Свет
Извикал „Робо, дај ми рака“, па пукал кон словачкиот премиер – кој е човекот што стои зад атентатот на Фицо
Словачкиот премиер Роберт Фицо, кој беше застрелан во средата, сѐ уште е во тешка состојба. Според словачките медиуми, се очекува тој да биде подложен на уште една операција, а тоа е на колкот. Човекот што трипати пукаше во Фицо среде бел ден по владиниот состанок се вика Јурај Цинтула. Има 71 година, пензиониран, писател и поранешен чувар. Како што кажа и самиот по апсењето, пукал во Фицо „бидејќи не се согласува со политиката на владата“. Сега му се заканува доживотен затвор, а ова е сѐ што досега знаеме за атентаторот од Словачка.
Роберт Фицо беше застрелан во средата по состанокот на владата во градот што се наоѓа на 150 километри од Братислава. Фицо излезе да ги поздрави насобраните поддржувачи и се ракуваше со многумина на улица.
Напаѓачот, чие име подоцна беше откриено дека е Јурај Цинтула, наводно извикал „Робо, дај ми ја раката“. Ова го натерало премиерот на Словачка да му пријде и да му подаде рака за да се ракува.
Иако во тоа време бил опкружен со обезбедување, Цинтула извадил пиштол и пукал петпати од непосредна близина. Три куршуми го погодија Фицо.
Обезбедувањето тогаш скокнало врз напаѓачот, но премиерот веќе бил ранет. Тој итно бил пренесен во најблиската болница со хеликоптер бидејќи било проценето дека нема време да отпатува за Братислава.
Полицијата го совладала напаѓачот и го привела на улица. Фицо бил опериран пет часа и лекарите жестоко се бореле за неговиот живот.
По операцијата, беше соопштено дека е стабилен, но сѐ уште е во животна опасност. Според словачките медиуми, Фицо ќе мора да оди на операција на колкот кога ќе биде подготвен за тоа. Во меѓувреме, атентаторот бил сослушан во полиција и обвинет за обид за убиство со умисла. Тој се соочува со казна од 25 години до доживотен затвор.
Тој извикал „Робо, дај ми ја раката!“, а потоа го застрелал Фицо.
Сведоците што биле на местото на пукањето велат дека Јурај Цинтула првин му викал на премиерот: „Робо, дај ми ја раката“, а кога Фицо дошол да се поздрави – одекнале истрели. Според информациите, испукани се пет истрели, а три тешко го повредиле словачкиот премиер.
По пукањето, напаѓачот бил совладан од полицијата и преземен од Националната агенција за криминал. Тој е 71-годишен пензионер, кој е и малку познат писател. Тој бил чувар во трговски центар кога и самиот бил нападнат по што објавил видеоснимки во кои повикува да се прекине насилството.
„Не се согласувам со неговата политика“
Словачкиот портал „Новине“ ја објави изјавата што Цинтула ја дал во полиција веднаш по неговото апсење.
„Не се согласувам со политиката на владата. На крајот на краиштата, медиумите се ликвидирани. Зошто се напаѓа РТВС (Радио-телевизија на Словачка), зошто е сменет судијата Мазак?“, наводно рекол Цинтула.
Мазак е поранешниот претседател на Судскиот совет, кој неодамна беше разрешен.
Претходно, снимил видео против насилството
Јурај Цинтула пред осум години објавил три видеа со наслов „Против насилството“.
„Мора да покажеме сила, но не и насилство“, вели тој во првиот дел од видеото.
Како што додаде, треба да се покаже сила на плоштадите, каде што треба да се соберат луѓе што не се согласуваат со алчноста на политичарите, но не се против демократијата.
На крајот од видеото има клип од логото на движењето против насилството, кое сакал да го регистрира.
„Движењето против насилството е политичка партија во подем, чија цел е да го спречи ширењето на насилството во општеството. Да се спречи војна во Европа и ширење омраза“, стои под логото.
Во заднина се слуша првиот концерт за пијано на рускиот композитор Чајковски.
Според информациите од снимките, тој го основал движењето во 2016 година.
Во април истата година тој почна петиција за регистрирање на движењето. Сепак, според информациите на веб-страницата, се потпишале само осум лица.
