Свет
Естонија купува американски ракетни системи ХИМАРС
Естонија, членка на НАТО, го потпиша најголемиот договор за оружје во својата историја, а тоа е купување на шест напредни системи за лансирање ракети од Соединетите држави. Оваа балтичка држава, која граничи со Русија, вчера финализираше зделка вредна повеќе од 200 милиони долари, соопшти денеска естонскиот инвестициски центар за одбрана.
Испораката на првиот високомобилен артилериско-ракетен систем (HIMARS) е планирана за 2024 година, а договорот вклучува и ракети со дострел до 300 километри. Руската инвазија на Украина во Естонија се смета за закана за националната безбедност, што ја натера владата да ги зголеми воените трошоци во следните четири години на 2,5 отсто од нејзиниот бруто домашен производ (БДП) за да ги надгради своите вооружени сили.
Другите две балтички држави, Летонија и Литванија, имаат намера да купат ракетни системи ХИМАРС. Соединетите Американски Држави претходно ја снабдуваа Украина со тие системи.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Вучиќ: Новите закони на Приштина го загрозуваат опстанокот на Србите на Косово
Српскиот претседател Александар Вучиќ ја истакнал пред специјалниот претставник на Европската Унија за дијалогот меѓу Белград и Приштина, Петер Соренсен, како што наведува, тешката положба на Србите, истакнувајќи загриженост поради намерата на Приштина да започне со спроведување нови закони кои би можеле да ја дискриминираат српската заедница.
По средбата во Белград, Вучиќ на Инстаграм наведе дека „посебно ја истакнал загриженоста по повод намерата на Приштина од 15 март да започне со спроведување нови ескалаторни и длабоко дискриминаторски одлуки“ кои, како што напиша, „директно го загрозуваат опстанокот на српскиот народ“ на Косово.
Белград најавениот Закон за странци го гледа како можна закана за прашањето на престојот, работата и опстанокот на илјадници луѓе кои функционираат во системот на институциите на Србија.
Ова особено се однесува на образованието, бидејќи бројни студенти од Србија, од северот на Црна Гора, како и половина од професорите и соработниците на факултетите во Косовска Митровица, според новиот закон би можеле да се сметаат за странци.
Тие на територијата на Косово ќе можат да престојуваат најмногу три дена или да наведат причина за продолжен престој, а доколку причината е студирање или работа на некој факултет, таа институција мора да биде акредитирана во Приштина, пренесе „Н1“.
Вучиќ, како што наведе, побарал „меѓународната заедница најсериозно да ги сфати овие исклучително важни прашања и да направи сè за да обезбеди почитување на правата“ на српската заедница на Косово.
Тој нагласи и дека приклучувањето на Косово кон регионален воен сојуз „дополнително ги зголемува тензиите и ја загрозува безбедноста на српскиот народ“.
„Ја истакнав неопходноста, без понатамошни одложувања, да се пристапи кон конкретни чекори за формирање на Заедницата на српските општини (ЗСО), на која српскиот народ на Косово чека веќе 13 години“, наведе Вучиќ, алудирајќи на Бриселскиот договор од април 2013 година.
Со тој договор Приштина се обврза да ја формира ЗСО, но одбива да го стори тоа бидејќи не сака да им препушти извршни овластувања на локалните заедници со мнозинско српско население.
Со Соренсен се сретна и шефот на српската Канцеларија за Косово, Петар Петковиќ, кој изјави дека најавениот закон директно загрозува повеќе од 10.000 Срби кои живеат и работат во Косово, вклучувајќи ги нивните „основни човекови и граѓански права, правото на работа, правото на слобода на движење, правото на семеен живот, здравствена заштита и образование“.
И Петковиќ повтори дека е неопходно итно формирање на Заедницата на српските општини.
Косово со Декларација усвоена од Собранието на Косово прогласи независност на 17 февруари 2008 година. Независноста во меѓувреме ја признаа водечките западни земји, но не и Кина и Русија, како и пет земји-членки на ЕУ. Србија одбива да ја признае косовската државност.
