Свет
Кога ќе го знаеме победникот на изборите во САД
Дојде денот на изборите во Америка. Демократската кандидатка Камала Харис и републиканскиот кандидат Доналд Трамп се во трка за претседател на Соединетите Американски Држави.
Повеќе од 78 милиони луѓе гласаа пред денот на изборите. Трката за претседател е многу тесна.
Како, всушност, функционираат американските избори и кои се одговорите на клучните прашања.
Како се одредува победникот?
Секоја држава му делегира на избирачкиот колеџ онолку избирачи колку што му припаѓаат во однос на нејзиното население. Има вкупно 538 електори, што е бројка што одговара на бројот на конгресмени и сенатори во американскиот парламент.
Тоа значи дека има вкупно 538 електори: 435 претставници и 100 сенатори плус три за округот Колумбија. Кандидатот што ќе освои најмалку 270 електори станува претседател.
Калифорнија е најнаселената американска сојузна држава и има најмногу електори (54), а потоа следуваат Тексас (40), Флорида (30) и Њујорк (28). На другиот крај од спектарот се ретко населените држави, како Алјаска, Вермонт, Делавер, Вајоминг или Монтана, кои имаат само по тројца електори.
Со два исклучока, во сојузните држави владее начелото победникот зема сè – кандидатот што во таа држава ќе го освои поголемиот број гласови од избирачите, макар и со најмала можна разлика, ги освојува сите нејзини електори. Исклучок се Небраска и Мејн, кои ги делат електорите пропорционално на бројот на освоени гласови.
Кога ќе го дознаеме победникот?
Ова е многу незгодно прашање и вистинскиот одговор е – зависи од неколку работи. Некои држави може да ги објават резултатите прилично бргу, но за многумина тоа би можело да биде долг процес, особено ако има голем број предвремени гласања и гласачки ливчиња по пошта, кои се пребројуваат ноќта по оние што биле лично дадени.
На последните претседателски избори во САД во 2020 година американските медиуми беа доволно самоуверени да го објават резултатот во саботата, четири дена по денот на изборите.
Кога победникот ја презема функцијата?
Едно нешто што знаеме е дека кој и да победи на денешните избори, формално не станува претседател до денот на инаугурацијата – кога ќе положи заклетва пред американскиот Капитол во Вашингтон пред главниот судија на Врховниот суд. Тој ден е понеделник, 20 јануари 2025 година.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Републиканците бараат да им се суди на Бил и Хилари Клинтон за нивната поврзаност со Епштајн
Републиканскиот комитет на Претставничкиот дом на САД препорача поранешниот претседател Бил Клинтон и поранешната државна секретарка Хилари Клинтон да се сметаат дека извршуваат прекршување кон Конгресот поради одбивањето да сведочат за нивните врски со покојниот сексуален престапник Џефри Епштајн, што би можело да доведе до кривични обвиненија.
Бил Клинтон беше осуден во Комитетот со 34-8 гласови, а Хилари Клинтон 28-15, при што сите републиканци гласаа за мерките. Следниот чекор е гласањето на целиот Претставнички дом за упатување на случајот до Министерството за правда за можни кривични обвиненија.
Клинтонови тврдат дека судските покани се политички мотивирани и одбиваат да се појават пред одборот, додека Бил Клинтон наводно бил подготвен да сведочи во својата канцеларија во Њујорк, што комитетот го одбил.
Непочитувањето на Конгресот е прекршок казнив со до една година затвор и 100.000 долари. Истрагата на комитетот се однесува на врските на Епштајн со поранешниот претседател и поранешниот државен секретар, додека политичките тензии дополнително се засилија поради соперништвото меѓу Хилари Клинтон и Доналд Трамп во претседателската трка во 2016 година.
Регион
Вучиќ: Отсега па натаму, историјата ќе се пишува поинаку
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ вчера, на маргините на Светскиот економски форум во Давос, Швајцарија, изјави дека е сигурно дека Европа и САД повеќе нема да дејствуваат заедно по сите прашања, како што беше случај досега, и дека во одредени ситуации ќе дејствуваат одделно.
