Свет
Го уби ли делта-сојот сонот за колективен имунитет?
Додека делта-сојот на коронавирусот се шири во целиот свет, експертите се прашуваат дали желбата да се создаде имунитет на стадо преку вакцинација и натаму е остварлива. Имунитетот на стадо се постигнува во моментот кога одреден дел од населението е вакцинирано или ја прележало инфекцијата.
Дали е ова можно да се постигне кога станува збор за Ковид-19 поради постојаното појавување позаразни варијанти е отворено прашање.
„Ако прашањето е дали ќе ја контролираме пандемијата само со вакцинација, одговорот е негативен“, вели францускиот епидемиолог Мирсе Софоне, професор на Универзитетот во Монпелје.
Тој вели дека колективниот имунитет зависи од два основни факторa.
„Тоа се заразноста на вирусот и ефективноста на вакцината за заштита од инфекцијата. Во моментот нема таква ефикасност“.
Делта е приближно 60 проценти попренослив од алфа-варијантата и двојно позаразен од оригиналниот сој што се појави во Вухан кон крајот на 2019 година.
Колку е побрз вирусот во ширењето на инфекцијата, толку е поголем прагот за имунитет на стадо.
„Теоретски, тоа е многу едноставна математика“, вели епидемиологот Антоан Флао, директор на Францускиот институт за јавно здравје.
„Изворната варијанта на коронавирусот имаше стапка на репродукција помеѓу нула и три, што значи дека едно заразено лице може да зарази до три други. Да останеше така, имунитетот на стадо ќе беше постигнат по вакцинација на 66 проценти од луѓето“, објаснува Флао.
„Но, ако стапката на репродукција е осум, како што е кај делта-сојот, тоа веќе се приближува до стапка од 90-процентна вакцинација“, додава тој.
Сепак овие тврдења се релевантни под услов вакцините да бидат сто проценти ефикасни во запирање на делта-варијантата, што, за жал, знаеме дека не е така.
Според американските научници, ефективноста на вакцините на „Фајзер“ и „Модерна“ во спречувањето на инфекцијата е намалена од 91 на 66 проценти откако делта стана доминантна варијанта.
И бидејќи студиите покажаа дека имунитетот стекнат од самата вакцина се намалува со текот на времето, неколку земји веќе почнаа со вакцинација со трета доза, таканаречена бустер.
Земајќи го сето ова предвид, Софоне вели дека апсолутно 100 проценти од луѓето треба да се вакцинираат за да го запрат преносот на вирусот, што од очигледни причини е невозможно.
Но, дури и ако таа митска цел за колективен имунитет повеќе не е во игра, експертите посочуваат дека вакцинацијата е најважна. Вакцината несомнено обезбедува одлична заштита од сериозни болести.
„Научниците препорачуваат да се вакцинираат што е можно повеќе луѓе“, истакнува Флао додавајќи дека со текот на времето сите пандемии завршуваат.
Софоне вели дека и натаму е можно Ковид-19 да стане уште една ендемска болест, но не само со помош на вакцините.
Тој предвидува дека ќе треба уште долго време да се носат маски и да се одржува физичко растојание.
„За време на пандемијата на СИДА, кога научниците рекоа ‘носете кондоми’, многумина мислеа ‘добро, ќе го правиме тоа некое време’“, потсетува Флао додавајќи дека користењето презервативи и денеска е сосема вообичаена работа.
„И во оваа ситуација може да се случи да продолжиме да користиме маски долго време во затворени простории и во јавен превоз“, заклучува францускиот научник.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Републиканци сечеа торта во облик на Гренланд со американско знаме
На забава одржана во вторникот во Вашингтон, на група републикански пратеници им беше послужена торта во облик на Гренланд, покриена со американско знаме.
Десертот, очигледна алузија на обидите на американскиот претседател Доналд Трамп да ја преземе арктичката територија, беше послужен во Центарот Кенеди на настан организиран од групата Републиканци за национална обнова.
HOLY SH*T Members of Congress cut a Greenland cake that has the America Flag on it. LET’S GO 🔥
— MAGA Voice (@MAGAVoice) January 21, 2026
На видеото од настанот, може да се слушне како водителот ги поканува гостите: „Дојдете овде, сликајте се и исечете ја тортата“. Тој ја опишува тортата како „51-ва федерална држава“.
Додека гостите се собираа околу тортата украсена со американско знаме, едно лице се пошегува: „Ова ќе биде меѓународен инцидент“.
