Свет
Иран развива прототип на центрифуга 50 пати побрза од дозволеното со нуклеарниот договор
Шефот на иранската нуклеарна програма, Али Акбар Салехи, најави дека земјата сега работи со 60 IR-6 напредни центрифуги, што е двојно повеќе од она што претходно беше познато и би можело да значи кршење на условите на заедничкиот сеопфатен план за активности (ЈЦПОА) познат и како ирански нуклеарен договор.
Тој исто така изјави дека Иран сега работи на прототип на центрифуга што би била 50 пати побрза од оние што ги дозволува ЈЦПОА. Како дел од нуклеарниот договор, Иран беше ограничен на користење на само 5.060 центрифуги IR-1 од првата генерација за збогатување ураниум.
Салехи го обелодени ова на државната телевизија на 40-та годишнината од преземањето на американската амбасада во Техеран, додавајќи дека центрифугите IR-6 се способни да произведат збогатен ураниум 10 пати побрзо од центрифугите од првата генерација IR-1 што биле дозволени со договорот што го ограничува Иран да користи само 5.060 од IR-1.
Овој развој на настаните доаѓа откако Техеран почна да се повлекува од своите обврски кон ЈЦПОА – договор што беше потпишан помеѓу Иран и П5 + 1 (САД, Русија, Велика Британија, Кина, Франција и Германија) и чија цел беше Техеран да ја намали својата нуклеарна програма во замена за олеснување на санкциите.
Во мај 2018 година администрацијата на Трамп еднострано се повлече од ЈЦПОА и почна да ги воведува тешките банкарски и енергетски санкции против Техеран. САД исто така се заканија дека ќе вметнат секундарни санкции против која било земја што купува нафта од Иран.
Една година подоцна Техеран ја објави својата одлука делумно да суспендира некои обврски од договорот, а на другите потписнички да им даде 60 дена да го спасат договорот со олеснување на извозот на нафта и трговијата со Иран.
Кога истече тој рок, иранскиот заменик-министер за надворешни работи, Сејед Абас Арагчи, објави дека неговата земја е подготвена да почне со збогатување ураниум над нивото од 3,66 отсто, додавајќи дека Техеран ќе продолжи постепено да ги напушта своите нуклеарни заложби на секои 60 дена.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Објавено колку ќе чини повоената реконструкција на Украина
Повоената реконструкција на Украина ќе чини околу 588 милијарди американски долари (повеќе од 500 милијарди евра) во текот на следната деценија, а последиците од војната ќе се чувствуваат со генерации, според заедничкиот извештај на Киев, Светската банка, Европската унија и Обединетите нации.
„Цената на реконструкцијата продолжува да расте и сега се проценува на 587,7 милијарди долари во период од десет години, што е еквивалентно на три пати повеќе од БДП на Украина во 2025 година“, се вели во извештајот.
Документот, кој годишно ја проценува штетата предизвикана на Украина од почетокот на руската инвазија во 2022 година, го подготвуваат заеднички Светската банка, украинската влада, Европската комисија и ОН.
Најпогодените сектори се домувањето, транспортот и енергетиката, се вели во извештајот, кој ги опфаќа 46-те месеци помеѓу почетокот на руската инвазија во февруари 2022 година и декември 2025 година. Штетите и потребите се концентрирани во региони близу до фронтовските линии и во големите украински урбани области, се вели во извештајот.
На долг рок, најголемите потреби ќе бидат концентрирани во транспортниот сектор (82 милијарди евра), енергетскиот сектор (77 милијарди евра), станбениот сектор (77 милијарди евра), трговијата и индустријата (54 милијарди евра) и земјоделството (47 милијарди евра). Регионите Донецк (источен) и Харков (североисток), каде што борбите се најинтензивни, ќе бараат значителни напори за реконструкција.
За главниот град Киев, кој има население од три милиони, реконструкцијата се проценува на повеќе од 15 милијарди долари, бидејќи градот често е цел на руски напади со беспилотни летала и ракети.
„Човечките, социоекономските и еколошките последици од руската инвазија ќе се чувствуваат со генерации“, се вели во извештајот.
Западните сојузници на Украина одблокираа повеќе од 400 милијарди долари финансиска, воена и хуманитарна помош од почетокот на руската инвазија, според германскиот институт Кил. Украина моментално троши поголем дел од тие пари за воените напори и одржување на економијата на површина.
Европската унија одобри заем од 90 милијарди евра за Украина во декември за 2026-2027 година, поголемиот дел за одбрана, но Унгарија, чиј лидер Виктор Орбан е близок до Кремљ, се закани дека ќе го блокира.
фото/Depositphotos
Свет
Киев: Нова рунда мировни преговори би можела да се одржи до крајот на неделата
Нова рунда разговори за завршување на војната во Украина би можела да се одржи до крајот на оваа недела, изјави денес за украинските медиуми Андриј Јермак, началникот на кабинетот на украинскиот претседател.
Украина, Русија и САД одржаа неколку рунди разговори во Абу Даби и Женева, додека Вашингтон се стреми да ја заврши војната што започна со руската инвазија на 24 февруари 2022 година.
„Мислам дека до крајот на неделата, оваа недела“, им рече Андриј Јермак на новинарите кога беше прашан кога ќе се одржи новата рунда разговори.
„Не е тајна дека преговорите не се лесни, но дефинитивно има некои случувања и се приближуваме кон моментот кога сите страни ќе мора да донесат конечни одлуки, дали да ја продолжат оваа војна или да се движат кон мир“, рече Јермак, според соопштението од Кабинетот на претседателот.
Јермак, исто така, рече дека следната размена на затвореници меѓу Русија и Украина би можела да се случи оваа недела и дека би можела да биде поголема од претходната, кога земјите разменија по 157 воени затвореници. Сепак, тој не даде точен број.
Кога новинарите го прашаа за однесувањето на Русија во преговорите, Јермак рече дека тоа било „воздржано, учтиво и професионално“.
„Тие се однесуваат сосема дипломатски коректно, исто така на сите им е јасно дека имаме различни позиции“, рече Јермак.
Тој кажа дека Украина прави сè за да организира состанок меѓу претседателите на Украина и Русија, Володимир Зеленски и Владимир Путин, но дека тоа е малку веројатно во овој момент.
Свет
Макрон ја повика ЕУ да продолжи со усвојување нови санкции против Русија
Францускиот претседател Емануел Макрон денес ја повика Европската Унија да продолжи со усвојување нови санкции против Русија, кои Унгарија ги блокираше, објави парискиот весник „Монд“ на својата веб-страница.
„Ќе продолжиме да го зголемуваме притисокот врз Русија. Мора да продолжиме со усвојување на 20-тиот пакет санкции на ЕУ“, рече Макрон во Париз на заедничка прес-конференција со неговиот фински колега Александар Стaб.
Финскиот претседател рече дека руската офанзива е стратешки, воен и економски неуспех на рускиот претседател Владимир Путин.
„Лидерот на Кремљ не сакаше НАТО да се прошири, а Финска и Шведска се приклучија на тој сојуз“, рече Стаб, додавајќи дека тоа е и воен неуспех за Путин бидејќи губи многу војници.
Шефот на француската дипломатија, Жан-Ноел Баро, денес, по пристигнувањето на состанокот во Брисел, изјави дека е убеден дека 20-тиот пакет санкции ќе биде усвоен.
„Прашањето не е дали ќе биде усвоен. Ќе биде, тоа е сигурно. Но, кога ќе биде усвоен, секој мора да ги почитува своите обврски“, изјави Баро пред новинарите пред почетокот на состанокот на министрите за надворешни работи на ЕУ.

