Свет
Данската премиерка му порача на Трамп: Гренланд има право да одлучува за својата иднина
Данската премиерка Мете Фредериксен му кажа на Доналд Трамп дека Гренланд има право да одлучува за својата иднина, пренесува Би-Би-Си, oткако новоизбраниот американски претседател предизвика бура во Копенхаген минатата недела кога навести дека САД сакаат да го купат арктичкиот остров лоциран на данска територија.
За време на 45-минутниот телефонски разговор, Фредериксен вчера му кажала на Трамп дека Данска е подготвена да ја зголеми својата одговорност за безбедноста на Арктикот. Таа ги повторила и изјавите на гренландскиот премиер Муте Егеде, кој неодамна јасно стави до знаење дека Гренланд не е на продажба.
Трамп не одговори јавно, но тој повторно ја објави анкетата од 2019 година на неговата платформа „Трут соушал“ која покажува дека 68 отсто од Гренланѓаните ја поддржуваат независноста од Данска. Се очекува да се одржи референдум за независност, а Данска веќе соопшти дека ќе го почитува секој резултат.
Трамп ја изрази својата желба да го купи Гренланд уште во 2019 година. Откако Фредериксен го нарече предлогот апсурден, Трамп нагло ја откажа посетата на Данска. Во телефонскиот разговор Фредериксен нагласила и дека данските компании придонесуваат за растот и работните места во САД и дека е во интерес на Европската унија и САД да ја зајакнат трговијата.
Минатата недела Трамп и се закани на Данска со високи царини доколку не се откаже од Гренланд, што предизвика загриженост кај данските бизнисмени. САД се вториот најголем извозен пазар во Данска, така што целните царини би имале значително влијание врз нивната економија.
Денес, Фредериксен ќе одржи, како што го нарекуваат данските медиуми, кризен состанок со бизнис лидерите, вклучително и директорите на пивскиот гигант Карлсберг и фармацевтската компанија Ново Нордиск, позната по лековите за дебелина и дијабетес кои се популарни во САД. Предвиден е и вонреден состанок на Советот за надворешна политика, на кој ќе присуствуваат претставници од целиот парламент.
Пратеничката на Гренландскиот парламент Аја Кемниц рече дека го поддржува ставот на премиерот дека одлуката за Гренланд треба да ја донесат Гренланѓаните. „Имам голема доверба во премиерот, како и во гренландскиот премиер Егеде. Мислам дека е важно тие да соработуваат тесно“, рече таа. Егеде претходно оваа недела изјави дека неговата влада е подготвена да започне дијалог со претстојната администрација на Трамп.
Коментарите на Трамп и посетата на неговиот син на Гренланд минатата недела предизвикаа голема загриженост во Данска. Соочена со можноста за заострување на односите со нејзиниот близок сојузник, Фредериксен внимателно ги избираше зборовите, притоа нагласувајќи го правото на Гренланд на самоопределување. Ханс Редер, политички уредник на ТВ2, истакна дека фактот што на Трамп му биле потребни 45 минути за да разговара со Фредериксен е знак дека прашањето на Гренланд е навистина нешто што Трамп сериозно го разгледува, а не само минлива мисла.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
„Последните денови беа тешки“: гренландската министерка емотивна по средбата со САД
Гренландската министерка за надворешни работи Вивијан Моцфелд беше совладана од емоции за време на интервју за КНР по историскиот состанок со американскиот државен секретар и потпретседател во Вашингтон.
„Последните неколку дена беа тешки. Се подготвувавме, а притисокот стануваше сè поголем“, изјави Моцфелд, пишува КНР.
Тоа беше историски ден за Гренланд. За првпат гренландската министерка за надворешни работи и данскиот министер за надворешни работи седеа на иста маса со американскиот државен секретар и потпретседателот, со цел да појаснат дека Гренланд не е на продажба. По состанокот, кој цел ден беше во фокусот на светските медиуми, Вивијан Моцфелд и Ларс Локе Расмусен одржаа прес-конференција, по што министерката гостуваше во живо на КНР.
На прашањето дали успеала да остане смирена за време на состанокот со Американците, гласот ѝ затрепери.
„Силни сме во министерството и со сите сили работиме на тоа ние, на Гренланд, да можеме да живееме безбедно“, рече таа, ставајќи ја раката на градите.
За порталот Sermitsiaq.AG изјави: „На состанокот, на кој учествував како Гренланѓанка, ги нагласив чувствата што ги доживуваме овде во земјата и сè поголемиот притисок што го искусивме во текот на годината, кој создаде страв и несигурност меѓу населението. Тоа нашите сојузници мора да го разберат.“
Силниот американски притисок врз Гренланд започна пред една година, откако американскиот претседател Доналд Трамп повеќепати изјави дека САД треба да преземат контрола над островот. По неколку месеци релативно затишје, ситуацијата повторно ескалираше на почетокот на јануари.