Потоа, пратеничката Ана Паулина Луна од Флорида го пресече првото парче од тортата, покажуваат снимките. Републиканските претставници Абе Хамадех од Аризона и Енди Оглс од Тенеси исто така беа на настанот. Во еден момент од вечерта, Оглс доби награда за амандман што го предложи, со кој ќе му се овозможи на 79-годишниот Трамп да се кандидира за трет мандат.
Луна, која претходно ја поддржуваше воената операција на Трамп во Венецуела, подоцна објави фотографија од тортата на платформата X и го означи данскиот премиер, што предизвика низа реакции на социјалните мрежи.
Забавата, организирана за одбележување на првата годишнина од мандатот на Трамп, се одржа само неколку часа пред претседателот да го омекне својот став за Гренланд. Во вчерашниот говор во Давос, Трамп рече дека нема да го анектира островот со воена сила. Белата куќа претходно не ја исклучи употребата на сила.
Свет
Расте бројот на жртви во железничката несреќа во Шпанија
Бројот на жртви во железничката несреќа во јужна Шпанија се искачи на 45 откако телата на уште двајца мажи беа пронајдени во остатоците, објави регионалната влада на Андалузија.
Се верува дека мажите се две лица кои се водеа како исчезнати по несреќата што се случи кога два брзи возови се судрија во близина на Адамуз во неделата вечерта. Телата сè уште не се официјално идентификувани од Институтот за судска медицина во Кордоба.
Местото на несреќата сè уште се пребарува во случај да има повеќе жртви. Официјално, 123 лица се повредени, од кои 31 сè уште се во болница. Шест лица се на интензивна нега, изјавија за X службите за итни случаи на Андалузија. Никој не е во опасност.
Ова е првата несреќа со брзи возови во Шпанија од 1992 година.
Возот, кој се движел од Малага до Мадрид, се движел со брзина од 205 километри на час кога неговите последни три вагони излетале од шините и преминале на соседната пруга. Во тој момент, втор воз од Мадрид доаѓал од спротивната насока со брзина од 210 километри на час.
Судирот во близина на Адамуз се случил на рамна површина, а двата воза се движеле со брзина помала од дозволената брзина од 250 километри на час.
фото/епа
РЕ-Дигитал
TikTok останува во САД
TikTok постигна договор со Белата куќа што му овозможува да продолжи да работи во Соединетите Држави преку воспоставување нов, независен американски ентитет. Договорот, усогласен со извршната наредба на претседателот Доналд Трамп од септември 2025 година, спречи забрана за популарната апликација за кратки видеа, пишува BBC.
Според договорот, американските операции на TikTok ќе бидат одвоени од неговите глобални операции, кои се управувани од Кина. Клучната промена се однесува на алгоритмот за препораки за содржина, кој ќе биде преобучен исклучиво врз основа на податоци за американски корисници и ќе се чува во безбедната инфраструктура на Oracle во САД.
Мнозинското учество во новото заедничко вложување ќе го имаат американски и глобални инвеститори. Трите клучни инвеститори, од кои секој има по 15% учество, се американската инвестициска компанија Silver Lake, Oracle и компанијата MGX од Обединетите Арапски Емирати. Кинеската матична компанија ByteDance ќе задржи 19,9% учество, додека преостанатите 35,1% им припаѓаат на други инвеститори, вклучувајќи ги Dell Family Office, Vastmere Strategic Investments и Revolution.
Новиот независен ентитет ќе биде управуван од одбор на директори од седум члена, во кој мнозинството ќе бидат Американци. Адам Пресер, поранешен вработен во WarnerMedia, беше назначен за извршен директор.
Новото раководство вели дека нивниот приоритет е заштитата на податоците на повеќе од 200 милиони американски корисници. Компанијата се обврза на обемни мерки за сајбер безбедност и приватност, кои ќе бидат следени и сертифицирани од надворешни експерти, според водечките индустриски стандарди.
Договорот следи по повеќегодишна политичка и правна сага. Во април 2024 година, беше донесен американски закон кој, повикувајќи се на националната безбедност, бараше продажба на американскиот дел од TikTok поради загриженост дека кинеската влада би можела да го принуди ByteDance да ги предаде американските кориснички податоци, тврдење што компанијата постојано го негира.
Апликацијата накратко престана да работи во јануари 2025 година, но Трамп интервенираше и го одложи спроведувањето на забраната. Иако ја поддржуваше забраната во својот прв мандат, подоцна изјави дека се спротивставува на неа.

