Свет
„На демократијата потребни ѝ се шампиони“, рече Бајден, кој не ги покани Русија и Кина на Самитот за демократија
Американскиот претседател, Џо Бајден, на виртуелен самит на кој присуствуваа стотици земји изјави дека на демократијата ѝ се потребни шампиони.
„На демократијата во светот ѝ се потребни шампиони за да се соочи со големи и загрижувачки предизвици“, рече Бајден од Белата куќа. Тој рече дека дури и САД мора постојано да се борат за да останат на врвот на своите демократски идеали и додаде дека ниту една поканета земја не е совршена.
Претседателот на САД ги повика земјите да работат заедно за да се спротивстават на автократите кои ги оправдуваат нивните репресивни политики и практики како најефективно средство за соочување со предизвиците во моментот. Со тоа, рече тој, тие сеат семе на сомнеж во капацитетите на демократските држави, во нивната ефикасност во грижата за своите граѓани.
Самитот предизвика бурни реакции, а потоа беа вклучени и Косово и Србија
Самитот на Бајден за демократија предизвика контроверзии и бурни реакции бидејќи од листата, меѓу другите, беа изоставени Русија, Кина и Унгарија, а на прелиминарната листа не беа ниту Србија, Косово и Босна и Херцеговина. Сепак, беа поканети земји како Филипините и Конго, кои се рангирани многу ниско според индексите на демократијата. Косово и Србија потоа беа вклучени.
Русија и Кина ја критикуваа произволната листа, велејќи дека САД си дозволуваат да дефинираат која земја е демократска, а која не се квалификува за статусот, што тие го гледаат како дел од менталитетот на Студената војна.
Поканата до Тајван да учествува на самитот дополнително ја иритира Кина. Бајден најави и дека нема да испрати никаква официјална делегација на Зимските олимписки игри во Пекинг, а кон дипломатскиот бојкот се приклучија и Австралија, Велика Британија и Канада. Но, на игрите ќе учествуваат спортисти од тие земји. Покрај Кина, САД во моментов минуваат низ многу тензични односи со Русија.
Правен експерт: САД сакаат да мислат дека се светилник за другите земји
Стејт департментот најави искреност во преземањето на својата нова улога, велејќи дека мора да ја искористи можноста да слуша, учи и зборува за предизвиците со кои се соочува демократијата во Соединетите Држави и да учи од другите. Ерик Вотен, професор по геополитика и право тврди дека САД обично не се подготвени да учат од други земји.
„САД сакаат да мислат дека се светилник за другите земји“, рече Вотен. Коментирајќи го списокот од околу 110 поканети земји, институции и невладини организации, Вотен тврди дека не постои начин да се направи список на кој демократијата ќе биде неспорна бидејќи таа секогаш ќе биде субјективна.
„Со цел да се спротивстави на Кина и Русија, администрацијата на Бајден создаде самит во контекст на засилена борба за превласт. Разликата во тоа како Европа и САД ја перципираат оваа голема борба за моќ е нешто на кое треба да се обрне внимание“, заклучи тој.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Зеленски предложи САД да го киднапираат Кадиров, стигна одговор од Чеченија
Украинскиот претседател Володимир Зеленски ги повика САД да го зголемат притисокот врз Русија со киднапирање на чеченскиот лидер Рамзан Кадиров, на ист начин како што направија со венецуелскиот претседател Николас Мадуро, верувајќи дека таквата операција би можела да влијае врз руското раководство.
„Еве еден пример со Мадуро. Да, тие спроведоа операција. Сите ги видоа резултатите, целиот свет. Го направија тоа брзо. Па, нека спроведат некаква операција врз овој, како се вика, Кадиров“, рече Зеленски, цитиран од РБК.
На 3 јануари, американската војска ги уапси Мадуро и неговата сопруга, Силија Флорес, во нивниот дом во Каракас и ги транспортираше во Њујорк, каде што соборениот лидер на републиката беше обвинет за „наркотероризам“. Самиот Мадуро изјави на суд дека останува претседател на Венецуела.
Одговор од Чеченија
Рамзан Кадиров одговори на предлогот преку својот Телеграм канал, тврдејќи дека Зеленски сака да ги постигне своите цели преку други. „Забележете дека тој дури и не се закани дека ќе го стори тоа самиот“, напиша чеченскиот лидер, истакнувајќи дека Зеленски претпочиташе да остане настрана „и да гледа од безбедно растојание“.
„Ме става на листата на барани лица и наметнува санкции. Сега бара помош од Американците, велејќи: „Ако не помогнаа со оружје, барем киднапирајте го Рамзан“, рече Кадиров.
„Зачувајте го вашиот образ и не се понижувајте. Да имавте трошка машкост во вас, ќе разберевте колку понижувачки звучат вашите зборови и барања“, додаде тој.
