Свет
Данската премиерка му порача на Трамп: Гренланд има право да одлучува за својата иднина
Данската премиерка Мете Фредериксен му кажа на Доналд Трамп дека Гренланд има право да одлучува за својата иднина, пренесува Би-Би-Си, oткако новоизбраниот американски претседател предизвика бура во Копенхаген минатата недела кога навести дека САД сакаат да го купат арктичкиот остров лоциран на данска територија.
За време на 45-минутниот телефонски разговор, Фредериксен вчера му кажала на Трамп дека Данска е подготвена да ја зголеми својата одговорност за безбедноста на Арктикот. Таа ги повторила и изјавите на гренландскиот премиер Муте Егеде, кој неодамна јасно стави до знаење дека Гренланд не е на продажба.
Трамп не одговори јавно, но тој повторно ја објави анкетата од 2019 година на неговата платформа „Трут соушал“ која покажува дека 68 отсто од Гренланѓаните ја поддржуваат независноста од Данска. Се очекува да се одржи референдум за независност, а Данска веќе соопшти дека ќе го почитува секој резултат.
Трамп ја изрази својата желба да го купи Гренланд уште во 2019 година. Откако Фредериксен го нарече предлогот апсурден, Трамп нагло ја откажа посетата на Данска. Во телефонскиот разговор Фредериксен нагласила и дека данските компании придонесуваат за растот и работните места во САД и дека е во интерес на Европската унија и САД да ја зајакнат трговијата.
Минатата недела Трамп и се закани на Данска со високи царини доколку не се откаже од Гренланд, што предизвика загриженост кај данските бизнисмени. САД се вториот најголем извозен пазар во Данска, така што целните царини би имале значително влијание врз нивната економија.
Денес, Фредериксен ќе одржи, како што го нарекуваат данските медиуми, кризен состанок со бизнис лидерите, вклучително и директорите на пивскиот гигант Карлсберг и фармацевтската компанија Ново Нордиск, позната по лековите за дебелина и дијабетес кои се популарни во САД. Предвиден е и вонреден состанок на Советот за надворешна политика, на кој ќе присуствуваат претставници од целиот парламент.
Пратеничката на Гренландскиот парламент Аја Кемниц рече дека го поддржува ставот на премиерот дека одлуката за Гренланд треба да ја донесат Гренланѓаните. „Имам голема доверба во премиерот, како и во гренландскиот премиер Егеде. Мислам дека е важно тие да соработуваат тесно“, рече таа. Егеде претходно оваа недела изјави дека неговата влада е подготвена да започне дијалог со претстојната администрација на Трамп.
Коментарите на Трамп и посетата на неговиот син на Гренланд минатата недела предизвикаа голема загриженост во Данска. Соочена со можноста за заострување на односите со нејзиниот близок сојузник, Фредериксен внимателно ги избираше зборовите, притоа нагласувајќи го правото на Гренланд на самоопределување. Ханс Редер, политички уредник на ТВ2, истакна дека фактот што на Трамп му биле потребни 45 минути за да разговара со Фредериксен е знак дека прашањето на Гренланд е навистина нешто што Трамп сериозно го разгледува, а не само минлива мисла.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Луѓето се враќаат на Месечината за прв пат по 50 години
За прв пат по повеќе од половина век, човештвото се подготвува да се упати кон Месечината.
Мисијата „Артемис II“ на НАСА, чие лансирање е закажано за 6 февруари, ќе однесе четири астронаути на десетдневно патување околу Месечината, по што тие повторно ќе влезат во атмосферата на Земјата со рекордна брзина од околу 40.000 километри на час.
Who would you take with you on a trip around the Moon?
As we prepare to send our Artemis II astronauts around the Moon, we’d love to know who’s on your dream team. Use the hashtag #NASAMoonCrew and we may share yours during the launch broadcast: https://t.co/2cTxQZwOYf pic.twitter.com/UNvEJsVbSS
— NASA (@NASA) January 26, 2026
Иако мисијата не вклучува слетување, таа е клучен чекор во планот на САД за воспоставување долгорочно човечко присуство надвор од ниската орбита на Земјата, објавува „Еуроњуз“.
„Артемис II“ е втората мисија во програмата „Артемис“ на НАСА, започната во 2017 година со цел враќање на луѓето на Месечината и евентуално испраќање астронаути на Марс. Мисијата следи по успешниот тест лет без екипаж на „Артемис I“, кој орбитираше околу Месечината кон крајот на 2022 година.
For the crew of Artemis II, their mission will soon be reality. Learn about the challenges they face and the teamwork required to fly around the Moon.
