Свет
Иран развива прототип на центрифуга 50 пати побрза од дозволеното со нуклеарниот договор
Шефот на иранската нуклеарна програма, Али Акбар Салехи, најави дека земјата сега работи со 60 IR-6 напредни центрифуги, што е двојно повеќе од она што претходно беше познато и би можело да значи кршење на условите на заедничкиот сеопфатен план за активности (ЈЦПОА) познат и како ирански нуклеарен договор.
Тој исто така изјави дека Иран сега работи на прототип на центрифуга што би била 50 пати побрза од оние што ги дозволува ЈЦПОА. Како дел од нуклеарниот договор, Иран беше ограничен на користење на само 5.060 центрифуги IR-1 од првата генерација за збогатување ураниум.
Салехи го обелодени ова на државната телевизија на 40-та годишнината од преземањето на американската амбасада во Техеран, додавајќи дека центрифугите IR-6 се способни да произведат збогатен ураниум 10 пати побрзо од центрифугите од првата генерација IR-1 што биле дозволени со договорот што го ограничува Иран да користи само 5.060 од IR-1.
Овој развој на настаните доаѓа откако Техеран почна да се повлекува од своите обврски кон ЈЦПОА – договор што беше потпишан помеѓу Иран и П5 + 1 (САД, Русија, Велика Британија, Кина, Франција и Германија) и чија цел беше Техеран да ја намали својата нуклеарна програма во замена за олеснување на санкциите.
Во мај 2018 година администрацијата на Трамп еднострано се повлече од ЈЦПОА и почна да ги воведува тешките банкарски и енергетски санкции против Техеран. САД исто така се заканија дека ќе вметнат секундарни санкции против која било земја што купува нафта од Иран.
Една година подоцна Техеран ја објави својата одлука делумно да суспендира некои обврски од договорот, а на другите потписнички да им даде 60 дена да го спасат договорот со олеснување на извозот на нафта и трговијата со Иран.
Кога истече тој рок, иранскиот заменик-министер за надворешни работи, Сејед Абас Арагчи, објави дека неговата земја е подготвена да почне со збогатување ураниум над нивото од 3,66 отсто, додавајќи дека Техеран ќе продолжи постепено да ги напушта своите нуклеарни заложби на секои 60 дена.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Полска ги крена превентивно воените авиони поради рускиот напад врз Украина
Полската армија ги крена борбени авиони, а властите во Полска привремено ги затворија аеродромите во Жешов и Лублин поради масовниот напад на Русија врз Украина, објавија денес полските власти.
Оперативната команда на вооружените сили нагласи дека овие акции се од превентивен карактер и имаат за цел обезбедување на воздушниот простор, објавува полската ТВН24.
Поради воената операција, аеродромите во Жешово и Лублин беа привремено затворени, објави денес Полската агенција за воздушен сообраќај (ПАНСА).
Како што објавија украинските медиуми, руските војници утрово масовно ја напаѓаат Украина со ударни беспилотни летала, а во голем број региони е прогласена воздушна тревога, објавува Танјуг.
Свет
Холандски министер: Не треба да го кажувам ова, но американските Ф-35 можат да се хакираат
Холандскиот министер за одбрана, Гијс Туинман, ја изненади јавноста тврдејќи дека софтверската независност за борбениот авион Ф-35 е можна, сугерирајќи дека авионот буквално би можел да биде „хакиран“ како Ајфон, објавија холандските медиуми, повикувајќи се на неговите изјави во подкаст.
На прашањето дали Европа би можела да го модифицира Ф-35 без одобрение од САД, Туинман одговори: „Тоа не е поентата… Ќе видиме дали Американците ќе го покажат своето вистинско лице“, рече Туинман.
„Ќе кажам нешто што никогаш не треба да го кажам, но сепак ќе го направам. Исто како Ајфон, Ф-35 може да биде хакиран. Нема да кажам ништо повеќе за тоа“, додаде министерот.
BIG: Dutch Defence Minister Gijs Tuinman hints that software independence is possible for F-35 jets.
He literally said you can “jailbreak” an F-35.
When asked if Europe can modify it without US approval:
“That’s not the point… we’ll see whether the Americans will show… pic.twitter.com/f11cGvtYsO
— Clash Report (@clashreport) February 15, 2026
Во истото интервју, Туинман нагласи дека Ф-35 е навистина заеднички производ на неколку земји. „Ф-35 е навистина заеднички производ. Британците произведуваат мотори на Ролс-Ројс, а на Американците едноставно им се потребни“, рече тој.
Министерот не појасни дополнително што точно подразбира под можноста за „хакирање“ на авиони, но неговите изјави доаѓаат во време на заладување на трансатлантските односи и притисок од Вашингтон врз европските земји да преземат поголем дел од товарот на одбраната и безбедноста на континентот.
Досега, Израел е единствената земја за која се знае дека успешно преговарала за правото да инсталира сопствен развиен софтвер во своите авиони Ф-35, кои сè уште се сметаат за најнапредни на пазарот.
Свет
Чешкиот претседател: Наивно е да се очекува брз мир во Украина
Чешкиот претседател Петр Павел изјави дека би било наивно да се очекува брз мировен договор меѓу Украина, Европа, Соединетите Американски Држави и Русија, нагласувајќи дека патот до договор ќе биде сложен и неизвесен.
Во интервју за чешкиот портал Odkryto.cz, Павел оцени дека приближувањето на позициите на Киев, европските престолнини и Вашингтон е значајно поместување во споредба со претходниот период, обележан со бројни контрадикторни изјави и различни пристапи кон решавање на кризата. Сепак, како што истакна, клучното прашање не е усогласување на позициите на Украина и нејзините сојузници, туку постигнување договор за условите на мировниот договор со Москва како завојувана страна.
Според него, Русија досега покажала мала подготвеност за преговори и компромиси, инсистирајќи на, како што изјави, „максималистички барања“. Поради оваа причина, тој повика на зголемен политички, финансиски и економски притисок врз Москва, заедно со континуирана воена поддршка за Киев.
Во меѓувреме, беше најавена третата рунда трилатерални разговори меѓу претставници на Украина, Русија и САД, која ќе се одржи на 17 и 18 февруари во Женева.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски изјави дека фокусот на разговорите ќе биде на територијалното прашање, кое во моментов се покажува како најчувствителна точка во обидите за наоѓање политичко решение. Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, го потврди истото, посочувајќи дека статусот на спорните територии ќе биде централна тема на претстојните консултации.
Оценувајќи ја моменталната динамика, Павел рече дека, и покрај одредено приближување на позициите на западните сојузници, вистинскиот предизвик допрва доаѓа – доколку не се постигне договор со Москва за основните принципи на идниот договор, сите дипломатски напори досега би можеле да останат без конкретен резултат.
Фото: ЕПА

