Свет
(Видео) Куќите на сиромашните се најразурнати во Мароко: сведоци раскажуваат за хоророт што го доживеаа
Бројот на загинатите во земјотресот во Мароко се искачи на 632, а најмалку 329 лица се повредени, објави денеска мароканската државна телевизија Ал Аула, повикувајќи се на Министерството за внатрешни работи.
Се очекува во текот на денот да се зголеми бројот на жртви и повредени.
Новинарот Мартин Џеј, кој живее во Мароко, сведочеше за ужасот.
„Првото навестување беше кога мојата сопруга почна да вреска. Само што ги отворив очите. Не можев да замислам дека сум среде земјотрес. Сè се тресеше – креветот, четирите ѕида. Мислев дека е невреме, можеби силен ветер. Ја грабнав капата“, изјави тој за Би-Би-Си Радио 4.
Имаше извештаи во мароканските медиуми кои ги предупредуваа луѓето да не се враќаат во своите домови. Ова е национална порака издадена од властите.
Новинарот рече дека луѓето седеле пред своите домови, стравувајќи од нов земјотрес, што за среќа не се случило.
„Се јавив на моите пријатели и ми рекоа дека има мртви луѓе, дека има урнати згради и апсолутно сум сигурен дека знам за кои згради се работи. Тие се традиционални градби, згради кои кутрите Мароканци сами ги прават од кал. Тие не се особено силни и секако не се изградени да издржат нешто како земјотрес. Земјотресот што го имавме е без преседан, целосно е надвор од размерите. Во Мароко никогаш немало вакво нешто“, рече тој за „Гардијан“.
Мароканската репортерка Аида Алами пораснала во Маракеш и била во контакт со нејзините родители кои се таму. Таа вели дека земјотресот бил сосема неочекуван.
„Не е земја во која луѓето знаат што да прават во случај на земјотрес, само излегоа надвор. Тие беа навистина загрижени за последователните потреси и не знаеја што да прават и никој не им кажуваше што да прават“, изјави таа за Би-Би-Си.
„Гледаме урнатини. Тоа се многу стари згради, веројатно недоволно цврсто изградени. Наскоро ќе дознаеме што се е всушност уништено“, изјави Аида Алами.
Лорела Палмер, британска туристка на одмор во Маракеш, опиша што се случило кога се случил земјотресот.
„Собата почна да се тресе. Мислам дека вашиот мозок веднаш не регистрира што се случува додека рамката за слики и креветот не почнат да се тресат“, изјави таа за Би-Би-Си.
Жителот на Маракеш, Брахим Хими, рече дека видел возила на брза помош како го напуштаат стариот град, додавајќи дека многу фасади на згради се оштетени. Тој рече дека луѓето биле исплашени и останале надвор во случај на нов потрес.
„Лустерот падна од таванот и истрчав надвор. Сè уште сум на пат со моите деца и се плашиме“ изјавила Хоуда Хафси (43) во Маракеш.
Друга жена, Далила Фахем, рече дека нејзината куќа е напукната и мебелот е оштетен.
„За среќа, уште не спиев“, рече таа.
„Куќата силно се тресеше, сите беа исплашени. Мислев дека само мојата куќа се движи бидејќи беше кревка и стара. Слушнав луѓе како врескаат, сите излегоа од своите куќи“ рекол жителот Мохамед Такафи.
Снимките споделени на социјалните мрежи веднаш по земјотресот покажуваат дека луѓето во страв трчаат од трговските центри, рестораните и станбените згради и се собираат надвор.
Многу Мароканци ги фати паника по разорниот земјотрес.
Французинот Мишел Бизе за новинската агенција АФП изјави дека бил во кревет кога се случила катастрофата.
„Мислев дека мојот кревет ќе одлета. Излегов на улицата полугол. Беше тотален хаос, вистинска катастрофа, лудило“, изјави Бизеимт.
Фајсал Бадур, инженер, изјави за француската агенција Франс прес:
„Има семејства кои сè уште спијат надвор бидејќи бевме многу исплашени од силата на овој земјотрес. Како да минуваше воз блиску до нашите куќи“,
Хоуда Утасаф, локален жител, рече дека шетал низ плоштадот кога тлото почнало да се тресе.
Тоа беше навистина запрепастувачко. Ние сме здрави и здрави, но сè уште сум во шок. Имам најмалку 10 членови од моето семејство кои загинаа. Тешко ми е да поверувам бидејќи бев со нив пред не повеќе од два дена“,
Во Есауира, на 200 километри западно од Маракеш, еден жител изјави за АФП: Слушнавме врисоци во моментот на потресот. Луѓето се на плоштадите, во кафулињата, претпочитаат да спијат надвор. Паѓаа парчиња од фасадите.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Франција ги повикува младите на десетмесечна доброволна воена служба
Франција почна кампања за нова десетмесечна доброволна национална воена служба, а првите учесници ќе почнат со обука во септември годинава. Програмата, која во ноември ја претстави претседателот Емануел Макрон, е отворена за сите млади француски државјани, пишува „Ројтерс“.
