Свет
Го уби ли делта-сојот сонот за колективен имунитет?
Додека делта-сојот на коронавирусот се шири во целиот свет, експертите се прашуваат дали желбата да се создаде имунитет на стадо преку вакцинација и натаму е остварлива. Имунитетот на стадо се постигнува во моментот кога одреден дел од населението е вакцинирано или ја прележало инфекцијата.
Дали е ова можно да се постигне кога станува збор за Ковид-19 поради постојаното појавување позаразни варијанти е отворено прашање.
„Ако прашањето е дали ќе ја контролираме пандемијата само со вакцинација, одговорот е негативен“, вели францускиот епидемиолог Мирсе Софоне, професор на Универзитетот во Монпелје.
Тој вели дека колективниот имунитет зависи од два основни факторa.
„Тоа се заразноста на вирусот и ефективноста на вакцината за заштита од инфекцијата. Во моментот нема таква ефикасност“.
Делта е приближно 60 проценти попренослив од алфа-варијантата и двојно позаразен од оригиналниот сој што се појави во Вухан кон крајот на 2019 година.
Колку е побрз вирусот во ширењето на инфекцијата, толку е поголем прагот за имунитет на стадо.
„Теоретски, тоа е многу едноставна математика“, вели епидемиологот Антоан Флао, директор на Францускиот институт за јавно здравје.
„Изворната варијанта на коронавирусот имаше стапка на репродукција помеѓу нула и три, што значи дека едно заразено лице може да зарази до три други. Да останеше така, имунитетот на стадо ќе беше постигнат по вакцинација на 66 проценти од луѓето“, објаснува Флао.
„Но, ако стапката на репродукција е осум, како што е кај делта-сојот, тоа веќе се приближува до стапка од 90-процентна вакцинација“, додава тој.
Сепак овие тврдења се релевантни под услов вакцините да бидат сто проценти ефикасни во запирање на делта-варијантата, што, за жал, знаеме дека не е така.
Според американските научници, ефективноста на вакцините на „Фајзер“ и „Модерна“ во спречувањето на инфекцијата е намалена од 91 на 66 проценти откако делта стана доминантна варијанта.
И бидејќи студиите покажаа дека имунитетот стекнат од самата вакцина се намалува со текот на времето, неколку земји веќе почнаа со вакцинација со трета доза, таканаречена бустер.
Земајќи го сето ова предвид, Софоне вели дека апсолутно 100 проценти од луѓето треба да се вакцинираат за да го запрат преносот на вирусот, што од очигледни причини е невозможно.
Но, дури и ако таа митска цел за колективен имунитет повеќе не е во игра, експертите посочуваат дека вакцинацијата е најважна. Вакцината несомнено обезбедува одлична заштита од сериозни болести.
„Научниците препорачуваат да се вакцинираат што е можно повеќе луѓе“, истакнува Флао додавајќи дека со текот на времето сите пандемии завршуваат.
Софоне вели дека и натаму е можно Ковид-19 да стане уште една ендемска болест, но не само со помош на вакцините.
Тој предвидува дека ќе треба уште долго време да се носат маски и да се одржува физичко растојание.
„За време на пандемијата на СИДА, кога научниците рекоа ‘носете кондоми’, многумина мислеа ‘добро, ќе го правиме тоа некое време’“, потсетува Флао додавајќи дека користењето презервативи и денеска е сосема вообичаена работа.
„И во оваа ситуација може да се случи да продолжиме да користиме маски долго време во затворени простории и во јавен превоз“, заклучува францускиот научник.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Белата куќа објави контроверзна слика: „На која страна, човеку од Гренланд“
Белата куќа вчера објави контроверзна слика која сугерира дека Гренланд има само две опции: американско или руско-кинеско влијание.
Сликата прикажува две санки со кучиња со знамето на Гренланд кои стојат на раскрсницата на патот. Едната патека води до Белата куќа под чисто сино небо, додека другата прикажува темни облаци од бура, молњи и знамињата на Русија и Кина.
Сликата е придружена со пораката: „На која страна, човеку од Гренланд?“
Which way, Greenland man? https://t.co/G0NnJdZRJK pic.twitter.com/TLmOwst6M6
— The White House (@WhiteHouse) January 14, 2026
Ова следи откако американскиот претседател Доналд Трамп постојано нагласуваше дека арктичкиот остров е клучен за безбедноста на САД и рече дека САД „ќе го добијат на еден или друг начин“. Сепак, Данска и Гренланд ја отфрлија идејата, истакнувајќи дека огромниот, стратешки важен и ретко населен остров не е на продажба.
Белата куќа повторно ја сподели изјавата на Трамп во која тој дополнително ја нагласи намерата да го преземе Гренланд, прикажувајќи го како неопходен предуслов за национална безбедност.
„На САД им е потребен Гренланд за национална безбедност. Тој е клучен за Златната купола што ја градиме“, рече Трамп.
