Свет
(Видео) Ракетата на Безос лансирана во вселената: „Успеавме, стигна во орбитата“
Лансирањето на ракетата „Њу Глен“ од компанијата „Блу ориџин“, во сопственост на американскиот милијардер Џеф Безос, пред неколку дена беше откажано во последен момент поради технички проблеми.
Но висока речиси триесет ката (висока е 98 метри и широка 7 метри) и дизајнирана за повеќекратна употреба, ракетата „Њу Глен“ беше лансирана рано утринава од Кејп Канаверал, Флорида. Овој беспилотен тест-лет е наменет да ја прикаже демонстрациската технологијата во вселената за потребите на „Блу ориџин“. Главната цел на мисијата беше да докаже дека „Њу Глен“ може да стигне до орбитата, што би го отворило патот за посложени мисии во иднина.
„Го направивме тоа, ракетата стигна до орбитата“, рекоа тие во пренос во живо славејќи го успехот на мисијата.
Џорџ Нилд, претседател на компанија што промовира приватни вселенски активности, смета дека лансирањето на „Њу Глен“ е добра вест за целиот вселенски сектор бидејќи „добро е да се има конкуренција, да се има опција за избор“. „Ова е исклучително важно за комерцијалната вселенска индустрија, но и за владата и за НАСА, бидејќи не само што ги намалува трошоците туку нуди и план Б во случај на проблеми со уредот“, објасни тој за АФП пред летот.
The NG-1 countdown clock is proceeding. The three-hour launch window opens at 1 a.m. EST (0600 UTC).
Live webcast begins here 20 minutes before launch.https://t.co/wDtmxoDKRs
— Blue Origin (@blueorigin) January 16, 2025
Оваа инаугуративна мисија на „Њу Глен“ се очекува да трае шест часа.
„Њу Глен“ е ракета за повеќекратна употреба. Нејзината прва фаза се напојува со мотори BE-4, кои се напојуваат со течен природен гас и течен кислород. „Блу ориџин“ претходно успеа да ја приземји својата ракета „Њу Шепард“ на копно во Тексас, но овој пат ќе се обиде со контролирано слетување на првата етапа на шлеп во морето – деликатен маневар сличен на оние што ги изведува „Спејс икс“.
По одвојувањето, моторите BE-3U на горната етапа, кои користат течен кислород и водород, покренуваат до 45 метрички тони носивост во ниската орбита на Земјата.
Станува збор за мисија без екипаж, а нејзината носивост го вклучува Blue Ring Pathfinder, која содржи комуникациска низа, енергетски систем и компјутер за летање. „Блу ориџин“ планира да го тестира вселенското летало „Блу ринг“, кое ќе овозможи идни мисии со полнење гориво, пренос на податоци.
Доколку ова лансирање биде успешно, дополнителни летови на „Њу Глен“ се очекуваат во 2025 година.

„Блу ориџин“ веќе има потпишано договори со неколку клиенти, меѓу кои и американската вселенска агенција, која ќе го користи за беспилотна мисија на Марс, и американската влада, која ќе го користи за мисии за национална безбедност.
Од комерцијална страна, „Блу ориџин“ планира да лансира интернет-сателити за неколку компании, а како и „Спејс икс“ со „Старлинк“, треба да биде одговорен и за лансирање сателити од групата „Амазон“.
Џеф Безос и Илон Маск, двајца од најбогатите луѓе во светот, се исто така ривали во сателитскиот интернет простор.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Украина речиси четири години се брани од руската инвазија, денес нови преговори во Абу Даби
Украина и Русија денеска ќе одржат директни разговори во Абу Даби во обид да се најде решение за завршување на војната што трае речиси четири години, јавува германската новинска агенција ДПА.
Датумот на разговорите го потврдија и Кремљ и украинскиот претседател Володимир Зеленски, но без да прецизираат дополнителни детали.
Директните преговори меѓу Москва и Киев беа обновени пред една недела по подолга пауза. Тие се одржаа зад затворени врати, а посредуваа Соединетите Американски Држави преку својот главен преговарач Стив Виткоф. Овој пат, завојуваните страни ќе преговараат без американски претставници.
Иако преговарачките тимови повеќепати ги опишаа разговорите како конструктивни, договор за мировен договор сè уште не е на повидок, а територијалните прашања остануваат клучна точка на несогласување.
Русија бара Киев да се повлече од делови од источниот украински регион Донбас, особено од областите околу Доњецк и Луганск, кои сè уште се под украинска контрола. Зеленски повеќепати ја отфрли можноста за територијални отстапки.
Украинската делегација ќе ја предводи главниот преговарач Рустем Умеров, додека на чело на руската делегација ќе биде Игор Костјуков, шеф на воената разузнавачка служба ГРУ.