Службата е наменета за лица на возраст од 18 до 25 години кои сакаат да придонесат за способноста на нацијата да се спротивстави во небезбедна средина, изјави на прес-конференција началникот на Генералштабот на вооружените сили, генералот Фабиен Мандон. Овој потег е дел од поширок тренд во Европа, каде што земјите ги преиспитуваат своите одбранбени стратегии поради загриженоста околу променливите приоритети на Соединетите Американски Држави под претседателот Доналд Трамп, како и поради, како што се оценува, поагресивниот став на Русија.
Од септември, 3.000 млади лица ќе се приклучат на армијата, морнарицата или воздухопловството за извршување мисии на француска територија. Планирано е бројот да се зголеми на 4.000 во 2027 година, а потоа да достигне 10.000 учесници годишно до 2030 година.
Учесниците ќе добиваат надомест од околу 800 евра месечно, а нивните задачи ќе опфаќаат широк спектар активности – од помош при природни катастрофи и антитерористички надзор, до работни позиции како оператори на дронови, пекари, механичари, електричари и медицински персонал.
По завршувањето на програмата, учесниците ќе можат да се вратат во цивилниот живот, да станат резервисти или да останат во вооружените сили. Министерката за одбрана Катрин Вотрен изјави дека ова го одразува „долгорочниот развој на војската кон хибриден модел“.
Се очекува програмата во 2026 година да чини 150 милиони евра, а вкупните трошоци за периодот од 2026 до 2030 година се проценуваат на 2,3 милијарди евра.
Фото: pexels
Свет
Фон дер Лајен остро го критикуваше „Икс“ на Маск поради АИ-содржини со голи жени
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, остро ја критикуваше платформата „Икс“ на милијардерот Илон Маск поради ширење сексуално експлицитни deepfake содржини создадени со помош на АИ-чатботот Grok, пишува Политико.
„Згрозена сум што технолошка платформа им овозможува на корисниците дигитално да ги ‘соблекуваат’ жените и децата на интернет. Тоа е незамисливо однесување. А штетата предизвикана од овие deepfake содржини е многу реална“, изјави фон дер Лајен во интервју за повеќе европски медиуми, меѓу кои Ројтерс и Кориере дела сера.
„Нема да ја препуштиме заштитата на децата и прашањето на согласност на Силиконската долина. Ако тие не постапат, ние ќе постапиме“, предупреди таа. Од почетокот на јануари, илјадници жени и тинејџерки, меѓу кои и јавни личности, пријавиле дека нивни фотографии на социјалните мрежи биле „соблечени“ и претворени во фотографии во бикини од страна на Grok, по барање на корисници.
Алатката за креирање deepfake содржини поттикна истраги од регулаторите ширум Европа, вклучувајќи ги Брисел, Даблин, Париз и Лондон. Европската комисија минатиот четврток ѝ наложи на платформата X да ги зачува „сите внатрешни документи и податоци поврзани со Grok“, што претставува ескалација на постојната истрага за политиките за модерирање содржини на X.
Комисијата ги оцени сексуално експлицитните deepfake содржини создадени без согласност како „незаконски“, „ужасни“ и „одвратни“.
Како одговор, X ја ограничи контроверзната функција за генерирање АИ-слики само на корисници со платена претплата. Портпаролот на Европската комисија, Томас Рењер, изјави дека ограничувањето на алатката на претплатници не значи крај на истрагата на ЕУ.
Скандалот се појави како нов тест за решителноста на ЕУ да го ограничи влијанието на Маск и американските технолошки гиганти. Само еден месец претходно, Брисел ја казни платформата X со 120 милиони евра поради кршење на клучниот закон на Унијата за онлајн платформи – Актот за дигитални услуги (DSA).
Казната предизвика брза и силна реакција од Вашингтон, при што американската администрација воведе забрана за патување за поранешниот европски комесар за дигитална технологија и главен архитект на DSA, Тјери Бретон. Од платформата X не одговориле веднаш на барањето за коментар за критиките на Урсула фон дер Лајен.
Фото: Depositphotos
Свет
Трамп објави фотографија на која пишува дека е претседател на Венецуела
Американскиот претседател Доналд Трамп објави фотографија на својот профил на социјалната мрежа Truth Social, тврдејќи дека е 45-ти и 47-ми претседател на Соединетите Американски Држави, како и вршител на должноста претседател на Венецуела од јануари 2026 година.

Соединетите Американски Држави започнаа воена операција во Венецуела на 3 јануари, при што ги заробија претседателот Николас Мадуро и неговата сопруга Силија Флорес за да им се суди пред суд во Њујорк по обвиненија за дрога и оружје.
Трамп изјави дека неговата администрација ќе управува со Венецуела и нејзините нафтени ресурси за време на преодниот период. Откако Мадуро беше уапсен, неговата потпретседателка Делси Родригез положи заклетва како привремена претседателка.
Трамп претходно предупреди дека Родригез би можела да „плати многу висока цена“ ако не соработува со Соединетите Американски Држави.

