Свет
Ден на Земјата – што може секој поединец да направи за да ја заштитиме нашата планета?
Додека голем број граѓани од католичка вероисповед од Европа и светот го празнуваат првиот ден од Велигден, 22 Април исто така се одбележува и како Ден на планетата Земја.
На овој датум во целиот свет секоја година се одржуваат разни настани со кои се изразува поддршка за заштита на животната средина, пренесува „Евроњуз“.
Глобална мрежа на голем број организации во текот на целата година работи на справување со најсериозните проблеми за нашата планета, како климатските промени, таложењето пластичен отпад, заштитата на загрозените видови и сл.
Како 22 Април стана Ден на нашата планета?
Мировниот активист Џон Меконел е првиот што ја предложил идејата за Ден на Земјата во 1969 година на конференција на УНЕСКО во Сан Франциско.
Неговата цел била на тој ден да ѝ се оддаде почит кон Земјата како дом на целото човештво и да се промовира концептот за мир меѓу луѓето, а со ваква порака денот првпат бил одбележан на 21 март 1970 година – првиот ден од пролетта на северната хемисфера.
Американскиот сенатор Гејлорд Нелсон го промовирал Денот на планетата Земја еден месец подоцна, на 22 април 1970 година, кога бил сведок за стравотните еколошки штети од масовното излевање нафта во Санта Барбара, Калифорнија, во 1969 година.
Иако првично станува збор за американска иницијатива, концептот беше преземен на меѓународно ниво во 1990 година, со настани организирани во 141 земја.
Како секој поеднинец може да влијае за да ја заштити Земјата?
Обединетите нации објавија прирачник со комичен наслов „Водич за тоа како мрзливите луѓе може да го спасат светот“, во кој се наведени повеќе активности што секој поеднец може да ги преземе за да придонесе кон целите за одржлив развој поставени од организацијата.
Листата категоризира предлози од ниво 1 до ниво 4, во зависност од тоа дали активностите се преземаат дома, на работа или во локалното место на живеење.
Еве неколку предлози од сите четири нивоа:
- Заштедете електрична енергија со приклучување повеќе апарати во продолжен кабел и целосно исклучувајте ги кога не ги користите вклучувајќи го и вашиот компјутер;
- Избегнувајте банкарските извештаи да ги подигате печатени на хартија и своите сметки плаќајте ги онлајн или преку мобилен;
- Не е можно во целост да се избегне купувањето храна и стока спакувана во пластична амбалажа, но гледајте тоа да го сведете на минимум;
- Купете си килим – теписите и килимите го прават вашиот под топол и ќе ви помогнат да заштедите при затоплувањето на домот;
- Практикувајте кратки туширања – со бањањето во када се троши многу повеќе вода отколку 5-10 минути минати под туш;
- Вашата коса и облека сушете ги природно наместо со помош на фен, односно машина. Кога ја перете облеката, внимавајте да го искористите целиот капацитет на машината;
- Јадете помалку месо, живина и риба. Повеќе ресурси се користат за да се обезбеди месо отколку растенија;
- Планирајте ги вашите оброци – при пазарење користете листа и избегнувајте да купувате водени од импулсот. Не наседнувајте на маркетинг-трикови кои ве тераат да купите храна, облека и предмети повеќе отколку што ви се потребни;
- Возете велосипед, пешачете или користете јавен превоз. Патувајте со автомобил само кога сте во поголема група;
- За пиење вода или кафе употребувајте амбалажи што повторно може да се искористат.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
(Видео) Чесите протестираат поради претседателот во повеќе од 400 градови и општини
Илјадници луѓе се собраа вчера во повеќе од 400 градови и општини низ Чешка во поддршка на либералниот претседател Петр Павел, во услови на спор со десничарската популистичка влада.
Протестите следеа по повикот на граѓанската иницијатива „Милион моменти за демократија“, која ги повика поддржувачите да го поддржат шефот на државата во неговиот судир со владејачката коалиција, објави новинската агенција CTK.
Организаторите изјавија дека до 90.000 луѓе веќе се собрале на митинг во Прага на 1 февруари со истата цел и најавија дека овој пат ќе се приклучат и помали градови и заедници низ целата земја.
Brno… pic.twitter.com/qmge0jLdr7
— David (@SDavee69) February 15, 2026
Најавени се нови масовни протести
Уште еден масовен протест е планиран за 21 март во паркот Летна во Прага под слоганот „Нема да дозволиме да ни ја украдат иднината!“.
