Свет
(Видео) Илјадници Полјаци излегоа на улица во Варшава на протест против власта
Илјадници Полјаци од целата земја се собраа во Варшава на голем марш на покана на лидерот на опозицијата и поранешен долгогодишен премиер Доналд Туск, на 34-годишнината од првите делумно слободни парламентарни избори, за да ѝ порачаат на владата на партијата Право и правда и нејзиниот лидер Јарослав Качински дека одбиваат Полска осум години со нив на чело да лизга во полуавторитарен режим.
„Одиме кон слободна Полска“ беа пречекани со извици од демонстрантите на плоштадот во близина на седиштето на владата Туск и легендарниот водач на полскиот отпор кон комунистичкиот режим, добитник на Нобеловата награда за мир, поранешниот претседател Лех Валенса.
„Денес, на годишнината од слободните избори, победата чиј креаторот стои до мене, сите луѓе со добра волја во Полска ќе одат на победа. Тука сме за цела Полска, целиот свет да види колку сме силни. Овој бран повеќе нема ништо да го запре“, им рече Доналд Туск на демонстрантите на почетокот на маршот.
Организаторите првично најавија околу 50.000 учесници и без учество на други лидери на опозицијата, но подоцна објавата ја надополнија со најмногу 200.000 учесници бидејќи опозициските лидери сепак решија да се приклучат на протестниот марш и ги поканија своите симпатизери.
Причината и последната капка што ја прелеа чашата е што пред десет дена владејачката коалиција формираше нова државна Комисија за истрага на руското влијание врз безбедноста на Полска од 2007 година, која според мислењето на полската опозиција и правните експерти, како и САД и Европската унија, може да ја оспори легитимноста на есенските парламентарни избори.
Според адвокатите, комисијата прекршува точно 13 члена од Уставот, може да води истраги не само против политичари туку и против новинари, адвокати, претприемачи, менаџери, невладини организации, има пристап до доверливи податоци каде вообичаено законот го штити правото на чување тајни, како што е случајот со адвокатите или новинарите, и може да го казни секој што смета дека дејствува под нејасно дефинирано руско влијание со 10-годишна забрана за вршење функција финансирана од јавни пари, па дури и забрана за носење оружје.
Властите се обидоа да им одговорат на Полјаците по нивното пристигнување во Варшава со видео на кое тие покажаа слики од кампот Аушвиц, што беше остро критикувано и од претседателот на Полска Анджеј Дуда како неприфатливо жртвите на холокаустот да се злоупотребуваат во дневно-политички конфронтации.
„Ние луѓето сакаме демократска, европска Полска. Овој плоштад носи симболично име „На раскрсница“, но ние одиме на победа. Доста ни е. Целиот свет не гледа како во 1989 година“, им порача на насобраните популарниот опозициски градоначалник на Варшава, Рафал Часковски.
Во толпата се веат полските двобојни знамиња и знамињата на ЕУ и многу различни транспаренти со пораки како „Кој заспива во демократија, се буди во диктатура“.
Интензивирањето на предизборната кампања и се посилното играње на антиевропската и антигерманската карта од страна на властите, со редовни обвинувања на политички неистомисленици дека работат во интерес на Русија или дека се барем нејзини „корисни идиоти“, ги поттикна Полјаците да почнат да изразуваат загриженост во анкетите дека нивната земја веќе се лизга во авторитарна држава.
Според последното истражување што денеска го објави полскиот весник „Жечпосполита“, само 22,8 отсто од испитаниците веруваат дека живеат во правна држава, додека 28,9 отсто сметаат дека владеењето на правото сè уште постои, но е сериозно загрозено, а 40,4 отсто од Полјаците се убедени дека по осум години власт на конзервативците на Јарослав Качински, владеењето на правото во Полска повеќе не постои.
Маршот на 4 јуни минува низ центарот на Варшава, покрај Претседателската палата, а ќе заврши со говори на лидерот на опозицијата на плоштадот пред блискиот Кралски замок.
