Свет
Кога ќе го знаеме победникот на изборите во САД
Дојде денот на изборите во Америка. Демократската кандидатка Камала Харис и републиканскиот кандидат Доналд Трамп се во трка за претседател на Соединетите Американски Држави.
Повеќе од 78 милиони луѓе гласаа пред денот на изборите. Трката за претседател е многу тесна.
Како, всушност, функционираат американските избори и кои се одговорите на клучните прашања.
Како се одредува победникот?
Секоја држава му делегира на избирачкиот колеџ онолку избирачи колку што му припаѓаат во однос на нејзиното население. Има вкупно 538 електори, што е бројка што одговара на бројот на конгресмени и сенатори во американскиот парламент.
Тоа значи дека има вкупно 538 електори: 435 претставници и 100 сенатори плус три за округот Колумбија. Кандидатот што ќе освои најмалку 270 електори станува претседател.
Калифорнија е најнаселената американска сојузна држава и има најмногу електори (54), а потоа следуваат Тексас (40), Флорида (30) и Њујорк (28). На другиот крај од спектарот се ретко населените држави, како Алјаска, Вермонт, Делавер, Вајоминг или Монтана, кои имаат само по тројца електори.
Со два исклучока, во сојузните држави владее начелото победникот зема сè – кандидатот што во таа држава ќе го освои поголемиот број гласови од избирачите, макар и со најмала можна разлика, ги освојува сите нејзини електори. Исклучок се Небраска и Мејн, кои ги делат електорите пропорционално на бројот на освоени гласови.
Кога ќе го дознаеме победникот?
Ова е многу незгодно прашање и вистинскиот одговор е – зависи од неколку работи. Некои држави може да ги објават резултатите прилично бргу, но за многумина тоа би можело да биде долг процес, особено ако има голем број предвремени гласања и гласачки ливчиња по пошта, кои се пребројуваат ноќта по оние што биле лично дадени.
На последните претседателски избори во САД во 2020 година американските медиуми беа доволно самоуверени да го објават резултатот во саботата, четири дена по денот на изборите.
Кога победникот ја презема функцијата?
Едно нешто што знаеме е дека кој и да победи на денешните избори, формално не станува претседател до денот на инаугурацијата – кога ќе положи заклетва пред американскиот Капитол во Вашингтон пред главниот судија на Врховниот суд. Тој ден е понеделник, 20 јануари 2025 година.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
„Последните денови беа тешки“: гренландската министерка емотивна по средбата со САД
Гренландската министерка за надворешни работи Вивијан Моцфелд беше совладана од емоции за време на интервју за КНР по историскиот состанок со американскиот државен секретар и потпретседател во Вашингтон.
„Последните неколку дена беа тешки. Се подготвувавме, а притисокот стануваше сè поголем“, изјави Моцфелд, пишува КНР.
Тоа беше историски ден за Гренланд. За првпат гренландската министерка за надворешни работи и данскиот министер за надворешни работи седеа на иста маса со американскиот државен секретар и потпретседателот, со цел да појаснат дека Гренланд не е на продажба. По состанокот, кој цел ден беше во фокусот на светските медиуми, Вивијан Моцфелд и Ларс Локе Расмусен одржаа прес-конференција, по што министерката гостуваше во живо на КНР.
На прашањето дали успеала да остане смирена за време на состанокот со Американците, гласот ѝ затрепери.
„Силни сме во министерството и со сите сили работиме на тоа ние, на Гренланд, да можеме да живееме безбедно“, рече таа, ставајќи ја раката на градите.
За порталот Sermitsiaq.AG изјави: „На состанокот, на кој учествував како Гренланѓанка, ги нагласив чувствата што ги доживуваме овде во земјата и сè поголемиот притисок што го искусивме во текот на годината, кој создаде страв и несигурност меѓу населението. Тоа нашите сојузници мора да го разберат.“
Силниот американски притисок врз Гренланд започна пред една година, откако американскиот претседател Доналд Трамп повеќепати изјави дека САД треба да преземат контрола над островот. По неколку месеци релативно затишје, ситуацијата повторно ескалираше на почетокот на јануари.
Состанокот на министерско ниво беше договорен минатата недела, а во вторникот беше објавено дека на средбата меѓу Вивијан Моцфелд, Ларс Локе Расмусен и американскиот државен секретар Марко Рубио ќе присуствува и потпретседателот Џ.Д. Венс.
