Свет
(Видео) Куќите на сиромашните се најразурнати во Мароко: сведоци раскажуваат за хоророт што го доживеаа
Бројот на загинатите во земјотресот во Мароко се искачи на 632, а најмалку 329 лица се повредени, објави денеска мароканската државна телевизија Ал Аула, повикувајќи се на Министерството за внатрешни работи.
Се очекува во текот на денот да се зголеми бројот на жртви и повредени.
Новинарот Мартин Џеј, кој живее во Мароко, сведочеше за ужасот.
„Првото навестување беше кога мојата сопруга почна да вреска. Само што ги отворив очите. Не можев да замислам дека сум среде земјотрес. Сè се тресеше – креветот, четирите ѕида. Мислев дека е невреме, можеби силен ветер. Ја грабнав капата“, изјави тој за Би-Би-Си Радио 4.
Имаше извештаи во мароканските медиуми кои ги предупредуваа луѓето да не се враќаат во своите домови. Ова е национална порака издадена од властите.
Новинарот рече дека луѓето седеле пред своите домови, стравувајќи од нов земјотрес, што за среќа не се случило.
„Се јавив на моите пријатели и ми рекоа дека има мртви луѓе, дека има урнати згради и апсолутно сум сигурен дека знам за кои згради се работи. Тие се традиционални градби, згради кои кутрите Мароканци сами ги прават од кал. Тие не се особено силни и секако не се изградени да издржат нешто како земјотрес. Земјотресот што го имавме е без преседан, целосно е надвор од размерите. Во Мароко никогаш немало вакво нешто“, рече тој за „Гардијан“.
Мароканската репортерка Аида Алами пораснала во Маракеш и била во контакт со нејзините родители кои се таму. Таа вели дека земјотресот бил сосема неочекуван.
„Не е земја во која луѓето знаат што да прават во случај на земјотрес, само излегоа надвор. Тие беа навистина загрижени за последователните потреси и не знаеја што да прават и никој не им кажуваше што да прават“, изјави таа за Би-Би-Си.
„Гледаме урнатини. Тоа се многу стари згради, веројатно недоволно цврсто изградени. Наскоро ќе дознаеме што се е всушност уништено“, изјави Аида Алами.
Лорела Палмер, британска туристка на одмор во Маракеш, опиша што се случило кога се случил земјотресот.
„Собата почна да се тресе. Мислам дека вашиот мозок веднаш не регистрира што се случува додека рамката за слики и креветот не почнат да се тресат“, изјави таа за Би-Би-Си.
Жителот на Маракеш, Брахим Хими, рече дека видел возила на брза помош како го напуштаат стариот град, додавајќи дека многу фасади на згради се оштетени. Тој рече дека луѓето биле исплашени и останале надвор во случај на нов потрес.
„Лустерот падна од таванот и истрчав надвор. Сè уште сум на пат со моите деца и се плашиме“ изјавила Хоуда Хафси (43) во Маракеш.
Друга жена, Далила Фахем, рече дека нејзината куќа е напукната и мебелот е оштетен.
„За среќа, уште не спиев“, рече таа.
„Куќата силно се тресеше, сите беа исплашени. Мислев дека само мојата куќа се движи бидејќи беше кревка и стара. Слушнав луѓе како врескаат, сите излегоа од своите куќи“ рекол жителот Мохамед Такафи.
Снимките споделени на социјалните мрежи веднаш по земјотресот покажуваат дека луѓето во страв трчаат од трговските центри, рестораните и станбените згради и се собираат надвор.
Многу Мароканци ги фати паника по разорниот земјотрес.
Французинот Мишел Бизе за новинската агенција АФП изјави дека бил во кревет кога се случила катастрофата.
„Мислев дека мојот кревет ќе одлета. Излегов на улицата полугол. Беше тотален хаос, вистинска катастрофа, лудило“, изјави Бизеимт.
Фајсал Бадур, инженер, изјави за француската агенција Франс прес:
„Има семејства кои сè уште спијат надвор бидејќи бевме многу исплашени од силата на овој земјотрес. Како да минуваше воз блиску до нашите куќи“,
Хоуда Утасаф, локален жител, рече дека шетал низ плоштадот кога тлото почнало да се тресе.
Тоа беше навистина запрепастувачко. Ние сме здрави и здрави, но сè уште сум во шок. Имам најмалку 10 членови од моето семејство кои загинаа. Тешко ми е да поверувам бидејќи бев со нив пред не повеќе од два дена“,
Во Есауира, на 200 километри западно од Маракеш, еден жител изјави за АФП: Слушнавме врисоци во моментот на потресот. Луѓето се на плоштадите, во кафулињата, претпочитаат да спијат надвор. Паѓаа парчиња од фасадите.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп најави одлука за напад врз Иран, но сè уште се соочува со три клучни пречки
Американскиот претседател Доналд Трамп објави дека во рок од десет дена ќе донесе одлука дали ќе изврши воена акција врз Иран, но сè уште не е подготвен за напад, и покрај распоредувањето на моќната американска воздушна и поморска армада во Персискиот Залив, пишува Blick.ch.
