Шведска студија: Една петтина од жените воопшто не сакаат да раѓаат деца

Објавено пред

Истражување на „Афтонбладет“ покажува дека 22 отсто од жените во Шведска на возраст од 20 до 45 години воопшто не сакаат деца, додека таков став имаат само 8 проценти од мажите. Резултатите укажуваат на загрижувачки демографски трендови и го објаснуваат падот на стапката на плодност низ Европа.

dobivaj vesti na viber

Минатата година стапката на плодност во Шведска падна на 1,43 – најниско ниво откако се води статистика од 1749 година. Просекот во ЕУ е 1,38. За одржување на бројот на населението без миграција потребни се околу 2,1 деца по жена.

Според податоците, најниска стапка имаат Малта (1,06), Шпанија (1,12) и Литванија (1,18), а највисока Бугарија (1,81) и Франција (1,66).

Мартин Колк, професор по демографија на Универзитетот во Стокхолм, оценува дека разликите меѓу желбите на жените и мажите за родителство се слични со трендовите во земји со многу ниска плодност како Јапонија, Јужна Кореја, Шпанија и Италија. Тој посочува дека останува прашањето дали младите ќе имаат деца подоцна или целосно ќе се откажат од родителството.

Најчести причини што ги наведуваат младите жени во Шведска за одложување на мајчинството се стабилни приходи, соодветен партнер, подобро домување и сигурна работа. Раѓањето деца сè повеќе се гледа како планиран проект, кој бара исполнување на повеќе услови.

Демографите предупредуваат и на таканаречена „демографска инерција“ – намалувањето на бројот на жени во репродуктивна возраст значи дека дури и мало подобрување на стапката на плодност нема брзо да го зголеми бројот на новородени. Во некои земји, како Италија, трендот можеби веќе тешко ќе се промени без имиграција.

 

Прикажи повеќе...

Свет

Ерик Дејн една недела пред неговата смрт: „Се обидувам да си го спасам животот“

Објавено пред

Ерик Дејн почина на 54-годишна возраст по битка со амиотрофична латерална склероза (АЛС), потврди неговото семејство. Ѕвездата на серијата „Вовед во анатомија“ (Grey’s Anatomy) остави зад себе и силна порака за борбата против болеста.

dobivaj vesti na viber

„Се обидувам да си го спасам животот и, ако моите постапки можат да ги поместат работите напред за мене и безброј други, задоволен сум“, рече тој во интервју за Time100 објавено минатата недела.

Неговото семејство го опиша како страствен застапник за свеста и истражувањето за дегенеративната болест. Тие додадоа дека тој бил решен да направи разлика за другите што се борат во истата борба.

АЛС е дегенеративна болест за која нема лек и постепено ги ослабува мускулите сè додека лицето повеќе не може да функционира самостојно. Со текот на времето, пациентите повеќе не можат да јадат или дишат без помош. Дејн јавно ја откри својата дијагноза во април минатата година, а пациентите со АЛС обично живеат помеѓу две и пет години по дијагнозата.

Во интервјуто, тој зборуваше за своите напори за подигање на свеста за болеста и обезбедување средства за истражување. Тој се приклучи на одборот на директори на Target ALS и им помогна да ја постигнат својата цел да соберат половина милион долари. Тој, исто така, ја започна иницијативата I AM ALS, со цел да обезбеди 1 милијарда долари федерално финансирање за истражување на болеста.

„Неопходно е да го споделам моето патување со што е можно повеќе луѓе затоа што повеќе не чувствувам дека мојот живот е само мој“, рече тој претходно, објаснувајќи зошто јавно зборува за својата дијагноза.

Тој призна во „Добро утро Америка“ дека дијагнозата го направила „лут“ и дека ја изгубил функцијата на десната рака, а се плашел дека може да ја изгуби функцијата на левата. Во јануари 2026 година, тој требаше да добие награда за неговиот придонес во истражувањето на АЛС, но не можеше да присуствува поради, како што рече, „физичките последици од АЛС“.

Прикажи повеќе...

