Свет
Иран и САД разменуваат затвореници
Иран го потврди ослободувањето на американските затвореници во затворот Евин во Техеран, како дел од договорот за размена на затвореници со Соединетите држави, објави иранската официјална новинска агенција Ирна.
„Согласно овој договор, пет ирански затвореници во САД и пет американски затвореници во Иран ќе бидат разменети“, објави агенцијата Ирна, повикувајќи се на информиран извор.
Петмина Американци затворени во Иран се преместени од затвор во домашен притвор, изјавија семејствата и Вашингтон во четвртокот, што е првиот чекор во кревкиот договор што може да одмрзне милијарди долари за Техеран.
Ослободувањето на тие затвореници – од кои еден е затворен речиси осум години – доаѓа по тивките и интензивни преговори меѓу Вашингтон и Техеран, кои се во непријателство со децении.
Не е прецизирано за кои ирански затвореници станува збор, но во август 2022 година Иран извести за притвор на „десетици“ ирански државјани во Соединетите држави, вклучувајќи ги Реза Сархангпур и Камбиз Атар Кашани, обвинети за „кршење на американските санкции“ наметнати на Техеран.
Следниот чекор во договорот, изјави извор близок до преговорите, би можел да биде трансферот на 6 милијарди ирански средства замрзнати во Јужна Кореја на посебна сметка во Катар. Иран би можел да ги искористи за да купи прехранбени производи и лекови.
Ако се оди според планот, затворениците ќе можат да го напуштат Иран во текот на септември, изјави добро информиран извор.
Четворица затвореници – иранско-американските државјани Сиамак Намази, Емад Шарки, Морад Тахбаз и еден чие име не е објавено – го напуштија затворот Евин во Техеран, познат по неговите нехумани услови, во четвртокот. Еден ден претходно, семејствата добија известување од американските власти за напредок во преговорите.
Во четвртокот вечерта, иранската делегација во ОН го потврди нивното ослободување од затвор.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Заменичката на Калас: Европската Унија веќе е во војна со Русија
Европската Унија веќе е во состојба на конфликт со Русија, иако овој конфликт не вклучува директна воена мобилизација на граѓаните и испраќање војници на фронтот, според мислењето на високи функционери на нејзината дипломатска служба.
Како што изјави заменик-шефицата на дипломатската служба на Европската Унија, Белен Мартинез Карбонел, во интервју за шпанскиот весник „Ел Паис“, „факт е дека веќе сме во воена состојба со Русија“.
Сепак, таа нагласи дека овој „воен статус“, како што го гледа Брисел, засега не подразбира класичен вооружен конфликт во кој европските граѓани би биле мобилизирани и испратени на бојните полиња. Според неа, станува збор за поинаква форма на конфронтација што вклучува политички, економски и безбедносен притисок, но не и директни борбени операции на европските армии.
Изјавите од Брисел доаѓаат во време на зголемени тензии меѓу Русија и западните земји, првенствено поради конфликтот во Украина и санкциите што Европската Унија ги воведе врз Москва, според написите.
Од друга страна, анализираат медиумите, рускиот претседател Владимир Путин постојано ги отфрла тврдењата дека Москва планира напад врз Европа, нарекувајќи ги бесмислени. Тој истакна дека, според него, западните политичари ја создадоа сегашната криза и продолжуваат со нејзината ескалација со постојани предупредувања и изјави за наводни руски подготовки за војна со Европа.
Свет
Граѓаните на ЕУ загрижени и песимистички настроени, сакаат пообединета и посилна Унија, според последните анкети
Граѓаните на Европската Унија се сè повеќе загрижени за безбедноста поради зголемените геополитички тензии и сакаат Унијата да дејствува обединето и амбициозно, според објавената анкета на Евробарометар.
Повеќето граѓани се загрижени за конфликтите во близина на ЕУ (72 проценти), проследени од тероризмот (67 проценти), сајбер нападите од земји надвор од ЕУ (66), природните катастрофи влошени од климатските промени (66) и неконтролираните миграциски текови (65).
Распространети причини за загриженост се и ризиците поврзани со комуникацијата, како што се дезинформациите (69 проценти), говорот на омраза онлајн и офлајн (68), лажната содржина генерирана од вештачката интелигенција (68), недоволната заштита на податоците (68) и заканите за слободата на изразување (67).
