Свет
Норвешка рече „не“ за противракетен одбранбен штит на НАТО
Норвешката влада донесе одлука да не се приклучи во противракетниот штит на НАТО. Дебатата за можното учество на Норвешка долго ги поттикнуваше стравувањата од тензии меѓу Норвешка и Русија, пренесува „Спутник“.
„Преку поширока проценка на безбедносната политика, владата одлучи Норвешка да не купува сензори од горен ред или да пресретнува ракети што можат да станат дел од балистичката ракетна одбрана на НАТО“, се вели во државниот буџет.
„Мислам дека ова спречува понатамошни тензии“, вели експерт от од Норвешкиот институт за надворешни работи (НУПИ) Џули Вилхелмсен, за норвешката ТВ2.
Таен документ за норвешката одбрана од 2017 година ја наведува наводната закана од Русија како причина зошто Норвешка треба да се приклучи во ракетниот штит. Во документот се наведени и значителни празнини и недостатоци во воздушната одбрана на Норвешка, кои, наводно, ја отежнуваат самостојната одбрана на Норвешка.
Во исто време, новиот буџет на Норвешка ги зголеми трошоците за одбрана на 1,8 отсто од БДП, што дополнително го намали растојанието до целта на трошењето на НАТО од 2 отсто.
Проценката на НАТО за 2019 година објавена во јуни ги смести трошоците за одбрана на Норвешка на 13-то место во рамките на алијансата, што е пад од 10-то место во 2017 година.
Во изминатата деценија плановите на НАТО за ракетен штит на САД во Европа беа едно од најразделувачките прашања меѓу Русија и НАТО. Иако официјалните претставници на НАТО уверуваат дека одбранбената мрежа не е насочена кон Русија туку кон балистички ракети испукани надвор од Европа, Москва не се согласува, тврдејќи дека штитот ќе го собори балансот меѓу нуклеарните сили, предизвикувајќи нова трка во вооружување.
Норвешка првично се спротивстави на идејата НАТО да стане дел од американските планови за противракетна одбрана, но се предомисли и ја поддржува идејата уште од 2010 година. Врв на иронијата е самиот Столтенберг кој порано беше против мрежата за противракетна одбрана додека беше лидер на Лабуристичката партија.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Нападнат еден од најголемите нафтени центри во Саудиска Арабија
Според првичните извештаи, Иран започна напади врз нафтени постројки во Саудиска Арабија. Беспилотните летала „Шахед“ го нападнаа објектот „Арамко“ во Рас Танура, локација која се смета за еден од најголемите нафтени центри во светот.
Набргу потоа, рафинеријата за нафта „Сауди Арамко“ ги прекина операциите, објави „Скај њуз Арабија“.
BREAKING: Sky News Arabia claims Saudi Aramco’s Ras Tanura refinery was shut down following a drone attack. pic.twitter.com/YGXRzfhQms
— Clash Report (@clashreport) March 2, 2026
Работниците во постројките на „Арамко“ ги напуштаат постројките по извештаите за ирански напади.
Workers at Aramco facilities in Saudi Arabia are evacuating following reported Iranian strikes. pic.twitter.com/903atwsLZX
— Clash Report (@clashreport) March 2, 2026
Рас Танура е еден од најважните енергетски центри во светот – се наоѓа на источниот брег на Саудиска Арабија и служи како главен терминал за извоз на сурова нафта. Овој објект вклучува еден од најголемите нафтени терминали и рафинериски комплекси на планетата, со огромен капацитет за преработка и транспорт на нафта со танкери до Азија, Европа и САД, и долго време е клучна алка во глобалните енергетски текови.
BREAKING: Sky News Arabia claims Saudi Aramco’s Ras Tanura refinery was shut down following a drone attack. pic.twitter.com/YGXRzfhQms
— Clash Report (@clashreport) March 2, 2026
Поради неговата стратешка улога во снабдувањето со сурова нафта и рафинирани производи, секое нарушување на работењето во Рас Танура би можело да има сериозни последици за глобалниот пазар.
фото/ЕПА
Регион
Кипар го подигна нивото на тревога, училиштата се затворени
Кипар го подигна нивото на тревога по нападот со беспилотни летала врз британската воена база РАФ Акротири на островот. Властите ги затворија училиштата и спроведоа евакуации каде што е потребно, бидејќи земјата е вовлечена во ескалацијата на конфликтот на Блискиот Исток.
Во утринското обраќање до нацијата, кипарскиот претседател Никос Христодулидес рече дека безбедноста на земјата е најголема грижа на неговата влада.
„Се наоѓаме во регион со исклучителна геополитичка нестабилност, со бројни предизвици и проблеми, кој во моментов поминува низ невидена криза. Правиме сè што е потребно, а безбедноста на нашата земја и граѓаните е наш врвен приоритет“, рече тој.
Тој нагласи дека Кипар, членката на ЕУ најблиску до Блискиот Исток и популарна туристичка дестинација, инсистира дека нема да се вклучи во никакви воени операции.
„Остануваме посветени на хуманитарната улога што ја имавме цело време – секогаш како дел од решението, а не како проблемот – и ќе продолжиме да дејствуваме со истото чувство на одговорност“, додаде Христодулидес.
Осврнувајќи се на нападот што се случи синоќа, ретседателот рече дека „дрон Шахед погодил воени објекти во британската база во Акротири и предизвикал мала материјална штета“.
Грчките медиуми објавија дека бил неутрализиран и втор борбен авион, кој Иран исто така го насочил кон британската база, оддалечена околу 960 километри.
фото/ЕПА
Свет
Израелскиот „Ер Форс Уан“ кружеше над Медитеранот со часови: преместен е на безбедно место
„Wings of Zion“ официјалниот авион што го користат и израелскиот премиер и израелскиот претседател, се наоѓа во посебен дел од аеродромскиот комплекс Берлин/Бранденбург. Новинар од агенцијата Дпа лично се уверил дека авионот популарно наречен израелски „Ер Форс Уан“ се наоѓа на североистокот на Германија, пишува ДВ.
Според Дпа, израелскиот државен авион полетал од аеродромот во Бершеба во саботата по нападот на Израел и САД врз Иран. После тоа, како што објави веб-страницата „Флајтрадар“, тој кружел над Медитеранот со часови пред конечно да слета на аеродромот Берлин/Бранденбург, југоисточно од германската престолнина.
Ниту аеродромот ниту израелската амбасада во Германија не одговориле на медиумските прашања за намената на државниот авион Боинг 767, кој официјално е дел од израелските воздухопловни сили.
Преместувањето на авионите надвор од Израел е дел од стандардната безбедносна процедура што се практикувала и за време на минатите конфликти со Иран кога ракети и беспилотни летала паѓале врз Израел. Боингот 767 е во сопственост на Израел од 2016 година, кога авионот беше купен од австралиската компанија „Квантас“, која го управуваше 20 години.

