Свет
Зошто првите 72 часа се клучни за спасување по земјотрес
Времето истекува за спас на преживеаните кои се затрупани во урнатините од земјотресите во Турција и Сирија, бидејќи потрагата се приближува до клучните 72 часа, пишува АФП.
Повеќе од 90 отсто од преживеаните од земјотресот успеваат да се спасат во првите три дена, изјави Илан Келман, професор по катастрофи во Лондон.
Но, тој број може значително да варира во зависност од временските услови, последователните потреси и брзината со која спасувачките тимови и опремата пристигнуваат на местото на нeсреќата – фактори кои моментално ги попречуваат напорите во Турција и Сирија.
Повеќе од 11.200 луѓе загинаа, а илјадници се повредени по земјотресот што во понеделникот ги погоди југоисточна Турција и соседна Сирија.
Со оглед на тоа што 72 часа истекуваат рано наутро во четвртокот, Келман објасни зошто оваа временска рамка е толку важна.

Повреди, температура, вода
„Генерално, земјотресите не убиваат луѓе, колапсот на инфраструктурата убива луѓе“, рече Келман, кој објави истражување за напорите за спасување од земјотрес.
Најважниот фактор е давање медицинска помош на луѓето затрупани под срушените згради, рече тој.
Временските услови се исто така клучен фактор и се целосно против нас во случајот со Турција и Сирија, рече Келман.
Ниските температури, дожд и снег се забележани во регионите погодени од земјотресот.
„Тоа значи, за жал, дека хипотермијата е можна, а луѓето веројатно умираат поради временските услови“, рече Келман.
На оние кои ќе успеат да го преживеат студот и повредите им се потребни храна и вода.
Без вода, многу луѓе „ќе почнат да умираат по три, четири, пет дена“, рече Келман.
Афтершоковите во деновите по земјотресот може дополнително да уриваат згради, што претставува „голем и застрашувачки ризик“ и за преживеаните и за оние кои се обидуваат да ги спасат, додаде тој.
Регионот беше погоден од десетици последователни потреси, вклучувајќи го и оној од понеделникот со јачина од 7,5 степени.

Помош на лице место
Келман рече дека обично „огромното мнозинство од преживеаните се спасуваат во рок од 24 часа од локални тимови, често користејќи само раце или лопата“.
Десетици земји ветија дека ќе испратат тимови за пребарување и спасување и помош во Турција и Сирија.
Но, земјотресот се случи во „оддалечена област, во зона на конфликт, во која е многу тешко да се влезе“, рече Келман.
Обично се потребни најмалку 24 часа за да пристигнат, да се постават и да започнат со работа меѓународните спасувачки тимови.
„Во тој момент, голем број луѓе кои можеа да преживеат веќе умреа“, рече Келман.
За областите погодени од конфликт во близина на сириската граница, пристапот е уште потежок.
„Колку што видов, спасувачките тимови не стигнаа целосно до многу области во главните конфликтни зони или многу привремени населби за раселените луѓе“, рече Келман.

Како да најдете преживеани?
Откако ќе се појават на местото на настанот, постојат неколку начини на кои спасувачките тимови можат да најдат преживеани, вклучително и кучиња трагачи.
Познат тим на кучиња спасувачи од Мексико е на пат за Турција, истакна Келман.
Роботите и беспилотните летала се’ повеќе се користат и за влез во тесни простори кои се премногу опасни за луѓето.
Кога ќе се најдат преживеани, спасувачите мора да одлучат како да ги извлечат.
Подигнувањето на плочите на срушените згради може да бара огромна опрема како што се кранови.
Или понекогаш е неопходно да се ампутира екстремитет „што е смачкан под столб или парче ѕид“, рече Келман.