Состанокот на министерско ниво беше договорен минатата недела, а во вторникот беше објавено дека на средбата меѓу Вивијан Моцфелд, Ларс Локе Расмусен и американскиот државен секретар Марко Рубио ќе присуствува и потпретседателот Џ.Д. Венс.
Истиот ден, премиерот на гренландската влада Јенс-Фредерик Нилсен и данската премиерка Мете Фредериксен повторија јасен став – Гренланд не е на продажба и нема да стане дел од Соединетите Американски Држави.
„Пред сè, бевме многу темелно подготвени за состанокот“, изјави Вивијан Моцфелд за КНР.
„Подготовките беа координирани меѓу Гренланд и Данска. Не знаевме каква ќе биде атмосферата и затоа се обидовме да бидеме подготвени за сите сценарија.“
Таа додаде дека состанокот сепак поминал во атмосфера на заемна почит.
„За среќа, влеговме во простор обележан со почитување. Јасно објаснивме каква е нашата состојба на Гренланд. Отворено ја изразивме желбата за соработка. Се надеваме дека ќе постигнеме заедничко разбирање со кое сите ќе можеме да живееме.“
Сепак, дали до тоа ќе дојде, останува неизвесно. Американскиот претседател Трамп упорно ја задржува намерата да го преземе Гренланд, а Ларс Локе Расмусен на прес-конференцијата потврди дека данско-гренландската делегација не успеала да го промени американскиот став.
„Тоа, сепак, не го ни очекував. Јасно е дека претседателот има желба да го освои Гренланд“, изјави тој.
Договорено е формирање работна група со високи функционери која ќе продолжи да ги разгледува преостанатите прашања. Сепак, Локе призна дека исходот од работата на таа група е неизвесен.
„Се согласивме дека има смисла да седнеме заедно на високо ниво за да истражиме дали постои начин да се одговори на грижите на претседателот“, заклучи тој.
Свет
Рим воведе ново ограничување на брзината во центарот на градот
Рим денеска се придружи на низа европски метрополи кои драстично ги намалија ограничувањата на брзината на возење, принудувајќи ги Италијанците, познати по нивното несовесно возење, да забават во обид да ги намалат несреќите и загадувањето.
Новото ограничување на брзината од 30 километри на час низ целиот историски центар на Вечниот град стапи на сила денес, речиси преполовувајќи го претходното ограничување од 50 километри на час на улиците преполни со жители, туристи и автомобили.
„Овие патишта одразуваат град изграден за автомобили кој повеќе не постои. Пониските брзини спасуваат животи“, изјави шефот на сообраќајот на Рим, Еуџенио Патане, за дневниот весник „Кориере дела Сера“. Тој истакна дека податоците сугерираат дека пребрзото возење игра улога во 7,5 проценти од сообраќајните несреќи во градот.
Тој најави дека новото ограничување ќе се спроведува постепено во текот на следните 30 дена за да им се даде време на возачите да се навикнат.
Рим го следи примерот на европските метрополи како Лондон, Брисел, Париз и Хелсинки.
Болоња го воведе ограничувањето во јануари 2024 година. Од тогаш градот бележи пад од 13 проценти во сообраќајните несреќи и намалување на смртните случаи од околу 50 проценти во годината, откако стана првиот голем град во земјата што воведе ограничување на брзината од 30 километри на час.
Врховниот суд на Италија во ноември пресуди дека луѓето што живеат во близина на зафатениот римски кружен пат имаат право на по 10.000 евра надомест за изложеност на прекумерна бучава и загадување. Се очекува пониското ограничување на брзината да ги намали нивоата на бучава за околу два децибели во центарот на Рим, соопштија локалните власти.
Свет
(Видео) Падна уште еден кран на Тајланд, двајца мртви
Две лица загинаа откако градежен кран се урна на автопат во Тајланд, што е втора ваква несреќа за два дена. Само ден претходно, при пад на кран во друг дел од земјата загинаа 32 лица, пишува Би-Би-Си.
Последната несреќа се случила на 15 јануари во Самут Сакон, предградие на Бангкок, каде што кранот се користел за изградба на брза сообраќајница. При уривањето биле смачкани неколку автомобили.
A construction crane collapsed on Rama II Road in Samut Sakhon, Thailand 🇹🇭 (15.01.2026) pic.twitter.com/5HF0FJvkip
— Disaster News (@Top_Disaster) January 15, 2026
Во несреќата од 14 јануари, во провинцијата Након Рачасима, кран паднал врз воз во движење, при што биле повредени повеќе од 60 лица.
Градежните работи на двете локации ги изведувала истата компанија – Italian-Thai Development. Властите најавија истраги, а тајландските државни железници соопштија дека ќе ја тужат компанијата.
