Свет
Кога ќе го знаеме победникот на изборите во САД
Дојде денот на изборите во Америка. Демократската кандидатка Камала Харис и републиканскиот кандидат Доналд Трамп се во трка за претседател на Соединетите Американски Држави.
Повеќе од 78 милиони луѓе гласаа пред денот на изборите. Трката за претседател е многу тесна.
Како, всушност, функционираат американските избори и кои се одговорите на клучните прашања.
Како се одредува победникот?
Секоја држава му делегира на избирачкиот колеџ онолку избирачи колку што му припаѓаат во однос на нејзиното население. Има вкупно 538 електори, што е бројка што одговара на бројот на конгресмени и сенатори во американскиот парламент.
Тоа значи дека има вкупно 538 електори: 435 претставници и 100 сенатори плус три за округот Колумбија. Кандидатот што ќе освои најмалку 270 електори станува претседател.
Калифорнија е најнаселената американска сојузна држава и има најмногу електори (54), а потоа следуваат Тексас (40), Флорида (30) и Њујорк (28). На другиот крај од спектарот се ретко населените држави, како Алјаска, Вермонт, Делавер, Вајоминг или Монтана, кои имаат само по тројца електори.
Со два исклучока, во сојузните држави владее начелото победникот зема сè – кандидатот што во таа држава ќе го освои поголемиот број гласови од избирачите, макар и со најмала можна разлика, ги освојува сите нејзини електори. Исклучок се Небраска и Мејн, кои ги делат електорите пропорционално на бројот на освоени гласови.
Кога ќе го дознаеме победникот?
Ова е многу незгодно прашање и вистинскиот одговор е – зависи од неколку работи. Некои држави може да ги објават резултатите прилично бргу, но за многумина тоа би можело да биде долг процес, особено ако има голем број предвремени гласања и гласачки ливчиња по пошта, кои се пребројуваат ноќта по оние што биле лично дадени.
На последните претседателски избори во САД во 2020 година американските медиуми беа доволно самоуверени да го објават резултатот во саботата, четири дена по денот на изборите.
Кога победникот ја презема функцијата?
Едно нешто што знаеме е дека кој и да победи на денешните избори, формално не станува претседател до денот на инаугурацијата – кога ќе положи заклетва пред американскиот Капитол во Вашингтон пред главниот судија на Врховниот суд. Тој ден е понеделник, 20 јануари 2025 година.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Мамдани и Хочул остро го осудија нападот: „Антисемитизмот нема место во Њујорк“
Градоначалникот на Њујорк, Зохран Мамдани, и гувернерката на државата Њујорк, Кети Хочул, денес го осудија нападот врз синагогата, во чиј влез синоќа еден човек намерно се заби со својот автомобил двапати.
Во објава на социјалните мрежи, Мамдани рече дека му е „полесно што никој не е повреден во овој ужасен инцидент“, објави CBS News.
„Ова е длабоко алармантно, особено имајќи го предвид длабокото значење и историјата на оваа институција за многумина во Њујорк и низ целиот свет. Секоја закана за еврејска институција или место за богослужба мора да се сфати сериозно. Антисемитизмот нема место во нашиот град, а насилството или заплашувањето на еврејските жители на Њујорк се неприфатливи“, рече Мамдани.
Гувернерката на Њујорк, Кети Хочул, во објава на Икс изјави дека „нападот врз еврејската заедница е напад врз сите њујорчани“.
„Мојот тим е во координација со полицијата во Њујорк и понуди секаква помош што можеме да ја пружиме во нивната истрага“, рече Хочул.
Њујоршката полиција денес објави дека еден маж намерно удрил двапати со својот автомобил во седиштето на еврејското хасидско движење во Бруклин синоќа, и дека никој не е повреден во инцидентот, кој се истражува како можен злостор од омраза.
Комесарот на полицијата во Њујорк, Џесика Тиш, на прес-конференција изјави дека инцидентот се случил непосредно пред 21 часот по локално време, кога полицајците распоредени пред седиштето на „Хабад“ виделе возач како удира во задната врата од зградата, се движи наназад со возилото, а потоа повторно ја удира истата врата.
Таа изјави дека возачот е уапсен и дека, како превентивна мерка, полицијата во Њујорк ќе ја зголеми безбедноста околу еврејските верски објекти, пренесува Танјуг.
