Свет
Вселенскиот телескоп „Хабл“ ја откри најоддалечената ѕвезда досега
Вселенскиот телескоп „Хабл“ ѕирна во зората на космичката ера и откри светлина на ѕвезда што постоела во првите милијарда години по големата експлозија, што е нов рекорд, објавија астрономите.
Новооткриената ѕвезда, наречена Еарендел, е толку далеку што на нејзината светлина ѝ требале 12,9 милијарди години да стигне до Земјата од времето кога вселената била на седум проценти од својата сегашна старост.
Twinkle, twinkle farthest star ⭐@NASAHubble just smashed records by observing the farthest individual star ever seen. Its light took 12.9 billion years to reach us—so we’re seeing how it looked when the universe was less than a billion years old!
More: https://t.co/vVRHSAOf1r pic.twitter.com/I4QDxL9vKb
— NASA (@NASA) March 30, 2022
„Отпрвин речиси и не верувавме, беше многу подалеку од досега најдалечното“, рече астрономот Брајан Велч од Универзитетот „Џон Хопкинс“ во Балтимор, главен автор на трудот во Nature, кој го опишува откритието. Претходниот рекорд бил откриен во 2018 година кога универзумот беше стар четири милијарди години.
Бидејќи универзумот се шири, во моментот кога светлината на далечните ѕвезди ќе стигне до нас, растегнат е на подолги, поцрвени бранови должини, феномен наречен црвено поместување (redshift). Светлината на Еарендел доаѓа од ерата наречена redshift 6.2.
„Обично на овие растојанија цели галаксии изгледаат како мали точки, а светлината на милиони ѕвезди се спојува“, вели Велч во изјавата.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Град на Сицилија се урива, прогласена е вонредна состојба, снимките се драматични
Дури и по уривањето на дел од градот во 1997 година, ништо не се промени во Нишеми. Жителите на тој сицилијански град, кој ги освои светските насловни страници поради свлечиште, со децении ги слушаат истите ветувања, целосно свесни дека порано или подоцна катастрофата ќе се повтори.
Најавите за инвестиции во хидрогеолошка стабилност, како што е неодамнешната изјава на сицилијанскиот претседател Ренато Скифани за Сицилија како „референтен модел за управување“, денес звучат како потсмев, пишува „Кориере дела Сера“.
A giant landslide is sweeping a town underground in Sicily: thousands of residents have been evacuated.
According to media reports, houses and roads in the town of Niscemi are sliding down a slope due to a landslide following heavy rains. The mayor called the situation… pic.twitter.com/T3OvtblkRd
— Dr. Gevorg Melikyan (@GeorgeMelikyan) January 27, 2026
За потсетување, градоначалникот на Нишеми вчера изјави дека „ситуацијата е драматична“ откако силна бура предизвика големо свлечиште кое урна долг дел од падината, оставајќи куќи на работ на карпата.
Досега, околу 1.500 луѓе се евакуирани од своите домови поради свлечиштето, кое покажа знаци на движење во неделата, а потоа се прошири по должината на фронт долг околу четири километри. Пукнатината продолжува да се шири, зголемувајќи ги стравувањата дека може да го проголта историскиот центар на градот.
Салваторе Кочина, генерален директор на сицилијанската цивилна заштита, синоќа изјави: „Сите куќи во радиус од 50 до 70 метри ќе се урнат“. Во интервју за „Ла Република“, Конти рече: „Не можеме да го негираме тоа, исплашени сме“.
Италијанската влада вчера прогласи вонредна состојба за јужните региони погодени од циклонот Хари. Моќната бура донесе обилни дождови и бранови високи до девет метри, предизвикувајќи големи штети во Сицилија, Калабрија и Сардинија, каде што патиштата беа уништени, а бројни туристички одморалишта беа однесени од морето. Вкупната штета се проценува дека надминува една милијарда евра.
Дека градењето на глинените ридови над Гела била голема грешка е познато најмалку 236 години, пишува „Кориере“. На ова потсетува книга од 1792 година пронајдена од Џузепе Кариди, директор на порталот meteoweb.eu. Делото на археологот и натуралист Саверио Ландолина Нава опишува лизгање на земјиштето што се случило на 19 март 1790 година.
