Свет
Кога ќе го знаеме победникот на изборите во САД
Дојде денот на изборите во Америка. Демократската кандидатка Камала Харис и републиканскиот кандидат Доналд Трамп се во трка за претседател на Соединетите Американски Држави.
Повеќе од 78 милиони луѓе гласаа пред денот на изборите. Трката за претседател е многу тесна.
Како, всушност, функционираат американските избори и кои се одговорите на клучните прашања.
Како се одредува победникот?
Секоја држава му делегира на избирачкиот колеџ онолку избирачи колку што му припаѓаат во однос на нејзиното население. Има вкупно 538 електори, што е бројка што одговара на бројот на конгресмени и сенатори во американскиот парламент.
Тоа значи дека има вкупно 538 електори: 435 претставници и 100 сенатори плус три за округот Колумбија. Кандидатот што ќе освои најмалку 270 електори станува претседател.
Калифорнија е најнаселената американска сојузна држава и има најмногу електори (54), а потоа следуваат Тексас (40), Флорида (30) и Њујорк (28). На другиот крај од спектарот се ретко населените држави, како Алјаска, Вермонт, Делавер, Вајоминг или Монтана, кои имаат само по тројца електори.
Со два исклучока, во сојузните држави владее начелото победникот зема сè – кандидатот што во таа држава ќе го освои поголемиот број гласови од избирачите, макар и со најмала можна разлика, ги освојува сите нејзини електори. Исклучок се Небраска и Мејн, кои ги делат електорите пропорционално на бројот на освоени гласови.
Кога ќе го дознаеме победникот?
Ова е многу незгодно прашање и вистинскиот одговор е – зависи од неколку работи. Некои држави може да ги објават резултатите прилично бргу, но за многумина тоа би можело да биде долг процес, особено ако има голем број предвремени гласања и гласачки ливчиња по пошта, кои се пребројуваат ноќта по оние што биле лично дадени.
На последните претседателски избори во САД во 2020 година американските медиуми беа доволно самоуверени да го објават резултатот во саботата, четири дена по денот на изборите.
Кога победникот ја презема функцијата?
Едно нешто што знаеме е дека кој и да победи на денешните избори, формално не станува претседател до денот на инаугурацијата – кога ќе положи заклетва пред американскиот Капитол во Вашингтон пред главниот судија на Врховниот суд. Тој ден е понеделник, 20 јануари 2025 година.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Кинези во Австралија обвинети за шпионажа
Двајца кинески државјани се обвинети за шпионирање на будистичка група во Австралија, по налог на кинеско министерство. Станува збор за 25-годишен маж и 31-годишна жена кои, доколку бидат осудени, се соочуваат со максимална казна од 15 години затвор, пишува DW.
Австралиската федерална полиција вели дека дуото, заедно со друга Кинезинка која беше обвинета минатиот август, тајно собирале информации за будистичката група Гуан Јин Чита во главниот град Канбера. Се верува дека активностите биле извршени по налог на кинеското Министерство за јавна безбедност, главната полициска агенција во земјата.
Групата Гуан Јин Чита се смета за култ од страна на властите во Пекинг. Групата ги опишува своите цели како охрабрување на „луѓето да рецитираат будистички списи, да практикуваат ослободување на животот и да даваат големи завети за да им помогнат на повеќе луѓе“.
Ова е втор пат кинески државјани да бидат обвинети според законите за странско мешање донесени во 2018 година, а уапсената двојка е четвртото и петтото лице обвинето според законот.
Полицијата соопшти дека ја започнала истрагата минатата година по дојава од Австралиската безбедносна разузнавачка организација (ASIO). „Бројни странски режими ги следат, малтретираат и заплашуваат членовите на нашата дијаспора“, рече шефот на ASIO, Мајк Бургес, во соопштение објавено заедно со полицијата.
„Овој вид однесување е целосно неприфатлив и ние нема да го толерираме“, додаде тој, истакнувајќи дека странското мешање е една од најголемите безбедносни грижи на Австралија. „Сложената, предизвикувачка и променлива безбедносна средина станува сè подинамична, разновидна и нарушена“, рече Бургес.
фото/Depositphotos
Регион
(Фото) Немири во Албанија: Демонстрантите фрлаа молотови коктели врз полицијата
Албанската полиција уапси 21 лице по вчерашниот протест на опозицијата во Тирана, кој прерасна во насилство пред канцеларијата на премиерот и зградата на парламентот. Меѓу уапсените беа седум малолетници, а демонстрантите фрлаа молотови коктели и пиротехнички средства кон полицијата и владините згради, на што полицајците одговорија со солзавец и водни топови, објави Лајмифундит.

