Свет
Командант на НАТО: Милијарда луѓе се изложени на ризик поради подморските војувања
Безбедноста на речиси милијарда луѓе во Европа и во Северна Америка е загрозена поради руските обиди да таргетира ранлива подводна инфраструктура, вклучувајќи ветерници, цевководи и енергетски кабли, предупреди командант на НАТО, пишува „Гардијан“.
Адмирал Дидие Малетер, заменик-командант на Сојузничката поморска команда на НАТО (Марком), рече дека мрежата на подводни кабли и цевки од која зависат европската моќ и комуникациите не се изградени за да ја издржат хибридната војна што ја води Москва.
„Целата наша економија под морето е загрозена. Ние не сме наивни и земјите од НАТО работат заедно“, рече тој.
Тој го изјави ова по два случаја на сомнителна саботажа на гасоводот на Балтикот во последните 18 месеци. Првин на „Северен тек 1 и 2“ во септември 2022 година, а потоа на „Балтикконекторот“ во октомври минатата година. И покрај опсежните истраги во повеќе држави, и двете остануваат нерешени иако Финска во декември рече дека сè укажува дека кинескиот брод намерно го оштетил „Балтикконекторот“ со своето сидро.
Малетер рече дека тој самиот поминал „повеќе од илјада дена под морето“, дека животната средина е драматично променета откога голем дел од сегашната инфраструктура првпат беше развиена од приватниот сектор оставајќи го крајно ранлив.
„Тие не знаеја дека таквата хибридна војна ќе се развие толку бргу. Повеќе од 90 отсто од интернетот е под морето. Сите наши врски меѓу САД, Канада и Европа се пренесуваат под морето, така што има многу ранливости“.
И покрај зголемената улога на офшор-енергијата на ветерот во исполнувањето на климатските цели, инфраструктурата сè уште има „системски ранливости“, рече тој. Поморските ветерни електрани ќе мора да се зголемат 25 отсто до 2050 година за да ги исполнат целите на ЕУ за капацитет за енергија од ветер, според индустриското здружение WindEurope, а администрацијата на Бајден сака да распореди 30.000 мегавати по должината на брегот на САД до 2030 година.
„Мораме да бидеме заштитени и добро снабдени со нашата витална подморска инфраструктура“, рече Малтере.
Сепак, дури и со значително присуство беше невозможно НАТО да го заштити секој дел од подводната инфраструктура, рече тој, а примарната одговорност е на нациите да ја заштитат сопствената инфраструктура. Способноста да се идентификуваат актерите зад хибридните напади е од витално значење, рече Малетер, но призна дека тоа може да биде предизвик.
Додавањето на Финска во флотата на НАТО минатата година, а од неодамна и Шведска, која стана полноправна членка на НАТО во март, се смета за особено важно за заштита на Балтикот и Арктикот. Искуството на Шведска во двата региона „веднаш ќе ја зголеми способноста на НАТО да открие и одвраќа каква било регионална агресија“.
„А кога зборуваме за агресија, очигледно мислиме на Русија“, додаде Малетер.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Ројтерс: Иран го отфрла барањето на САД за запирање на збогатувањето ураниум
Иран ги отфрли повиците на САД за запирање на збогатувањето ураниум на негова територија за време на денешните разговори во Оман, но изрази подготвеност да разговара за „нивото и чистотата“ на збогатувањето или за регионален конзорциум, изјави денес за Ројтерс дипломат запознаен со ставот на Техеран.
Дипломатот, пренесува медиумот, изјавил дека американските преговарачи „се чини дека ја разбираат позицијата на Иран за збогатувањето и покажаа флексибилност кон барањата на Техеран“.
Тој додаде дека за време на разговорите во Мускат не биле дискутирани ракетните способности на Иран.
Министерот за надворешни работи на Иран, Сејед Абас Аракчи, претходно денес оцени дека нуклеарните преговори со САД што се одржаа во главниот град на Оман, Мускат, беа „добар почеток“, истакнувајќи дека понатамошните разговори ќе зависат од консултациите со лидерите на двете страни.
„Сè на сè, тоа беше добар почеток, но продолжувањето зависи од понатамошните консултации во нашите главни градови и одлучувањето како да се продолжи“, рече Аракчи, пренесува агенцијата Тасним.
Како што изјави тој, надминувањето на меѓусебната недоверба ќе биде клучен предизвик во продолжувањето на разговорите.
Индиректни преговори меѓу Иран и САД се одржаа денес во Оман, со цел намалување на тензиите меѓу двете земји што ескалираа по бомбардирањето на нуклеарните објекти на Иран од страна на САД во јуни минатата година и насилното задушување на протестите во Иран.
Иако деталите од преговорите не беа објавени, Министерството за надворешни работи на Оман објави дека министерот за надворешни работи на таа земја, Бадр ал-Бусаиди, се сретнал одделно со својот ирански колега, Абас Аракчи, а потоа и со специјалниот претставник на САД, Стив Виткоф, и Џаред Кушнер, зет на Доналд Трамп.
Според извештаите, разговорите имале за цел да се подготви теренот за продолжување на дипломатските преговори, но ниту една страна не даде официјални изјави за содржината на разговорите.
