Учесниците на панелот „Може ли Европа да се одбрани“ на Светскиот економски форум во Давос се согласија дека постојат тензии во рамките на Северноатлантската алијанса (НАТО), но дека тие можат да се надминат преку дијалог и дека не смее да се дозволи Украина да биде колатерална штета на дебатата за Гренланд.

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, изјави дека во моментов има тензии во Алијансата, но тоа се случило и претходно – наведувајќи ги Грција и Турција како примери.

„Нема да коментирам за тоа, но еден начин за решавање на овие тензии е дипломатијата“, рече Руте и нагласи дека верува оти прашањето за Гренланд ќе се реши на пријателски начин, бидејќи главното прашање не е тој арктички остров, туку Украина.

„Додека зборуваме овде, руски беспилотни летала и ракети ја напаѓаат енергетската инфраструктура на Украина“, рече Руте.

Додаде дека од 1949 година, НАТО е сојуз на европски земји, Соединетите Американски Држави и Канада, што е важно за одбраната не само на Европа, туку и на САД, Арктикот и Атлантикот.

Руте рече дека НАТО е Северноатлантска алијанса и дека таму веќе има многу работа, па затоа не сакаше да коментира за Американскиот комитет за мир во Газа и нешто што е надвор од Атлантикот.

Кога беше прашан за тензиите меѓу членовите на Алијансата, тој рече дека сите треба да бидат убедени дека на тоа се работи „зад сцената, без јавноста и без коментар за Гренланд“.

„Единствениот начин е смислена дипломатија. Арктикот и тука е Доналд Трамп во право, Русија и Кина ги интензивираат акциите на Арктикот, од осумте земји што имаат права, седум се членки на НАТО“, рече Руте.

Руте, исто така, презентираше дека европските земји во рамките на НАТО нема да издвојат пет проценти за одбрана ако не беше Доналд Трамп.

Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, денес изјави дека неговиот прв впечаток по говорот на американскиот претседател Доналд Трамп на Светскиот економски форум е дека се движи во насока на понатамошно спротивставување и конфликт на Западот помеѓу Соединетите Американски Држави и Европа.

Во изјава за новинарите, по говорот на Трамп, кој го следеше од првиот ред во салата на Конгресниот центар во Давос, Вучиќ рече дека редот за да се влезе во таа сала и да се слушне американскиот претседател бил долг 500 метри.

Наведувајќи дека му треба време да го анализира тој говор и да го коментира, Вучиќ рече дека Трамп е интелигентен и шармантен, но дека вчерашниот говор на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, бил многу повеќе стратешки ориентиран.

„И јас зборував вчера – бев изненаден од квалитетот на говорот на Урсула фон дер Лајен. Не зборувам за последиците, не зборувам за тоа кој е посилен, кој не, но бев изненаден од квалитетот и начинот и содржината на говорот на Урсула фон дер Лајен. Што се однесува до содржината, таа вчера создаде нова идеолошка платформа, нова политичка платформа. За мене, ова е сигурно најважниот говор што сум го слушнал“, рече Вучиќ.

Додавајќи дека ги слушнал речиси сите нејзини говори и прочитал 90 проценти од говорите на важни луѓе на сите времиња, Вучиќ нагласи дека вчерашниот говор на Фон дер Лајен бил еден од најдобро составените говори.

„Не би го рекол тоа така за г-дин Трамп. Би рекол дека е многу интелигентен, исклучително шармантен, дека добро разбира дека проблемот со долгот се решава со стапката на раст, ја разбира економијата, но говорот на Фон дер Лајен беше многу постратешки ориентиран од неговиот. Не би зборувал понатаму за говорот на претседателот Трамп“, рече Вучиќ.

Тој потсети дека Фон дер Лајен вчера изјавила дека заблудите се завршени и дека чекале една година да се промени ставот на Америка, дека сега мора да се разбере дека ова е трајна ситуација, и дека мора да се формира независна Европа, односно дека била принудена да го стори тоа, иако цело време се потпирала на Америка.

„Во таа смисла, Трамп ѝ помага на Европа, а не ја перцепира на тој начин. Не сум сигурен дали Европа ќе има сила за тоа или не. И ако некој ме праша, би рекол 50 спрема 50. Можеби дури и повеќе „не“ отколку „да“. Но, идеите што беа изнесени, постулатите што ги поставија оние што учествуваа во пишувањето на тој говор и конечно самата фон дер Лајен, се високи цели, не лесно остварливи, но би рекол нешто што ќе ја претставува историјата на иднината и она што таа ќе го зборува“, рече Вучиќ.

Коментирајќи го говорот на Доналд Трамп, Вучиќ додаде дека знае дека, за жал, голем дел од српските граѓани сосема погрешно и ирационално ќе се радуваат на неговите зборови во врска со Гренланд и некои други теми.

„Не сакам да коментирам за тоа во овој момент. Сакам да останам господар на неискажаните зборови како претседател на земјата“, рече Вучиќ, пренесуваат медиумите во соседството.

Белгискиот премиер Барт де Вевер го критикуваше американскиот претседател Доналд Трамп, споредувајќи го со „гладна гасеница“, во контекст на неговите изјави и закани во врска со Гренланд.

Како што пренесува „Метро“, де Вевер рече дека времето за дипломатско убедување на Вашингтон е истечено и дека таков пристап станал контрапродуктивен.

„Доста е. Европа мора да се соочи со Доналд Трамп, „гладната гасеница“, рече белгискиот премиер.

Тој ги повика европските земји сериозно да ги зајакнат сопствените одбранбени капацитети, за да можат да одговорат на можноста за американска воена интервенција во Гренланд.

Според него, дојде време реториката и апелите да се заменат со конкретни мерки насочени кон заштита на европските интереси.

Изјавите на белгискиот премиер следеа по низа провокативни пораки од Вашингтон.

Трамп претходно го нарече Гренланд „парче мраз“ и јавно побара НАТО да им го отстапи на Соединетите Американски Држави.

Во овој контекст, тој потсети дека во рамките на Алијансата, како што изјави, го нарекуваат „тато“, додавајќи дека САД би биле „благодарни“ доколку Гренланд биде предаден, но дека ќе „го паметат при евентуално отфрлање“.

Во исто време, американскиот претседател рече дека Вашингтон е секогаш подготвен да го брани НАТО, но изрази сомнежи за способноста на Алијансата да ги поддржи САД во иста мера, што во европските престолнини беше протолкувано како дополнително заострување на односите со сојузниците.

Фото: ЕПА