„Тој не гласал за Фицо“
Порталот „Актуалити“ успеал да стапи во контакт со синот на осомничениот за атентатот на Фицо, кој потврдил дека татко му имал пиштол во легално поседување. Сепак, тој негира дека некогаш спомнал оти планира да го нападне Фицо.
„Апсолутно немам поим што правеше татко ми, што планираше, зошто се случи ова“, рече тој. На прашањето дали негувал омраза кон Фицо, кој е и претседател на партијата Смер, тој одговори: „Ќе ви кажам – не гласаше за него“.
Според словачкиот портал СМЕ, осомничениот бил голем противник на политиката на Фицо.
И синот на осомничениот напаѓач негира дека татко му е психијатриски пациент.
„Можеби имало краток спој, не знам. Тој е поенергичен, но не би се занимавал со психијатар или нешто слично“.
Рудник, трговски центар, па поезија
Јурај Цинтула претходно работел во рудник во Хандлова. Подоцна бил чувар во еден од трговските центри во Левице. Во септември 2016 година бил нападнат од еден од муштериите.
„Беше дрогиран. Почна да фрла храна од полиците на земјата, а потоа почна да жонглира со неа“, изјави Цинтула за младиот човек кој дошол во трговскиот центар со својата девојка. Го фатил за рамениците и го замолил да си оди, но младиот човек почнал да го тепа. Го удирал со тупаници и клоци додека, конечно, не паднал меѓу полиците.
Напаѓачот бил приведен од полицијата и осуден на затворска казна.
Цинтула исто така бил уметник. Пишувал песни, член е на Здружението на словачките писатели. Член на управниот одбор на тоа здружение е пратеникот и претседател на Комисијата за култура и медиуми, Роман Мишелко (СНС).
Според него, здружението брои 550 члена.
„Секој што ќе објави две книги има право да аплицира за членство“, изјави Мишелко за СМЕ.
Според него, осомничениот напаѓач не бил во ниеден орган на здружението.
„Речиси никој од одборот не го познава. Според моите сознанија, тој се пријавил за членство пред девет години. Не го познавам лично“, рече Мишелко.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Прекинот на интернетот во Иран трае веќе втора недела
Прекинот на интернетот во Иран влезе во втората недела, а според организацијата „Нет блокс“, режимот го блокирал пристапот до мрежата повеќе од 180 часа.
Иако можноста за повици во странство беше обновена претходно оваа недела, интернет услугите сè уште се недостапни.
Ваквата ситуација го отежнува, иако не и целосно невозможно, добивањето информации, слики и видеа од земјата во реално време. Во исто време, им помага на властите во Техеран во обидот да го контролираат наративот за протестите и немирите.
Фото: depositphotos
Европа
(Фото) Макрон се појави пред војниците со црвено и отечено око
Емануел Макрон се појави со црвено око за време на неговото годишно обраќање пред француските војници. Тој се пошегува, користејќи ја можноста да повика на зајакнување на воената моќ на Франција.
Францускиот претседател го спореди својот проблем со очите со песната „Eye of the Tiger“, велејќи дека тоа е знак на решителност и предупредување дека Франција може да остане слободна во „брутален свет“ само ако другите се плашат од неа и ако е моќна.

epa12650914 French President Emmanuel Macron delivers a speech during a visit to the Istres Air Force Base in Istres, southern France, 15 January 2026. The French president travelled to the Istres airbase to present his New Year’s wishes to the armed forces. EPA/PHILIPPE MAGONI / POOL
Повикувањето на насловната песна од филнот „Роки III“ од 1980-тите години дојде откако Макрон ја прогласи француската армија за „најефикасна“ во Европа, додавајќи дека таа мора да стане посилна и побрза. Пред говорот, кој започна со објаснување за неговиот изглед, Макрон носеше очила за сонце додека ги прегледуваше војниците.
„Ве молам извинете за грдиот изглед на моето око. Тоа е, се разбира, нешто сосема безопасно“, рече Макрон. „Сфатете го како ненамерна референца на „Eye of the Tiger“… за оние кои ја разбираат референцата, тоа е знак на решителност.“

epa12651821 French President Emmanuel Macron delivers a speech as he visits the Istres military air force base, southern France, 15 January 2026. The French president travelled to the Istres airbase to present his New Year’s wishes to the armed forces. EPA/PHILIPPE MAGONI / POOL
Тој го искористи своето новогодишно обраќање до војниците во воената база во јужна Франција за да најави поголеми трошоци за одбрана. Тој рече дека сака да ги помести плановите за буџет за одбрана од 64 милијарди евра од 2030 на 2027 година, со 3,5 милијарди евра за забрзување на вооружувањето на Франција достапно оваа година.
