Свет
Викинзите ги истребиле исландските моржови
Неодамнешните откритија укажуваат дека исландскиот морж исчезнал од Исланд во одреден момент во текот на 13 век, непосредно по пристигнувањето на викинзите. Заедничките истражувања на дански, норвешки и на исландски научници ги обвинуваат Ноорвежаните за уништување на популацијата на моржот, пренесува НРК.
Нежниот гигант кој со илјадници години бил на врвот на синџирот на исхрана на Исланд станаа предмет на интерес на викинзите поради неговото месо, кожа и бивни.
„Големите морски цицачи можеби биле причината зошто викинзите се преселиле на островот“, вели Аксел Кристоферсен, професор на одделот за историја и археологија и културна историја при Норвешкиот универзитет за наука и технологија.
Исландскиот морж, подвид на својот роднина од Атлантикот, исчезна во 13 век по неколку стотини години ловење. Норвешките доселеници се населиле на Исланд на крајот на 8 век намногу поради моржот.
„Моржовите биле многу важен извор во тоа време. И бивните и кожата биле барана стока. Бивните се користеле, меѓу другото, за украси во црквата, а кожата на моржот се користела за јажиња. Без јажиња, норвешките морепловци не можеле да ги креваат своите едра“, вели Кристоферсон.
Во својата студија истражувачите заклучиле дека ловот на морж во Исланд е најраниот познат пример како економските интереси доведуваат до трајно и неповратно оштетување на морскиот екосистем.
„Ова се многу интересни откритија зашто покажуваат дека кога луѓето доаѓаат на ново место, тие максимално ги искористуваат животинските и природните ресурси“, вели истражувачот Бастијан Стар од Универзитетот во Осло.
Денес, во отсуство на моржовите, фооките се најголемите цицачи на Исланд.
Колонизацијата на Исланд почнала во 874 година кога Инголф Арнарсон станал првиот официјален доселеник. Денес, Исланд има 330.000 жители, од кои повеќето се со скандинавско потекло. Викинзите исто така се заслужни за препознатливиот карпест пејзаж на Исланд бидејќи ги уништиле шумите за дрво и за градежни материјали.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Кој е Али Ларијани, човекот што ја презема лидерската функција во Иран?
Иранскиот политички ветеран Али Ларијани во неделата соопшти дека ќе се воспостави привремено раководство откако во воздушен напад беше убиен врховниот водач ајатолах Али Хамнеи, пренесе Ројтерс. Ларијани минатата година повторно се издигна како една од највлијателните фигури во безбедносната структура на Иран.
Тој раководел со широк спектар прашања – од нуклеарните преговори и регионалните односи, до одговорот на властите на внатрешните немири. Во август беше именуван за секретар на Врховниот совет за национална безбедност, функција што ја извршувал и претходно.
Како близок соработник на Хамнеи, Ларијани учествувал во подготовките за индиректни нуклеарни разговори со САД во Оман, а во изминатите месеци повеќепати патувал и во Москва на средби со руското раководство. Тој зазема прагматичен тон за нуклеарното прашање, наведувајќи дека загриженоста на САД може да се реши, но истовремено истакнал дека иранската нуклеарна технологија „не може да се уништи“.
САД во јануари му воведоа санкции, обвинувајќи го дека имал водечка улога во задушувањето на антивладините протести. Американското Министерство за финансии соопшти дека Ларијани повикал на насилен одговор против демонстрантите, додека организациите за човекови права наведуваат дека во пресметките биле убиени илјадници лица.
Ларијани бил претседател на парламентот од 2008 до 2020 година и важи за влијателна фигура која одржува односи со различни фракции во системот. Роден е во 1958 година во Наџаф, во угледно клерикално семејство, а докторирал филозофија во Иран.
Фото: ЕПА
Свет
(Видео) Нереди во Багдад, демонтранти на улиците бесни поради смртта на Хамнеи
Демонстранти во Багдад се обиделе да упаднат во строго чуваната Зелена зона, каде што се наоѓа и американската амбасада, како реакција на убиството на иранскиот врховен водач, пренесува Си-Ен-Ен.
Судири избиле на Мостот 14 Јули, кој води кон Зелената зона. Според снимка до која дошол медиумот, се гледаат блесоци и чад, по што демонстрантите се повлекле.
🇮🇶🇺🇸🇮🇷 – IRAK / ETATS-UNIS / IRAN
🔸Affrontements violents dans la Green Zone à Bagdad en Irak avec des manifestants anti-US. https://t.co/xJwR8wkYMQ pic.twitter.com/qgDiLal9ml
— NEXUS (@nexus_osint) March 1, 2026
Истовремено, протести се одржале и во јужните покраини Ди Кар и Басра, каде што граѓаните марширале и скандирале.
Ирачката влада прогласи тридневна жалост и изрази сочувство до Иран. Владата соопшти дека заедничкиот американско-израелски напад врз Иран бил „очигледен чин на агресија и дело вредно за осуда што ги крши сите хуманитарни и морални норми“.
Македонија
Денес во 18 часот состанок на Советот за безбедност поради случувањата на Блискиот Исток
По извршените консултации претседателката Гордана Сиљановска-Давкова за денеска закажа седница на Советот за безбедност.
Како што соопштија од Кабинетот на претседателката Сиљановска – Давкова, седницата ќе започне во 18:00 часот во Вилата Водно, а на дневен ред ќе биде безбедносната состојба во земјава по најновите случувања на Блискиот Исток.
Советот за безбедност е највисокото советодавно тело во државата, коешто ги разгледува прашањата сврзани со безбедноста и одбраната на Републиката и дава предлози на Собранието и на Владата.
Претседател на Советот за безбедност е претседателката Гордана Сиљановска Давкова.
Членови на Советот за безбедност се: претседателот на Собранието Африм Гаши, претседателот на Владата Христијан Мицкоски, министерот за внатрешни работи Панче Тошковски, министерот за одбрана Владо Мисајловски и Тимчо Муцунски, министер за надворешни работи и надворешна трговија, како и Џевдет Хајредини, Малинка Ристевска Јорданова, и Владо Спиридонов.

