Свет
ЕУ: Се надеваме дека САД ќе го сменат мислењето за напуштање на СЗО
Светската здравствена организација (СЗО) жали за одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп да ги повлече САД од глобалната агенција и се надева дека ќе се премисли, а ЕУ изразува загриженост за најавата за повлекување и исто така се надева дека одлуката сè уште се разгледува.
„Се надеваме дека САД ќе се преиспитаат и навистина се надеваме дека ќе има конструктивен дијалог за доброто на сите, за Американците, но и за луѓето во светот“, рече портпаролот на СЗО, Тарик Јашаревиќ, на брифинг со новинарите во Женева.
За време на својот прв ден на функцијата Трамп го исполни предизборното ветување дека ќе стори сè што е во негова моќ за да го прекине членството на САД во агенцијата на ОН со седиште во Женева.
Сепак, тоа нема да се случи веднаш. Неговата администрација исто така мора писмено да го извести генералниот секретар на ОН за повлекувањето. Потоа ќе треба една година да стапи во сила.
„Светската здравствена организација жали поради најавата дека Соединетите Американски Држави имаат намера да се повлечат од организацијата“, се вели во соопштението на СЗО.
„СЗО игра клучна улога во заштитата на здравјето и безбедноста на луѓето во светот, вклучително и Американците, со решавање на основните причини за болеста, градење посилни здравствени системи и откривање, спречување и реагирање при итни здравствени случаи, вклучително и појава на болести, често на опасни места на кои другите не може да одат“.
САД се убедливо најголемиот придонесувач за СЗО. Во 2023 година нивното учество во буџетот беше 18 проценти. СЗО ќе анализира што би значело повлекувањето на САД за нејзините програми, соопшти агенцијата, додавајќи дека е премногу рано да се даваат детали.
Гневот на Трамп кон СЗО датира од пандемијата на коронавирусот. За време на неговиот прв мандат тој се обиде САД да ја напуштат Организацијата, но Џо Бајден стана претседател пред истекот на рокот од една година и ја поништи наредбата на Трамп.
Трамп ја обвинува СЗО за злоупотреба на средства и лошо управување со пандемијата.
Портпаролот на кинеското Министерство за надворешни работи во вторникот рече дека Пекинг е загрижен поради извршната наредба на Трамп, а германскиот министер за здравство го нарече удар за меѓународната борба против глобалната здравствена криза.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Кипар од денес претседава со Европската Унија
Кипар објави дека ќе донесе „нов пристап кон преговарачката маса“ од моментот кога денес ќе го преземе претседателството со Европската Унија.
Како една од помалите членки на европскиот блок, Кипар ќе го извршува својот шестмесечен мандат на чело на ЕУ дисциплинирано и посветено, но и со „различен начин на размислување“, изјави вчера кипарскиот министер за надворешни работи Константинос Комбос, објавува Гардијан.
„Веруваме дека малите земји во овие ситуации имаат многу да понудат“, изјави Комбос за британскиот весник.
Како што истакна, тоа е сосема поинаков менталитет што може да се донесе на преговарачката маса, поинаков пристап.
„Како мала земја, ние сме посветени. Не го перцепираме (претседателството) како нешто што мора да го направиме, сакаме да го направиме на најдобар можен начин“, рече Комбос.
Тој нагласи дека Кипар е особено чувствителен на страдањето на Украинците.
„Агендата со право е Украина и така ќе остане. Но, сакаме во дискусијата да вклучиме прашања поврзани со поширокиот регион на Блискиот Исток, бидејќи Кипар се гледа себеси како дел од тој регион“, рече Комбос.
Комбос, исто така, истакна дека Никозија нема да „застане на патот“ на односите на европскиот блок со Анкара.
„Претседателот на Кипар Никос Христодулидис јавно изјави дека би сакал претседателот на Турција Реџеп Таип Ердоган да присуствува на неформалниот состанок на Советот во април. Нема да го користиме претседателството за да покренуваме национални прашања“, рече тој.
По 14 години, Кипар го презеде ротирачкото претседателство со Советот на ЕУ на 1 јануари.
Како што објави „Дојче Веле“, Кипар ќе ја предводи Унијата во политички чувствителен момент што ќе ја обликува нејзината улога на глобалната сцена.
Кога Република Кипар првпат го презеде претседателството со Советот во 2012 година, Европската Унија се бореше да ги ограничи последиците од финансиската криза што беше на својот врв. Еврозоната и нејзината кохезија беа под постојан притисок, додека земји како Грција, Шпанија, Португалија и Ирска беа во програми за финансиска помош.
Кипар не беше исклучок. За време на претседателствувањето, земјата се соочи со сериозни проблеми во банкарскиот сектор, што само неколку месеци подоцна ќе ја принуди на пакетот за помош на ЕУ и Меѓународниот монетарен фонд – програма за финансиско спасување за време на кризата во Еврозоната.
Денес, четиринаесет години подоцна, Кипар го презема претседателствувањето по втор пат, во сосема поинаков контекст. DW нагласува дека Европската Унија сега е повикана да ја редефинира својата улога како политички актер во услови на долгорочни геополитички тензии, како во Источна Европа, така и во Блискиот Исток, пренесува Танјуг.
Регион
Бугарија го воведе еврото
Бугарија го воведе еврото на полноќ, станувајќи 21-ва европска земја што ја користи единствената европска валута.
По дваесет години членство во Европската Унија, Бугарија го напушти левот, својата национална валута од крајот на 19 век, на полноќ по локално време.
Последната земја што ја усвои европската валута беше Хрватска на 1 јануари 2023 година.
Очекувања и стравувања
Софија се надева дека ова ќе ги зајакне економските врски со другите земји-членки, но бугарските граѓани стравуваат дека преминот кон новата валута би можел да доведе до нагло зголемување на цените во веќе нестабилен политички контекст.
Со влегувањето на Бугарија, земја со население од околу 6,4 милиони, бројот на Европејци што го користат еврото се зголемува на над 350 милиони, пренесуваат медиумите во регионот.
Свет
Лукашенко за Новата година: Не бараме конфликти, да разговараме, а не да викаме
Претседателот на Белорусија, Александар Лукашнеко, им ја честиташе Новата година на граѓаните на таа земја и им посака „мирна и безбедна“ година во 2026 година.
„Прво на сите, мирна и безбедна, и не само за Белорусија. За сите земји и народи. Сите сакаме да живееме и да одгледуваме деца под ведро небо и да ги испратиме во независна зрелост со лесни срца. Апсолутно сум сигурен дека милиони луѓе во различни делови од светот ќе ја посакаат оваа желба на полноќ. Нека се оствари“, рече Лукашенко во своето новогодишно обраќање, пренесува агенцијата „Белта“.
Тој рече дека изминатата 2025 година „беше добра година за нас, иако тешка“.
„Се обидоа да нè принудат да живееме според туѓи правила, да нè поделат на „точни“ и „неточни“, да ја тестираат нашата сила со економски бури и политички притисоци, не сфаќајќи дека Белорусија има нешто што не може да се одземе. Наша навика е да се држиме заедно“, истакна Лукашенко.
Според него, граѓаните на Белорусија се навикнати да градат, а не да рушат, што, како што изјави, „противниците не можат да го разберат“.
„Да се обединиме, а не да распалуваме. Да разговараме, а не да викаме. И тоа не е слабост – тоа е нашата сила, наследена од нашите предци. Не бараме расправии или конфликти, но сигурно можеме да се залагаме за себе“, рече белорускиот лидер.

