Свет
Зошто првите 72 часа се клучни за спасување по земјотрес
Времето истекува за спас на преживеаните кои се затрупани во урнатините од земјотресите во Турција и Сирија, бидејќи потрагата се приближува до клучните 72 часа, пишува АФП.
Повеќе од 90 отсто од преживеаните од земјотресот успеваат да се спасат во првите три дена, изјави Илан Келман, професор по катастрофи во Лондон.
Но, тој број може значително да варира во зависност од временските услови, последователните потреси и брзината со која спасувачките тимови и опремата пристигнуваат на местото на нeсреќата – фактори кои моментално ги попречуваат напорите во Турција и Сирија.
Повеќе од 11.200 луѓе загинаа, а илјадници се повредени по земјотресот што во понеделникот ги погоди југоисточна Турција и соседна Сирија.
Со оглед на тоа што 72 часа истекуваат рано наутро во четвртокот, Келман објасни зошто оваа временска рамка е толку важна.

Повреди, температура, вода
„Генерално, земјотресите не убиваат луѓе, колапсот на инфраструктурата убива луѓе“, рече Келман, кој објави истражување за напорите за спасување од земјотрес.
Најважниот фактор е давање медицинска помош на луѓето затрупани под срушените згради, рече тој.
Временските услови се исто така клучен фактор и се целосно против нас во случајот со Турција и Сирија, рече Келман.
Ниските температури, дожд и снег се забележани во регионите погодени од земјотресот.
„Тоа значи, за жал, дека хипотермијата е можна, а луѓето веројатно умираат поради временските услови“, рече Келман.
На оние кои ќе успеат да го преживеат студот и повредите им се потребни храна и вода.
Без вода, многу луѓе „ќе почнат да умираат по три, четири, пет дена“, рече Келман.
Афтершоковите во деновите по земјотресот може дополнително да уриваат згради, што претставува „голем и застрашувачки ризик“ и за преживеаните и за оние кои се обидуваат да ги спасат, додаде тој.
Регионот беше погоден од десетици последователни потреси, вклучувајќи го и оној од понеделникот со јачина од 7,5 степени.

Помош на лице место
Келман рече дека обично „огромното мнозинство од преживеаните се спасуваат во рок од 24 часа од локални тимови, често користејќи само раце или лопата“.
Десетици земји ветија дека ќе испратат тимови за пребарување и спасување и помош во Турција и Сирија.
Но, земјотресот се случи во „оддалечена област, во зона на конфликт, во која е многу тешко да се влезе“, рече Келман.
Обично се потребни најмалку 24 часа за да пристигнат, да се постават и да започнат со работа меѓународните спасувачки тимови.
„Во тој момент, голем број луѓе кои можеа да преживеат веќе умреа“, рече Келман.
За областите погодени од конфликт во близина на сириската граница, пристапот е уште потежок.
„Колку што видов, спасувачките тимови не стигнаа целосно до многу области во главните конфликтни зони или многу привремени населби за раселените луѓе“, рече Келман.

Како да најдете преживеани?
Откако ќе се појават на местото на настанот, постојат неколку начини на кои спасувачките тимови можат да најдат преживеани, вклучително и кучиња трагачи.
Познат тим на кучиња спасувачи од Мексико е на пат за Турција, истакна Келман.
Роботите и беспилотните летала се’ повеќе се користат и за влез во тесни простори кои се премногу опасни за луѓето.
Кога ќе се најдат преживеани, спасувачите мора да одлучат како да ги извлечат.
Подигнувањето на плочите на срушените згради може да бара огромна опрема како што се кранови.
Или понекогаш е неопходно да се ампутира екстремитет „што е смачкан под столб или парче ѕид“, рече Келман.

