Свет
(Видео) Куќите на сиромашните се најразурнати во Мароко: сведоци раскажуваат за хоророт што го доживеаа
Бројот на загинатите во земјотресот во Мароко се искачи на 632, а најмалку 329 лица се повредени, објави денеска мароканската државна телевизија Ал Аула, повикувајќи се на Министерството за внатрешни работи.
Се очекува во текот на денот да се зголеми бројот на жртви и повредени.
Новинарот Мартин Џеј, кој живее во Мароко, сведочеше за ужасот.
„Првото навестување беше кога мојата сопруга почна да вреска. Само што ги отворив очите. Не можев да замислам дека сум среде земјотрес. Сè се тресеше – креветот, четирите ѕида. Мислев дека е невреме, можеби силен ветер. Ја грабнав капата“, изјави тој за Би-Би-Си Радио 4.
Имаше извештаи во мароканските медиуми кои ги предупредуваа луѓето да не се враќаат во своите домови. Ова е национална порака издадена од властите.
Новинарот рече дека луѓето седеле пред своите домови, стравувајќи од нов земјотрес, што за среќа не се случило.
„Се јавив на моите пријатели и ми рекоа дека има мртви луѓе, дека има урнати згради и апсолутно сум сигурен дека знам за кои згради се работи. Тие се традиционални градби, згради кои кутрите Мароканци сами ги прават од кал. Тие не се особено силни и секако не се изградени да издржат нешто како земјотрес. Земјотресот што го имавме е без преседан, целосно е надвор од размерите. Во Мароко никогаш немало вакво нешто“, рече тој за „Гардијан“.
Мароканската репортерка Аида Алами пораснала во Маракеш и била во контакт со нејзините родители кои се таму. Таа вели дека земјотресот бил сосема неочекуван.
„Не е земја во која луѓето знаат што да прават во случај на земјотрес, само излегоа надвор. Тие беа навистина загрижени за последователните потреси и не знаеја што да прават и никој не им кажуваше што да прават“, изјави таа за Би-Би-Си.
„Гледаме урнатини. Тоа се многу стари згради, веројатно недоволно цврсто изградени. Наскоро ќе дознаеме што се е всушност уништено“, изјави Аида Алами.
Лорела Палмер, британска туристка на одмор во Маракеш, опиша што се случило кога се случил земјотресот.
„Собата почна да се тресе. Мислам дека вашиот мозок веднаш не регистрира што се случува додека рамката за слики и креветот не почнат да се тресат“, изјави таа за Би-Би-Си.
Жителот на Маракеш, Брахим Хими, рече дека видел возила на брза помош како го напуштаат стариот град, додавајќи дека многу фасади на згради се оштетени. Тој рече дека луѓето биле исплашени и останале надвор во случај на нов потрес.
„Лустерот падна од таванот и истрчав надвор. Сè уште сум на пат со моите деца и се плашиме“ изјавила Хоуда Хафси (43) во Маракеш.
Друга жена, Далила Фахем, рече дека нејзината куќа е напукната и мебелот е оштетен.
„За среќа, уште не спиев“, рече таа.
„Куќата силно се тресеше, сите беа исплашени. Мислев дека само мојата куќа се движи бидејќи беше кревка и стара. Слушнав луѓе како врескаат, сите излегоа од своите куќи“ рекол жителот Мохамед Такафи.
Снимките споделени на социјалните мрежи веднаш по земјотресот покажуваат дека луѓето во страв трчаат од трговските центри, рестораните и станбените згради и се собираат надвор.
Многу Мароканци ги фати паника по разорниот земјотрес.
Французинот Мишел Бизе за новинската агенција АФП изјави дека бил во кревет кога се случила катастрофата.
„Мислев дека мојот кревет ќе одлета. Излегов на улицата полугол. Беше тотален хаос, вистинска катастрофа, лудило“, изјави Бизеимт.
Фајсал Бадур, инженер, изјави за француската агенција Франс прес:
„Има семејства кои сè уште спијат надвор бидејќи бевме многу исплашени од силата на овој земјотрес. Како да минуваше воз блиску до нашите куќи“,
Хоуда Утасаф, локален жител, рече дека шетал низ плоштадот кога тлото почнало да се тресе.
Тоа беше навистина запрепастувачко. Ние сме здрави и здрави, но сè уште сум во шок. Имам најмалку 10 членови од моето семејство кои загинаа. Тешко ми е да поверувам бидејќи бев со нив пред не повеќе од два дена“,
Во Есауира, на 200 километри западно од Маракеш, еден жител изјави за АФП: Слушнавме врисоци во моментот на потресот. Луѓето се на плоштадите, во кафулињата, претпочитаат да спијат надвор. Паѓаа парчиња од фасадите.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Транспортерите од БиХ и Србија не отстапуваат, продолжуваат со блокади на границите
Протестите на транспортерите од Босна и Херцеговина и Србија на граничните премини за товар со Европската Унија продолжуваат и денес, петти ден по ред. Членовите на Логистичкиот конзорциум на БиХ, како и нивните колеги од Србија, велат дека нема да се откажат додека не им се исполнат барањата, пишува Klix.ba.
