Резервниот план за одбрана на Европа со користење на постојните воени структури на НАТО во случај на повлекување на САД добива на интензитет, особено откако беше поддржан од Германија, која долго време се спротивставуваше на таков самостоен пристап, објавува „Волстрит журнал“.

Службениците вклучени во планот, кој некои го нарекуваат „европско НАТО“, се стремат да ја зајакнат улогата на Европа во командните структури на алијансата и да ги надополнат американските воени капацитети со европските. Целта не е да се создаде конкуренција за постојниот сојуз, туку да се обезбеди континуирано руско одвраќање, оперативен континуитет и нуклеарен кредибилитет дури и ако Вашингтон ги повлече своите сили од Европа или одбие да ја брани, како што претседателот Доналд Трамп постојано се закануваше.

Клучен пресврт во Берлин

Плановите, првично замислени минатата година, ги одразуваат длабоките европски загрижености за сигурноста на Соединетите Држави како сојузник. Нивниот развој беше забрзан откако Трамп ѝ се закани на Данска, членка на НАТО, со конфискација на Гренланд, а тие добија дополнително значење поради застојот во односите предизвикан од одбивањето на Европа да ја поддржи американската војна во Иран.

Политичкиот пресврт во Берлин му даде на планот одлучувачки поттик. Со децении, Германија се спротивставуваше на француските повици за поголем европски одбранбен суверенитет, фаворизирајќи ја Америка како врвен гарант на безбедноста. Но, под канцеларот Фридрих Мерц, тоа се менува поради загриженоста за сигурноста на САД за време и по мандатот на Трамп, според извори запознаени со неговите ставови.

На крајот од минатата година, Мерц почна да ја преиспитува својата долгогодишна позиција, заклучувајќи дека Трамп е подготвен да ја напушти Украина. Според изворите, Мерц бил загрижен дека Трамп ги меша жртвата и агресорот во војната и дека американската политика во рамките на НАТО повеќе не е водена од јасни вредности.

Сепак, германскиот лидер не сакал јавно да го доведува во прашање алијансата, туку се залагал Европа да преземе поголема улога. Во идеално сценарио, САД би останале во алијансата, но голем дел од одбраната би им бил оставен на Европејците.

Европска иницијатива наместо американско поттикнување
Европејците сега се стремат да преземат повеќе од одговорностите што Трамп долго време ги бара, но клучната разлика е што тие го прават тоа по сопствена иницијатива, поттикнати од сè поотвореното непријателство на Трамп, а не од американско поттикнување. Во последните денови, Трамп ги нарече европските сојузници „кукавици“, а НАТО „хартиен тигар“, додавајќи, осврнувајќи се на рускиот претседател Владимир Путин, „и Путин го знае тоа“.

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, неодамна изјави дека алијансата ќе биде „повеќе предводена од Европа“.

Финскиот претседател Александар Стаб, еден од лидерите вклучени во планирањето, вели дека промените веќе се случуваат. „Префрлањето на товарот од САД кон Европа е во тек и ќе продолжи како дел од американската стратегија за одбрана и национална безбедност“, рече Стаб. „Најважно е да се разбере дека ова се случува и да се спроведе на многу контролиран и управлив начин, наместо САД само нагло да се повлечат“, додаде тој во разговорот.

Сателитските слики покажуваат дека Иран го користи прекинот на огнот за да користи тешка механизација за да ископа ракетни лансери заробени во подземни тунели.

Се верува дека многу од нив биле закопани по нападите на САД и Израел врз влезовите на тунелите, а сега се чини дека Иран се обидува да ги извлече, објави CNN.

NEW: Satellite images show Iran using heavy equipment to dig out missile launchers trapped in underground tunnels during the ceasefire.

Recent US intelligence estimates that roughly half of Iran’s missile launchers remain intact after a month of fighting.

Many were likely… pic.twitter.com/BFgtdkw6CE

— Clash Report (@clashreport) April 15, 2026

Според најновите проценки на американските разузнавачки служби, околу половина од ракетните лансери на Иран остануваат недопрени по еден месец борби.

Џонатан Карл, дописник на ABC News од Вашингтон, објави на Икс дека разговарал со американскиот претседател Доналд Трамп. Трамп му рекол дека не размислува за продолжување на прекинот на огнот (кој истекува следниот вторник), оценувајќи дека нема да има потреба од тоа. Тој најави дека претстојат возбудливи настани. „Мислам дека нè очекуваат два неверојатни дена“, рече тој. „Навистина сум убеден во тоа“.

На прашањето дали војната ќе заврши со договор или едноставно со објавување на уништување на воените капацитети на непријателот, Трамп одговори дека двата исхода се можни. „Може да заврши на кој било начин, но мислам дека договорот е подобра опција бидејќи им овозможува да се обноват“, објасни тој. „Тие навистина сега имаат поинаков режим. Во секој случај, ги отстранивме радикалите. Тие се заминати“, додаде тој.

Тој, исто така, изнесе тврдење за сопствената улога во глобалната политика. „Да не бев претседател, светот ќе се распаднеше“, заклучи Трамп.

Maria Bartiromo: Is the Iran war over?

Trump: I think it’s close to over. Yeah. I mean I view it as very close to over.pic.twitter.com/sGtTe3zOXt

— Clash Report (@clashreport) April 15, 2026

Трамп изјави за Фокс њуз дека војната со Иран е „многу блиску до завршување“, повторувајќи слични тврдења што ги даде во последните недели.

Во интервју за Фокс бизнис, кое треба да се емитува во среда, американскиот претседател исто така рече дека Техеран е „очаен“ да постигне договор. „Мислам дека е блиску до завршување. Да, мислам дека е, мислам дека е многу блиску до завршување“, изјави Трамп за Фокс.