Анкетата, спроведена од 6 до 30 ноември, покажа дека 89 проценти од граѓаните веруваат дека членките на ЕУ треба да бидат пообединети во соочувањето со овие глобални закани, 73 проценти дека на Унијата ѝ се потребни повеќе ресурси за решавање на глобалните предизвици, а 86 проценти сакаат ЕУ да има посилен глас на меѓународната сцена.
„Геополитичките турбуленции имаат големо влијание врз перцепцијата на Европејците, при што мнозинството (52 проценти) велат дека се песимисти за иднината на светот, 39 проценти се песимисти за иднината на ЕУ и 41 процент за иднината на нивната земја. Перспективата изгледа посветла на индивидуално ниво, при што повеќе од три четвртини од Европејците (76 проценти) велат дека се оптимисти за својата и иднината на своето семејство“, соопшти Европскиот парламент.
Две третини од Европејците би сакале ЕУ да игра поголема улога во нивната заштита од глобални кризи и безбедносни ризици.
За да ја зајакне својата позиција во светот, според мислењето на 40 проценти од испитаниците, ЕУ првенствено треба да се фокусира на одбраната и безбедноста, 32 проценти веруваат дека фокусот треба да биде на конкурентноста, економијата и индустријата, а 29 проценти на енергетската независност.
Претседателката на Европскиот парламент, Роберта Мецола, рече дека геополитичките тензии го обликуваат секојдневното чувство за безбедност на Европејците.
„Граѓаните очекуваат ЕУ да заштитува, да биде подготвена и да дејствува заедно. Токму тоа мора да го обезбеди една посилна и посамостојна Европа. Европа е нашиот најсилен штит“, рече таа.
Според резултатите од есенскиот Евробарометар, на домашен фронт, инфлацијата и трошоците за живот се на врвот на приоритетите со кои треба да се справи Европскиот парламент, за 41 процент од граѓаните, додека економијата и работните места се на прво место за 35 проценти од граѓаните, што е за пет процентни поени повеќе отколку во мај 2025 година.
Иако повеќето испитаници очекуваат нивниот животен стандард да остане стабилен во следните пет години, 28 проценти од нив рекле дека мислат дека ќе се намали, со највисоки проценти во Франција (45 проценти), Белгија и Словачка (40 проценти).
Во однос на основните вредности што најмногу сакаат Европскиот парламент да ги брани во Унијата и низ целиот свет, за мнозинството граѓани на ЕУ, мирот (52 проценти), проследен со демократијата (35), слободата на говорот (23), човековите права (22) и владеењето на правото (21) се на прво место.
Ставовите кон ЕУ и нејзините институции се сè уште позитивни, иако во мал пад во споредба со мајската анкета.
49 проценти од испитаниците имаат поволна слика за ЕУ, или три процентни поени помалку, додека 17 проценти имаат негативна слика.
38 проценти од испитаниците имаат позитивно мислење за Европскиот парламент, исто така три процентни поени помалку, а 20 проценти имаат негативно мислење.
Мнозинството граѓани веруваат дека членството на нивната земја во ЕУ е добра работа – 62 проценти, што е зголемување од два поени од 2024 година.
Младите луѓе на возраст меѓу 15 и 30 години имаат подобра перцепција за ЕУ и ЕП, се пооптимистични за иднината и имаат повисоки очекувања од Унијата.
Во анкетата учествувале повеќе од 26.000 луѓе во сите 27 земји-членки на ЕУ.
Свет
Песков: Арктикот е наш регион, ние сме арктичка држава
Русија е арктичка земја, за разлика од повеќето земји на Европската Унија, и е отворена за соработка на Арктикот, изјави портпаролот на претседателот на Руската Федерација, Дмитриј Песков.
„Ова е наш регион. Ние сме арктичка држава, за разлика од огромното мнозинство земји од Европската Унија. Ние сме отворени за соработка и заедничко дејствување“, изјави Песков пред новинарите.
Ако политиката на Европската Унија е фокусирана на соработка на Арктикот, Русија ќе ја поздрави.
„Ако претставниците на Европската Унија имаат на ум нова политика насочена кон меѓународна соработка, тоа може да се поздрави. Ако, од друга страна, мислат на конфронтација, што во моментов е многу модерно во Брисел, тогаш, секако, тешко дека можеме да го поздравиме тоа и тешко дека ќе има некаков позитивен ефект“, рече Песков.
Според него, Русија има големи интереси на Арктикот и ќе ги брани, користејќи го целиот арсенал на меѓународното право.
Порано, Каја Калас, шефица на европската дипломатија, на конференција во Норвешка изјави дека на Европската Унија ѝ е потребна нова безбедносна политика на Арктикот.

