Свет
Иран и САД разменуваат затвореници
Иран го потврди ослободувањето на американските затвореници во затворот Евин во Техеран, како дел од договорот за размена на затвореници со Соединетите држави, објави иранската официјална новинска агенција Ирна.
„Согласно овој договор, пет ирански затвореници во САД и пет американски затвореници во Иран ќе бидат разменети“, објави агенцијата Ирна, повикувајќи се на информиран извор.
Петмина Американци затворени во Иран се преместени од затвор во домашен притвор, изјавија семејствата и Вашингтон во четвртокот, што е првиот чекор во кревкиот договор што може да одмрзне милијарди долари за Техеран.
Ослободувањето на тие затвореници – од кои еден е затворен речиси осум години – доаѓа по тивките и интензивни преговори меѓу Вашингтон и Техеран, кои се во непријателство со децении.
Не е прецизирано за кои ирански затвореници станува збор, но во август 2022 година Иран извести за притвор на „десетици“ ирански државјани во Соединетите држави, вклучувајќи ги Реза Сархангпур и Камбиз Атар Кашани, обвинети за „кршење на американските санкции“ наметнати на Техеран.
Следниот чекор во договорот, изјави извор близок до преговорите, би можел да биде трансферот на 6 милијарди ирански средства замрзнати во Јужна Кореја на посебна сметка во Катар. Иран би можел да ги искористи за да купи прехранбени производи и лекови.
Ако се оди според планот, затворениците ќе можат да го напуштат Иран во текот на септември, изјави добро информиран извор.
Четворица затвореници – иранско-американските државјани Сиамак Намази, Емад Шарки, Морад Тахбаз и еден чие име не е објавено – го напуштија затворот Евин во Техеран, познат по неговите нехумани услови, во четвртокот. Еден ден претходно, семејствата добија известување од американските власти за напредок во преговорите.
Во четвртокот вечерта, иранската делегација во ОН го потврди нивното ослободување од затвор.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Путин го разреши Сергеј Иванов од Советот за безбедност на Русија
Рускиот претседател Владимир Путин денес го разреши Сергеј Иванов од Советот за безбедност на Русија, беше објавено на официјалниот портал за правни акти.
Путин претходно го разреши Иванов од позицијата специјален претставник на рускиот претседател за заштита на животната средина.
„Составот на Советот за безбедност на Руската Федерација се менува, со исклучувањето на С. Б. Иванов“, се наведува во документот, пренесува РИА Новости.
Свет
Естонскиот министер за надворешни работи: „НАТО ќе ја нападне Русија ако Путин ги нападне Балтичките земји“
НАТО ќе започне напади длабоко во Русија ако Москва се осмели да ги нападне балтичките земји, предупреди естонскиот министер за надворешни работи Маргус Цахна, отфрлајќи ги стравувањата дека Москва би можела брзо да добие територија на исток.
Во интервју за британскиот Телеграф на маргините на Минхенската безбедносна конференција, тој рече дека балтичките земји Естонија, Латвија и Литванија ќе „ги одбијат сите напаѓачи“ и дека ќе следи разорен контранапад на руска територија.
„Ќе донесеме војна во Русија и ќе имаме длабоки напади многу длабоко во Русија. Знаеме точно што да правиме. Затоа сега ги забрзуваме нашите инвестиции и ги развиваме нашите капацитети, затоа инвестираме 5 проценти од БДП во одбрана во нашиот регион“, рече естонскиот министер.
Цахна ги отфрли загриженостите во одбранбените кругови дека рускиот претседател Владимир Путин планира да нападне и делумно да окупира една балтичка земја по завршувањето на војната во Украина.
Сепак, Цахна истакнува дека ваквите сценарија се застарени, бидејќи балтичките држави значително ги зголемија своите инвестиции во одбраната и сега се целосно способни да ѝ се спротивстават на Русија.
„Претходните планови само велеа: „Ако дојде Русија, НАТО на крајот ќе ја добие војната“. Во тој случај, нема да останат Естонци. Значи, не сме заинтересирани за вакви планови. Ова е нашиот план, бидејќи нема друг. Не можеме да дозволиме Русија да влезе во балтичките држави и дури потоа да се бори“, додаде тој.
