Свет
Иран развива прототип на центрифуга 50 пати побрза од дозволеното со нуклеарниот договор
Шефот на иранската нуклеарна програма, Али Акбар Салехи, најави дека земјата сега работи со 60 IR-6 напредни центрифуги, што е двојно повеќе од она што претходно беше познато и би можело да значи кршење на условите на заедничкиот сеопфатен план за активности (ЈЦПОА) познат и како ирански нуклеарен договор.
Тој исто така изјави дека Иран сега работи на прототип на центрифуга што би била 50 пати побрза од оние што ги дозволува ЈЦПОА. Како дел од нуклеарниот договор, Иран беше ограничен на користење на само 5.060 центрифуги IR-1 од првата генерација за збогатување ураниум.
Салехи го обелодени ова на државната телевизија на 40-та годишнината од преземањето на американската амбасада во Техеран, додавајќи дека центрифугите IR-6 се способни да произведат збогатен ураниум 10 пати побрзо од центрифугите од првата генерација IR-1 што биле дозволени со договорот што го ограничува Иран да користи само 5.060 од IR-1.
Овој развој на настаните доаѓа откако Техеран почна да се повлекува од своите обврски кон ЈЦПОА – договор што беше потпишан помеѓу Иран и П5 + 1 (САД, Русија, Велика Британија, Кина, Франција и Германија) и чија цел беше Техеран да ја намали својата нуклеарна програма во замена за олеснување на санкциите.
Во мај 2018 година администрацијата на Трамп еднострано се повлече од ЈЦПОА и почна да ги воведува тешките банкарски и енергетски санкции против Техеран. САД исто така се заканија дека ќе вметнат секундарни санкции против која било земја што купува нафта од Иран.
Една година подоцна Техеран ја објави својата одлука делумно да суспендира некои обврски од договорот, а на другите потписнички да им даде 60 дена да го спасат договорот со олеснување на извозот на нафта и трговијата со Иран.
Кога истече тој рок, иранскиот заменик-министер за надворешни работи, Сејед Абас Арагчи, објави дека неговата земја е подготвена да почне со збогатување ураниум над нивото од 3,66 отсто, додавајќи дека Техеран ќе продолжи постепено да ги напушта своите нуклеарни заложби на секои 60 дена.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Премиерот на Гренланд: Изјавите на Трамп за „потребата од Гренланд“ се неприфатливи
Премиерот на Гренланд, Јенс Фредерик Нилсен, денес изјави дека неодамнешните изјави на американскиот претседател Доналд Трамп за американската потреба од Гренланд се „целосно неприфатливи“ и претставуваат „непочитување“, со порака дека „е доста“.
„Сегашната и повторувана реторика на САД е целосно неприфатлива. Кога американскиот претседател зборува за „потребата од Гренланд“ и нè поврзува со Венецуела и воена интервенција, тоа не е само погрешно, туку е и непочитување“, рече Нилсен на социјалните мрежи.
Тој на својот Фејсбук профил изјави дека повеќе не сака притисок или недоразбирања, како и „фантазии за приклучување“.
„Отворени сме за дијалог. Отворени сме за дискусии. Но, ова мора да се направи преку соодветни канали и со почитување на меѓународното право“, рече Нилсен, пренесува BFM.
Тој истакна дека Гренланд е дел од НАТО и е свесен за својата стратешка позиција, но дека „заканите, притисоците и разговорите за анексија немаат место меѓу пријателите“.
„Нашата земја не е предмет во реториката на големите сили. Ние сме народ, држава, демократија, која мора да се почитува, особено од блиските и лојални пријатели“, додаде премиерот, според „Анадолија“.
Претседателот на САД претходно постојано нагласуваше дека Гренланд треба да биде дел од САД поради нејзината национална безбедност и стратешка локација на Арктикот, додека данската премиерка Мете Фредериксен го повика Вашингтон да „престане да се заканува“ на „историски близок сојузник“ и нација која јасно кажа дека не е на продажба.
Фредериксен нагласи дека Соединетите Американски Држави немаат право да анектираат ниту еден од трите дела на Кралството – Данска, Гренланд и Фарските Острови.
Свет
Ердоган: Турција е единствената што може директно да разговара и со Путин и со Зеленски
Турција е единствената што може директно да разговара со рускиот претседател Владимир Путин и украинскиот лидер Володимир Зеленски, изјави денес турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган, додавајќи дека земјата останува можен домаќин на идните мировни преговори и дека може да обезбеди поддршка во следењето на каков било прекин на огнот меѓу страните во конфликтот.
Ердоган изјави за Блумберг дека балансирањето на односите со Русија и сојузниците во НАТО останува предизвик за Турција, особено од почетокот на војната во Украина во 2022 година. Тој нагласи дека Турција дејствува „избалансирано и претпазливо“ во енергетиката со цел да ги заштити националните интереси и безбедност, имајќи предвид дека земјата покрива значителен дел од своите потреби за нафта со увоз. Тој додаде дека предложената меѓународна стабилизациска мисија во Газа тешко може да добие легитимитет без учество на Турција.
„Нашата историска врска со палестинската страна, каналите на безбедност и дипломатија што ги развивме со Израел и нашето влијание како членки на НАТО нè прават клучен актер за ваков вид мисија. Нашата политичка волја е јасна, ние сме подготвени да ја преземеме одговорноста за траен мир во Газа“, рече Ердоган, според Танјуг.
Тој исто така, апелираше за враќање на Турција во американската програма за борбени авиони Ф-35, што, според него, би ги зајакнало врските со САД и НАТО за безбедност.
Ердоган изјави дека лично разговарал за ова со американскиот претседател Доналд Трамп и оценил дека исклучувањето на Турција од програмата поради купувањето на руски системи С-400 е „неправедно“.
Друг предизвик во односите меѓу САД и Турција, вели турскиот лидер, е прашањето за државната банка на Турција, обвинета за наводно кршење на санкциите воведени врз Иран.
Ердоган рече дека Турција ги смета обвинувањата за неосновани и преговара за заштита на банката од „неправедни казни“.
На крајот, Ердоган нагласи дека Турција дејствува во согласност со сопствените национални интереси, енергетската безбедност и меѓународните правила, а сите дипломатски и воени иницијативи се насочени кон зачувување на стабилноста во регионот, зајакнување на врските со НАТО и САД и балансирање на односите со Москва.
Регион
Снегот во Сараево сруши дрво врз жена: од повредите почина
Трагедија се случи утрово во населбата Грбавица во Сараево кога дрво падна врз жена. Жената им подлегна на тешките повреди и покрај напорите на лекарите, објавува „Avaz.ba“.
Несреќата се случила во утринските часови кога бор, висок повеќе од 10 метри, паднал врз жената. Таа веднаш била однесена во болница со повреди на главата опасни по живот.
Лекарите не можеле да ѝ го спасат животот и таа починала кратко потоа.
Снегот што паднал во текот на ноќта создал големи проблеми низ цела Босна и Херцеговина, пренесуваат медиумите во регионот.

