Соединетите Американски Држави дејствуваат неказнето и веруваат дека нивната моќ е поважна од меѓународното право, изјави генералниот секретар на ОН, Антонио Гутереш.

Во интервју за емисијата „Тудеј“ на BBC Radio 4, Гутереш рече дека „јасното верување“ на Вашингтон е дека мултилатералните решенија се ирелевантни и дека само „спроведувањето на моќта и влијанието на Соединетите Американски Држави, а понекогаш и во овој поглед и нормите на меѓународното право“ е важно, пишува BBC.

Неговите коментари доаѓаат неколку недели откако САД ја нападнаа Венецуела и го уапсија нејзиниот претседател, а во контекст на повторените закани на Доналд Трамп за анексија на Гренланд. Гутереш рече дека верува оти основачките принципи на ОН, вклучително и еднаквоста на земјите-членки, сега се под закана.

Поранешниот претседател на САД, Доналд Трамп, беше остар во своите критики кон Обединетите нации. Тој го искористи своето обраќање пред Генералното собрание минатиот септември за да ја доведе во прашање целта на ООН, тврдејќи дека „завршил седум бескрајни војни“ и дека ООН „дури и не се обидела да помогне во ниту една од нив“.

„Подоцна сфатив дека ООН не е тука за нас“, рече Трамп во тоа време. Соочен со таа проценка, Гутереш призна дека неговата организација се бори да ги натера своите членови да се придржуваат кон меѓународното право како што е утврдено во Повелбата на ООН. Тој инсистираше дека ООН е „извонредно ангажирана“ во решавањето на големите глобални конфликти.

„Но, ООН нема влијание – големите сили имаат поголемо влијание“, рече тој, прашувајќи дали тоа влијание се користи за создавање трајни решенија или само брзи решенија. „Постои голема разлика помеѓу тие две работи“, забележа тој.

Гутереш, исто така, рече дека на неговата организација ѝ е потребна реформа за да се справи со „драматичните проблеми и предизвици“ со кои се соочуваат нејзините 193 членки. „Постојат оние кои веруваат дека моќта на правото треба да се замени со законот на моќта“, рече лидерот на ООН.

фото/Depositphotos

Населението на Кина се намали четврта година по ред во 2025 година, при што стапката на наталитет падна на рекордно ниско ниво и покрај низата владини стимулации. Според владините податоци, населението на земјата се намали за 3,39 милиони на 1,4 милијарди на крајот на 2025 година, што е побрз пад од претходната година.

Стапката на наталитет падна на 5,63 на 1.000 жители, најниско откако Комунистичката партија дојде на власт во 1949 година – додека стапката на смртност се зголеми на 8,04 на 1.000 жители, највисоко од 1968 година, пишува BBC.

Соочен со стареење на населението и забавување на економијата, Пекинг се обидува да ги охрабри младите луѓе да стапат во брак и да имаат деца. Долгогодишната политика за едно дете беше укината во 2016 година и заменета со ограничување од две деца. Кога ова не доведе до одржливо зголемување на раѓањата, владата објави во 2021 година дека ќе дозволи до три деца по пар.

Кина неодамна им понуди на родителите 3.600 јуани (375 фунти; 500 долари) за секое дете под три години. Некои провинции нудат и свои бонуси за новороденчиња, вклучувајќи дополнителни плаќања и продолжено породилно отсуство.

Некои од овие стимулации предизвикаа контроверзии, како што е новиот данок од 13% на контрацептивни средства – вклучувајќи кондоми и апчиња – што предизвика загриженост за несакани бремености и стапки на ХИВ.

Експертите на Обединетите нации проценуваат дека населението на Кина ќе продолжи да се намалува, при што нацијата ќе изгуби повеќе од половина од сегашното население до 2100 година. Намалувањето на населението има економски и социјални последици за втората по големина економија во светот.

Како што повеќе млади луѓе се оддалечуваат од своите родители, бројот на постари лица кои се оставени сами да се грижат за себе или да се потпираат на владини бенефиции расте. Но, пензискиот фонд се суши, според државната Кинеска академија за општествени науки, а на земјата ѝ снемува време да собере доволно пари за да се грижи за растечкото постаро население.

фото/Depositphotos

Европа нема да биде уценувана и ќе одговори јасно и обединето на царините со кои се закануваат САД поради поддршката на Данска по прашањето за Гренланд, изјавија денес министрите за финансии на Германија и Франција.

Претседателот на САД, Доналд Трамп, во саботата објави нови царини за увоз од осум европски земји, сојузници на САД во НАТО, сè додека на САД не им биде дозволено да го купат Гренланд.

„Германија и Франција се согласуваат: нема да дозволиме да бидеме уценувани“, изјави германскиот министер за финансии Ларс Клингбеил од неговото министерство, каде што беше домаќин на својот француски колега.

„Уцените меѓу сојузниците, уцените меѓу пријателите, се целосно неприфатливи“, изјави францускиот министер Роланд Лескир.

Лидерите на Европската унија ќе разговараат за одговорот на Вашингтон на итен состанок во Брисел во четврток. Една опција е пакет царини за увоз од САД во вредност од 93 милијарди евра што би можеле автоматски да стапат во сила на 6 февруари по шестмесечна суспензија.

„Ние Европејците мора да бидеме јасни: го достигнавме лимитот“, предупреди Клингбеил.

„Нашата рака е испружена, но не планираме да бидеме уценувани“.

Друга опција е Европскиот инструмент за борба против принуда, механизмот на ЕУ против економски закани наречен „економска базука“.

Тој би можел да го ограничи пристапот на САД до европските јавни тендери или да ја ограничи трговијата во секторите каде што САД имаат суфицит, како што е дигиталниот.

Лескур рече дека инструментот е наменет како средство за одвраќање, но дека треба да се разгледа во сегашните околности. „Франција сака да ја проучи таа можност, надевајќи се, се разбира, дека ќе го надмине одвраќањето“, нагласи тој.

фото/Depositphotos