Слично сценарио се повторило на 12 октомври 1997 година. Жителите на населбите Санте Крочи и Санта Марија почувствуваа „злокобен крцкав звук што доаѓаше од ѕидовите на нивните домови“, според реконструкцијата на Џузепе Кариди. „Пукнатините, на почетокот тенки како пајажина, се проширија пред нашите очи под притисок на почвата веќе заситена со вода“. Наскоро, делови од градот почнаа да се одделуваат во слоеви.
фото/Depositphotos
Свет
Трамп: Огромна армада плови кон Иран, времето истекува
Претседателот на САД, Доналд Трамп, денес на социјалната мрежа Truth Social објави дека „огромна армада“ од американски воени бродови е на пат кон Иран, со порака дека Техеран мора брзо да седне на масата за преговори и да преговара за „фер договор без нуклеарно оружје“.
„Огромна армада плови кон Иран. Се движи брзо, со голема моќ, ентузијазам и цел. Тоа е поголема флота, предводена од големиот носач на авиони Abraham Lincoln, од онаа испратена во Венецуела. Како и со Венецуела, таа е подготвена, спремна и способна брзо да ја заврши својата мисија, со брзина и насилство, доколку е потребно“, објави Трамп.
*Се надевам дека Иран брзо ќе „седне на маса“ и ќе преговара за фер и праведен договор – БЕЗ НУКЛЕАРНО ОРУЖЈЕ – договор што е добар за сите страни. Времето истекува, навистина е критично! Како што еднаш му реков на Иран, ПОДГОТОВЕТЕ ДОГОВОР! Тие не го направија тоа, а имаше и „Операција полноќен чекан“, големото уништување на Иран. Следниот напад ќе биде многу полош! Не дозволувајте ова да се случи повторно. Ви благодарам за вниманието по ова прашање! Претседател ДОНАЛД Џ. ТРАМП.“
Пораката на Трамп дојде неколку часа откако тој во говорот во Ајова објави дека „уште една прекрасна армада“ е на пат кон Иран, но не прецизираше за кои сили станува збор.
Трамп претходно изјави дека се надева на дипломатско решение со Иран, нагласувајќи ја важноста на конструктивните преговори меѓу страните пред „да истече времето“.
фото/depositphotos
РЕ-Дигитал
Нов систем со вештачка интелигенција од Хонг Конг предвидува бури и обилни дождови четири часа однапред
Тим научници од Хонг Конг разви систем за временска прогноза наречен DDMS кој користи технологија на вештачка интелигенција (ВИ) за да предвиди бури и обилни дождови до четири часа пред да се случат.
Системот ќе им помогне на владите и службите за итни случаи поефикасно да реагираат на зголемената фреквенција на екстремни временски настани поврзани со климатските промени, изјави денес тим од Универзитетот за наука и технологија во Хонг Конг (HKUST).
„Се надеваме дека ќе можеме да користиме вештачка интелигенција и сателитски податоци за да го подобриме нашето предвидување на екстремните временски услови, за да можеме подобро да се подготвиме“, рече Су Хуи, професор на Одделот за градежно и еколошко инженерство на универзитетот, кој го водеше проектот.
„Целта на системот е да предвидува обилни дождови“, рече Су на прес-конференција.
Развиен во соработка со метеоролошките власти на Кина, системот ги ажурира своите предвидувања на секои 15 минути и има зголемена точност за повеќе од 15 проценти, потврди тимот.
Нивната работа е клучна за Хонг Конг и Кина, кои се соочија со надпросечен број тајфуни и дождови во 2025 година.
Градот го издаде своето највисоко предупредување за врнежи од дожд пет пати минатата година, а второто највисоко предупредување 16 пати, што е невидено ниво, рекоа метеоролошките власти на Хонг Конг, кои работат со Кина за да го применат новиот модел во нивните прогнози.
фото/Depositphotos