Помеѓу 8.000 и 10.000 луѓе се собраа во вториот по големина град, Брно, според CTK, додека неколку стотици излегоа во помалите градови.
Слики објавени во чешките медиуми покажаа демонстранти во градови како држат портрети на Павел, објави Дпа.

People carry a large Czech national flag as they take part in a protest to support Czech President Petr Pavel, at Old Town Square in Prague, Czech Republic, 01 February 2026. Organizers estimate 80,000 to 90,000 people fill the square and parts of Wenceslas Square during a protest linked to a dispute over the decision not to appoint lawmaker Filip Turek as environment minister, involving Petr Macinka, leader of the Motorists party. EPA/MARTIN DIVISEK
На некои транспаренти имаше прецртани фотографии од членови на владата и слогани како „Јас сум на страната на претседателот“ и „Се срамам од сегашната влада“.
Спорот ескалираше откако Павел кон крајот на јануари изјави дека министерот за надворешни работи Петр Мацинка се обидел да го уценува.
Свет
Рубио пристигнува во Будимпешта, ќе разговара со Орбан, Сијарто: Ова е златно доба
Американскиот државен секретар Марко Рубио денес ќе се сретне со унгарскиот премиер Виктор Орбан во Будимпешта, а според американскиот Стејт департмент, кратката посета на Рубио ќе се фокусира на енергетското партнерство меѓу двете земји.
Унгарија речиси целиот свој природен гас го добива од Русија. Вашингтон ја охрабрува Унгарија да купува американски течен природен гас во големи размери во иднина.
Унгарскиот министер за надворешни работи Петер Сијарто однапред нагласи дека разговорите со Рубио ќе се фокусираат и на начините за прекин на руската агресија врз Украина, изјави тој за унгарското државно радио.
Билатералните односи со Соединетите Американски Држави во моментов доживуваат „златно доба“ откако американскиот претседател Доналд Трамп ја презеде функцијата, додаде Сијарто.
Причината, рече тој, е што Вашингтон ѝ дозволи на Унгарија да увезува нафта од Русија и покрај санкциите, а исто така ја ослободи од санкции планираната руска инвестиција во унгарската нуклеарна централа Пакш.
Орбан и неговата влада одржуваат добри односи со Кремљ и Трамп со години.
Европа
Заедничко писмо од германските и британските воени команданти: Постои морална причина за вооружување
Шефот на британските вооружени сили, Ричард Најтон, и неговиот германски колега, Карстен Бројер, се залагаат за поголеми инвестиции во одбраната, нагласувајќи дека постои и „морална“ причина за вооружување против руската закана.
Во заедничко писмо објавено во британски „Гардијан“ и германски „Ди Велт“, двајцата офицери изјавија дека зборуваат „не само како воени лидери на две од најголемите европски земји кои трошат најмногу воени средства, туку и како гласови на Европа која сега мора да се соочи со непријатните вистини за својата безбедност“.
Тие предупредија дека Русија „одлучно се движела кон запад“ за време на нејзината инвазија на Украина и посочија дека е потребна „конечна промена во нашата одбрана и безбедност“ низ цела Европа.
Предупредувањето од воените шефови доаѓа по затворањето на годишната Минхенска безбедносна конференција, каде што светските лидери се собраа за да разговараат за иднината на европската одбрана и војната во Украина.
„Постои морална димензија во овој напор. Повторното вооружување не е воено подбуцнување; тоа е одговорно дејствување на нациите решени да го заштитат својот народ и да го зачуваат мирот. Силата ја одвраќа агресијата. Слабоста ја поканува“, наведоа тие во писмото.
Тие додадоа дека „сложеноста на заканите бара пристап на целото општество и отворен разговор со јавноста низ целиот континент дека одбраната не може да биде одговорност само на униформираниот персонал. Тоа е задача на секој од нас“, објави ДПА.
Во својот говор на конференцијата, британскиот премиер Кир Стармер ги повика европските земји да ги зголемат своите трошоци за одбрана за да не се потпираат повеќе на САД.
Тој, исто така, објави дека Обединетото Кралство ќе ја испрати својата ударна група воени бродови да патролираат низ Арктикот, поради страв од руско и кинеско влијание во таканаречениот далечен север.

