Свет
Пред 78 години беше ослободен Аушвиц, најлошото место во историјата на човештвото
Познатиот германски филозоф Теодор Адорно во своето дело „Културна критика и општество од 1949 година“ ја објави познатата реченица: „Пишувањето поезија по Аушвиц е варварско“. Адорно подоцна возврати за тоа тврдење, но сепак совршено ги доловува шокот и ужасот на Аушвиц, најстрашниот од сите нацистички логори на смртта.
Денеска е Ден на сеќавање на холокаустот, а 27 јануари е избран затоа што на тој датум 1945 година Црвената армија го ослободила Аушвиц, каде што пронашла речиси седум илјади преживеани затвореници во логорот, меѓу кои и 700 деца. Тоа беше крајот на еден од најлошите ужаси во историјата на човештвото, кој траеше цели илјада и 689 дена, при што повеќе од милион луѓе, главно Евреи, беа индустриски убиени.
Аушвиц, всушност, бил дел од комплексот логор што нацистите го изградиле во окупираната Полска со намера да ги истребат сите Евреи во Европа. Ова беше една од фиксните идеи на нацистичкиот водач Адолф Хитлер.
Важно е да се нагласи дека Аушвиц е директен резултат на нацистичката идеологија, која ги стави нацијата и расата над сè друго и сметаше дека одреден број народи не само што се помалку вредни туку и се закана за ариевската расна чистота. Според тоа, Аушвиц беше класична реализација на идеите на нацизмот.
Аушвиц се карактеризира и по тоа што нацистите смислиле систем за масовно убивање со отровен гас, а многу затвореници од овој концентрационен логор биле испраќани директно од возовите, кои доаѓале од цела Европа, во гасните комори, каде што би биле отруени. По тоа, нивните трупови биле запалени во специјално изградени крематориуми.
Првите убиства од овој вид во Аушвиц се случија во август 1941 година кога беше тестирана ефикасноста на отровниот гас врз полските и советските затвореници, а целата работа набргу порасна до размери што дури и денес не може целосно да се разберат. Од 1942 година до крајот на 1944 година 1,3 милион луѓе биле однесени во Аушвиц, од кои 1,1 милион биле убиени. Најмногу Евреи (околу 960 илјади) и Полјаци (74 илјади), Роми (21 илјади), советски затвореници (15 илјади).
На влезот во Аушвиц стои циничниот натпис Arbeit macht frei, односно „Работата ослободува“, што имало цел да сугерира дека тоа е работен логор. Нацистите, сепак, се труделе да скријат дека вршат масовен геноцид, па требало долго време веста за Аушвиц да стигне до сојузниците, кои, како што коментираат познавачите, „не биле многу успешни во обидите да го запрат или барем да го забават индустриското убивање на Евреите“. И денес се обвинуваат затоа што, на пример, не ги бомбардирале пругите што воделе кон Аушвиц.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Отворено писмо до Фон дер Лајен: Фицо предупредува на „самоубиствена политика“ на ЕУ
Словачкиот премиер Роберт Фицо објави дека ќе испрати отворено писмо до претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и до лидерите на ЕУ, предупредувајќи дека Унијата го губи кредибилитетот поради погрешните политики за климата и миграцијата.
Словачкиот премиер Роберт Фицо му рече на германскиот канцелар Фридрих Мерц дека во вторник ќе испрати отворено писмо до претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, и ќе го достави до сите премиери и шефови на земјите-членки на ЕУ, објави денес службата за комуникации на словачката влада.
Според словачкиот премиер, светските лидери не ја сфаќаат ЕУ многу сериозно, што може да се припише на „бесмислените климатски цели и самоубиствената миграциска политика“, објави агенцијата Таср.
„Му предложив неколку решенија на федералниот канцелар Мерц и се надевам дека наскоро ќе ја посети Словачка, како што вети. Имаме многу за дискусија“, рече Фицо по телефонскиот разговор со германскиот функционер. Тој додаде дека неколку стотици германски компании работат во Словачка, како и дека словачката економија е особено зависна од германскиот економски развој поради огромната концентрација на производство на автомобили.