Истиот ден, премиерот на гренландската влада Јенс-Фредерик Нилсен и данската премиерка Мете Фредериксен повторија јасен став – Гренланд не е на продажба и нема да стане дел од Соединетите Американски Држави.
„Пред сè, бевме многу темелно подготвени за состанокот“, изјави Вивијан Моцфелд за КНР.
„Подготовките беа координирани меѓу Гренланд и Данска. Не знаевме каква ќе биде атмосферата и затоа се обидовме да бидеме подготвени за сите сценарија.“
Таа додаде дека состанокот сепак поминал во атмосфера на заемна почит.
„За среќа, влеговме во простор обележан со почитување. Јасно објаснивме каква е нашата состојба на Гренланд. Отворено ја изразивме желбата за соработка. Се надеваме дека ќе постигнеме заедничко разбирање со кое сите ќе можеме да живееме.“
Сепак, дали до тоа ќе дојде, останува неизвесно. Американскиот претседател Трамп упорно ја задржува намерата да го преземе Гренланд, а Ларс Локе Расмусен на прес-конференцијата потврди дека данско-гренландската делегација не успеала да го промени американскиот став.
„Тоа, сепак, не го ни очекував. Јасно е дека претседателот има желба да го освои Гренланд“, изјави тој.
Договорено е формирање работна група со високи функционери која ќе продолжи да ги разгледува преостанатите прашања. Сепак, Локе призна дека исходот од работата на таа група е неизвесен.
„Се согласивме дека има смисла да седнеме заедно на високо ниво за да истражиме дали постои начин да се одговори на грижите на претседателот“, заклучи тој.
Свет
Рим воведе ново ограничување на брзината во центарот на градот
Рим денеска се придружи на низа европски метрополи кои драстично ги намалија ограничувањата на брзината на возење, принудувајќи ги Италијанците, познати по нивното несовесно возење, да забават во обид да ги намалат несреќите и загадувањето.
Новото ограничување на брзината од 30 километри на час низ целиот историски центар на Вечниот град стапи на сила денес, речиси преполовувајќи го претходното ограничување од 50 километри на час на улиците преполни со жители, туристи и автомобили.
„Овие патишта одразуваат град изграден за автомобили кој повеќе не постои. Пониските брзини спасуваат животи“, изјави шефот на сообраќајот на Рим, Еуџенио Патане, за дневниот весник „Кориере дела Сера“. Тој истакна дека податоците сугерираат дека пребрзото возење игра улога во 7,5 проценти од сообраќајните несреќи во градот.
Тој најави дека новото ограничување ќе се спроведува постепено во текот на следните 30 дена за да им се даде време на возачите да се навикнат.
Рим го следи примерот на европските метрополи како Лондон, Брисел, Париз и Хелсинки.
Болоња го воведе ограничувањето во јануари 2024 година. Од тогаш градот бележи пад од 13 проценти во сообраќајните несреќи и намалување на смртните случаи од околу 50 проценти во годината, откако стана првиот голем град во земјата што воведе ограничување на брзината од 30 километри на час.
Врховниот суд на Италија во ноември пресуди дека луѓето што живеат во близина на зафатениот римски кружен пат имаат право на по 10.000 евра надомест за изложеност на прекумерна бучава и загадување. Се очекува пониското ограничување на брзината да ги намали нивоата на бучава за околу два децибели во центарот на Рим, соопштија локалните власти.
Свет
(Видео) Падна уште еден кран на Тајланд, двајца мртви
Две лица загинаа откако градежен кран се урна на автопат во Тајланд, што е втора ваква несреќа за два дена. Само ден претходно, при пад на кран во друг дел од земјата загинаа 32 лица, пишува Би-Би-Си.
Последната несреќа се случила на 15 јануари во Самут Сакон, предградие на Бангкок, каде што кранот се користел за изградба на брза сообраќајница. При уривањето биле смачкани неколку автомобили.
A construction crane collapsed on Rama II Road in Samut Sakhon, Thailand 🇹🇭 (15.01.2026) pic.twitter.com/5HF0FJvkip
— Disaster News (@Top_Disaster) January 15, 2026
Во несреќата од 14 јануари, во провинцијата Након Рачасима, кран паднал врз воз во движење, при што биле повредени повеќе од 60 лица.
Градежните работи на двете локации ги изведувала истата компанија – Italian-Thai Development. Властите најавија истраги, а тајландските државни железници соопштија дека ќе ја тужат компанијата.
Фото: Depositphotos

