Свет
Додека исламскиот свет слави, христијаните прогласија ден на жалост за „Аја Софија“
Илјадници муслимани верници се собраа пред „Аја Софија“ во Истанбул утринава, подготвени за првите молитви откако турските власти донесоа одлука богатото христијанско наследство на зградата да биде преиначено, а зградата да биде претворена во џамија, пренесува Би-би-си.
„Муслиманите се возбудени, сите сакаат да бидат на отворањето“, рече гувернерот на Истанбул, Али Ерликаја, додека градот со 18 милиони луѓе се подготвуваше за настанот.
Возбудената толпа, од кои дел ноќеваа пред црквата за шанса да влезат во неа и да го прослават нејзиното претворање во џамија, се собра помалку од 24 часа откако турскиот претседател, Реџеп Таип Ердоган, постави плакета за да ја потврди промената на историската зграда тврдејќи дека тоа е историско и суверено право на Турција. Ердоган често ја користеше дебатата за „Аја Софија“ за да поттикне поддршка за неговата партија со исламски корени.
The @goarch is inviting all Christians and people of goodwill to join in a Day of Mourning on July 24 for #HagiaSophia. They have asked that every Church toll its bells, every flag be raised to half-mast and that the Akathist Hymn is chanted or the rosary recited in the evening. pic.twitter.com/ib6R3wDiWQ
— U.S. Catholic Bishops (@USCCB) July 21, 2020
Одлуката предизвика длабок немир кај православните христијани. Само неколку часа пред првите повици на муслиманските имами, Американската конференција на католички бискупи се приклучи на повикот на Грчката православна црква во САД да се прогласи ден на жалост поради одлуката.
Епископите на САД (УСЦЦБ) во твит ја објавија веста за денот на жалоста прифаќајќи го повикот од Грчката православна црква упатен до сите христијани и луѓе со добра волја да се приклучат во денот на жалост на 24 јули за „Аја Софија“.
Во повикот се бара секоја црква да ги бие своите камбани, секое знаме да се спушти на половина копје, да се прочита Акатист или молитвата на бројницата.
Пред првата петочна молитва во „Аја Софија“, Ердоган рецитира стих од муслиманската света книга, Куранот, пред да се чуе повикот за молитва од четирите минариња на „Аја Софија“. Али Ербаш, шеф на највисокото религиозно тело во Турција, ја предводеше првата петочна молитва, а двајца имами и четири муезини ќе служат во другите денови.

Колосалната „Аја Софија“ е изградена пред 1.500 години како православна христијанска катедрала и беше претворена во џамија кога Османлиите го освоија Цариград, сега Истанбул, во 1453 година. Секуларната турска влада во 1934 година донесе одлука да ја претвори црквата во музеј.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Вучиќ за состојбата на Дачиќ: „Се плашиме дека има нешто друго што не можеме да го видиме
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, од Казахстан зборуваше и за состојбата на министерот за внатрешни работи, Ивица Дачиќ, кој сè уште е на интензивна нега во Клиничкиот центар на Србија.
„Во постојан контакт сум со министерот за здравство, не сакам директно да му досадувам на докторот. Штом ќе слетам вечерва, ќе одам во болница“, рече Вучиќ и додаде:
„Нема промена во неговата состојба, тоа е добро, но очекувавме побрзи промени. Сè уште не може да се утврди, се плашиме дека има нешто друго што не можеме да го видиме. Сакам да го видам вечерва дали се разбудил. Многу сум загрижен, се молам на Бога да се опорави, ситуацијата не е едноставна“.
Дачиќ беше примен на Клиниката за пулмологија завчера попладне со билатерална пневмонија.
Регион
Брнабиќ: Остануваме цврсто посветени на европската иднина, но процесот мора да биде фер
Претседателката на српскиот парламент, Ана Брнабиќ, денес во Будимпешта изјави дека Србија останува цврсто посветена на европската иднина, но дека процесот на проширување мора да остане фер и предвидлив.
На 12-тата Конференција на претседатели на парламенти од Југоисточна Европа во Будимпешта, таа истакна дека завршувањето на европскиот проект не е само во интерес на земјите-кандидатки, туку и стратешка потреба на самата Унија, оценувајќи дека тоа е политика од заемна корист.
„Србија е подготвена да продолжи со својот дел со одговорност, самодоверба и јасна визија за цела, силна и инклузивна Европа“, нагласи Брнабиќ.
Претседателката на парламентот изјави дека вистинското прашање денес не е дали проширувањето треба да продолжи, туку дали Европа може да си дозволи да ја замисли својата иднина без целосна интеграција на регионот на Западен Балкан.
„Важно ми е да нагласам дека за регионот на Западен Балкан, европскиот пат продолжува да претставува најсилна рамка за стабилност, развој и демократска трансформација“, рече Брнабиќ.
Таа рече дека не е изненадувачки што денес ситуацијата е непредвидлива, нерамномерна и нестабилна, што укажува дека е потребно да се врати довербата во процесот на проширување, но дека тоа бара флексибилност, како и јасност, предвидливост и еднакви стандарди за сите земји-кандидатки.