Многу пред клучните 72 часа
Келман нагласи дека „на крајот, успешната спасувачка операција започнува неколку децении пред земјотресот, со цел да спречи колапс на инфраструктурата“.
За време на меѓународна спасувачка операција, како онаа во Турција и Сирија, еден спасен живот чини во просек по еден милион долари, рече тој.
„Да ги видиме истите инвестиции во превенција од катастрофи што ги гледаме во одговорот при катастрофи, немаше да бидеме во оваа ситуација“, заклучува тој.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Празната украинска амбасада во Москва казнета поради неплаќање струја
Московскиот суд ѝ наложи на украинската амбасада во Русија, која е затворена од почетокот на руската инвазија во февруари 2022 година, да плати повеќе од 5,5 милиони рубли, или околу 71.000 долари, за неплатени сметки за електрична енергија. Одлуката е донесена и покрај тоа што зградата на амбасадата е празна откако беа прекинати дипломатските односи, објави Украинска правда, повикувајќи се на руската новинска агенција ТАСС.
Арбитражниот суд во Москва ѝ наложи на украинската амбасада да го плати долгот по тужбата поднесена од Московската обединета електроенергетска мрежа. Една од одлуките наведува дека на амбасадата ѝ е наредено да наплати 3.462.603,63 рубли главен долг, 179.982,05 рубли казни, соодветната затезна камата што почнува од 17 април 2024 година до датумот на фактичкото плаќање и 31.411 рубли државна давачка.
Судот, исто така, ги потврди дополнителните барања на истата компанија во вкупен износ од повеќе од 2 милиони рубли, или околу 26.000 долари, што вклучува и казни и такси за доцнење во плаќањето. Украинскиот претседател Володимир Зеленски го објави прекинувањето на дипломатските односи со Русија на 24 февруари 2022 година, денот кога започна руската инвазија.
Потоа, украинската амбасада во Москва и конзуларните установи во Русија престанаа да ги извршуваат своите функции. Во април 2023 година, Градскиот совет на Киев го раскина договорот за закуп на земјиште со руската амбасада во украинскиот главен град, а набргу потоа, московските власти го раскинаа договорот за закуп со украинската амбасада.
Свет
Двајца пилоти загинаа во хеликоптерска несреќа за време на воена вежба во Јужна Кореја
Јужнокорејски воен хеликоптер AH-1S Кобра се урна за време на тренинг лет во северната област Гапјеонг, при што загинаа двајцата членови на екипажот, соопшти војската.
Хеликоптерот се урна кратко по 11 часот по локално време, а причината за падот сè уште не е позната, се вели во соопштението.
Двајцата членови на екипажот беа однесени во блиските болници, но подоцна беа прогласени за мртви.
Војската ги приземји сите летови на хеликоптерите AH-1S по падот и формираше тим за итни интервенции за да ја испита причината за падот.
Обуката вклучуваше вежбање процедури за итно слетување без исклучување на моторите, соопшти војската.
Европа
(Видео) Моќен напад со дронови врз Одеса: погодена зграда, едно лице загина
Руските сили извршија серија напади со ракети и беспилотни летала врз неколку украински градови во текот на ноќта. Во Одеса, напад со беспилотно летало погоди станбена инфраструктура и загина најмалку едно лице, додека во Киев се слушнаа експлозии од она што изгледаше како напади со балистички ракети, објави „Киев Индепендент“.
Јужниот град Одеса беше цел на тежок напад со беспилотни летала. Украинските воздухопловни сили објавија дека руски беспилотни летала се приближуваат кон градот околу 0:30 часот, а јавниот радиодифузен сервис „Суспилне“ известија за повеќе експлозии.
Шефот на воената администрација на градот, Серхиј Лисак, рече дека избувнал пожар на покривот на висока зграда и дека во нападот е оштетен гасовод. Автомобили биле запалени и во градот. Лисак подоцна потврди дека најмалку едно лице е убиено во нападот со руски беспилотни летала врз Одеса.
Во текот на ноќта, руските сили го нападнаа и Киев, очигледно со балистички ракети. Новинарите на „Киев Индепендент“ објавија дека експлозии се слушнале во главниот град околу 21 часот по локално време, откако беше издадено предупредување за балистичка ракета околу 17:30 часот.
Russia launched a massive drones attack on #Odesa tonight & killed at least one people, turning off heating in multi-story buildings, report said. « No country in the world should be left alone & without assistance under such strikes & in such a war », #Zelensky said. #Ukraine🇺🇦 https://t.co/1Y2Y7Yr8XE pic.twitter.com/0bzNhm28sn
— The Ukrainian Week / Tyzhden (@ukr_week_en) February 9, 2026
Градоначалникот на Киев, Виталиј Кличко, го потврди нападот, велејќи дека воздушната одбрана работи на пресретнување на ракетите, а властите ги повикаа жителите да останат во засолништа. Веднаш по нападот, барем еден округ на Киев доживеа непланиран прекин на електричната енергија.
Последиците од ракетниот напад врз Киев сè уште не се познати, а нема информации за погодените цели. Украинските воздухопловни сили го укинаа алармот за балистички ракети кратко пред 21:30 часот.

