Свет
Иран развива прототип на центрифуга 50 пати побрза од дозволеното со нуклеарниот договор
Шефот на иранската нуклеарна програма, Али Акбар Салехи, најави дека земјата сега работи со 60 IR-6 напредни центрифуги, што е двојно повеќе од она што претходно беше познато и би можело да значи кршење на условите на заедничкиот сеопфатен план за активности (ЈЦПОА) познат и како ирански нуклеарен договор.
Тој исто така изјави дека Иран сега работи на прототип на центрифуга што би била 50 пати побрза од оние што ги дозволува ЈЦПОА. Како дел од нуклеарниот договор, Иран беше ограничен на користење на само 5.060 центрифуги IR-1 од првата генерација за збогатување ураниум.
Салехи го обелодени ова на државната телевизија на 40-та годишнината од преземањето на американската амбасада во Техеран, додавајќи дека центрифугите IR-6 се способни да произведат збогатен ураниум 10 пати побрзо од центрифугите од првата генерација IR-1 што биле дозволени со договорот што го ограничува Иран да користи само 5.060 од IR-1.
Овој развој на настаните доаѓа откако Техеран почна да се повлекува од своите обврски кон ЈЦПОА – договор што беше потпишан помеѓу Иран и П5 + 1 (САД, Русија, Велика Британија, Кина, Франција и Германија) и чија цел беше Техеран да ја намали својата нуклеарна програма во замена за олеснување на санкциите.
Во мај 2018 година администрацијата на Трамп еднострано се повлече од ЈЦПОА и почна да ги воведува тешките банкарски и енергетски санкции против Техеран. САД исто така се заканија дека ќе вметнат секундарни санкции против која било земја што купува нафта од Иран.
Една година подоцна Техеран ја објави својата одлука делумно да суспендира некои обврски од договорот, а на другите потписнички да им даде 60 дена да го спасат договорот со олеснување на извозот на нафта и трговијата со Иран.
Кога истече тој рок, иранскиот заменик-министер за надворешни работи, Сејед Абас Арагчи, објави дека неговата земја е подготвена да почне со збогатување ураниум над нивото од 3,66 отсто, додавајќи дека Техеран ќе продолжи постепено да ги напушта своите нуклеарни заложби на секои 60 дена.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Мерц повторно патува во Вашингтон
Германскиот канцелар Фридрих Мерц ќе отпатува во Вашингтон на почетокот на март на својата трета посета, во рамките на напорите за ублажување на трансатлантските тензии меѓу европските земји и американскиот претседател Доналд Трамп, објави во петокот германскиот весник „Ди Велт“, повикувајќи се на Ројтерс.
Канцеларијата на Мерц не одговори веднаш на барањето за коментар.
Веста доаѓа околу една недела пред Минхенската безбедносна конференција, годишен собир на високо ниво на експерти за безбедносна политика. На претходната конференција, американскиот потпретседател Џ. Д. Венс остро ги критикуваше европските партнери на САД во НАТО.
Не се очекува Венс да присуствува оваа година, но се очекува да присуствуваат државниот секретар на САД, Марко Рубио, и конгресна делегација.
Свет
(Видео) Експлозија во нелегален рудник во Индија: загинаа најмалку 18 рудари
Најмалку 18 рудари загинаа, а еден е сериозно повреден во експлозија во нелегален рудник за јаглен во североисточната индиска држава Мегалаја. Полицијата соопшти дека спасувачките операции се во тек и дека се стравува дека уште рудари можеби се заробени под земја, објави Би-Би-Си.
#BREAKING At least 18 people were killed in a massive explosion at a coal mine in Jaintia Hills district of Meghalaya state of India, according to local officials #India #meghalaya #blast pic.twitter.com/fLyXDIcBHo
— The South Asia Times (@thesouthasiatim) February 5, 2026
Експлозијата се случила околу 11 часот по локално време во четврток во областа Ист Џаинтија Хилс, во пошумена област на 72 км од главниот град на државата Шилонг. Се верува дека експлозијата во рудникот е предизвикана од динамит.
Шефот на државната полиција, Викаш Кумар, им изјави на новинарите дека несреќата е предизвикана од рударство „со дупки од стаорци“. Опасната практика вклучува употреба на динамит за минирање на тесни тунели низ кои рударите потоа лазат за да извлечат јаглен. Активистите предупредуваат дека методот на рударство продолжил и покрај целосната забрана.
Досега се пронајдени 18 тела, а едно лице со тешки изгореници е однесено во болница во Шилонг, потврди Кумар. Тој додаде дека сè уште не е познато точно колку рудари можеби се заробени под земја.
Свет
Мексико сака да испраќа нафта во Куба, но и да избегне царини
Мексиканските власти бараат начин да испратат гориво во Куба, задоволувајќи ги основните потреби како што се електричната енергија и транспортот, без да предизвикаат одмазда од Вашингтон, кој се закани со царини за земјите што го снабдуваат карипскиот остров со нафта, според четири извори запознаени со ова прашање.
Изворите велат дека високи мексикански претставници разговараат со своите американски колеги за да добијат појасна слика за обемот на заканата со царини што претседателот Доналд Трамп ја наведе во извршна наредба.
На 30 јануари, Трамп потпиша Извршна наредба со која прогласува национална вонредна состојба и воспоставува процес за воведување тарифи на стоки од земји што продаваат или на друг начин испорачуваат нафта на Куба, заштитувајќи ја националната безбедност и надворешната политика на Соединетите Американски Држави од злонамерните дејствија и политики на кубанскиот режим.
Белата куќа го упати Ројтерс на претходните коментари на американскиот претседател, кој им рече на новинарите во понеделник дека Мексико ќе престане да испраќа нафта на Куба, без да објасни зошто го мисли тоа.
Стејт департментот на САД и Канцеларијата на мексиканскиот претседател не одговорија веднаш на барањата за коментар. Министерството за надворешни работи на Мексико соопшти дека нема информации за ова прашање. Куба увезува гориво за две третини од своите енергетски потреби и се бори со зголемени прекини на електричната енергија и долги редици на бензинските пумпи.
Испораките на венецуелска нафта на островот беа прекинати по американската блокада на венецуелските танкери во декември и апсењето на претседателот Николас Мадуро на почетокот на јануари, оставајќи го Мексико како најголем снабдувач на Куба.
Сепак, кон средината на јануари, мексиканската влада ги запре испораките на сурова и рафинирана нафта поради притисок од администрацијата на Трамп. „Разговорите се водат речиси секој втор ден“, рече еден од изворите, кој побара анонимност.
„Мексико не сака царини, но е исто така решено да му помогне на кубанскиот народ“, додаде изворот. Мексико, а особено владејачката партија Морена, долго време одржува идеолошки и историски врски со Куба, а претседателката Клаудија Шајнбаум е под притисок од нејзината коалиција да не ја напушта Хавана.