Свет
Саудиска Арабија, Катар, Турција и Оман испратија предупредување до Трамп
Саудиска Арабија, Катар, Турција и Оман го повикаа американскиот претседател Доналд Трамп да не започнува воздушни напади врз Иран, стравувајќи дека таков потег на Вашингтон би можел да доведе до голем и нерешлив конфликт на Блискиот Исток. Лобирањето од страна на долгогодишните сојузници на САД се чини дека помогна да се убеди Трамп засега да се воздржи од воена акција.
Дипломатски напори и сложени односи
Саудискиот министер за надворешни работи, принцот Фајсал бин Фархан, вчера телефонски разговараше со своите колеги од Иран, Оман и Турција. Во случајот на Саудиска Арабија, воздржаноста се одрази и во нивното одбивање да го отстапат својот воздушен простор на САД за можни напади.
Иран останува политички изолиран од заливските држави, делумно поради неговото одбивање да поддржи решение за две држави за Палестина и споровите околу трите острови во Заливот на кои право полагаат Обединетите Арапски Емирати, поддржани од Советот за соработка во Персискиот Залив.
И покрај ова, иранскиот министер за надворешни работи, Абас Арагчи, оствари серија посети на арапските престолнини во обид да ги подобри односите. Минатата година тој го посети Бахреин, првиот ирански министер што го стори тоа од 2010 година, а четири пати го посети Каиро во обид да ги обнови врските што беа прекинати во 2016 година. Односите меѓу Саудиска Арабија и Иран, некогаш најзатегнати на Блискиот Исток, се подобруваат веќе три години, објавува „Гардијан“.
Регионална безбедност и влијание на Израел
Сите заливски држави се исто така свесни за потенцијалните нарушувања што Иран би можел да ги предизвика во поморскиот сообраќај во Заливот. Арагчи неодамна се обиде да ги убеди заливските држави дека Иран претставува помал ризик за глобалната стабилност од Израел.
Овој аргумент стана поубедлив откако Израел ја бомбардираше Доха минатиот септември во обид да ги убие преговарачите на Хамас кои живееле во катарската престолнина речиси една деценија. Израелците не успеаја да ги погодат своите примарни цели, но наводно убиле пет пониско рангирани членови на групата.
Соединетите Американски Држави, кои не биле однапред информирани за нападите, се извинија директно на катарскиот емир и понудија нови безбедносни гаранции на Доха за да ја заштитат од понатамошни израелски напади. Катар потоа го обвини Израел дека се обидува да саботира каква било шанса за мир во регионот. Специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, ја поддржува улогата на Катар како глобален посредник.
Стравови од нестабилност и повици за дијалог
Арагчи им ги објасни на арапските лидери причините на Техеран за потиснување на протестите. Иако многу земји во регионот длабоко замеруваат за делувањето на иранските посреднички сили во Либан, Ирак и Јемен, малкумина би го поздравиле соборувањето на авторитарниот режим преку улични протести поттикнати од падот на животниот стандард.
Таквиот исход би можел да доведе до нова демократска транзиција или дури и до фрагментација на Иран, што би поставило опасен преседан. На пример, Саудиска Арабија неодамна го задуши востанието во јужен Јемен кое го загрози интегритетот на земјата, додека военото раководство на Египет инвестираше голема енергија во потиснување на повиците за реформи во човековите права.
Портпаролот на Министерството за надворешни работи на Катар, Маџед ал-Ансари, им рече на новинарите: „Главните предизвици во регионот – а зборуваме за внатрешни и надворешни предизвици во различни земји – бараат од сите нас да се вратиме на преговарачката маса“.
Министерот за надворешни работи на Турција, Хакан Фидан, исто така, повика на дијалог. „Се надеваме дека Соединетите Американски Држави и Иран ќе го решат ова прашање меѓу себе – или преку медијатори, други актери или преку директен дијалог. Внимателно ги следиме овие случувања“.