Иако многу експерти во Тел Авив тврдат дека режимот на ајатоласите, на власт од 1979 година, никогаш не бил послаб, Трамп останува воздржан. Претходно, во јуни 2025 година, САД и Израел водеа „Дванаесетдневна војна“ за уништување на делумно преживеаните нуклеарни капацитети на Иран со бомбардери Б-2.
Првата пречка: политичка нестабилност
Првиот фактор е политички. Доколку Трамп сака да го нападне режимот со цел да го „обезглави“, потребна е алтернатива на владеење. Постојат две можности:
1.Фракција во самиот режим да ја преземе власта и да дозволи договор со САД, слично на сценариото со Венецуела.
2.Промена на режимот со доаѓање на Реза Пахлави, синот на соборениот шах, кој пред неколку недели беше поздравен од повеќе од 200.000 Иранци во дијаспората.
Проблемот е што другите опозициски групи, како Курдите, категорично го отфрлаат таквото решение, а распоредување на американски копнени сили за заштита би создадало дополнителен хаос.
Втората пречка: воени гаранции и инфилтрации
Втор фактор е воен. Трамп мора да има гаранции за ефикасноста на воздушните напади во координација со Израел, чиј разузнавачки капацитет е длабоко инфилтриран во иранскиот режим.
Нападите би се соочиле со истиот проблем како и претходната „Дванаесетдневна војна“: Иран може да ги сокрие своите нуклеарни и балистички капацитети во планинската територија, а масовните напади би предизвикале голем број цивилни жртви.
Идеалната стратегија би била нападите да предизвикаат народно востание и офанзива на пријателски вооружени групи, со цел да се собори режимот, но повторно останува дилемата кој би ја наследил власта без копнени сили на САД.
Третата пречка: регионални сојузници и Израел
Третиот фактор е улогата на Израел, кој врши притисок за итен удар за отстранување на „егзистенцијалната“ закана од иранската нуклеарна програма.
По војната во Газа, Израел станал непожелен партнер за многу земји во регионот, како Турција или Саудиска Арабија, кои се позадоволни на краток рок со ослабен Иран, кој е сè помалку способен да им снабдува оружје на своите сојузници (Хутите во Јемен, Хезболах во Либан…). Затоа, Трамп мора да ги убеди регионалните сојузници – од Турција и Саудиска Арабија до Катар – дека ситуацијата е под контрола.
Свет
Путин потпиша закон кој им дозволува на ФСБ да го исклучат интернетот во Русија
Рускиот претседател Владимир Путин потпиша закон со кој Федералната служба за безбедност (ФСБ) добива овластување да го исклучи интернетот во земјата, пренесуваат медиумите.
„Само претседателот може да воведе ограничувања“, изјави адвокатот и долгогодишен интернет активист Саркис Дарбињан.
Зошто се воведуваат ограничувања
Во последните месеци, руските власти се обидуваат да најдат начини да спречат влегување на украински беспилотни летала во рускиот воздушен простор. Во многу случаи, дроновите користат руски сигнали за навигација, понекогаш на долги растојанија.
Притисок врз интернет апликациите
Властите го засилија притисокот врз популарните апликации за размена на пораки, особено WhatsApp и Telegram. Двете апликации се значително забавени како дел од владините напори да ги охрабрат Русите да ја користат државно поддржаната апликација Max.
Според еден извештај, Telegram би можел целосно да биде блокиран од 1 април.
Ограничувањата предизвикаа незадоволство кај блогерите кои ја следат ситуацијата во Украина и собираат средства за руските трупи.
Telegram исто така е широко користен од руските војници на терен.
Технолошкиот регулатор Роскомнадзор го обвини Telegram, основан од протераниот претприемач Павел Дуров, за создавање на пазар за протечени лични податоци на руски граѓани.
Свет
Индија го одложи патувањето на трговска делегација во Вашингтон поради нејасности околу царините на САД
Индија го одложи планираното испраќање трговска делегација во Вашингтон оваа недела, главно поради неизвесност по одлуката на Врховниот суд на САД да ги укине царините што ги воведе претседателот Доналд Трамп, изјави извор од индиското Министерство за трговија во неделата, пишува Ројтерс.
Одлуката на Индија е една од првите конкретни реакции меѓу азиските земји на судската пресуда. Одлуката следува по одлуката на Трамп од саботата да воведе привремена царина од 15%, максимално дозволената според законот, на увоз од сите земји, по отфрлањето на неговите претходни царини од страна на судот.
Одложување поради неизвесност
„Одлуката за одложување на посетата беше донесена по дискусии меѓу официјалните лица на двете земји. Не е одреден нов датум за посетата“, рекол изворот.
Главната причина за одложувањето е неизвесноста околу царините по пресудата на судот во петокот. Делегацијата требаше да отпатува за разговори за финализирање на привремен трговски договор, откако двете земји се согласија на рамка за Вашингтон да ги намали казнените царини од 25% на одредени индиски производи поврзани со увозот на руска нафта од Индија.
Детали од привремениот трговски договор
Според договорот, царините на САД за индиски производи требаше да се намалат на 18%, а Индија се согласи да купи американски производи во вредност од 500 милијарди долари во период од пет години. Ова вклучува енергетски снабдувања, авиони и делови, благородни метали и технолошки производи.