Разговорите во Мускат го означуваат првиот директен дипломатски состанок по воената ескалација во јуни, а двете страни изразија претпазлив оптимизам за идните разговори.
Регион
Вучиќ: Воениот сојуз на Тирана, Приштина и Загреб го загрозува мирот во регионот
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави во Младеновац дека е сериозно загрижен за воениот сојуз формиран од Тирана, Приштина и Загреб, нагласувајќи дека не станува збор за воено-техничка соработка, туку за сојуз кој има јасен одбранбен, но и потенцијално офанзивен карактер.
Вучиќ изјави дека во случај на класична соработка во областа на набавка на оружје меѓу Хрватска и Албанија, ова не би било проблем, но дека сега станува збор за нешто фундаментално различно.
„Ова не е воено-технички сојуз. Ова не е договор од типот „вие купувате оружје од мене, јас ќе го купам од вас“. Ова е воен сојуз кој е создаден за одбрана или офанзивни дејствија против одредени територии, или одбранбен сојуз кој може да прерасне во офанзивен за еден ден“, нагласи претседателот на Србија, пренесуваат медиумите во регионот.
Тој го постави прашањето за причината за формирање на таков сојуз, посочувајќи дека Тирана и Загреб веќе се членки на НАТО, додека Приштина не е, што, како што истакна, дополнително го комплицира целото прашање.
Вучиќ изјави дека е особено загрижен што Србија има нови информации за плановите на алијансата, вклучувајќи ги и специфичните барања на Приштина за дополнително оружје од Соединетите Американски Држави и Турција.
Според него, Приштина бара одобрение за набавка на американски „хаубици“ од калибар 105 милиметри, како и дополнителни количини противтенковски ракети „копје“, додека во исто време се водат разговори со Турција за други видови воена опрема.
„Имам комплетен список. Тие разговараат за сите можни насоки на напад, одбрана и сè друго. Имаме и значајни разузнавачки информации за тоа“, истакна Вучиќ.
Тој додаде дека е загрижен како претседател, бидејќи тоа е негова должност, но дека граѓаните на Србија немаат причина да се плашат, бидејќи силата на српската армија се зголемува по „геометриска прогресија“. Тој најави и набавка на најсовремена воена опрема, која, како што рече, „една или ниедна земја“ ја има денес во Европа, истакнувајќи дека сè ќе пристигне според забрзани процедури.
„Кај мене нема „ќе биде лесно“. Ќе биде тешко, но ќе им биде уште потешко“, рече Вучиќ.
Претседателот на Србија изјави и дека не е тајна дека Хрватска е вклучена во настаните во Србија, вклучувајќи протести и блокади, и дека за такви заклучоци не се потребни разузнавачки служби.
„Доволно е да се погледне со голо око. На сите им е јасно. Се надеваат дека ќе се вратат некои слуги како што имале од 2000 до 2012 година, но ништо нема да произлезе од тоа“, рече Вучиќ.
Свет
Жалам за ситуацијата во која го доведов кралското семејство: Норвешката принцеза се извини за дружењето со Епстин
Норвешката крунска принцеза Мете-Марит за прв пат јавно проговори во врска со новите документи од истрагата против Џефри Епстин, во кои нејзиното име се појавува повеќе од илјада пати. Во изјава објавена од шведскиот весник „Афтонбладет“, принцезата јасно се дистанцира од Епстин, се извини на јавноста и призна дека е свесна за сериозноста на обвинувањата и реакциите што следеа.
Во соопштението на норвешкиот кралски двор се наведува дека судот ги разбира силните реакции на јавноста на новите откритија, како и дека крунската принцеза остро ги осудува кривичните дела и злосторствата на Џефри Епстајн, осудениот педофил и милијардер.
Се додава дека Мете-Марит сакала да даде дополнителни појаснувања, но дека во моментов е во исклучително тешка ситуација и дека ѝ треба време.
„Крунската принцеза е во многу тешка лична ситуација и ја моли јавноста за разбирање додека се обидува да ги собере своите мисли“, се вели во соопштението на судот.
Во лична изјава што кралскиот двор ја проследи до медиумите, Мете-Марит издаде директно извинување:
„Сакам да испратам длабоко извинување за моето пријателство со Џефри Епстин. Важно е да им се извинам на сите што ги разочарав. Некои од содржините на пораките меѓу мене и Епстин не ја одразуваат личноста што сакам да бидам“, рече крунисаната принцеза.
Таа особено им се обрати на членовите на кралското семејство: „Исто така, жалам за ситуацијата во која го доведов кралското семејство, особено кралот и кралицата“, додаде таа.
Според неодамна објавените документи од архивата на Епстин, Мете-Марит била во редовен контакт со него, а документацијата укажува дека односот меѓу норвешкото кралско семејство и озлогласениот сексуален престапник бил многу поблизок и поинтимен отколку што беше јавно познато досега.
Шведскиот „Афтонбладет“ проценува дека овој скандал би можел да претставува еден од најтешките моменти во поновата историја на норвешкиот кралски двор, кој веќе се соочува со низа кризи и афери, вклучувајќи го и судењето на синот на Мете-Марит за силување.