Свет
Германскиот министер за одбрана жестоко го нападна Трамп
Германскиот министер за одбрана, Борис Писториус, остро го критикуваше американскиот претседател Доналд Трамп, обвинувајќи го дека испраќа погрешни сигнали до Владимир Путин и со тоа ја ослабува позицијата на Украина во војната.
Во разговор за радиото „Дојчландфунк“ на четвртата годишнина од војната меѓу Русија и Украина, социјалдемократот, кој е најпопуларниот политичар во Германија според неодамнешните анкети, рече дека ставот на Трамп кон Кремљ ја зголемил самодовербата на Путин.
„За жал, американскиот претседател влијаеше на текот на војната и самодовербата на Путин кога му го распосла црвениот тепих и го пречека како пријател во Алјаска, а во исто време целосно ја напушти воената поддршка за Украина“, рече Писториус.
Трамп се сретна со Путин во Алјаска во август 2025 година, без учество на европските лидери. Средбата предизвика загриженост во Европа бидејќи создаде впечаток дека Вашингтон се обидува да ја заврши војната без да ја вклучи Украина и нејзините европски сојузници.
Трамп го смени својот тон неколку пати за време на неговиот мандат за војната во Украина, а на четвртата годишнина од војната, тој не издаде јавна порака за поддршка на Украина.
Писториус, исто така, ја критикуваше Белата куќа за предвремено исклучување на можноста за членство на Украина во НАТО од преговорите.
„Американскиот претседател, за жал и непотребно, многу рано го тргна членството во НАТО од масата. Тоа беше една од темите што можеше да се искористи за преговори за други прашања“, рече тој.
Ова не е прв пат Писториус јавно да ја критикува политиката на Трамп кон Украина. Минатата година, тој исто така изјави за радиото „Дојчландфунк“ дека претседателот „погрешно го проценил“ своето влијание врз Путин за време на разговорите за прекин на огнот.
Најновите изјави доаѓаат неколку дена пред посетата на германскиот канцелар Фридрих Мерц на Вашингтон. Мерц објави дека ќе презентира „заеднички европски став“ за трговијата во САД, откако Трамп одлучи да ги зголеми глобалните тарифи на 15 проценти.
фото/Depositphotos
Свет
Франција е единствената во ЕУ со нуклеарно оружје, Макрон најави важен говор за тоа
Францускиот претседател, Емануел Макрон, ќе го одржи долгоочекуваниот говор за пет дена за придонесот на француското нуклеарно одвраќање кон безбедноста на европскиот континент, како дел од борбата против глобалните геополитички превирања, објави денес Елисејската палата.
Тој ќе зборува во церемонијална поставка на полуостровот Ил Лонг во Бретања, каде што се наоѓаат четири подморници со нуклеарен погон со балистички ракети, кои го претставуваат поморскиот елемент на француското нуклеарно одвраќање, заедно со стратешките воздухопловни сили.
„Ова ќе биде важен момент во неговиот мандат. Несомнено ќе има некои значајни случувања“, рече извор близок до претседателот, кој не сакаше да открие повеќе детали.
Говорот ќе биде еден вид продолжение на неговото јавно обраќање од 7 февруари 2020 година, кога им предложи на Европејците „стратешки дијалог“ во врска со „улогата на француското нуклеарно одвраќање“ во колективната безбедност на Европа и заедничките вежби во оваа многу чувствителна област на националниот суверенитет.
Франција е единствената членка на Европската Унија што поседува нуклеарно оружје, а покрај неа, само Велика Британија има нуклеарно оружје на Стариот континент. Сите други европски земји се заштитени од проширеното американско одвраќање што функционира во рамките на НАТО.
Ваквите говори се обврска на секој француски претседател, кој е и врховен командант на вооружените сили и конечен донесувач на одлуки во врска со нуклеарното оружје, а Франција ги смета за крајна гаранција за своите витални интереси. Претседателот Макрон е должен да одржи еден таков говор како дел од секој од неговите два петгодишни мандати.
фото/Depositphotos