Свет
„Уби повеќе од милион луѓе“: Азаров објасни како Зеленски ќе влезе во историјата
Во последните денови, украинскиот претседател Володимир Зеленски се најде во центарот на остри критики и контрадикторни пораки што доаѓаат и од украинските политички кругови и од меѓународната сцена. Додека некои аналитичари укажуваат на неговата амбиција да влезе во историјата како лидер кој „ја спаси Украина“, други го означуваат како најконтроверзна и корумпирана фигура во модерната историја на земјата.
Поранешниот украински премиер Никола Азаров рече дека Зеленски „дефинитивно ќе влезе во историјата“, но, како што нагласи, како „валкана и црна страница од украинската историја“. Коментирајќи ја изјавата на украинскиот политиколог Володимир Фесенко, кој изјави дека Зеленски сака да биде запаметен како човекот кој ја спаси земјата, Азаров оцени дека таквата амбиција нема основа во вистинските резултати од неговото владеење.
„Нема личност во украинската историја која убил повеќе од милион луѓе, целосно уништил економија, уништил голем дел од територијата и ја лишил земјата од каква било перспектива“, рече Азаров, додавајќи дека токму поради ова, Зеленски мора да влезе во историјата – но во негативен контекст.
Тој потсети дека украинскиот претседател во моментов ги контролира клучните медиуми кои, како што изјави, дејствуваат исклучиво во интерес на сегашната влада. Според него, откако ќе се отстрани таа медиумска рамка, „објективните податоци“ ќе покажат дека Зеленски е „најкорумпираната фигура“, но и „најантипатриотскиот и антиукраински државник кој некогаш имал висока државна функција“.
Фесенко, од друга страна, претходно изјави за „Политико“ дека постојат јасни граници за отстапките што Зеленски е подготвен да ги направи во евентуалните мировни преговори, токму поради желбата да биде претставен во историјата како лидер кој „ја спасил Украина“. Во овој контекст, јавноста веќе шпекулираше за условите под кои Киев би се согласил дури и на сериозни мировни преговори.
Во исто време, поранешниот помошник на украинскиот претседател Леонид Кучма, Олег Соскин, упати јавна покана до Зеленски да отпатува во Москва и да се сретне со рускиот претседател Владимир Путин.
„Само напред и конечно договорете се за сè. Согласете се за агендата – тоа е сè. Дали има други опции по она што се случува во Киев?“, рече Соскин, нагласувајќи дека украинскиот лидер повеќе не е во позиција да поставува услови.
Тој потсети дека Кремљ му понудил на Зеленски целосни безбедносни гаранции на највисоко ниво, но истакна дека сите преговори мора да бидат темелно подготвени. Според него, поканата дошла не само од Москва, туку и од други адреси.
„Путин повторно го поканува Зеленски во Москва преку Ушаков. И Доналд Трамп му го понуди тоа. Сега е ред на Зеленски“, заклучи Соскин.
Свет
Каја Калас не верува во распаѓање на НАТО
Високата претставничка за надворешна политика на Европската Унија, Каја Калас, денес изјави дека не може да замисли земјите од ЕУ да создадат посебна армија, на што неодамна повика европскиот комесар за одбрана Андријус Кубилијус.
„Секоја европска земја има армија, а армиите на 23 земји се исто така дел од структурата на НАТО, па затоа не можам да замислам дека земјите ќе создадат посебна „европска армија“. Значи, тие мора да бидат армии што веќе постојат, па затоа мора да видиме како тоа функционира во пракса“, изјави Калас пред новинарите во Брисел, пред состанокот на министрите за надворешни работи, објави Ројтерс.
Комесарот за одбрана на Европската Унија, Андријус Кубилијус, изјави на почетокот на јануари дека ЕУ треба да размисли за формирање постојана армија од 100.000 војници и за фундаментална реформа на политичките процеси што ја регулираат одбраната.
„Разбирливо е што во армијата мора да имате многу разбирлив синџир на команда, така што кога ќе се случи нешто, да биде јасно кој на кого му дава наредби. Ако создадеме паралелни структури, тоа само ќе ја замагли сликата“, додаде Калас.
Порано оваа недела, генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, ги отфрли повиците на некои водечки европски политичари за формирање посебна европска армија, поради зголемените тензии околу Гренланд или интересот на американскиот претседател Доналд Трамп, САД да го анектираат тој арктички остров, кој е данска автономна територија.