Episode 2 of Moonbound is live—and free to watch on NASA+: https://t.co/NtKmF2gywp pic.twitter.com/KBHBmVYYd6
— NASA (@NASA) January 29, 2026
Астронаутите ќе летаат во новиот вселенски брод „Орион“, кој ќе биде лансиран во вселената со Space Launch System (SLS). Ова ќе биде прв пат луѓе да летаат во овие вселенски летала и прв пат човечки екипаж да се приближи до Месечината од „Аполо 17“ во 1972 година.
За разлика од идните мисии, „Артемис II“ не е дизајнирана за да слетуваат астронаути на површината на Месечината. Наместо тоа, екипажот ќе орбитира околу Месечината, ќе помине зад нејзината далечна страна и ќе се врати на Земјата. Мисијата е замислена како сеопфатен тест на системите што ќе се користат за идните слетувања.
НАСА го користи овој лет за да докаже дека нејзините вселенски летала, ракети и технологии за одржување на живот се безбедни и сигурни за патување на луѓето во длабоката вселена. Сценариото на мисијата „Артемис II“ потсетува на „Аполо 8“ во 1968 година, кога астронаутите за прв пат се прошетаа околу Месечината без да слетаат.
Свет
Стармер ја посети Кина, односите меѓу двете земји се зајакнуваат; Трамп: Она што го прават е многу опасно
Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека е „многу опасно“ за Велика Британија да соработува со Кина, додека британскиот премиер Кир Стармер го бранеше „зближувањето“ со Пекинг. Зборувајќи пред кинеските и британските бизнис лидери во Банката на Кина, Стармер ги повтори своите „многу топли и многу добри“ разговори со претседателот Кси Џинпинг претходниот ден.
Британскиот премиер ја бранеше својата посета на Кина како начин за обнова на меѓусебната доверба и зајакнување на трговските односи со Пекинг.
Тој повтори дека разговорите им овозможиле да „остварат вистински напредок“ и дека „ние ја градиме довербата и почитта што се толку важни“.
Трамп: Она што го прават е многу опасно
Како и неодамнешната посета на канадскиот премиер Марк Карни, ова зближување меѓу Лондон и Пекинг е извор на иритација за Доналд Трамп, во услови на растечко соперништво меѓу двете најголеми економии во светот.
„Многу е опасно за нив да го прават тоа“, предупреди американскиот претседател за време на брифингот за медиумите по пристигнувањето во Вашингтон за премиерата на документарецот за неговата сопруга Меланија Трамп.
Стармер им рече на новинарите во авионот на пат кон Кина дека Велика Британија може да продолжи да ги зајакнува економските врски со Кина, без да го налути Трамп, поради долгата историја на тесна соработка на неговата земја со Соединетите Американски Држави.
„Односот што го имаме со САД е еден од најтесните односи што ги имаме, во одбраната, безбедноста, разузнавањето, а исто така и во трговијата и во многу други области“, рече тој.
Вкупно беа потпишани околу десет договори за соработка, чии детали сè уште се нејасни, а двете влади се согласија и да спроведат „студија за изводливост за да се испита можноста за отворање преговори за билатерален договор за услуги“.
Свет
САД се закануваат со царини за увозниците на нафта за Куба: „Очекувам Куба наскоро да пропадне“
Американскиот претседател Доналд Трамп се закани со нови царини за земјите што испорачуваат нафта на Куба, засилувајќи го притисокот врз комунистичката земја.
Трамп потпиша извршна наредба со која прогласува национална вонредна состојба и воспоставува процес за воведување царини на стоки од земји што продаваат или на друг начин испорачуваат нафта на Куба, заштитувајќи ја националната безбедност и надворешната политика на Соединетите Американски Држави од злонамерните дејствија и политики на кубанскиот режим, соопшти Белата куќа.
Висината на царините сè уште не е прецизирана, ниту пак се издвоени земјите чии производи би можеле да се соочат со американски тарифи.
„Наредбата ги овластува државниот секретар и секретарот за трговија да преземат сите потребни мерки, вклучително и издавање правила и упатства, за спроведување на царинскиот систем и поврзаните мерки. Претседателот може да ја измени Наредбата ако Куба или засегнатите земји преземат значајни чекори за справување со заканата или за усогласување со целите на националната безбедност и надворешната политика на САД“, се додава во соопштението.
Трамп: Очекувам Куба наскоро да се распадне
Пред неколку дена, Трамп рече дека очекува Куба наскоро да се распадне, наведувајќи дека Венецуела, нејзиниот поранешен главен снабдувач, повеќе не испраќа нафта или пари на островот.
Венецуела беше најголемиот снабдувач на нафта на Куба, но откако американските воени сили го заробија и соборија венецуелскиот претседател Николас Мадуро, Трамп успешно изврши притисок врз привремената претседателка на земјата, Делси Родригез, сега да испорачува венецуелска нафта во Соединетите Држави.

