Свет
„На демократијата потребни ѝ се шампиони“, рече Бајден, кој не ги покани Русија и Кина на Самитот за демократија
Американскиот претседател, Џо Бајден, на виртуелен самит на кој присуствуваа стотици земји изјави дека на демократијата ѝ се потребни шампиони.
„На демократијата во светот ѝ се потребни шампиони за да се соочи со големи и загрижувачки предизвици“, рече Бајден од Белата куќа. Тој рече дека дури и САД мора постојано да се борат за да останат на врвот на своите демократски идеали и додаде дека ниту една поканета земја не е совршена.
Претседателот на САД ги повика земјите да работат заедно за да се спротивстават на автократите кои ги оправдуваат нивните репресивни политики и практики како најефективно средство за соочување со предизвиците во моментот. Со тоа, рече тој, тие сеат семе на сомнеж во капацитетите на демократските држави, во нивната ефикасност во грижата за своите граѓани.
Самитот предизвика бурни реакции, а потоа беа вклучени и Косово и Србија
Самитот на Бајден за демократија предизвика контроверзии и бурни реакции бидејќи од листата, меѓу другите, беа изоставени Русија, Кина и Унгарија, а на прелиминарната листа не беа ниту Србија, Косово и Босна и Херцеговина. Сепак, беа поканети земји како Филипините и Конго, кои се рангирани многу ниско според индексите на демократијата. Косово и Србија потоа беа вклучени.
Русија и Кина ја критикуваа произволната листа, велејќи дека САД си дозволуваат да дефинираат која земја е демократска, а која не се квалификува за статусот, што тие го гледаат како дел од менталитетот на Студената војна.
Поканата до Тајван да учествува на самитот дополнително ја иритира Кина. Бајден најави и дека нема да испрати никаква официјална делегација на Зимските олимписки игри во Пекинг, а кон дипломатскиот бојкот се приклучија и Австралија, Велика Британија и Канада. Но, на игрите ќе учествуваат спортисти од тие земји. Покрај Кина, САД во моментов минуваат низ многу тензични односи со Русија.
Правен експерт: САД сакаат да мислат дека се светилник за другите земји
Стејт департментот најави искреност во преземањето на својата нова улога, велејќи дека мора да ја искористи можноста да слуша, учи и зборува за предизвиците со кои се соочува демократијата во Соединетите Држави и да учи од другите. Ерик Вотен, професор по геополитика и право тврди дека САД обично не се подготвени да учат од други земји.
„САД сакаат да мислат дека се светилник за другите земји“, рече Вотен. Коментирајќи го списокот од околу 110 поканети земји, институции и невладини организации, Вотен тврди дека не постои начин да се направи список на кој демократијата ќе биде неспорна бидејќи таа секогаш ќе биде субјективна.
„Со цел да се спротивстави на Кина и Русија, администрацијата на Бајден создаде самит во контекст на засилена борба за превласт. Разликата во тоа како Европа и САД ја перципираат оваа голема борба за моќ е нешто на кое треба да се обрне внимание“, заклучи тој.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Мелони: Ако Трамп постигне мир во Украина, треба да биде номиниран за Нобелова награда за мир
Италијанската премиерка Џорџија Мелони изјави дека се надева дека американскиот претседател Доналд Трамп ќе го прекине конфликтот во Украина за да може да го номинира за Нобелова награда за мир. Таа ја даде изјавата на прес-конференција по средбата со германскиот канцелар Фридрих Мерц, пренесува АФП.
„Се надевам дека еден ден ќе можеме да му ја доделиме Нобеловата награда за мир на Доналд Трамп. Ако успее да придонесе за постигнување праведен и траен мир во Украина, верувам дека би можеле да го номинираме за Нобелова награда за мир“, рече таа.
Во четвртокот, Трамп го претстави својот „Одбор за мир“, иницијатива првично дизајнирана за следење на прекинот на огнот во Газа и враќањето на територијата.
Во меѓувреме, иницијативата еволуираше во механизам насочен кон решавање на сите видови меѓународни конфликти. Италија е поканета да се приклучи на Одборот, но Мелони рече дека му рекла на Трамп дека Италија се соочува со „уставни проблеми“.
Свет
(Видео) Маск го исмеа Одборот за мир на Трамп
На Светскиот економски форум во Давос, Илон Маск се потсмеваше на новиот проект на американскиот претседател Доналд Трамп, Одборот за мир, користејќи игра на зборови за да ги доведе во прашање вистинските намери на таа иницијатива.
