Свет
(Видео) Научниците велат дека бурата што го погоди Пекинг не била песочна, туку нешто полошо
Бурата што го покри Пекинг пред неколку дена со кафеаво-портокалова боја не била песочна, туку била бура од прашина.
Ова може да звучи како незначителна разлика што им е важна само на геолозите, но големината на честичките игра голема улога врз здравјето на луѓето.
Честичките од песок се поголеми од 0,06 микрометри во дијаметар, а честичките од прашина се помали, полесни и може да патуваат многу, многу подалеку. Ветерот нема лесно да го раздува песокот на растојанија од стотици километри, а прашината многу полесно се шири низ целиот свет.
Честички помали од 10 микрометри, а особено оние помали од 2,5 микрометри, претставуваат сериозна закана за здравјето на луѓето бидејќи тие се доволно мали за да завршат во нашите бели дробови.
Што ги предизвикува денешните бури од прашина – дали е тоа природен процес или можеби е резултат на климатските промени?
„Одговорот е сложен и веројатно е комбинација од неколку фактори“, вели геологот Мет Телфер од Универзитетот во Плимут за списанието „Конверзација“.
Beijing and other parts of northern China hit by biggest sandstorm in 10 years; at least 6 dead, 81 missing in neighboring Mongolia pic.twitter.com/rlJa0stgRf
— BNO News (@BNONews) March 15, 2021
Во една неодамнешна студија научниците анализираа до кој степен разните социјални системи во Кина, како и климатските промени, влијаеја на фреквенцијата на бури од прашина во последните 2.000 години. Откриле дека зголемувањето на бројот на бури се совпаѓа со зголемувањето на населението и зајакнувањето на азиските монсуни.
Друг фактор што влијае на појава на бури од прашина е од природно потекло. На пример, ретко населената депресија Бодела во Сахара е најголемиот извор на атмосферска прашина во светот и покрај нејзината скромна големина. Причината за ова се сувите пустински услови и блиските планини што го насочуваат ветерот во областа.
Бурите од прашина исто така имаат позитивна улога. Имено, тие превезуваат клучни минерални хранливи состојки до океанот, како што е железото, па затоа понекогаш се нарекуваат ѓубриво за океанскиот фитопланктон.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Републиканци сечеа торта во облик на Гренланд со американско знаме
На забава одржана во вторникот во Вашингтон, на група републикански пратеници им беше послужена торта во облик на Гренланд, покриена со американско знаме.
Десертот, очигледна алузија на обидите на американскиот претседател Доналд Трамп да ја преземе арктичката територија, беше послужен во Центарот Кенеди на настан организиран од групата Републиканци за национална обнова.
HOLY SH*T Members of Congress cut a Greenland cake that has the America Flag on it. LET’S GO 🔥
— MAGA Voice (@MAGAVoice) January 21, 2026
На видеото од настанот, може да се слушне како водителот ги поканува гостите: „Дојдете овде, сликајте се и исечете ја тортата“. Тој ја опишува тортата како „51-ва федерална држава“.
Додека гостите се собираа околу тортата украсена со американско знаме, едно лице се пошегува: „Ова ќе биде меѓународен инцидент“.
Потоа, пратеничката Ана Паулина Луна од Флорида го пресече првото парче од тортата, покажуваат снимките. Републиканските претставници Абе Хамадех од Аризона и Енди Оглс од Тенеси исто така беа на настанот. Во еден момент од вечерта, Оглс доби награда за амандман што го предложи, со кој ќе му се овозможи на 79-годишниот Трамп да се кандидира за трет мандат.
Луна, која претходно ја поддржуваше воената операција на Трамп во Венецуела, подоцна објави фотографија од тортата на платформата X и го означи данскиот премиер, што предизвика низа реакции на социјалните мрежи.
Забавата, организирана за одбележување на првата годишнина од мандатот на Трамп, се одржа само неколку часа пред претседателот да го омекне својот став за Гренланд. Во вчерашниот говор во Давос, Трамп рече дека нема да го анектира островот со воена сила. Белата куќа претходно не ја исклучи употребата на сила.
Свет
Расте бројот на жртви во железничката несреќа во Шпанија
Бројот на жртви во железничката несреќа во јужна Шпанија се искачи на 45 откако телата на уште двајца мажи беа пронајдени во остатоците, објави регионалната влада на Андалузија.
Се верува дека мажите се две лица кои се водеа како исчезнати по несреќата што се случи кога два брзи возови се судрија во близина на Адамуз во неделата вечерта. Телата сè уште не се официјално идентификувани од Институтот за судска медицина во Кордоба.
Местото на несреќата сè уште се пребарува во случај да има повеќе жртви. Официјално, 123 лица се повредени, од кои 31 сè уште се во болница. Шест лица се на интензивна нега, изјавија за X службите за итни случаи на Андалузија. Никој не е во опасност.
Ова е првата несреќа со брзи возови во Шпанија од 1992 година.
Возот, кој се движел од Малага до Мадрид, се движел со брзина од 205 километри на час кога неговите последни три вагони излетале од шините и преминале на соседната пруга. Во тој момент, втор воз од Мадрид доаѓал од спротивната насока со брзина од 210 километри на час.
Судирот во близина на Адамуз се случил на рамна површина, а двата воза се движеле со брзина помала од дозволената брзина од 250 километри на час.
фото/епа
РЕ-Дигитал
TikTok останува во САД
TikTok постигна договор со Белата куќа што му овозможува да продолжи да работи во Соединетите Држави преку воспоставување нов, независен американски ентитет. Договорот, усогласен со извршната наредба на претседателот Доналд Трамп од септември 2025 година, спречи забрана за популарната апликација за кратки видеа, пишува BBC.
Според договорот, американските операции на TikTok ќе бидат одвоени од неговите глобални операции, кои се управувани од Кина. Клучната промена се однесува на алгоритмот за препораки за содржина, кој ќе биде преобучен исклучиво врз основа на податоци за американски корисници и ќе се чува во безбедната инфраструктура на Oracle во САД.
Мнозинското учество во новото заедничко вложување ќе го имаат американски и глобални инвеститори. Трите клучни инвеститори, од кои секој има по 15% учество, се американската инвестициска компанија Silver Lake, Oracle и компанијата MGX од Обединетите Арапски Емирати. Кинеската матична компанија ByteDance ќе задржи 19,9% учество, додека преостанатите 35,1% им припаѓаат на други инвеститори, вклучувајќи ги Dell Family Office, Vastmere Strategic Investments и Revolution.
Новиот независен ентитет ќе биде управуван од одбор на директори од седум члена, во кој мнозинството ќе бидат Американци. Адам Пресер, поранешен вработен во WarnerMedia, беше назначен за извршен директор.
Новото раководство вели дека нивниот приоритет е заштитата на податоците на повеќе од 200 милиони американски корисници. Компанијата се обврза на обемни мерки за сајбер безбедност и приватност, кои ќе бидат следени и сертифицирани од надворешни експерти, според водечките индустриски стандарди.
Договорот следи по повеќегодишна политичка и правна сага. Во април 2024 година, беше донесен американски закон кој, повикувајќи се на националната безбедност, бараше продажба на американскиот дел од TikTok поради загриженост дека кинеската влада би можела да го принуди ByteDance да ги предаде американските кориснички податоци, тврдење што компанијата постојано го негира.
Апликацијата накратко престана да работи во јануари 2025 година, но Трамп интервенираше и го одложи спроведувањето на забраната. Иако ја поддржуваше забраната во својот прв мандат, подоцна изјави дека се спротивставува на неа.