„За Европската Унија, проширувањето е повеќе од политика. Тоа е прашање на кредибилитет и стратешка визија. Србија пристапува кон овој процес со сериозност и одговорност. Ние во Србија остануваме цврсто посветени на нашата заедничка европска иднина, но процесот на проширување мора да остане фер и предвидлив“, истакна Брнабиќ.
Како што додаде, ова бара сите земји-кандидатки да бидат оценети според истите стандарди и истите принципи, и оцени дека премногу често тоа не е случај.
„Доследноста не е само техничко прашање, туку апсолутна основа на доверба меѓу Европската Унија и регионот“, рече таа.
Таа посочи два примери од многуте во кои, како што рече, ЕУ ја изневери Србија и сите нејзини граѓани.
Првиот пример е Бриселскиот договор од 2013 година, чиј потписник беше и ЕУ, гарантирајќи го неговото целосно спроведување со својот потпис.
„Во последните 13 години, Приштина не само што не успеа да спроведе ниту една буква од тој договор, туку честопати јавно изјавуваше дека договорот е ирелевантен за нив и дека Бриселскиот договор во основа не постои за нив“, потсети Брнабиќ.
Како што додаде таа, Европската Унија, гарантирајќи целосно спроведување на договорот, речиси молчеше и никогаш не го исполни ветувањето дека договорот ќе биде спроведен и дека ќе биде формирана Заедницата на српски општини.
Брнабиќ го наведе Кластерот 3 како уште еден пример, за чие отворање Србија ги исполни сите технички услови, но тој сè уште не е отворен.
„Денес, тој кластер сè уште не е отворен, иако пет последователни годишни извештаи на Европската комисија потврдуваат дека Србија ги исполнила условите и ги повикува сите членки на ЕУ да започнат преговори за отворање на овој кластер во Србија“, рече Брнабиќ.
Како што истакна таа, ова се само два примери за ветувања и обврски што ЕУ никогаш не ги исполнила.
„Целосно сум свесна дека сè уште има многу што треба да направиме и исполниме, особено во однос на извештајот за владеењето на правото и почитувањето на заедничката надворешна и безбедносна политика на ЕУ, но во меѓувреме, ЕУ мора да го исполни она што ни го вети. Ова е единствениот начин да се изгради или врати довербата“, истакна Брнабиќ.
Таа оцени дека Европа денес се соочува со стратешки избор.
„Не може да зборува за својата идна единственост, безбедност и економска сила, оставајќи ги земјите од Западен Балкан на маргините на својата визија. Европската унија, која гледа кон иднината, мора да препознае дека Западен Балкан не е надворешен простор што чека некогаш да се интегрира. Западен Балкан е веќе дел од европската политичка, културна и економска реалност“, рече Брнабиќ.
Таа нагласи дека Србија останува посветена на дијалогот, стабилноста и соработката, пред сè во регионот.
Заштитата на нашите луѓе, зачувувањето на мирот во Косово, останува основен национален приоритет што се спроведува преку одговорна дипломатија и почитување на меѓународното право“, рече таа.
Свет
Тбилиси одговори на Киев: Зеленски да го намали тонот кон Грузија
Претседателот на грузискиот парламент, Шалва Папуашвили, го повика украинскиот претседател Володимир Зеленски да го „намали тонот“ во изјавите поврзани со Тбилиси, велејќи дека грузиските власти нема да прифатат забелешки што доаѓаат од Киев.
Папуашвили истакна дека критиките што украинското раководство ги упатува кон западноевропските земји се разбирливи, но дека таков став не смее да се пренесе на грузискиот народ. Тој, исто така, потсети на претходните изјави на американскиот претседател дека војната немаше да се случи доколку тој беше на власт, наведувајќи дека во овој контекст е јасно зошто Киев изразува незадоволство од одредени партнери.
„Нема да толерираме таков тон од украинските власти. Нема да прифатиме ниту една од забелешките на Зеленски“, рече претседателот на грузискиот парламент, додавајќи дека во претходните години, како што изјави, украинските делегации донеле одлуки на неколку меѓународни форуми што биле непријателски настроени кон интересите на Грузија.
Папуашвили, исто така, ја доведе во прашање потребата да се очекува дополнителна благодарност од Тбилиси, нагласувајќи дека односите меѓу двете земји мора да се темелат на меѓусебно почитување.
Тензиите во односите беа дополнително поттикнати од изјавите на грузискиот премиер Иракли Кобахидзе, кој на крајот од минатата година откри дека во 2022 година тогашниот американски амбасадор во Тбилиси, Кели Дегнан, вршел притисок врз грузиските власти да влезат во вооружен конфликт со Русија. Според него, Грузија одбила да се вклучи во такво сценарио.
Шефот на грузиската влада претходно изјави дека Тбилиси нема да дозволи повторување на „украинското сценарио“, алудирајќи на настаните што претходеа на војната, вклучувајќи протести и политички превирања. Тој оцени дека по државниот удар, Украина влегла во процес на длабока дестабилизација и уништување.
Грузиските власти претходно објаснија дека одбиваат да воведат санкции врз Русија, наведувајќи дека таков потег директно би ја загрозил економската и безбедносната стабилност на земјата.

