Свет
Областа Калбаџар му е предадена на Азербејџан под контрола на руските мировници
Областа Калбаџар, која беше под контрола на непризнатата република Нагорно-Карабах од 1993 година, ѝ е предадена на азербејџанската страна, вели Семјон Дегтјарев, портпарол на рускиот мировен контингент, пренесува ТАСС.
„Денеска, областа Калбаџар ѝ беше официјално предадена на азербејџанската страна во согласност со трилатералните договори постигнати од лидерите на земјите“, рече тој.
Според руското Министерство за одбрана, процесот на трансфер го следеле руски мировници.
„Војниците на рускиот мировен контингент се погрижија за безбедноста на цивилното население и организираа трансфер на областа“, рече Министерството.
„Процесот на трансфер почна во 00.00 часот на 25 ноември во согласност со трилатералната изјава на рускиот претседател Владимир Путин, азербејџанскиот претседател Илхам Алиев и ерменскиот премиер Никол Пашинјан и беше контролирана од руски мировници“, додаде Министерството.
Обновените судири меѓу Азербејџан и Ерменија избувнаа на 27 септември со интензивни битки во спорниот регион Нагорно-Карабах. Областа доживеа разгорување на насилството летото 2014 година, во април 2016 година и минатиот јули.
На 9 ноември рускиот претседател, Владимир Путин, азербејџанскиот претседател, Илхам Алиев, и ерменскиот премиер, Никол Пашинјан, потпишаа заедничка изјава за целосен прекин на огнот во Нагорно-Карабах почнувајќи од 10 ноември.
Рускиот лидер рече дека азербејџанската и ерменската страна ќе ги задржат позициите што ги зазеле и руските мировници ќе бидат распоредени во регионот. Според руското Министерство за одбрана, столбот на контингентот е 15. Одделна моторизирана бригада (мировни сили) од Централниот воен округ.
Руски набљудувачки пунктови се поставени по должината на контактната линија во Нагорно-Карабах и по должината на коридорот Лачин, што ги поврзува Ерменија и Нагорно-Карабах. Командата на мировната операција се наоѓа во Степанакерт и ситуацијата се следи деноноќно.
Нагорно-Карабах, кој е меѓународно признат како дел од Азербејџан, но е главно населен со етнички Ерменци, е причина за расправија меѓу Баку и Ереван со децении. Двете нации претходно водеа крвава војна за регионот помеѓу 1988 и 1994 година со сериозни борби, што повторно се разгореа во септември по повремените пресметки во тоа време.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Унгарија и Словачка посегнуваат по стратешките резерви на нафта
Унгарија ќе ослободи околу 250.000 тони нафта од стратешките резерви, според владина уредба објавена доцна во четврток, поради прекини во снабдувањето по прекинот на испораките преку нафтоводот „Дружба“.
Унгарската нафтена и гасна компанија „МОЛ“ објави во понеделник дека побарала зелено светло од Министерството за енергетика за повлекување на илјадници тони нафта од стратешките резерви.
Владината уредба од четврток го одобри барањето, а бараните 250.000 тони нафта ќе бидат ослободени од стратешките резерви, при што „МОЛ“ ќе има приоритетен пристап до залихите.
„МОЛ“ ќе може да ја „позајмува“ нафтата до 15 април, со обврска да ја врати до 24 август, се вели во уредбата.
На крајот на јануари, Унгарија имала доволно нафта и нафтени производи на залиха за да ја покрие побарувачката за период од 96 дена, ги пренесува Ројтерс податоците од веб-страницата на Унгарското здружение на резерви на јаглеводороди. MOL, пак, има намера да го покрие недостигот од снабдување на своите рафинерии во Унгарија и Словачка со нафта испорачана по море, според соопштението објавено во понеделник.
Морското патување трае подолго, па затоа оваа рута за снабдување се воспоставува „постепено“, забележа MOL, додавајќи дека првите пратки треба да пристигнат во хрватското пристаниште Омишаљ на почетокот на март и ќе им бидат потребни дополнителни пет до 12 дена за да стигнат до рафинериите на групацијата MOL.