Фицо рече дека со Мерц разговарал и за моменталната „сериозна меѓународна ситуација“, додавајќи дека темата била првенствено разговорот што го имал во саботата со американскиот претседател Доналд Трамп и американскиот државен секретар Марк Рубио, во резиденцијата на Трамп во Мар-а-Лаго во Флорида.
„Американскиот претседател очигледно ги следи националните интереси на САД. Доколку ЕУ постапеше на овој начин, ќе бевме во сосема поинаква позиција отколку што сме сега“, рече словачкиот премиер, истакнувајќи дека светските лидери не ја сфаќаат Европската Унија сосема сериозно.
За време на средбата во Флорида, Фицо и Трамп се осврнаа на неколку теми, вклучувајќи ја војната во Украина, Европската Унија и меѓусебните билатерални односи, според прес-службата на словачката влада.
Свет
(Видео) Снежна бура во САД: верижен судир на повеќе од 100 возила
Повеќе од 100 возила се судрија или излетаа од меѓудржавен пат во Мичиген, САД, во снежна бура.
Полицијата објави дека многумина се повредени, но дека нема загинати.
Меѓудржавниот пат 196 југозападно од Гранд Рапидс е затворен во двата правци додека не се отстранат сите возила, вклучувајќи повеќе од 30 камиони за влечење.
BREAKING: Drone footage reveals a massive pileup involving more than 100 vehicles in Michigan, with injuries reported as hazardous winter conditions grip the area.
— Breaking911 (@Breaking911) January 19, 2026
Американската метеоролошка служба предупреди на екстремно ниски температури и можност за снежни бури од северна Минесота кон југ и исток, до Висконсин, Индијана, Охајо, Пенсилванија и Њујорк.
About 100 vehicles, including around 40 semi trucks, were involved in a chain-reaction crash just west of Grand Rapids, Michigan, according to police. Authorities reported "numerous" injuries, but officials said none are considered life-threatening. https://t.co/qbOLwChMA2 pic.twitter.com/njubc7Lq9S
— ABC News (@ABC) January 19, 2026
Во неделата, снег падна сè до Флорида, а играчите на американскиот фудбал едвај ги контролираа топките за време на плејоф натпреварите во Масачусетс и Чикаго, според написите во медиумите.
Метеоролозите предупредија на температури далеку под нулата преку ноќ и во вторник за поголемиот дел од Флорида и југоисточна Џорџија.
Свет
Данска со предупредување за одбраната на Гренланд: Воен конфликт со САД е реална можност
Копенхаген предупреди дека евентуалниот обид на САД да ја преземат контролата врз Гренланд со сила би довел до директен воен конфликт. Ова го изјави Расмус Јарлов, заменик-претседател и претседател на Комитетот за одбрана на данскиот парламент, реагирајќи на моменталните тензии во врска со статусот на островот.
Според него, доколку Доналд Трамп нареди распоредување на американски трупи на островот, Данска ќе биде принудена да ја брани својата територија, иако е свесна за разликата во воените капацитети во споредба со САД.
Јарлов нагласи дека таквото сценарио би имало сериозни последици не само за Данска, туку и за самите САД, што укажува дека ескалацијата би ја загрозила безбедноста во поширокиот северноатлантски регион и односите меѓу сојузниците.
Тој, исто така, оцени дека анексијата на Гренланд нема економска смисла, бидејќи САД веќе имаат пристап до островот преку постојните аранжмани.
„Во случај на анексија, Вашингтон би преземал само дополнителни трошоци, без реални придобивки“, истакна данскиот политичар.
Претходно, Трамп избегна директен одговор на прашањето за употребата на сила, но рече дека е подготвен да воведе царини за европски стоки доколку не се постигне договор за островот.