Европската комисија вчера усвои нова визна стратегија која за прв пат ги признава возачите на камиони како посебна категорија. Ова се смета за почетна точка за решавање на проблемот со ограничен престој од 90 дена во Шенген зоната за возачи од земји кои не се членки на ЕУ. По оваа вест, превозниците од Црна Гора и Северна Македонија одлучија да ги прекинат протестите.
Сепак, превозниците од Босна и Херцеговина велат дека ова не им е доволно и продолжуваат со блокадите.
Зијад Шариќ, член на Управниот одбор на конзорциумот „Логистика“, изјави дека бараат итен состанок со премиерот на Република Српска Саво Миниќ, премиерот на Федерацијата БиХ Нермин Никшиќ и претседателот на Советот на министри на БиХ Борјана Кришта. Целта на состанокот, како што изјави, е да се најде конкретно и итно решение за проблемите со кои транспортерите се соочуваат секојдневно во својата работа.
Свет
„Епл“ ги надмина очекувањата благодарение на силната продажба на Ајфон 17
Продажбата на Ајфон достигна рекордно високо ниво во последните три месеци од минатата година, соопшти „Епл“.
Приходите се зголемија за 16% во однос на истиот период лани, на 143,8 милијарди долари (82,5 милијарди фунти) – најсилниот раст од 2021 година – благодарение на порастот на продажбата во Кина, како и во Европа, Северна и Јужна Америка и Јапонија.
Резултатите ги надминаа очекувањата на Волстрит, главно поради силната продажба на Ајфон 17, што ги ублажи загриженостите на инвеститорите за стратегијата за вештачка интелигенција на „Епл“, објави Си-ен-ен.
„Епл“ објави приход од 143,8 милијарди долари во последниот квартал, што е зголемување во однос на 124,3 милијарди долари во истиот период од претходната година. Приходите од Ајфон изнесуваа 85,3 милијарди долари, надминувајќи ги проценките на аналитичарите од 78,2 милијарди долари. Овие резултати го опфаќаат првиот целосен квартал во кој беше достапен Ајфон 17, објавен во септември минатата година.
Влоговите беа високи бидејќи се смета дека „Епл“ заостанува во вештачката интелигенција, ставајќи дополнителен притисок врз клучните производи да испорачаат врвни резултати.
Компанијата, исто така, соопшти дека низ целиот свет има 2,5 милијарди активни уреди на „Епл“. Главниот извршен директор Тим Кук во четврток им изјави на аналитичарите дека компанијата забележала рекорден број клиенти кои преминуваат од постари модели на новиот Ајфон, како и двоцифрен раст на бројот на луѓе кои преминуваат од Андроид.
Приходите во Кина, пазар каде што Apple се мачи, исто така значително се зголемија, од 18,5 милијарди долари на 25,5 милијарди долари во однос на претходната година.
„Побарувачката за Ајфон е едноставно зачудувачка“, рече Кук.
Свет
Чудните светли линии на Меркур сугерираат дека сепак не е „мртов“
Најмалата планета во Сончевиот систем, Меркур, можеби крие голема тајна. Според новите модели, необичните светли ленти што се протегаат низ неговите кратери и падини веројатно се знак за неодамнешна геолошка активност. Ова откритие сугерира дека Меркур, спротивно на претходните претпоставки на астрономите, не е геолошки „мртва“ и неинтересна планета, туку дека нејзиниот „пеколен пејзаж“ е сè уште активен, пишува Science Alert.
До неодамна, научниците знаеја само за мал број од овие светли ленти, официјално наречени линеи. Но, астрономот Валентин Бикел од Универзитетот во Берн и неговите колеги од Астрономската опсерваторија во Падова спроведоа студија што вклучуваше 402 такви формации. Нивната работа овозможува сосема нова слика за Меркур како изненадувачки нестабилна планета, со оглед на тоа што е мало небесно тело без атмосфера кое се лади веќе 4,5 милијарди години.
Користејќи машинско учење, тимот анализираше 100.000 слики со висока резолуција направени помеѓу 2011 и 2015 година. Тие открија дека долгите светли линии на површината на Меркур се претежно групирани на падините на кратерите свртени кон сонцето, иако не секогаш изгледа дека потекнуваат од постоечки вдлабнатини.
Се смета дека ваквите геолошки формации на други планети би еродирале брзо. Затоа, авторите на студијата претпоставуваат дека лентите на Меркур сè уште се формираат и развиваат денес. Со други зборови, тие не се траги од турбулентно минато, туку од сегашноста на планетата, поттикната од протокот на топлина и испарливи материи, како што е сулфурот, под површината.
Бикел објаснува можен механизам: „Испарителните материи можеби стигнале до површината од подлабоките слоеви преку мрежа од пукнатини во карпите, создадени од претходен удар.“
Повеќето од лентите, велат истражувачите, се чини дека потекнуваат од светли вдлабнатини познати како „шуплини“. Се верува дека овие шуплини се создадени и со ослободување на испарливи материи и обично се наоѓаат плитко под површината или по должината на рабовите на големи ударни кратери.
Тимот се надева дека ќе ја потврди својата хипотеза со нови слики од Меркур од мисиите на Европската вселенска агенција (ESA) и Јапонската агенција за истражување на вселената (JAXA). Доколку површината на Меркур е навистина сè уште активна, наскоро треба да добиеме подетален увид. Студијата е објавена во списанието Nature Communications Earth & Environment.

