Свет
(Видео) Ракетата на Безос лансирана во вселената: „Успеавме, стигна во орбитата“
Лансирањето на ракетата „Њу Глен“ од компанијата „Блу ориџин“, во сопственост на американскиот милијардер Џеф Безос, пред неколку дена беше откажано во последен момент поради технички проблеми.
Но висока речиси триесет ката (висока е 98 метри и широка 7 метри) и дизајнирана за повеќекратна употреба, ракетата „Њу Глен“ беше лансирана рано утринава од Кејп Канаверал, Флорида. Овој беспилотен тест-лет е наменет да ја прикаже демонстрациската технологијата во вселената за потребите на „Блу ориџин“. Главната цел на мисијата беше да докаже дека „Њу Глен“ може да стигне до орбитата, што би го отворило патот за посложени мисии во иднина.
„Го направивме тоа, ракетата стигна до орбитата“, рекоа тие во пренос во живо славејќи го успехот на мисијата.
Џорџ Нилд, претседател на компанија што промовира приватни вселенски активности, смета дека лансирањето на „Њу Глен“ е добра вест за целиот вселенски сектор бидејќи „добро е да се има конкуренција, да се има опција за избор“. „Ова е исклучително важно за комерцијалната вселенска индустрија, но и за владата и за НАСА, бидејќи не само што ги намалува трошоците туку нуди и план Б во случај на проблеми со уредот“, објасни тој за АФП пред летот.
The NG-1 countdown clock is proceeding. The three-hour launch window opens at 1 a.m. EST (0600 UTC).
Live webcast begins here 20 minutes before launch.https://t.co/wDtmxoDKRs
— Blue Origin (@blueorigin) January 16, 2025
Оваа инаугуративна мисија на „Њу Глен“ се очекува да трае шест часа.
„Њу Глен“ е ракета за повеќекратна употреба. Нејзината прва фаза се напојува со мотори BE-4, кои се напојуваат со течен природен гас и течен кислород. „Блу ориџин“ претходно успеа да ја приземји својата ракета „Њу Шепард“ на копно во Тексас, но овој пат ќе се обиде со контролирано слетување на првата етапа на шлеп во морето – деликатен маневар сличен на оние што ги изведува „Спејс икс“.
По одвојувањето, моторите BE-3U на горната етапа, кои користат течен кислород и водород, покренуваат до 45 метрички тони носивост во ниската орбита на Земјата.
Станува збор за мисија без екипаж, а нејзината носивост го вклучува Blue Ring Pathfinder, која содржи комуникациска низа, енергетски систем и компјутер за летање. „Блу ориџин“ планира да го тестира вселенското летало „Блу ринг“, кое ќе овозможи идни мисии со полнење гориво, пренос на податоци.
Доколку ова лансирање биде успешно, дополнителни летови на „Њу Глен“ се очекуваат во 2025 година.

„Блу ориџин“ веќе има потпишано договори со неколку клиенти, меѓу кои и американската вселенска агенција, која ќе го користи за беспилотна мисија на Марс, и американската влада, која ќе го користи за мисии за национална безбедност.
Од комерцијална страна, „Блу ориџин“ планира да лансира интернет-сателити за неколку компании, а како и „Спејс икс“ со „Старлинк“, треба да биде одговорен и за лансирање сателити од групата „Амазон“.
Џеф Безос и Илон Маск, двајца од најбогатите луѓе во светот, се исто така ривали во сателитскиот интернет простор.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Бугарија го воведе еврото
Бугарија го воведе еврото на полноќ, станувајќи 21-ва европска земја што ја користи единствената европска валута.
По дваесет години членство во Европската Унија, Бугарија го напушти левот, својата национална валута од крајот на 19 век, на полноќ по локално време.
Последната земја што ја усвои европската валута беше Хрватска на 1 јануари 2023 година.
Очекувања и стравувања
Софија се надева дека ова ќе ги зајакне економските врски со другите земји-членки, но бугарските граѓани стравуваат дека преминот кон новата валута би можел да доведе до нагло зголемување на цените во веќе нестабилен политички контекст.
Со влегувањето на Бугарија, земја со население од околу 6,4 милиони, бројот на Европејци што го користат еврото се зголемува на над 350 милиони, пренесуваат медиумите во регионот.
Свет
Лукашенко за Новата година: Не бараме конфликти, да разговараме, а не да викаме
Претседателот на Белорусија, Александар Лукашнеко, им ја честиташе Новата година на граѓаните на таа земја и им посака „мирна и безбедна“ година во 2026 година.
„Прво на сите, мирна и безбедна, и не само за Белорусија. За сите земји и народи. Сите сакаме да живееме и да одгледуваме деца под ведро небо и да ги испратиме во независна зрелост со лесни срца. Апсолутно сум сигурен дека милиони луѓе во различни делови од светот ќе ја посакаат оваа желба на полноќ. Нека се оствари“, рече Лукашенко во своето новогодишно обраќање, пренесува агенцијата „Белта“.
Тој рече дека изминатата 2025 година „беше добра година за нас, иако тешка“.
„Се обидоа да нè принудат да живееме според туѓи правила, да нè поделат на „точни“ и „неточни“, да ја тестираат нашата сила со економски бури и политички притисоци, не сфаќајќи дека Белорусија има нешто што не може да се одземе. Наша навика е да се држиме заедно“, истакна Лукашенко.
Според него, граѓаните на Белорусија се навикнати да градат, а не да рушат, што, како што изјави, „противниците не можат да го разберат“.
„Да се обединиме, а не да распалуваме. Да разговараме, а не да викаме. И тоа не е слабост – тоа е нашата сила, наследена од нашите предци. Не бараме расправии или конфликти, но сигурно можеме да се залагаме за себе“, рече белорускиот лидер.
Свет
(Видео) Експлозија во бар во познат швајцарски скијачки центар: има загинати на новогодишната ноќ
Неколку лица се починати и повредени по експлозија во бар во швајцарскиот скијачки центар Кран-Монтана, соопшти денес локалната полиција.
Експлозијата се случила во 1:30 часот по локално време во барот Констелејшн, изјави полицијата за Би-Би-Си.
🇨🇭🔥🎉 ALERTE INFO – Une explosion a déclenché un incendie dans un bar de Crans-Montana (VS) lors des festivités du Nouvel An, faisant plusieurs morts et blessés graves. (Blick) pic.twitter.com/GKiGZfTETs
— SuisseAlert (@SuisseAlert) January 1, 2026
Видеата што кружат на социјалните мрежи покажуваат пожар во барот „Ле Констелејшн“, каде што се одржа прославата на Нова Година.
Кран Монтана е луксузен скијачки град сместен во срцето на швајцарските Алпи, на околу два часа од швајцарскиот главен град Берн.
Претставник на швајцарската полиција најави дека наскоро ќе има повеќе информации што ќе ги објави полицијата на кантонот Вале.
Швајцарскиот весник „Блик“ објави дека пожарот можеби е предизвикан од огномет за време на концертот, додека полицијата соопшти дека причината за пожарот засега е непозната.
Кран-Монтана е луксузен скијачки центар во швајцарскиот регион Вале, кој е популарен меѓу туристите.