Во изјава за Радио-телевизија Србија (РТС), Вучиќ рече дека е можно и дека во некои околности САД и Европа ќе бидат спротивставени едни на други, нагласувајќи дека е важно што поскоро да се разбере оваа реалност.
„Ова е важна лекција за нас и мора да ја разбереме што поскоро, бидејќи до вчера имавме иста група луѓе кои беа проамерикански или прозападно ориентирани, а во исто време и проевропски. Сега работите ќе бидат поинакви“, рече Вучиќ.
Тој додаде дека е убеден дека „едно историско поглавје е затворено“ и дека од сега па натаму историјата ќе се пишува на поинаков начин.
Коментирајќи ги пораките за Гренланд, Вучиќ рече дека, и покрај дипломатските формулации, она што е кажано не може едноставно да се толкува, додавајќи дека Србија не треба да влегува во такви дискусии.
Вучиќ, исто така, оцени дека Европа во иднина се соочува со бројни, воопшто не лесни чекори, кои ќе бараат сериозни одлуки и прилагодувања.
Свет
Откриено е што може да добие Трамп на Гренланд
Американскиот претседател Доналд Трамп вчера објави дека постигнал рамковен договор со НАТО „во врска со Гренланд“, а според „Њујорк тајмс“, дипломатските кругови ја разгледуваат опцијата според која САД би добиле суверенитет над помали делови од територијата на Гренланд со цел таму да воспостават воени бази.
Опцијата што се разгледува е САД да не го купат целиот остров, туку да добијат целосен суверенитет над одредени делови од територијата на Гренланд за воени бази. Ова би било слично на статусот што го има Обединетото Кралство над своите бази на Кипар.

Средба во Давос
Трамп го објави договорот на социјалната мрежа Truth Social по средбата со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, во Давос, каде што се одржуваше Светскиот економски форум. Тој напиша дека тој и Руте „ја формирале рамката на иден договор во врска со Гренланд и, всушност, целиот арктички регион“, без да даде детали. Додаде дека таквото решение, доколку се спроведе, би било „одлично за САД и сите земји од НАТО“.
Само неколку часа претходно, во говор во Давос, Трамп им рече на европските лидери дека нема да се задоволи со ништо помалку од американска сопственост врз Гренланд, тврдејќи дека тоа е прашање на национална безбедност. Во исто време, тој се обиде да ги ублажи своите пораки велејќи дека САД нема да употребат сила за да ја преземат територијата, но нагласи дека планираат да користат економска и дипломатска моќ за да го „добијат“ Гренланд. Тој повика на „итни преговори“, ги исмеа европските земји како зависни од САД и предупреди дека Данска и другите европски земји би можеле да ги претрпат последиците.
Закани со царини
Тој, исто така, се закани со конкретни мерки. Пред четири дена, Трамп се закани дека ќе воведе високи царини за голем број европски сојузници поради нивната поддршка за статусот на Гренланд како автономна територија на Данска. Но, по средбата со Руте, тој објави дека САД нема да воведат тарифи од 10 проценти за Данска, Норвешка, Шведска, Франција, Германија, Обединетото Кралство, Холандија и Финска од 1 февруари. За време на викендот, тој дури се закани дека ќе ги зголеми тарифите на 25 проценти од 1 јуни.
„Врз основа на тој договор, нема да ги воведувам царините што требаше да стапат на сила на 1 февруари“, рече Трамп.
Иако не ја објави содржината на договорот, тој изјави дека продолжуваат разговорите за американскиот антиракетен штит, кој делумно ќе биде сместен во Гренланд. Во Давос, тој исто така тврдеше дека договорот ќе биде на сила „засекогаш“.
„Имаме концепт за договор. Мислам дека тоа ќе биде многу добар договор за Соединетите Држави, а и за нив. Малку е сложено, но ќе го објасниме тоа подоцна“, изјави Трамп за CNBC.