The largest opposition march in recent years takes place in #Warsaw
Parliamentary elections will be held in Poland in October. It is noteworthy that the country’s largest parties do not intend to change their tough stance on Russia. Nor will they change their support for… pic.twitter.com/6kykbzWWJC
— NEXTA (@nexta_tv) June 4, 2023
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Саудиска Арабија, Катар, Турција и Оман испратија предупредување до Трамп
Саудиска Арабија, Катар, Турција и Оман го повикаа американскиот претседател Доналд Трамп да не започнува воздушни напади врз Иран, стравувајќи дека таков потег на Вашингтон би можел да доведе до голем и нерешлив конфликт на Блискиот Исток. Лобирањето од страна на долгогодишните сојузници на САД се чини дека помогна да се убеди Трамп засега да се воздржи од воена акција.
Дипломатски напори и сложени односи
Саудискиот министер за надворешни работи, принцот Фајсал бин Фархан, вчера телефонски разговараше со своите колеги од Иран, Оман и Турција. Во случајот на Саудиска Арабија, воздржаноста се одрази и во нивното одбивање да го отстапат својот воздушен простор на САД за можни напади.
Иран останува политички изолиран од заливските држави, делумно поради неговото одбивање да поддржи решение за две држави за Палестина и споровите околу трите острови во Заливот на кои право полагаат Обединетите Арапски Емирати, поддржани од Советот за соработка во Персискиот Залив.
И покрај ова, иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, оствари серија посети на арапските престолнини во обид да ги подобри односите. Минатата година тој го посети Бахреин, првиот ирански министер што го стори тоа од 2010 година, а четири пати го посети Каиро во обид да ги обнови врските што беа прекинати во 2016 година. Односите меѓу Саудиска Арабија и Иран, некогаш најзатегнати на Блискиот Исток, се подобруваат веќе три години, објавува „Гардијан“.
Регионална безбедност и влијание на Израел
Сите заливски држави се исто така свесни за потенцијалните нарушувања што Иран би можел да ги предизвика во поморскиот сообраќај во Заливот. Арагчи неодамна се обиде да ги убеди заливските држави дека Иран претставува помал ризик за глобалната стабилност од Израел.
Овој аргумент стана поубедлив откако Израел ја бомбардираше Доха минатиот септември во обид да ги убие преговарачите на Хамас кои живееле во катарската престолнина речиси една деценија. Израелците не успеаја да ги погодат своите примарни цели, но наводно убиле пет пониско рангирани членови на групата.
Соединетите Американски Држави, кои не биле однапред информирани за нападите, се извинија директно на катарскиот емир и понудија нови безбедносни гаранции на Доха за да ја заштитат од понатамошни израелски напади. Катар потоа го обвини Израел дека се обидува да саботира каква било шанса за мир во регионот. Специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, ја поддржува улогата на Катар како глобален посредник.
Стравови од нестабилност и повици за дијалог
Арагчи им ги објасни на арапските лидери причините на Техеран за потиснување на протестите. Иако многу земји во регионот длабоко замеруваат за делувањето на иранските посреднички сили во Либан, Ирак и Јемен, малкумина би го поздравиле соборувањето на авторитарниот режим преку улични протести поттикнати од падот на животниот стандард.
Таквиот исход би можел да доведе до нова демократска транзиција или дури и до фрагментација на Иран, што би поставило опасен преседан. На пример, Саудиска Арабија неодамна го задуши востанието во јужен Јемен кое го загрози интегритетот на земјата, додека военото раководство на Египет инвестираше голема енергија во потиснување на повиците за реформи во човековите права.
Портпаролот на Министерството за надворешни работи на Катар, Маџед ал-Ансари, им рече на новинарите: „Главните предизвици во регионот – а зборуваме за внатрешни и надворешни предизвици во различни земји – бараат од сите нас да се вратиме на преговарачката маса“.
