Свет
Како децата преживеаjа 40 дена во густата џунгла – биле од домородна заедница, го користеле знаењето на нивните предци
Неухранети и изедени од инсекти, ги пронашла војската четирите деца кои 40 дена живеле сами во џунгла по авионска несреќа во Колумбија.
Преживеале силни бури во еден од „најнегостопримливите“ делови на земјата, каде живеат опасни животни, но и вооружени групи, пишува „Гардијан“.
По падот на авионот, во леталото биле пронајдени тројца мртви возрасни лица, меѓу кои и мајката (33). Но, од децата немаше ни трага, ни глас.
„Како изгледал нивниот опстанок, ни покажаа со нивниот пример, ова ќе остане во историјата“, рече колумбискиот претседател Густаво Петро, нарекувајќи ја случката „радост за целата земја!“

Ниту едно од децата не било во тешка состојба
Четирите браќа и сестри, на возраст од 13, девет, четири години и едно 11-месечно бебе, биле од заедницата Хуито. Иако неухранети, ниту едно од децата не било во тешка состојба, дури ни најмладото, пишува Гардијан.
Се верува дека преживеале јадејќи од комплетите за преживување фрлени во џунглата од страна на тимот за пребарување, но знаењето и мудроста што го добиле од нивната баба, исто така, можеби било од витално значење, рече Џон Морено, домороден водач од блискиот Ваупес.
„Ова е недопрена шума, густа и опасна… а знаењето што го стекнале во заедницата, знаењето на нивните предци, го искористиле за да преживеат“, изјави тој за локалниот медиум Камбио.
Децата се транспортирани во градот Сан Хозе де Гуавиаре на медицински прегледи и психолошки проценки.
Четирите деца биле во авионот „Цесна 206“, кој летал од градот Сан Хозе де Гуавиаре до Аракуара, провинцијата Амазонас, утрото на 1 мај, кога неговиот пилот издал тревога за помош поради дефект на моторот.
Две недели подоцна, леталото беше пронајдено, 175 километри јужно од Сан Хозе де Гуавиаре. На местото на настанот беа откриени три возрасни тела, меѓу кои и на 33-годишната мајка на децата, но немаше траги од децата.

