Свет
Данската премиерка му порача на Трамп: Гренланд има право да одлучува за својата иднина
Данската премиерка Мете Фредериксен му кажа на Доналд Трамп дека Гренланд има право да одлучува за својата иднина, пренесува Би-Би-Си, oткако новоизбраниот американски претседател предизвика бура во Копенхаген минатата недела кога навести дека САД сакаат да го купат арктичкиот остров лоциран на данска територија.
За време на 45-минутниот телефонски разговор, Фредериксен вчера му кажала на Трамп дека Данска е подготвена да ја зголеми својата одговорност за безбедноста на Арктикот. Таа ги повторила и изјавите на гренландскиот премиер Муте Егеде, кој неодамна јасно стави до знаење дека Гренланд не е на продажба.
Трамп не одговори јавно, но тој повторно ја објави анкетата од 2019 година на неговата платформа „Трут соушал“ која покажува дека 68 отсто од Гренланѓаните ја поддржуваат независноста од Данска. Се очекува да се одржи референдум за независност, а Данска веќе соопшти дека ќе го почитува секој резултат.
Трамп ја изрази својата желба да го купи Гренланд уште во 2019 година. Откако Фредериксен го нарече предлогот апсурден, Трамп нагло ја откажа посетата на Данска. Во телефонскиот разговор Фредериксен нагласила и дека данските компании придонесуваат за растот и работните места во САД и дека е во интерес на Европската унија и САД да ја зајакнат трговијата.
Минатата недела Трамп и се закани на Данска со високи царини доколку не се откаже од Гренланд, што предизвика загриженост кај данските бизнисмени. САД се вториот најголем извозен пазар во Данска, така што целните царини би имале значително влијание врз нивната економија.
Денес, Фредериксен ќе одржи, како што го нарекуваат данските медиуми, кризен состанок со бизнис лидерите, вклучително и директорите на пивскиот гигант Карлсберг и фармацевтската компанија Ново Нордиск, позната по лековите за дебелина и дијабетес кои се популарни во САД. Предвиден е и вонреден состанок на Советот за надворешна политика, на кој ќе присуствуваат претставници од целиот парламент.
Пратеничката на Гренландскиот парламент Аја Кемниц рече дека го поддржува ставот на премиерот дека одлуката за Гренланд треба да ја донесат Гренланѓаните. „Имам голема доверба во премиерот, како и во гренландскиот премиер Егеде. Мислам дека е важно тие да соработуваат тесно“, рече таа. Егеде претходно оваа недела изјави дека неговата влада е подготвена да започне дијалог со претстојната администрација на Трамп.
Коментарите на Трамп и посетата на неговиот син на Гренланд минатата недела предизвикаа голема загриженост во Данска. Соочена со можноста за заострување на односите со нејзиниот близок сојузник, Фредериксен внимателно ги избираше зборовите, притоа нагласувајќи го правото на Гренланд на самоопределување. Ханс Редер, политички уредник на ТВ2, истакна дека фактот што на Трамп му биле потребни 45 минути за да разговара со Фредериксен е знак дека прашањето на Гренланд е навистина нешто што Трамп сериозно го разгледува, а не само минлива мисла.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Нападнат еден од најголемите нафтени центри во Саудиска Арабија
Според првичните извештаи, Иран започна напади врз нафтени постројки во Саудиска Арабија. Беспилотните летала „Шахед“ го нападнаа објектот „Арамко“ во Рас Танура, локација која се смета за еден од најголемите нафтени центри во светот.
Набргу потоа, рафинеријата за нафта „Сауди Арамко“ ги прекина операциите, објави „Скај њуз Арабија“.
BREAKING: Sky News Arabia claims Saudi Aramco’s Ras Tanura refinery was shut down following a drone attack. pic.twitter.com/YGXRzfhQms
— Clash Report (@clashreport) March 2, 2026
Работниците во постројките на „Арамко“ ги напуштаат постројките по извештаите за ирански напади.