Симулацијата за Литванија, која ја организираше германскиот весник „Ди Велт“, предизвика голема контроверзност, бидејќи во неа Русија се појави како јасен победник, додека НАТО беше парализиран од неодлучност, потсетува британскиот весник.
За време на симулацијата, САД одбија да го активираат Член 5 од Договорот за колективна одбрана на НАТО, плашејќи се дека тоа би можело да започне Трета светска војна. Германија не успеа да им се спротивстави на руските трупи што ја нападнаа Литванија, и покрај тоа што имаше бригада стационирана во таа земја.
Симулацијата предвиде дека Русија ќе ја оправда својата инвазија со „хуманитарна криза“, слично како што тврдеше дека инвазијата на Украина е започната во име на заштита на малцинствата што зборуваат руски јазик.
За време на симулацијата, руските трупи го окупираа литванскиот град Маријамполе пред да ја преземат контролата врз стратешки важниот превој Сувалки.
Исходот од оваа воена игра го разбесни лидерот на балтичките земји бидејќи беше сугерирано дека тие нема да можат да се спротивстават на инвазијата.
Свет
САД и Унгарија потпишаа договор за нуклеарна соработка
Државниот секретар на САД, Марко Рубио, денес го поддржа унгарскиот премиер Виктор Орбан во Будимпешта пред априлските избори, на кои Орбан се кандидира за петти последователен мандат. Рубио ги нагласи блиските лични врски меѓу унгарскиот лидер и американскиот претседател Доналд Трамп.
Орбан, кој е на власт во Унгарија од 2010 година, се смета за еден од најистакнатите сојузници на Трамп во Европската Унија. Пред изборите на 12 април, кои се сметаат за негов најголем предизвик во последните 16 години, Орбан интензивно работеше на зајакнување на врските со американскиот претседател.
Рубио потпиша договор за цивилна нуклеарна соработка со Орбан и членовите на неговата влада во унгарската престолнина. Договорот ѝ отвора врата на Унгарија да купи американски компактни нуклеарни реактори, познати како мали модуларни реактори или SMR, како и американска технологија за нуклеарно гориво и складирање.
На прес-конференција, Рубио рече дека односите меѓу САД и Унгарија, кои двете страни ги опишаа како „златно доба“ под администрацијата на Трамп, одат подалеку од вообичаената дипломатска соработка.
„Искрено, премиерот и претседателот имаат исклучително близок личен и професионален однос, за кој верувам дека е корисен за двете наши земји“, рече Рубио.
Обраќајќи му се директно на Орбан, Рубио додаде: „Таа лична врска што ја изградивте со претседателот беше клучна за развојот на нашите односи. Претседателот Трамп длабоко се грижи за вашиот успех, бидејќи вашиот успех е наш успех.“
Посетата на Унгарија следеше по посетата на Рубио на Словачка, пред да присуствува на Минхенската безбедносна конференција. Со оглед на тоа што Словачка и Унгарија се предводени од евроскептични популисти кои се противат на испраќањето помош за Украина и отворено го поддржуваат Трамп, двете земји претставуваат пријателска територија за Рубио во неговите напори да склучи енергетски договори.
Орбан често се смета за најсигурен сојузник на рускиот претседател Владимир Путин во ЕУ. Тој одржува добри односи со Кремљ и покрај војната во Украина, додека гради врски со Трамп и неговото движење MAGA – кратенка за слоганот „Да ја направиме Америка повторно голема“.
И покрај напорите на ЕУ да ја намали зависноста од руските извори на енергија, Орбан продолжи да купува руска енергија, а по состанокот со Трамп во Белата куќа во ноември, доби ослободување од американските санкции. Во понеделник, Рубио не сакаше да го прецизира времетраењето на тоа ослободување, имајќи го предвид планот на ЕУ целосно да ја прекине употребата на руски фосилни горива до крајот на 2027 година.
фото/ЕПА