Многу пред клучните 72 часа
Келман нагласи дека „на крајот, успешната спасувачка операција започнува неколку децении пред земјотресот, со цел да спречи колапс на инфраструктурата“.
За време на меѓународна спасувачка операција, како онаа во Турција и Сирија, еден спасен живот чини во просек по еден милион долари, рече тој.
„Да ги видиме истите инвестиции во превенција од катастрофи што ги гледаме во одговорот при катастрофи, немаше да бидеме во оваа ситуација“, заклучува тој.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Мадуро денеска ќе биде изведен пред американски суд
Поранешниот венецуелски претседател Николас Мадуро денеска треба да се појави пред американски суд, откако американските сили го заробија за време на викендот, додека американскиот претседател Доналд Трамп ја остави отворена можноста за уште еден напад доколку САД не постигнат договор со привремената челничка на земјата.
Трамп во неделата изјави пред новинарите дека би можел да нареди нов напад доколку Венецуела не соработува со американските напори за отворање на нафтената индустрија и запирање на трговијата со дрога.
Тој, исто така, се закани со воена акција во Колумбија и Мексико и изјави дека кубанскиот комунистички режим „изгледа како да е подготвен да падне“ сам од себе.
Изјавите на Трамп следуваат во пресрет на планираното појавување на Мадуро во понеделник пред федерален судија во Њујорк.
Мадуро беше приведен за време на воениот напад во саботата во Каракас, кој предизвика меѓународна загриженост и ја втурна Венецуела во неизвесност.
Претставници на администрацијата на Трамп го прикажаа неговото приведување како спроведување на законот со цел да одговара за кривичните обвиненија поднесени во 2020 година, кои го товарат за заговор за нарко-тероризам.
Сепак, самиот Трамп изјави дека постоеле и други причини, наведувајќи дека нападот бил делумно поттикнат од приливот на венецуелски мигранти во САД и од одлуката на таа земја да ги национализира американските нафтени интереси.
„Го враќаме она што го украдоа“, изјави Трамп во авионот „Ер форс уан“ додека во неделата се враќаше во Вашингтон од Флорида.
„Ние сме главни. Нафтените компании ќе се вратат во Венецуела и ќе ја обноват нафтената индустрија на земјата“, рече Трамп. „Ќе вложат милијарди долари и ќе вадат нафта од земјата.“
Во меѓувреме, владата на Мадуро останува на власт во Каракас.
Потпретседателката Делси Родригез, која ја презеде функцијата привремена челничка, изјави дека Мадуро останува претседател и го оспори тврдењето на Трамп дека таа е подготвена да соработува со САД.
Родригез, која воедно е и министерка за нафта, долго време се смета за најпрагматичен член на потесниот круг на Мадуро.
Мадуро (63) се соочува со обвиненија дека давал поддршка на големи групи за трговија со дрога, како што се картелот Синалоа и бандата Трен де Арагуа.
Обвинителите наведуваат дека управувал со рути за трговија со кокаин, ја користел армијата за заштита на пратките, прикривал насилни нарко-групи и користел претседателски објекти за транспорт на дрога.
Обвиненијата, првпат поднесени во 2020 година, беа ажурирани во саботата за да ја опфатат и неговата сопруга Силија Флорес, која се товари дека наредувала киднапирања и убиства.
Мадуро ги отфрли сите обвиненија, а може да поминат неколку месеци пред да започне судењето.
Соединетите Американски Држави го сметаат Мадуро за нелегитимен диктатор уште од прогласувањето на победата на изборите во 2018 година, кои беа обележани со обвинувања за масовни нерегуларности.
Свет
Стармер одбива да ја осуди американската акција во Венецуела, лабуристите реагираат
Британскиот премиер Кир Стармер изјави дека засега нема да ја осуди американската акција во Венецуела, нагласувајќи дека прво сака да „ги утврди фактите“ и да разговара со американскиот претседател Доналд Трамп. Истовремено, тој порача дека Обединетото Кралство „нема да пролева солзи“ поради крајот на режимот на Николас Мадуро.
Ваквиот став предизвика реакции кај дел од пратениците од Лабуристичката партија, кои американското дејствување го оценија како кршење на меѓународното право. Пратеничката Ким Џонсон праша дали Обединетото Кралство и понатаму стои зад меѓународното право и суверенитетот, додека Ричард Бургон ја нарече изјавата на Стармер „срамна и неодговорна“.
Поранешниот министер за финансии во сенка Џон Мекдонел изјави дека земјата е „практично претворена во колонија на Трамп“, обвинувајќи ја владата за избегнување јасен став. Критики упати и пратеникот Клајв Луис, кој оцени дека молкот на владата претставува јасно отстапување од Нирнбершките принципи.
Фото: depositphotos
Свет
Тајмс: Иранскиот ајатолах подготвил план за бегство во Москва доколку протестите излезат од контрола
Иранскиот врховен лидер Али Хамнеи има подготвен план за бегство од земјата во случај масовните протести да излезат од контрола и безбедносните сили да му ја откажат послушноста, објави британски „Тајмс“, повикувајќи се на разузнавачки извештај.
Според наводите, рутата за бегство од Техеран е веќе испланирана, а како најверојатна дестинација се споменува Москва. Планот би се активирал доколку ајатолахот процени дека армијата и безбедносните структури ја губат контролата или одбиваат да постапуваат по наредбите.
„Тајмс“ наведува дека планот е моделиран по бегството на поранешниот сириски претседател Башар ал-Асад, кој во декември 2024 година ја напушти Сирија и замина во Русија.
Во текстот се посочува дека Хамнеи контролира значителна мрежа на имот и финансиски ресурси, што, според изворите, претставува гаранција за евентуално безбедно заминување.

