Иран и САД во четврток одржуваат нова рунда разговори во Женева со цел решавање на долгогодишниот нуклеарен спор и спречување на понатамошни напади на САД врз Иран, со оглед на неговото воено засилување.

Двете земји ги продолжија разговорите овој месец во обид да го решат долгогодишниот застој околу нуклеарната програма на Иран, за која Вашингтон, другите западни земји и Израел веруваат дека е насочена кон развој на нуклеарно оружје. Техеран го негира ова.

Специјалниот американски пратеник Стив Виткоф и Џаред Кушнер, зет на американскиот претседател Доналд Трамп, ќе учествуваат во индиректни разговори со иранскиот министер за надворешни работи Абас Аракчи, изјави американски функционер за Ројтерс. Разговорите следат по минатонеделните состаноци во Женева и ќе бидат посредувани од министерот за надворешни работи на Оман, Бадр Албусаиди.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, накратко ја истакна можноста за напад на Иран во своето обраќање за состојбата на нацијата во вторник, велејќи дека се залага за дипломатско решение, но нема да дозволи Техеран да има нуклеарно оружје.

Во средата, потпретседателот на САД, Џ.Д. Венс, дополнително го нагласи ставот на Трамп.

„Иран не може да има нуклеарно оружје“, рече Венс во интервју за Фокс њуз.

Соединетите Американски Држави градат голема воена сила на Блискиот Исток, поттикнувајќи стравувања од поширок регионален конфликт. Минатиот јуни, САД му се придружија на Израел во нападот врз иранските нуклеарни постројки. Иран се закани со силна одмазда доколку има уште еден напад.

Трамп на 19 февруари изјави дека Иран мора да постигне договор во рок од 10 до 15 дена, предупредувајќи дека во спротивно „ќе се случат навистина лоши работи“.

Аракчи во вторникот изјави дека Иран сака фер и брз договор, но повтори дека нема да се откаже од своето право на мирна нуклеарна технологија. Вашингтон го гледа збогатувањето на ураниум на Иран како можен пат до нуклеарно оружје.

„Договорот е на дофат, но само ако дипломатијата е приоритет“, рече Аракчи во објава на „Икс“.

Ројтерс објави во неделата дека Техеран нуди нови отстапки во замена за укинување на санкциите и признавање на своето право да збогатува ураниум, обидувајќи се да избегне американски удар.

Сепак, двете страни остануваат длабоко поделени, дури и околу обемот и времето на ублажување на катастрофалните санкции на САД, изјави за Ројтерс висок ирански функционер.

Врховниот лидер ајатолахот Али Хамнеи се соочува со најлошата криза во неговите 36 години на власт, додека економијата се бори под тежината на построгите санкции и обновените протести по раширените немири и крвавото задушување во јануари.

Исто така, се очекува генералниот директор на Меѓународната агенција за атомска енергија, Рафаел Гроси, да биде во Женева за време на разговорите и да одржи средби со двете страни, исто како и минатата недела.

Американскиот претседател Доналд Трамп му наредил на американскиот преговарачки тим за разговори за завршување на војната во Украина да се обиде да „запре убивањето“, изјави денес потпретседателот на САД Џ.Д. Венс.

Според него, САД водат „многу внимателни преговори“ и со Русите и со Украинците, објавува „Фокс њуз“.

„Очигледно е дека Русите имаат одредени црвени линии, Украинците имаат одредени црвени линии, а претседателот Трамп му зададе задача на целиот тим, почнувајќи од (државниот секретар Марко) Рубио па нагоре, да се обидат да го спречат убивањето. Многу е тешко“, рече Венс.

Тој призна дека завршувањето на војната во Украина е „многу потешко“ отколку што Трамп претходно веруваше, додавајќи дека мисли дека е постигнат напредок.

„Мислам дека напредуваме и со Русите и со Украинците и само ќе продолжиме да работиме на тоа. На крајот, или ќе го постигнеме или нема да го постигнеме“, рече Венс.

Украинскиот претседател Володимир Зеленски претходно изјави дека тој и американскиот претседател Доналд Трамп се согласиле дека следната рунда трилатерални разговори за мирно решение треба да доведе до состанок на лидерите на трите земји – Украина, Русија и САД – во март.

Зборувајќи по телефонскиот разговор со Трамп, Зеленски рече дека трилатералните разговори со Русија и САД ќе се одржат на почетокот на следниот месец. На телефонскиот разговор присуствуваа и американските преговарачи Стив Виткоф и Џаред Кушнер.

„Очекуваме дека овој состанок ќе создаде можност преговорите да се подигнат на ниво на шефови на држави. Претседателот Трамп ја поддржува оваа низа чекори“, напиша Зеленски на мрежата „Икс“.

„Ова е единствениот начин да се решат сите сложени и чувствителни прашања и конечно да се заврши војната.“

Телефонскиот повик се одржа пред нов состанок, исклучиво меѓу украинските и американските преговарачи, за да се разговара за повоената обнова.

Зборувајќи претходно на прес-конференција во Киев заедно со норвешкиот премиер Јонас Гар Сторе, Зеленски рече дека состанокот во четврток ќе вклучува дискусија за „пакет за просперитет“.

Зеленски нагласи дека Соединетите Американски Држави сакаат да најдат начин да го завршат најголемиот конфликт во Европа од Втората светска војна што е можно побрзо, но дека позициите на Москва и Киев остануваат далеку одвоени.

„Според мене, тешкотиите во моментов не се на воено ниво. Проблемот лежи во политичката волја за завршување на оваа војна и во прашањето за територијата“, рече Зеленски.

Тој, исто така, рече дека руските тврдења во вторникот дека Киев се обидува да се здобие со нуклеарно оружје се обид за вршење политички притисок врз Украина за време на преговорите. Тој повтори дека Украина нема нуклеарно оружје и ги повика Соединетите Американски Држави да одговорат на она што го опиша како опасна руска реторика.

Рустем Умеров, секретар на Советот за национална безбедност и одбрана и шеф на преговарачкиот тим на Украина, ќе се сретне со специјалниот претставник Виткоф и Кушнер, зет на Трамп, во четврток во Женева.

Руската новинска агенција ТАСС, повикувајќи се на дипломатски извор, соопшти дека и претставникот на претседателот Владимир Путин, Кирил Дмитриев, исто така ќе пристигне во Женева во четврток, но не даде дополнителни детали.

Портпаролката на руското Министерство за надворешни работи во четврток изјави дека инцидентот со глисер покрај брегот на Куба е „агресивна провокација од страна на САД“ насочена кон ескалација на ситуацијата и предизвикување конфликт. Нејзината изјава ја пренесе државната новинска агенција ТАСС, пишува Ројтерс.

Според соопштението на кубанската влада, нејзините сили убиле четворица егзиланти и раниле уште шест други во среда. Вооружениот судир се случил откако глисер регистриран во Флорида влегол во кубанските води и отворил оган врз кубанска патрола. Инцидентот се случил во време на зголемени тензии со САД.

Руската државна агенција ТАСС ја цитираше изјавата на портпаролката на Министерството за надворешни работи, Марија Захарова. „Ова е агресивна провокација од страна на САД насочена кон ескалација на ситуацијата и предизвикување конфликт“, рече Захарова.