„Се прашував дали е peace (мир) или piece (парче). Знаете, мало парче од Гренланд, мало парче од Венецуела“, рече Маск со смеа за време на своето обраќање пред учесниците на форумот.
BREAKING: At the World Economic Forum in Davos, Switzerland, even Elon Musk is poking fun at Donald Trump's ridiculous "Board of Peace".
“I heard about the formation of the Peace Summit (Board of Peace), and I was like ‘is that P-I-E-C-E?’ You know, a little piece of Greenland,… pic.twitter.com/WxKJhbENLT
— Ed Krassenstein (@EdKrassen) January 22, 2026
Трамп штотуку го основа Одборот за мир во Давос, тело кое треба да се занимава со решавање на меѓународни конфликти и кое веќе се опишува како можна алтернатива или паралелен формат на Обединетите нации.
Критиките веднаш беа насочени кон фактот дека Трамп е лично на чело на тоа тело и дека целиот проект е силно централизиран околу него.
Свет
(Видео) Стармер за изјавата на Трамп: Навредлива и, искрено, ужасна. Тој треба да се извини
Тврдењата на Доналд Трамп дека британските војници не биле на првите линии во Авганистан предизвикаа негодување во Велика Британија, а премиерот Кир Стармер ги нарече „навредливи и искрено ужасни“.
Ветераните, нивните семејства и политичарите од сите партии ги осудија коментарите на американскиот претседател, а мајката на еден од најтешко повредените војници ги опиша како „крајна навреда“, објави Скај њуз.
Во интервју за Фокс њуз во Давос, Трамп ги повтори своите критики кон сојузниците на НАТО, доведувајќи ја во прашање нивната сигурност.
The US has the most disgusting, deceitful, narcissistic, and corrupt president of all time:
"We never needed NATO," Trump declared.
"We never asked anything of them. You know, they say they sent troops to Afghanistan, and they did. But they stayed back a little, a little… pic.twitter.com/lpXqQiwIBq
— Jürgen Nauditt 🇩🇪🇺🇦 (@jurgen_nauditt) January 22, 2026
„Никогаш не ни биле потребни. Ќе кажат дека испратиле некои војници во Авганистан… и навистина, останаа малку во позадина, малку подалеку од првите линии“, рече тој.
„Во Авганистан беа убиени 457 војници, а стотици беа ранети“
„Ги сметам коментарите на претседателот Трамп за навредливи и искрено, ужасни“. Тој додаде дека не е изненаден што тие „предизвикале толку многу болка на најблиските на оние што биле убиени или повредени“ и дека „сигурно би се извинил“ ако беше на местото на Трамп, изјави британскиот премиер попладнево.
Даунинг стрит изјави дека Трамп „погрешил“ што ја омаловажувал улогата на британските војници, посочувајќи дека тие служеле заедно со американските сили во „продолжени борбени операции“. Портпаролот на премиерот потсети на 457-те убиени британски војници и „стотици“ ранети, додавајќи: „Неверојатно сме горди на нашите вооружени сили и нивната служба и жртва никогаш нема да бидат заборавени“.
Политичарите од различни партии се придружија на осудите. Министерот за одбрана во сенка, Џон Хили, нагласи: „Член 5 од НАТО е активиран само еднаш. Велика Британија и нејзините сојузници во НАТО одговорија на повикот на САД. И повеќе од 450 британски лица ги загубија животите во Авганистан“. Лидерот на либералните демократи, Сер Ед Дејви, истакна: „Трамп пет пати избегнал воена служба. Како се осмелува да ја доведува во прашање нивната жртва“.
Контекст и факти
Авганистан е единствениот конфликт во кој е активиран Член 5 на НАТО за колективна одбрана, а беше активиран од САД по нападите на 11 септември. 2.461 американски војник загинаа за време на војната, додека сојузниците, вклучувајќи ја и Велика Британија, претрпеа 1.160 смртни случаи, што претставува околу една третина од вкупните жртви на коалицијата. Британските сили водеа тешки битки во градови како Сангин, Муса Кала и Над Али.
За разлика од искуствата на војниците на терен, Доналд Трамп пет пати избегна регрутација за Виетнамската војна, четири пати поради студентскиот статус и петти пат затоа што имаше лекарско уверение.
Поранешниот британски амбасадор во Авганистан, Сер Николас Кеј, за Скај њуз изјави дека американскиот претседател „греши“ и „очигледно не го цени и почитува НАТО на начинот на кој треба“.