Екипите ги најдоа стапалките, а потоа имаше надеж
Како што пишува Гардијан, во деновите што следеле се појавила трошка надеж. На околу 500 метри од местото на несреќата, тимовите за пребарување пронајдоа отпечатоци од стапала, џвакано овошје и користени пелени. Напорот за спасување, наречен Операција Надеж, беше брзо зголемен, на крајот вклучи 150 војници и 200 доброволци од локалните домородни заедници, како и тим од 10 белгиски овчари, на површина од над 323 квадратни километри.
Тимот за пребарување изврши повеќе воздушни проверки, прикачувајќи звучник со долг дострел на хеликоптерот на кој пуштија порака од бабата на децата, на јазикот Хуито, во која им кажа дека потрагата е во тек и да останат таму каде што се.
Децата, сепак, биле во движење. Првичните надежи дека децата ќе бидат пронајдени живи брзо се намалија. Тимот за пребарување наиде на напуштени кампови на бунтовнички групи, а дел од тимот за пребарување се повлече поради огнот со друга група во регионот. Бројот на летови беше намален и комбинираната командна станица во Сан Хозе де Гувијаре беше распуштена.
Тие веруваа дека се живи
Сепак, два дена пред да бидат пронајдени, бригадниот генерал рече дека сè уште верува оти децата се живи и дека тешкотијата да се најдат се должи на нивното движење низ шумата.
„Ова не е игла во стог сено, тоа е мала болва во тепихот, затоа што се движат – изјави за локалниот печат, „но ако, не дај Боже, беа мртви, веќе ќе ги најдевме“.
Во петокот околу 17 часот, се слушна: „Чудо! Чудо! Чудо! Чудо!“ Група од 10 војници и осум домородни доброволци открија нови траги и ги следеа до местото каде што беа децата на чистината.
Во петокот, војската твитна фотографии на кои се гледа група војници и доброволци кои позираат со деца завиткани во термални ќебиња. Еден од војниците држел шише до усните на најмалото дете.
„Тоа е можно само со заеднички сили“, напиша на Твитер колумбиската воена команда.
Гласините за тоа каде се наоѓаат децата првпат се појавија на 18 мај, кога Петро на Твитер објави дека децата се пронајдени. Потоа ја избришал пораката, тврдејќи дека бил погрешно информиран од владина агенција.
Во петокот, откако потврди дека децата биле спасени, претседателот рече дека некое време верувал дека децата биле спасени од едно од номадските племиња кои сè уште талкаат по оддалечените делови на џунглата каде падна авионот и имаат мал контакт со властите.
Но Петро додаде дека децата прво ги пронашло едно од кучињата спасувачи кои војниците ги однеле во џунглата. Тој рече дека се надева оти ќе се сретне со децата во денес.
„Џунглата ги спаси“, додаде.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Научниците развија уред за брза проценка на ризикот од рак и стареење
Научници од Санкт Петербург развија уред за брзо откривање на клеточни оштетувања што го забрзуваат стареењето и предизвикуваат рак и други болести.
Уредот е 1,5 до 2 пати попрецизен од претходно достапните аналитички алатки и поставува основа за развој на брзи тестови од следната генерација, според податоците од Руската научна фондација (RSF).
Пушењето, консумирањето алкохол, загадувањето на воздухот, хроничните болести и голем број други фактори доведуваат до акумулација на реактивни кислородни видови во човечкото тело.
Според Руската научна фондација, овие честички, кога ги има премногу, ги оштетуваат протеините и ДНК-та, предизвикувајќи оксидативен стрес – состојба што го забрзува стареењето и го зголемува ризикот од рак, како и болести на мозокот, срцето и крвните садови, објавува РИА Новости.
За дијагностицирање на оксидативен стрес, истражувачкиот тим од Санкт Петербург користел хемилуминисценција – емисија на светлина за време на хемиска реакција.
Индикаторот што се користел бил луминол, супстанца што свети кога е во контакт со реактивни кислородни видови. Научниците развија микрофлуиден чип – уред во кој луминол и раствор што содржи слободни радикали минуваат низ микроканали со посебна текстура што ги фрагментира и брзо ги меша течностите.
Ова овозможува брзо и прецизно одредување на нивото на реактивни кислородни видови во телото.
Според авторот, развиената алатка овозможила мерење на нивото на активен кислород во експерименталната смеса со еден и пол до два пати поголема точност од методот што користи рачно мешање на реагенси, пренесува Танјуг.
Примените на анализата не се ограничени само на медицината. Научниците известуваат дека методот може да се користи, на пример, во форензиката за откривање на скриени траги од крв.
„Нашиот предложен уред го отвора патот за создавање на нова генерација аналитички алатки за различни биомедицински апликации, како што се брзи крвни тестови и евалуација на ефикасноста на третманот на ракот. Во иднина, планираме да ги подобриме режимите на контрола на протокот во микроканали, што ќе овозможи подетална анализа на динамиката на тековните процеси“, рече учесникот во проектот и истражувачки инженер во Меѓународниот научно-образовен центар за физика на наноструктури на Универзитетот ITMO, Глеб Симоненко.
Студијата ја спроведоа научници од Универзитетот ITMO, Академскиот универзитет Алферов во Санкт Петербург на Руската академија на науките и Институтот за аналитичка инструментација на Руската академија на науките.
Свет
Сопругот носел мажи во нивниот дом за да ја злоупотребуваат додека била без свест: Жижел Пелико објави мемоари за случајот со масовното силување
Жизел Пелико (73), Французинка која преживеала бројни силувања додека била без свест, објави мемоари во кои ги опишува траумите што ги претрпела и причините зошто решила да јавно да проговори.
Книгата „Химна на животот“, објавена во вторник, го следи случајот од 2024 година што ја направи Пелико глобален симбол на борбата против сексуалното насилство и ја поттикна Франција да ги реформира законите за силување, објави Ројтерс.
Објаснувајќи зошто се откажала од правото на анонимност, Пелико изјавила дека сака јавноста да ги види лицата на обвинетите и да се прашува како силувачите можат да бидат препознаени меѓу соседите и колегите.
Во своите мемоари, таа го опишала моментот кога полицијата ѝ покажала фотографии од неа во несвест во кревет со непознати мажи и рекла дека 53 мажи дошле во нејзиниот дом за да ја силуваат.
Покрај нејзиниот поранешен сопруг Доминик Пелико, уште 50 мажи беа осудени за силување.
Пелико пишува дека планира да го посети својот поранешен сопруг во затвор за да добие одговори на прашањата за злоупотребата и обемот на злосторството.
Како што рече, сила добила од илјадници писма за поддршка од жени од целиот свет и присуството на граѓани пред судницата додека траело судењето.
Во книгата, таа опишува и како повторно ја пронашла љубовта со маж што го запознала преку пријател, наведувајќи дека „вербата во луѓето станала нејзина сила и одмазда“.
Свет
Шефовите на AI компании и политичарите во Индија разговараат за регулирање на вештачката интелигенција
Вчера во Њу Делхи се отвори Светскиот самит за вештачка интелигенција (AI) за да се дискутира влијанието на претстојната револуција, од вработувањето до заштитата на децата, но учесниците се сомневаат дека ќе бидат преземени какви било конкретни мерки.
Се очекува околу дваесетина шефови на држави и влади да му се придружат на индискиот премиер Нарендра Моди на овој, четврти по ред собир посветен на технологијата што веќе ги трансформира општествата.

A handout photo made available by the Press Information Bureau (PIB) showing Indian Prime Minister Narendra Modi (2-R) after he inaugurates India AI impact Expo 2026 in New Delhi, India, 16 February 2025. India is hosting AI Impact summit 2026 from 16 February to 20 February 2026 in New Delhi. EPA/PRESS INFORMATON BUREAU HANDOUT HANDOUT EDITORIAL USE ONLY/NO SALES
До петок во индиската престолнина се очекуваат и повеќето лидери во индустријата за AI, од Сем Алтман, раководител на OpenAI, до извршниот директор на Google, Сундар Пичаи и Јенсен Хуанг, извршен директор на Nvidia, американскиот гигант за микропроцесори.
„Овој самит треба да го збогати глобалното размислување за различни аспекти на вештачката интелигенција, како што се иновациите, соработката и нејзината одговорна употреба“, рече Нарендра Моди на X.
India AI Impact Expo 2026 was a powerful convergence of ideas, innovation and intent.
It showcased the extraordinary potential of Indian talent in shaping the future of Artificial Intelligence for global good.
Above all, it reaffirmed our commitment to harnessing AI… pic.twitter.com/jfVWCP4BHh
— Narendra Modi (@narendramodi) February 17, 2026
Тоа е исто така „доказ дека нашата земја брзо напредува во областа на науката и технологијата“ и „ги потврдува способностите на младите на нашата нација“, додаде тој.
Првите работилници и дискусии што се одржаа вчера го разгледаа потенцијалот на вештачката интелигенција за подобрување на безбедноста на патиштата во Индија и придонесот на жените од Јужна Азија во технолошкиот сектор.