Свет

Украински генерал: Можеме да се бориме уште со години

Објавено пред

Од

Олександр Пивненко, командант на Националната гарда на Украина, изјави дека Украина е способна да води војна уште неколку години и го отфрли тврдењето на американскиот претседател Доналд Трамп дека земјата ќе изгуби ако наскоро нема прекин на огнот. Тој нагласи дека задачата на Украина е да ја зачува својата територија и население, пишува „Украинска правда“.

dobivaj vesti na viber

Во интервју за BBC News Ukrainian, Пивненко рече дека не се согласува со проценката на Трамп дека Украина ќе ја изгуби војната ако наскоро не се постигне прекин на огнот.

„Подготвени сме да се бориме уште неколку години, во тоа сум 100 проценти сигурен. Но, војните мора да завршат на крајот. Општо земено, тешко е да се разбере дека на оваа планета се убиваат луѓе за територија и ресурси. Ова мора да престане“, рече Пивненко.

Тој објасни дека од воена гледна точка, победата за Украина значи ослободување на окупираните територии. Тој призна дека ова можеби не е непосреден приоритет, но дека Украина останува стратешки посветена на оваа цел.

„Воената победа за Украина е, секако, враќање на нашите територии“, нагласи тој. „Разбирам дека ова можеби не е цел за денес, но останува клучно за иднината. Може да потрае неколку децении – не е важно.“

На прашањето дали Украина може да се согласи на територијални отстапки, тој одговори дека Киев во моментов не разгледува таква можност.

„Прекин на огнот по линијата на контакт е нешто што можеме да го разбереме. Но, никој нема да се откаже од територија“, рече тој.

На 13 февруари, американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека неговиот украински колега Володимир Зеленски „мора да дејствува“ и да постигне договор за завршување на војната. Неговите коментари дојдоа среде медиумските извештаи дека американските и украинските преговарачи размислуваат за потпишување мировен договор во март и одржување избори во Украина во мај.

Зеленски им рече на новинарите во тоа време дека САД предложиле завршување на војната до летото, бидејќи Вашингтон тогаш ќе се фокусира на изборите за Конгресот на САД.

На 17 февруари, пред трилатералните разговори во Женева, Трамп рече дека „подобро е Украина брзо да седне на преговарачката маса“.

Истиот ден, Зеленски во интервју за „Аксиос“ рече дека „не е фер“ што Трамп продолжи јавно да ја повикува Украина, а не Русија, да направи отстапки за мир.

Белата куќа објави „значаен напредок“ од двете страни по разговорите во Женева на 17 и 18 февруари.

Прикажи повеќе...

Најново

Македонија13 минути

Искусните лекари ќе можат да работат до 70 години и да земаат пензија каде што има дефицит, предност за вработување ќе имаат најдобрите дипломци – подготвени законските измени

Министерството за здравство подготви повеќе значајни измени и дополнувања на Законот за здравствената заштита, кои неделава се објавени на Единствениот...

Топ60 минути

Истрага за свирепо убиство во Челопек: Млад маж убил старица што живеела сама, се проверува и поврзаноста со слични злосторства

Јавен обвинител од Основното јавно обвинителство Куманово донесе Наредба за спроведување истражна постапка против едно лице за кое постои основано...

Македонија1 час

(Фото) Германија донира техничка опрема и возила од 600.000 евра на МВР

Министерот за внатрешни работи, Панче Тошковски, денеска во кругот на Министерството за внатрешни работи присуствуваше на церемонија на примопредавање на...

Свет1 час

Украински генерал: Можеме да се бориме уште со години

Олександр Пивненко, командант на Националната гарда на Украина, изјави дека Украина е способна да води војна уште неколку години и...

Македонија3 часа

Ристоска со реакција на изјавата на Мицкоски дека таа не е во игра за нов државен јавен обвинител

Во врска со изјавата на премиерот, Христијан Мицкоски, дека Ленче Ристоска не е во игра за нов државен јавен обвинител, што...

Македонија3 часа

Ако сѐ било по пропис, зошто Владата не ги објавува листите со патници во авионот, прашува СДСМ

Доколку користењето на владиниот авион од било целосно согласно законите и прописите, тогаш зошто Владата упорно одбива да ги објави...