На барање на американскиот претседател Доналд Трамп, Русија се согласи привремено да ги запре нападите врз енергетската инфраструктура поради екстремниот студ и веќе обемните оштетувања во Киев и други градови. Сепак, нападите врз други цели продолжија.
Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, во петокот изјави дека ограниченото примирје ќе трае само до недела, со цел да се обезбеди „добра основа“ за мировните преговори.
Зеленски изјави дека не постои формален договор за привремен прекин на огнот, но вети дека Украина нема да напаѓа руски енергетски цели доколку Русија се придржува до своето ветување.
Украина речиси четири години се брани од руската инвазија со поддршка од Западот.
Свет
Сведок на ФБИ: Трамп се заканил дека девојче ќе исчезне и ќе го убие нејзиното семејство
Под закана од кривично гонење за лажно сведочење, сведокот му кажа на ФБИ во 2016 година дека „лично била сведок“ како американскиот претседател Доналд Трамп се заканил дека едно девојче ќе „исчезне“ и дека целото нејзино семејство ќе биде убиено, според документ објавен од Министерството за правда на САД.
Дојавата до ФБИ беше објавена како дел од објавувањето на околу 3 милиони документи за Џефри Епштајн, а ја доставило лице кое го користело псевдонимот „Тифани Доу“. Во неа се наведува наводна закана што Трамп му ја упатил на обвинителот во судска постапка.
„Лично бев сведок како обвинетиот Трамп ѝ кажа на обвинителката дека никогаш не кажува ништо освен ако не сака да исчезне како 12-годишно девојче (името е сокриено) и дека е способен да го убие целото нејзино семејство“, се вели во дојавата на ФБИ, потпишана под закана од кривично гонење за лажно сведочење на 18 јуни 2016 година.
И Епштајн ми се закани со смрт
Тужителката тврдеше дека била вработена кај Епштајн од 1990 до 2000 година и му кажа на ФБИ дека Епштајн лично ѝ се заканувал на сличен начин како што таа тврди дека Трамп ѝ се заканувал на непозната обвинителка во непозната тужба.
„Епштајн лично ми се закани дека ќе ме убие мене и моето семејство ако некогаш откријам какво било физичко и сексуално злоставување на малолетни девојчиња на кое лично сум бил сведок од Епштајн или од некој од неговите гости“, се вели во извештајот на ФБИ.
„Објавувам јавно под заклетва вистината за физичкото и сексуалното злоставување на малолетни девојчиња на кое лично сум бил сведок од Трамп и Епштајн, вклучително и обвинителот, за време на моето вработување кај Епштајн од 1990 до 2000 година.“
Свет
Иран ги прогласи војските на земјите-членки на ЕУ за терористички организации
Претседателот на иранскиот Парламент, Мохамед Багер Галибаф, изјави денеска дека Иран отсега ги смета војските на земјите-членки на Европската Унија за „терористички групи“, повикувајќи се на законската регулатива од 2019 година.
Оваа одлука доаѓа откако министрите за надворешни работи на ЕУ во четвртокот одлучија да ја прогласат Иранска револуционерна гарда (ИРГЦ) за терористичка организација, поради крвавото задушување на неодамнешните антивладини протести. Овој потег на Унијата се смета за главно симболичен, со оглед на тоа што ИРГЦ веќе е под санкции на ЕУ поради прекршување на човековите права.
– Европа сака да му угоди на својот господар, Америка, со овие мерки, изјави Галибаф во Парламентот, пренесува ДПА. Видеата објавени од иранските медиуми покажаа пратеници облечени во униформи на ИРГЦ во знак на солидарност, додека дел од нив скандираа „Смрт за Америка“ и „Смрт за Израел“.
Тензиите меѓу САД и Иран се на високо ниво по смртоносното задушување на протестите во земјата. Американскиот претседател Доналд Трамп изрази поддршка за демонстрациите и најави „многу силни мерки“ доколку Иран продолжи со егзекуции на демонстрантите. Дополнителни спорови се појавија и околу иранската нуклеарна и ракетна програма, при што Трамп неделава сугерираше можен напад, изјавувајќи дека „масивна армада се движи кон Иран“.
Иранската страна соопшти дека е подготвена да ги продолжи преговорите со САД, но инсистира на целосна контрола врз своите одбранбени капацитети. САД беа првата земја во светот што ја прогласи ИРГЦ за терористичка група во 2019 година, за време на првиот мандат на Трамп. ИРГЦ е елитна воена сила на Иран, која во последните децении значително го прошири и своето социјално и економско влијание преку инвестиции во авиокомпании и хотелски синџири.