Ова би значело дека тие ќе пристигнат дури околу средината на март. Сегашната ситуација во моментов не претставува закана за снабдувањето со гориво на малопродажниот пазар, нагласи MOL во понеделник.
Словачка, исто така, одобри повлекување на нафта од резервите
Во среда, словачката влада, исто така, одобри „позајмица“ од 250.000 тони нафта од стратешките резерви на рафинеријата Словнафт, во сопственост на МОЛ, и прогласи вонредна состојба во снабдувањето.
Рафинеријата ќе ѝ обезбеди на државата финансиски депозит или банкарска гаранција во соодветната сметководствена вредност за „позајмената“ нафта, објави TASR, а резервите мора да се надополнат најдоцна до септември. Словнафт забележа дека 250.000 тони треба да бидат доволни за најмалку еден месец.
И Унгарија и Словачка го прекинаа извозот на дизел во Украина оваа недела, пренасочувајќи ги сите нафтени производи кон домашниот пазар.
Европа
Шведска воведува мобилен систем за предупредување од воздушен напад
Шведска годинава ќе воведе систем за алармирање преку мобилен телефон за да го предупреди населението за воздушни напади во воено време, инспириран од сличен систем во Украина, соопшти агенцијата задолжена за проектот.
Шведска веќе има надворешен систем за алармирање, кој се состои од околу 4.500 сирени инсталирани на покриви и други високи згради.
„Врз основа на искуствата што ги видовме во Украина, откривме дека непријателот, во овој случај Русија, би го уништил нашиот надворешен систем за алармирање“, изјави за АФП Хенрик Ларсон, раководител на Одделот за цивилна заштита во Шведската агенција за цивилни непредвидени ситуации.
Новиот систем, наречен SE Alert, „затоа би послужил како дополнување на постојниот“, додаде тој.
Во случај на воздушен напад, мобилните телефони поврзани со шведската телекомуникациска мрежа автоматски би емитувале гласовни предупредувања, аларми и би почнале да вибрираат, објасни тој.
Системот, кој ќе биде имплементиран во рок од шест месеци, би можел да се користи и за испраќање аларми во случај на голема криза во мирно време, како што се нуклеарни или хемиски несреќи.
Агенцијата, исто така, соработува со шведската војска за развој на апликација што ќе им овозможи на граѓаните лесно да фотографираат беспилотни летала и да ги пријавуваат кај властите“, рече Ларсон.
Шведска ги зајакнува мерките за цивилна подготвеност и „сеопфатната одбрана“ од руска инвазија на Украина во 2022 година.
Целта е да се мобилизира целото општество, од владата до компаниите и граѓаните, за колективен отпор кон вооружената агресија, а во исто време да се одржи функционирањето на клучните социјални услуги.
Свет
Трамп ќе патува во Кина кон крајот на март, ќе преговара за царините
Американскиот претседател Доналд Трамп ќе ја посети Кина од 31 март до 2 април, потврди во петокот функционер на Белата куќа, со што се утврдени датумите за долгоочекуваниот самит во услови на тензии меѓу двете најголеми економии во светот, објави Ројтерс.
Се очекува Трамп да се сретне со кинескиот претседател Кси Џинпинг за време на посетата. Двете страни моментално размислуваат дали да го продолжат трговското примирје кое ја запре ескалацијата на царините, рече функционерот, кој побара да не биде именуван бидејќи деталите сè уште не се официјално објавени.
Самиот Трамп го најави патувањето во Кина во четврток пред странските лидери, велејќи: „Ќе биде лудо. Мораме да го направиме најголемиот спектакл во историјата на Кина“.
Тоа ќе биде првиот разговор меѓу двајцата лидери од февруари и нивната прва средба лице в лице од средбата во Јужна Кореја минатиот октомври, кога Трамп се согласи да ги намали царините за Кина во замена за ветувањето на Пекинг да се справи со нелегалната трговија со фентанил, да продолжи да купува американска соја и да обезбеди непречен извоз на ретки метали.