Свет4 часа

Европските дипломати претпазливи во врска со подемот на Венс, оценуваат експертите

Европските сојузници внимателно го следат политичкиот подем на американскиот потпретседател Џеј Ди Венс, кого некои аналитичари го сметаат за поидеолошки...

Свет4 часа

Финскиот претседател: САД не можат да ни забранат да се бориме против Русија

Финскиот претседател, Александар Стаб, изјави дека САД не можат да ѝ наредат на Финска да се откаже од својата одбрана...

Свет4 часа

Принцот Ендрју е првиот член на британското кралско семејство уапсен по 400 години

Иако наводно бил омилен на неговата мајка, кралицата Елизабета II, поранешниот принц Ендрју долго време е извор на проблеми за...

Свет5 часа

(Видео) Трамп: Сакав да си го доделам Медалот на честа затоа што бев неверојатно храбар кога отидов во Ирак

Доналд Трамп рече дека сака да си го додели Конгресниот Медал на честа. 79-годишниот Трамп зборуваше на митинг во Ромео,...

Македонија16 часа

По 100 дена мандат, Ѓорѓиевски порача: „Скопје повторно почна да дише“

Градоначалникот на Град Скопје, Орце Ѓорѓиевски, објави отчет за првите 100 дена од мандатот, наведувајќи дека ја презел функцијата во...

Македонија21 час

Донесени пресуди за случајот „Премин“, обвинителството најави жалба

Денеска, во Основниот кривичен суд Скопје, беше објавена неправосилна пресуда во предметот со кодно име „Премин“, застапуван од Специјализираното одделение...

Македонија21 час

Поранешен градоначалник на Росоман исплатил личен долг од 500.000 денари од општинскиот буџет

Полицијата поднесе кривична пријава против С.Н.(29) од Росоман поради постоење основи за сомнение дека сторил кривично дело „злоупотреба на службената...

Македонија23 часа

Сиљановска – Давкова: Имаме најмало и најстаро владино авионче во регионот, секогаш имам дилема дали да летам со него

Претседателката, Гордана Сиљановска – Давкова, призна дека секогаш има дилема кога треба да се вози со владиниот авион затоа што...

Македонија1 ден

Семејството на Мицкоски никогаш не го користело владиниот авион, ама затоа Заев бил со семејството на одмор во Амстердам, велат од ВМРО-ДПМНЕ

Семејството на премиерот Христијан Мицкоски никогаш не го користело владиниот авион. Но, очигледно е дека работи фројдовскиот елемент кај СДС,...

Македонија1 ден

Кривични против претседатели и вработени во Здружението на инвалиди на трудот – Штип, си присвоиле над 300.000 денари

Полицијата поднесе кривични пријави против поранешни претседатели и вработени во Здружението на инвалиди на трудот – Штип за сторени продолжени...

Македонија1 ден

Сопствениците на кучиња да го почитуваат законот и да ги микрочипираат милениците, апелира АХВ

Агенцијата за храна и ветеринарство (АХВ) апелира до сопствениците на домашни миленици – кучиња за исполнување на законската обврска за...

Економија1 ден

Николоски: Воведовме 23 нови линии во авиосообраќајот, имаме рекордна бројка на патници, а годинава очекувам да порасне над 4 милиони патници

Од изборот на Владата до денес имаме нови 23 директни летови, охридскиот и скопскиот аеродром поминаа 3,5 милиони патници, оваа...

Европа1 ден

(Видео) Зеленски: Десетици илјади Украинци загинаа за Донбас, не се работи за земјата, туку за луѓето

Претседателот Володимир Зеленски вчера повтори дека Украина нема да отстапи територија на Русија, ниту да се повлече од областите што...

Регион1 ден

(Видео) Дете висеше од ски-лифт на Јахорина па падна, скијачите се обидоа да го фатат

Вчера, дете падна од жичницата на планината Јахорина во Босна и Херцеговина откако некое време висеше држејќи се за седиштето....