Министерот за надворешни работи на Турција, Хакан Фидан, исто така, повика на дијалог. „Се надеваме дека Соединетите Американски Држави и Иран ќе го решат ова прашање меѓу себе – или преку медијатори, други актери или преку директен дијалог. Внимателно ги следиме овие случувања“.
Свет
(Видео) Кенеди за исхраната на Трамп: Не знам како е сè уште жив, јаде навистина лоша храна
Американскиот секретар за здравство и човечки услуги, Роберт Ф. Кенеди Џуниор, се осврна на навиките за јадење на Доналд Трамп, велејќи во подкаст дека е изненаден што претседателот на САД е сè уште жив со оглед на количината на она што тој го нарече „отров“ што ја внесува секој ден.
Кенеди беше гостин во подкаст воден од Кејти Милер, сопруга на заменик-шефот на кабинетот на Белата куќа, Стивен Милер. Кога го прашаа кој има „најлуди навики во исхраната“, Кенеди кратко застана пред да одговори: „Претседателот“.
Health and Human Services Secretary Robert F. Kennedy Jr. opens up about President Donald Trump’s unhinged eating habits
"I don't know how he's alive, but he is."
— No Jumper (@nojumper) January 14, 2026
„Не знам како е сè уште жив“, рече Кенеди за Трамп, додавајќи дека претседателот „јаде навистина лоша храна – Мекдоналдс, чоколади и диетална Кока-Кола“. Според Кенеди, кога Трамп е во Белата куќа или во Мар-а-Лаго, тој се храни поздраво. Но, кога патува, често јаде брза храна „затоа што верува во неа и не сака да се разболи на пат“.
„Ако патувате со него, добивате впечаток дека се полни со отров цел ден и не знаете како воопшто оди, а камоли како успева да биде најенергичната личност што некогаш сме ја сретнале“, нагласи Кенеди.
По годишниот лекарски преглед на претседателот во април минатата година, лекарот на Трамп изјави дека претседателот е во „одлична здравствена состојба“, а Трамп им рече на новинарите дека чувствува дека е „во многу добра форма“, потсети Форбс.
Свет
Венецуела најавува „нова политика“ и отворање на нафтените полиња за странски инвеститори
Привремената претседателка на Венецуела, Делси Родригез, во четвртокот претстави законодавна иницијатива насочена кон зајакнување на нафтената индустрија. Реформите ќе овозможат нови странски инвестиции во енергетскиот сектор, изјави Родригез во говорот пред Националното собрание на јужноамериканската земја. Таа објави дека мерките ќе овозможат инвестиции во нови нафтени полиња, во полиња каде што никогаш немало инвестиции, како и во оние каде што воопшто нема инфраструктура.
Приходи од нафта за здравство
Привремената претседателка еден ден претходно објави дека ќе инвестира „секој долар“ од приходите од нафта и гас во здравствениот систем на земјата, јавува агенцијата ДПА. Родригез ја презеде функцијата потпретседател на земјата откако САД го заробија претседателот Николас Мадуро во воена операција претходно оваа година и го одведоа во САД, каде што ќе му се суди по обвинение за трговија со дрога.
Повик за нова политика и дијалог со САД
Иако е лојален сојузник на Мадуро, во четвртокот таа повика на дипломатија во односите со САД и најави „нова политика во Венецуела“. Ден претходно, таа разговараше по телефон со Трамп, кој ја пофали како „одлична личност“ откако разговараше за нафта, минерали, трговија и безбедност, јавува Ројтерс. Портпаролката на американскиот претседател во четврток изјави дека смета дека Родригез била исклучително соработлива.
Републиканскиот претседател јасно стави до знаење дека сака долгорочен пристап до нафта од Венецуела. Според податоците од Лондонскиот институт за енергетика, јужноамериканската земја поседува околу 17 проценти од светските резерви на нафта.

