Свет
ОН го предупредуваат светот да се подготви за милиони климатски бегалци
Милиони луѓе се протерани од своите домови од влијанието на климатските промени, рече високиот комесар на ОН за бегалци, Филипо Гранди, предупредувајќи дека светот мора да се подготви да ги смести, пренесува „Ројтерс“.
Гранди отпатува во Давос, Швајцарија, на Светскиот економски форум неделава за да го пренесе своето предупредување за извесноста од демографската катастрофа. Тој рече дека пресудата на ОН значи дека тие што бегаат како резултат на климатските промени заслужуваат меѓународна заштита и дека има широки импликации за владите насекаде.
Комитетот за човекови права на САД во понеделникот донесе пресудна одлука во врска со Јоане Теиотита од пацифичката нација Кирибати, кој поднесе тужба против Нов Зеланд кога властите го отфрлија неговото барање за азил.
ОН исто така го отфрлија неговото барање велејќи дека тој не е во непосредна опасност, но формулацијата на оваа пресуда им овозможува на другите да бараат азил врз основа на климатските промени.
Враќањето на барателите на азил во матичната земја, во која нивните животи ќе бидат загрозени од климатската криза, може да ги изложи лицата на повреда на нивните права: конкретно, на нивното право на живот.
„Со оглед на тоа дека ризикот цела земја да потоне под вода е толку екстремен условите за живеење во таква земја може да станат некомпатибилни со правото на достоинствен живот пред да се реализира ризикот“, се додава во одлуката на ОН.
Гранди тргна од таа одлука предвидувајќи масовно движење луѓе на целата планета.
„Во пресудата се вели дека ако вашиот живот е под непосредна закана поради климатските промени или како резултат на климатски итен случај и ако ја преминете границата и одите во друга земја, не треба да бидете вратени назад затоа што вашиот живот би бил изложен на ризик исто како во војна или во ситуација на прогон“, рече Гранди.
„Ние мора да бидеме подготвени за голем наплив на луѓе што одат спротивно на нивната волја. Не би се осмелил да зборувам за конкретни бројки, премногу е шпекулативно, но секако тука зборуваме за милиони“.
Темата за климатски бегалци е веќе иницирана во САД на дебатите на демократите, при што Берни Сандерс ја повтори загриженоста на ОН.
Друг аспект на одлуката на ОН значи дека владите што ги враќаат бегалците во земји за кои смета дека се сериозно погодени од климатските промени може да бидат во спротивност со нивните обврски кон заштитата на човековите права.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
ЕУ им препорача на авиокомпаниите да го избегнуваат воздушниот простор на Иран
Европската агенција за безбедност на воздухопловството (EASA) денес им препорача на авиокомпаниите од Европската Унија (ЕУ) да го избегнуваат воздушниот простор на Иран до 31 март, продолжувајќи го претходното предупредување поради, како што рече, зголемен безбедносен ризик за цивилните летови.
„Присуството и можната употреба на широк спектар на оружје и системи за воздушна одбрана, во комбинација со непредвидливите реакции на државите, создаваат висок ризик за цивилните летови што се извршуваат на сите височини и нивоа на лет“, се вели во соопштението на EASA.
Препораката, пренесува Ројтерс, доаѓа во време на зголемени тензии, додека светските сили и земјите во регионот изразуваат загриженост дека евентуалниот прекин на преговорите меѓу Иран и Соединетите Американски Држави би можел да доведе до ескалација на конфликтот и дестабилизација на поширокиот регион богат со нафта.
Иран претходно предупреди дека решително ќе одговори на секој можен напад, како и дека соседните земји од Персискиот Залив, во кои се наоѓаат американски воени бази, би можеле да бидат изложени на последиците доколку бидат вклучени во евентуални воени операции.
Свет
Капета: Милијарди евра погрешно платени на Унгарија
Водечката советничка на највисокиот суд на Европската Унија оцени дека одлуката на Европската комисија за деблокирање на милијарди евра средства за Унгарија, кои претходно беа замрзнати поради загриженост за корупција и владеење на правото, треба да се поништи.