Police officers move away from a fire during an anti-government protest in Tirana, Albania, 10 February 2026. The rally follows a political crisis amid a court deadlock over the suspension of Deputy Prime Minister Belinda Balluku and subsequent moves by Prime Minister Edi Rama to limit the powers of the Special Prosecutor (SPAK), with protesters demanding the government’s resignation. EPA/MALTON DIBRA
Демонстрантите, поддржувачи на опозициската Демократска партија, се собраа вчера попладне на Булеварот на народните херои пред седиштето на владата. Потоа собирот се пресели во парламентот, каде што запаливи предмети, пиротехнички средства и разни тврди предмети беа фрлани кон полицијата и владините згради во текот на целиот протест.

Opposition supporters clash with police officers during an anti-government protest in Tirana, Albania, 10 February 2026. The rally follows a political crisis amid a court deadlock over the suspension of Deputy Prime Minister Belinda Balluku and subsequent moves by Prime Minister Edi Rama to limit the powers of the Special Prosecutor (SPAK), with protesters demanding the government’s resignation. EPA/MALTON DIBRA
Полицијата извести дека во насилството се повредени 16 полицајци. Сите се хоспитализирани и се надвор од животна опасност. Според полицијата, повеќето од уапсените демонстранти претходно биле познати по учество во слични протести. Имињата на 14 возрасни уапсени лица се објавени, додека идентитетот на седум малолетници не е објавен.

Firefighters extinguish a fire outside the Prime Minister’s office during an anti-government protest in Tirana, Albania, 10 February 2026. The rally follows a political crisis amid a court deadlock over the suspension of Deputy Prime Minister Belinda Balluku and subsequent moves by Prime Minister Edi Rama to limit the powers of the Special Prosecutor (SPAK), with protesters demanding the government’s resignation. EPA/MALTON DIBRA
По истрагата спроведена во соработка со обвинителството, полицијата објави дека уапсените се товарат за голем број кривични дела, вклучувајќи напад врз службено лице, нанесување тешки телесни повреди, нарушување на јавниот ред и мир, уништување на имот со пожар, спротивставување на службено лице и кршење на правилата за експлозивни и запаливи материјали.

Opposition supporters use umbrellas to protect themselves from a water cannon during an anti-government protest in Tirana, Albania, 10 February 2026. The rally follows a political crisis amid a court deadlock over the suspension of Deputy Prime Minister Belinda Balluku and subsequent moves by Prime Minister Edi Rama to limit the powers of the Special Prosecutor (SPAK), with protesters demanding the government’s resignation. EPA/MALTON DIBRA
Европа
Украинците уништуваат руски дронови за неколку секунди со ласери
Украинските инженери развија и успешно тестираа нов ласерски систем за воздушна одбрана познат како Sunray, кој може ефикасно да уништи руски беспилотни летала и чини значително помалку од споредливите западни системи, објавува The Atlantic.
Според новинарот Сајмон Шустер, кој присуствуваше на тестот, системот Sunray наликува на аматерски телескоп опремен со камери и може да се монтира на покривот на обичен пикап. Оружјето работи тивко и не емитува видлива светлина. За време на демонстрацијата, ласерот го запалил дронот за неколку секунди, кој потоа се урна на земја.
Програмерите рекоа дека системот е развиен во текот на околу две години и чинел неколку милиони долари. Очекуваната цена на една единица се проценува на неколку стотици илјади долари. За споредба, ласерскиот систем Helios, развиен од Lockheed Martin за американската морнарица, е произведен според договор вреден 150 милиони американски долари.
Од безбедносни причини, името на компанијата што стои зад развојот не беше откриено. Павло Јелизаров, заменик-командант на украинските воздухопловни сили, ја нагласи потребата од зачувување на скапите западни ракети, кои често се користат за соборување на релативно евтини беспилотни летала.
Споредувајќи ја употребата на западните ракети против руските беспилотни летала, тој рече: „Секако, можете да транспортирате компири во Бентли. Но, тоа веројатно не е најпаметниот начин да се заврши работата.“ „Многу американски компании се водени од парите. За нив, тоа е работа. Тие ја работат и се платени за неа. Кај нас, постои уште една компонента во игра: потребата за преживување. Затоа сме побрзи“, додаде Јелизаров.