За налогот на Украинската безбедносна служба
Ова не е прв конфликт меѓу Кадиров и украинските власти. Безбедносната служба на Украина (СБУ) претходно го прогласи Кадиров за барано лице, обвинувајќи го за спроведување „агресивни воени дејствија“ и кршење на законите и обичаите на војување.
Од друга страна, Истражниот комитет на Русија го окарактеризира тој потег како „свесно доведување на невино лице пред кривична одговорност“.
Свет
Трамп сака воен буџет од 1,5 билиони долари: „Ќе ја изградиме војската од соништата“
Претседателот Доналд Трамп изјави дека американскиот воен буџет за 2027 година треба да изнесува 1,5 билиони долари, значително повеќе од 901 милијарда долари што Конгресот ги одобри за 2026 година.
Во објава на Truth Social, Трамп рече дека одлуката за воените трошоци за 2027 година ја донел „по долги и тешки преговори со сенатори, членови на Конгресот, секретари и други политички претставници, а особено во овие многу проблематични и опасни времиња“.
Само во изминатите неколку дена, американските сили го киднапираа венецуелскиот претседател Николас Мадуро од неговата земја, соборувајќи го од власт, а Белата куќа соопшти дека Трамп разговара за опции за стекнување на Гренланд, вклучително и потенцијално користење на американската војска.
Сега, Трамп најавува дека ќе изгради „армија од соништата“.

Секое такво зголемување на воениот буџет би барало одобрение од Конгресот, но републиканците на Трамп, кои имаат тесно мнозинство и во Сенатот и во Претставничкиот дом, досега не се спротивставија на плановите за трошење на претседателот.
Веста доаѓа по претходен пост на Трамп на Truth Social во кој ги критикуваше одбранбените компании дека се премногу бавни во производството на оружје.
Тој вети дека ќе ги спречи да исплаќаат дивиденди или да откупуваат акции сè додека не го забрзаат производството.
Трамп нагласи дека дополнителните трошоци ќе бидат покриени од приходите од царините што ги воведе на речиси секоја земја и многу индустриски сектори, а САД сè уште ќе можат да го намалат својот долг и да обезбедат средства за Американците со „средни приходи“.
Свет
(Видео) Топлотен бран ја погоди Австралија, властите предупредуваат на „катастрофален“ ризик од пожари
Делови од Австралија в петок го очекуваат катастрофални услови на избувнување пожари, бидејќи топлотен бран го погоди поголемиот дел од земјата. Предупредувања за сериозни до екстремни топлотни бранови се во сила во речиси секоја држава и територија освен во Квинсленд, а се предвидуваат високи температури за наредните денови, објавува Би-би-си.
Предупредување од највисоко ниво
Во државата Викторија е прогласена целосна забрана за палење оган за петок. Опасноста од пожар е зголемена на „катастрофално“ – највисоко можно ниво – и 450 училишта и градинки се затворени во северните области, како и парковите.
Пожарникарите во Викторија сè уште се борат со пожарот кај Лонгвуд што избувна во среда, а во четврток се бореа и со неколку пожари во Нов Јужен Велс.
Рекордни температури
Мелбурн го забележа својот најтопол ден за шест години во средата со 40,9°C, додека некои крајбрежни градови во Западна Австралија забележаа температури до 49°C.
Врвот на топлотниот бран во Нов Јужен Велс се очекува во сабота, кога Сиднеј би можел да се соочи со температури од 42°C. Во наредните денови, температури над 40 °C ќе бидат регистрирани и во делови од Јужна и Западна Австралија.
Метеорологот Ангус Хајнс од Метеоролошката служба изјави за Би-Би-Си дека петокот ќе биде „вистинскиот врв на сегашниот топлотен бран“.
„Ова изгледа ќе биде најзначајниот повеќедневен настан за внатрешноста на југоисточна Австралија од 2019-2020 година“, рече Хајнс, осврнувајќи се на периодот познат како „Црно лето“, кога Австралија ја доживеа својата најлоша сезона на пожари во историјата. Тој објасни дека комбинацијата од силни ветрови и можни грмотевици со суви молњи ќе ја зголеми опасноста од пожари на катастрофални нивоа.
Властите во Викторија предупредија дека катастрофалното ниво на опасност значи дека потенцијалните пожари би можеле да бидат „непредвидливи и неконтролирани“. „Ни треба заедницата да ја одигра својата улога заедно со нашите служби за итни случаи за да ги заштити животите и имотот“, рече комесарот за управување со вонредни состојби на Викторија, Тим Вибуш.
„Подгответе се сега и активирајте го вашиот план за преживување во случај на пожар. Ако сте во област со предвидена катастрофална опасност од пожар, заминете рано во област со помал ризик од пожар.“
Скалата за опасност од пожар во Австралија има четири нивоа, при што катастрофалното е највисоко. Топлотниот бран се прогласува кога се очекува минималните и максималните температури да бидат невообичаено високи три или повеќе дена по ред.