Фото: Depositphotos
ИЈЗ: Нема потреба од продолжување на зимскиот распуст, грипот на ниво на средна активност
Во втората недела од 2026 година, состојбата со грипот во земјава се наоѓа на ниво на средна активност, со зголемен...
Муцунски: Одлуката на САД не значи крај за туристичките визи и „Ворк енд травел“ програмата
Министерот за надворешни работи, Тимчо Муцунски, појасни што значи одлуката на САД за стопирање на процесот на издавање на визи....
Русија загрижена од испраќањето војници во Гренланд: „Се поттикнува вештачка хистерија“
Руската дипломатија изрази „сериозна загриженост“ поради најавата на НАТО за дополнително распоредување војници во Гренланд, по состанокот на данските, гренландските...
Двомесечно бебе почина во болницата во Кавадарци, телото е предадено на обдукција
Синоќа во ОВР Кавадарци е пријавено дека околу 21:35 часот на детското одделение во Општа болница Кавадарци починало бебе на...
(Видео) Фрчкоски: Паралелно со антиамерикански активности, Мицкоски води и анти-ЕУ кампања
Паралелно со антиамерикански активности, Мицкоски води и анти-ЕУ кампања, обвини Јон Фрчкоски, член на Извршниот одбор на СДСМ. „Суспендирани визи...
„За почиста Македонија“ со петиција до Владата: казни и за фрлање отпад од автомобилите преку „Сејф сити“
Организацијата „За почиста Македонија“ собра 1.000 потписи за петицијата со која се бара системот за сообраќајни прекршоци „Сејф сити“ да...
Фирма фатена на дело – нелегално вршела поштенски услуги и криумчарела пратки, Царинската управа поднесе кривична пријава против две лица
Царински инспектори од Одделението за истраги, во координирана акција со МВР, УЈП, Агенцијата за пошти и Државниот пазарен инспекторат, извршија...
Израел и Иран постигнаа таен договор преку Русија
Во услови на високи тензии, Израел и Иран тајно разменија пораки, со посредство на Русија, уверувајќи се едни со други...
Иранско судство: Демонстрантот Ерфан Солтани не е осуден на смрт
Иранското судство ги негираше извештаите дека демонстрантот Ерфан Солтани е осуден на смрт, објавија иранските државни медиуми. Солтани претходно беше...
Егзекуцијата на иранскиот демонстрант Ерфан Солтани е одложена, велат семејството и групата за човекови права
Егзекуцијата на иранскиот демонстрант Ерфан Солтани не е извршена вчера, потврдија член на семејството и Хенгав, група за човекови права...
Неколку земји издадоа предупредувања до своите граѓани веднаш да го напуштат Иран
Неколку земји издадоа предупредувања до своите граѓани да избегнуваат патувања во Иран или веднаш да ја напуштат земјата поради задушувањето...
Трамп: Зеленски е главната пречка за постигнување договор
Американскиот претседател Доналд Трамп во средата изјави дека лидерот на иранската опозиција Реза Пахлави „изгледа многу пристојно“, но изрази неизвесност...
Грипот ја однесе првата жртва: почина 75-годишна жена
Вирусот на грипот ја однесе првата жртва оваа зима. Седумдесет и петгодишна жена починала пред три дена на Клиниката за...
И Македонија на листата на земји во кои САД ја запираат обработката на имигрантски визи, според „Фокс Њуз“
Администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп ја запира обработката на имигрантски визи за апликанти од 75 земји, соопшти во средата...
Филипче: Нема услови за укинување на техничката влада
Претседателот на опозициската СДСМ, Венко Филипче, на прес-конференција изјави дека укинувањето на техничката влада треба да се случи дури кога...
(Видео) Мицкоски: Техничката влада треба да замине во минатото, но ако СДСМ мислат дека е потребна за следните избори, во ред, прифаќаме
Претседателот на Владата, Христијан Мицкоски на прес-конференцијата по завршување на лидерската средба извести дека сите присутни се согласиле дека техничката...
Мој ДДВ не се укинува – налозите за исплата во февруари се подготвуваат, извести УЈП
Управата за јавни приходи ги демантира написите во дел од медиумите дека се укинува мерката „МојДДВ“. „Јасно и недвосмислено истакнуваме...
Загина маж во пожар во стан во Тетово: со изгореници се здобило уште едно лице
Вчера во 19:20 часот во СВР Тетово е пријавено дека на улицата „180“ во Тетово настанал пожар во стан, сопственост...
Oбјавена листата на најмоќните пасоши за 2026 година: Македонија бележи напредок
Азиските земји продолжуваат да доминираат на рангирањето на најмоќните пасоши во светот, според најновиот извештај на „Henley Passport Index“. Сингапур...
(Видео) Димитријевиќ: Кој оди на средба со Мицкоски легитимира криминал и изолација на земјата
Сите што денеска ќе одат на средба со Мицкоски за укинување на техничката стануваат соучесници во легитимирање на криминалот и...