Тој додаде дека НАТО би бил поефикасен ако Гренланд е под американска контрола и предупреди дека ако САД не го сторат тоа, Русија или Кина ќе го преземат.
„НАТО станува многу посилен и поефикасен со Гренланд во рацете на САД. Сè помалку е неприфатливо. АКО НИЕ НЕ ГО НАПРАВИМЕ ТОА, ЌЕ ГО НАПРАВАТ РУСИЈА ИЛИ КИНА, И ТОА НЕМА ДА СЕ СЛУЧИ“, тврди Трамп.
Свет
Европски земји испратија војници во Гренланд во текот на ноќта
Германија испраќа 13 војници во Гренланд, потврди германското Министерство за одбрана. Мисијата на Бундесверот ќе биде извидувачка и треба да трае од 15 до 17 јануари, а германските војници одат таму на покана на Данска. Транспортен авион Ербас Е400М ќе ги префрли во Нуук во Гренланд, пишува „Дојче Веле“.
Како што е наведено во Берлин, целта е да се „истражи можен воен придонес за поддршка на Данска во гарантирањето на безбедноста во регионот, на пример во однос на капацитетот за поморски надзор“.
Само неколку часа по неуспешниот самит на Гренланд во Вашингтон, првите специјални сили и извидувачки трупи од Европа пристигнаа во Гренланд преку ноќ. Дански воен авион „Херкулес“ слета преку ноќ на цивилниот аеродром во главниот град Нуук. Два автобуси пристигнаа во блискиот Арктички команден центар на данските вооружени сили со дански, но наводно, како што објави германскиот весник „Билд“, и со француски офицери и војници.
Покрај тоа, војници од Холандија, Канада, Шведска, Велика Британија и Норвешка наводно се на пат кон Гренланд.
Како што објавија германските медиуми, операцијата е координирана од Копенхаген, а не преку структурите на НАТО.
Американскиот претседател, Доналд Трамп, во изминатите недели постојано повторуваше дека има намера да ја преземе контролата врз Гренланд, наведувајќи дека причините за тоа се безбедносните проблеми и наводната закана од Русија и Кина. Владата на САД не ја исклучи можноста за присилно преземање на данскиот остров.
Состанокот на претставниците на Данска, Гренланд и САД во Вашингтон што се одржа вчера вечерта не доведе до договор за тоа како да се продолжи.
„Данска и САД имаат различни позиции по ова прашање,“ изјави данскиот министер за надворешни работи Ларс Леке Расмусен по состанокот, додавајќи: „Се согласуваме дека не се согласуваме“.
Сепак, беше договорено да се формира работна група на високо ниво за да се испита дали може да се најде заеднички пристап по ова прашање.
Гренланд е автономен дел од Кралството Данска и затоа е членка на НАТО. Владата во Копенхаген ја отфрла можноста САД да го преземат Гренланд.
Германската влада јасно ги отфрли американските претензии кон Гренланд. Сепак, канцеларот Фридрих Мерц и министерот за одбрана Борис Писториус изјавија дека сакаат да го обезбедат арктичкиот регион од руската закана заедно со САД. Мерц нагласи дека ова треба да се направи во рамките на НАТО.
фото/епа
Свет
За прв пат во историјата, астронаути се евакуирани од Меѓународната вселенска станица од здравствени причини
Четворица астронаути ја напуштија Меѓународната вселенска станица (МВС) еден месец порано од планираното, во првата медицинска евакуација откако станицата беше лансирана во орбитата на Земјата во 1998 година.
Астронаутите би требало да слетаат во морето покрај брегот на Калифорнија во раните утрински часови во четврток по локално време. Нивната мисија беше скратена поради медицинска состојба на еден од членовите на екипажот, соопшти НАСА.
НАСА не го објави идентитетот на астронаутот ниту природата на медицинската состојба, но наведе дека е стабилен. Командата на МВС е предадена на рускиот космонаут Сергеј Куд-Сверчков и уште двајца членови на екипажот.
Во екипажот што се враќа се американските астронаути Мајк Финке и Зена Кардман, јапонскиот астронаут Кимија Јуи и рускиот космонаут Олег Платонов. Тие пристигнаа на МВС на 1 август, со планиран престој од шест и пол месеци, и требаше да се вратат кон средината на февруари.
Но, минатата недела, планираната вселенска прошетка на Финке и Кардман беше откажана во последен момент. Неколку часа подоцна, НАСА објави дека еден член на екипажот се разболел. „Постојат мешани чувства“, рече Финке во понеделникот додека му ја предаваше командата на Куд-Сверчков.
МВС орбитира околу Земјата на надморска височина од околу 400 километри, правејќи 16 орбити околу планетата дневно и патувајќи со брзина од околу 28.000 километри на час. Станицата ја управуваат пет вселенски агенции и спроведува обемни научни истражувања за вселената и ефектите од бестежинската состојба врз луѓето, животните и растенијата.