Тамара Капета, генерален адвокат на Судот на правдата на Европската Унија, изјави дека Комисијата не требало да го одобри плаќањето бидејќи Унгарија не ги спроведела целосно судските реформи што беа услов за ослободување на средствата.
Во 2022 година, комисијата ги суспендираше исплатите до владата на премиерот Виктор Орбан поради загриженост дека Будимпешта не успева да ја спречи корупцијата и да ја обезбеди независноста на судството. Сепак, една година подоцна, заклучи дека Унгарија направила доволно промени и ѝ обезбедила пристап до приближно 10 милијарди евра од разни фондови на ЕУ.
Во 2024 година, Европскиот парламент покрена тужба, тврдејќи дека извршната власт на ЕУ направила „очигледни грешки“. Некои европратеници изјавија дека одлуката е донесена непосредно пред клучниот самит на ЕУ, кога била потребна поддршката на Орбан за пакетот помош за Украина, што, според нив, укажува на политичка мотивација.
Мислењата на главните обвинители не се правно обврзувачки, но судиите често ги следат. Конечната пресуда се очекува во наредните месеци.
Капета изјави дека Комисијата не ги оценила соодветно реформите на унгарското судство и дека „погрешно ги применила критериумите“ кога го одобрила исплаќањето на средствата без јасно објаснување. Таа истакна дека ЕУ не треба да им исплаќа средства на земјите-членки сè додека бараните законски реформи не бидат целосно усвоени и имплементирани.
Дел од европските средства за Унгарија сè уште се блокирани, поради што Орбан често ја обвинува Комисијата за мешање во внатрешните работи на неговата земја и користење на финансиските ресурси како политички притисок.
Правните експерти предупредуваат дека, доколку судот пресуди во корист на Парламентот, Комисијата би можела да биде принудена да ги надомести спорните пари со намалување на идните плаќања кон Унгарија. Пресудата, исто така, би можела да постави важен преседан за улогата на Комисијата во случаи на кршење на владеењето на правото во рамките на ЕУ.
Во меѓувреме, Орбан се соочува со еден од најголемите политички предизвици во неговите 16 години на власт. На изборите во април, негов противник ќе биде лидерот на централно-десничарскиот лидер Петер Маѓар и неговата партија Тиса, која ветува дека ќе го врати владеењето на правото и ќе ги подобри односите со Европската Унија. Според повеќето анкети, Маѓар во моментов води во анкетите.
Свет
Растот на платите во Еврозоната се забавува: „Ќе биде помал од 3 проценти“
Европската централна банка (ЕЦБ) денес објави дека растот на договорните плати во Еврозоната во 2026 година ќе остане умерен и ќе изнесува помалку од три проценти до крајот на 2026 година, што укажува на нормализација на притисокот врз заработката.
Според ЕЦБ, договорните плати, вклучувајќи ги и еднократните плаќања (како што се бонуси или надоместоци поради инфлација), се зголемиле за 3,2 проценти во 2025 година, додека се очекува зголемување од 2,4 проценти во 2026 година.
Ако се исклучат еднократните плаќања од пресметката, се очекува платите во Еврозоната да пораснат за 2,7 проценти во 2026 година, со постабилно и поумерено темпо отколку во претходните години. Податоците покажуваат дека во првата половина од 2026 година, договорените плати ќе се зголемат за околу 2,1 процент, додека во втората половина се очекува раст од 2,7 проценти, бидејќи ефектите од големите еднократни плаќања од претходните години постепено се намалуваат.
Европската централна банка, исто така, забележува дека притисокот врз платите сè повеќе се изедначува меѓу различните земји од еврозоната.
Податоците опфаќаат околу една третина од вработените во земјите од еврозоната, и даваат добар увид во трендовите на платите, но ЕЦБ забележува дека нејзиниот извештај не е прогноза, туку одраз на моменталната состојба во колективните договори.