Workers at Aramco facilities in Saudi Arabia are evacuating following reported Iranian strikes. pic.twitter.com/903atwsLZX
— Clash Report (@clashreport) March 2, 2026
Рас Танура е еден од најважните енергетски центри во светот – се наоѓа на источниот брег на Саудиска Арабија и служи како главен терминал за извоз на сурова нафта. Овој објект вклучува еден од најголемите нафтени терминали и рафинериски комплекси на планетата, со огромен капацитет за преработка и транспорт на нафта со танкери до Азија, Европа и САД, и долго време е клучна алка во глобалните енергетски текови.
BREAKING: Sky News Arabia claims Saudi Aramco’s Ras Tanura refinery was shut down following a drone attack. pic.twitter.com/YGXRzfhQms
— Clash Report (@clashreport) March 2, 2026
Поради неговата стратешка улога во снабдувањето со сурова нафта и рафинирани производи, секое нарушување на работењето во Рас Танура би можело да има сериозни последици за глобалниот пазар.
фото/ЕПА
Регион
Кипар го подигна нивото на тревога, училиштата се затворени
Кипар го подигна нивото на тревога по нападот со беспилотни летала врз британската воена база РАФ Акротири на островот. Властите ги затворија училиштата и спроведоа евакуации каде што е потребно, бидејќи земјата е вовлечена во ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток.
Во утринското обраќање до нацијата, кипарскиот претседател Никос Христодулидес рече дека безбедноста на земјата е најголема грижа на неговата влада.
„Се наоѓаме во регион со исклучителна геополитичка нестабилност, со бројни предизвици и проблеми, кој во моментов поминува низ невидена криза. Правиме сè што е потребно, а безбедноста на нашата земја и граѓаните е наш врвен приоритет“, рече тој.
Тој нагласи дека Кипар, членката на ЕУ најблиску до Блискиот Исток и популарна туристичка дестинација, инсистира дека нема да се вклучи во никакви воени операции.
„Остануваме посветени на хуманитарната улога што ја имавме цело време – секогаш како дел од решението, а не како проблемот – и ќе продолжиме да дејствуваме со истото чувство на одговорност“, додаде Христодулидес.
Осврнувајќи се на нападот што се случи синоќа, ретседателот рече дека „дрон Шахед погодил воени објекти во британската база во Акротири и предизвикал мала материјална штета“.
Грчките медиуми објавија дека бил неутрализиран и втор борбен авион, кој Иран исто така го насочил кон британската база, оддалечена околу 960 километри.
фото/ЕПА
Свет
Израелскиот „Ер Форс Уан“ кружеше над Медитеранот со часови: преместен е на безбедно место
„Wings of Zion“ официјалниот авион што го користат и израелскиот премиер и израелскиот претседател, се наоѓа во посебен дел од аеродромскиот комплекс Берлин/Бранденбург. Новинар од агенцијата Дпа лично се уверил дека авионот популарно наречен израелски „Ер Форс Уан“ се наоѓа на североистокот на Германија, пишува ДВ.
Според Дпа, израелскиот државен авион полетал од аеродромот во Бершеба во саботата по нападот на Израел и САД врз Иран. После тоа, како што објави веб-страницата „Флајтрадар“, тој кружел над Медитеранот со часови пред конечно да слета на аеродромот Берлин/Бранденбург, југоисточно од германската престолнина.
Ниту аеродромот ниту израелската амбасада во Германија не одговориле на медиумските прашања за намената на државниот авион Боинг 767, кој официјално е дел од израелските воздухопловни сили.
Преместувањето на авионите надвор од Израел е дел од стандардната безбедносна процедура што се практикувала и за време на минатите конфликти со Иран кога ракети и беспилотни летала паѓале врз Израел. Боингот 767 е во сопственост на Израел од 2016 година, кога авионот беше купен од австралиската компанија „Квантас“, која го управуваше 20 години.

