Свет
Пред 78 години беше ослободен Аушвиц, најлошото место во историјата на човештвото
Познатиот германски филозоф Теодор Адорно во своето дело „Културна критика и општество од 1949 година“ ја објави познатата реченица: „Пишувањето поезија по Аушвиц е варварско“. Адорно подоцна возврати за тоа тврдење, но сепак совршено ги доловува шокот и ужасот на Аушвиц, најстрашниот од сите нацистички логори на смртта.
Денеска е Ден на сеќавање на холокаустот, а 27 јануари е избран затоа што на тој датум 1945 година Црвената армија го ослободила Аушвиц, каде што пронашла речиси седум илјади преживеани затвореници во логорот, меѓу кои и 700 деца. Тоа беше крајот на еден од најлошите ужаси во историјата на човештвото, кој траеше цели илјада и 689 дена, при што повеќе од милион луѓе, главно Евреи, беа индустриски убиени.
Аушвиц, всушност, бил дел од комплексот логор што нацистите го изградиле во окупираната Полска со намера да ги истребат сите Евреи во Европа. Ова беше една од фиксните идеи на нацистичкиот водач Адолф Хитлер.
Важно е да се нагласи дека Аушвиц е директен резултат на нацистичката идеологија, која ги стави нацијата и расата над сè друго и сметаше дека одреден број народи не само што се помалку вредни туку и се закана за ариевската расна чистота. Според тоа, Аушвиц беше класична реализација на идеите на нацизмот.
Аушвиц се карактеризира и по тоа што нацистите смислиле систем за масовно убивање со отровен гас, а многу затвореници од овој концентрационен логор биле испраќани директно од возовите, кои доаѓале од цела Европа, во гасните комори, каде што би биле отруени. По тоа, нивните трупови биле запалени во специјално изградени крематориуми.
Првите убиства од овој вид во Аушвиц се случија во август 1941 година кога беше тестирана ефикасноста на отровниот гас врз полските и советските затвореници, а целата работа набргу порасна до размери што дури и денес не може целосно да се разберат. Од 1942 година до крајот на 1944 година 1,3 милион луѓе биле однесени во Аушвиц, од кои 1,1 милион биле убиени. Најмногу Евреи (околу 960 илјади) и Полјаци (74 илјади), Роми (21 илјади), советски затвореници (15 илјади).
На влезот во Аушвиц стои циничниот натпис Arbeit macht frei, односно „Работата ослободува“, што имало цел да сугерира дека тоа е работен логор. Нацистите, сепак, се труделе да скријат дека вршат масовен геноцид, па требало долго време веста за Аушвиц да стигне до сојузниците, кои, како што коментираат познавачите, „не биле многу успешни во обидите да го запрат или барем да го забават индустриското убивање на Евреите“. И денес се обвинуваат затоа што, на пример, не ги бомбардирале пругите што воделе кон Аушвиц.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Иран: Подгответе се за најлошото сценарио
Додека светот сè повеќе со нетрпение ја очекува одлуката на американскиот претседател Доналд Трамп за евентуален воен напад врз Иран, тензиите на Блискиот Исток влегуваат во нова, поопасна фаза.
Иран и неговите сојузници велат дека се подготвени за најлошите сценарија, додека Вашингтон и Тел Авив демонстрираат воена подготвеност и координација, оставајќи впечаток дека одлуката за војна зависи од еден потег од Белата куќа, пишуваат светските медиуми.
Во директно предупредување до САД, Иран откри нов мурал на прометен плоштад во центарот на Техеран со јасна порака до Вашингтон да не се обидува да изврши воен напад. Муралот прикажува оштетени борбени авиони на палубата на носач на авиони, со слоганот: „Кој сее ветер, жнее виор“. Пораката беше дополнително засилена со изјавите на иранските функционери.
Ебрахим Азизи, претседателот на парламентарниот комитет за национална безбедност и надворешна политика, изјави на социјалната мрежа Икс дека американските војници од регионот ќе „се вратат кај своите семејства во ковчези“ ако САД направат грешка поради лошите проценки на својот претседател.
Ebrahim Azizi, Chairman of the Iranian Parliament’s National Security and Foreign Policy Commission, issued a statement on X addressing the United States. His remarks come amid heightened regional tensions and ongoing diplomatic friction between Tehran and Washington. pic.twitter.com/sTV06YZqYT
— Geopoliti𝕏 Monitor (@GeopolitixM) January 26, 2026
Пратеникот Салар Велаџат-Мадар предупреди дека воен конфликт може да избувне во секој момент, нагласувајќи дека Иран, дури и без отворена војна, веќе е „во средината на 12-дневна војна“ и нагласи дека земјата е подготвена за најлоши сценарија.
Заканите доаѓаат по изјавите на шефот на Централната команда на САД, Бред Купер, кој зборуваше за можноста за „кратка, брза и чиста операција“ во Иран, во контекст на повеќедневни воени вежби насочени кон демонстрирање на способноста за брзо распоредување и одржување на борбени воздухопловни сили низ целиот регион.
Израелскиот „Канал 14“ ги објави зборовите на Купер од средбата со началникот на Генералштабот на израелската армија, Еилал Замир, каде што беше нагласено дека целосната подготвеност на иранскиот фронт ќе бара време, но дека САД секогаш се подготвени за ограничена воена акција.
Според истиот извор, во американските воени кругови се зборува и за промена на режимот во Иран, со тврдења дека евентуален напад би бил насочен кон структурите што учествувале во задушувањето на протестите.
Израелската радиодифузна корпорација „Кан“ наведува дека времето на американскиот напад не е утврдено и дека тој целосно зависи од одлуката на Трамп. Исто така, потврдено е дека американските и израелските воени лидери разговарале за координација на одбраната во случај на ирански ракетен одговор кон Израел.
„Канал 12“ го цитираше командантот на Северната команда на Израел кој вели дека Тел Авив не знае во која насока се развива ситуацијата, предупредувајќи за зголемување на американските сили во Персискиот Залив.
Заканите што доаѓаат од Ирак потврдуваат дека евентуален напад врз Иран би можел да го запали целиот регион.
Генералниот секретар на ирачките бригади на Хезболах, Абу Хусеин ал-Хамидави, предупреди дека објавувањето војна на Иран нема да биде „пикник“, туку дека непријателите ќе „ги вкусат најгорчливите форми на смрт“ и дека „ништо нема да остане од нив“ во регионот.
Свет
Сијарто: Ќе поднесеме жалба до Судот на правдата на ЕУ, поради прекинот на увозот на руски гас
Унгарија ќе покрене судска постапка со цел да се поништи декретот за постепено укинување на увозот на руски гас до 1 јануари 2027 година, кој беше усвоен претходно денес од земјите на Европската Унија, објави унгарскиот министер за надворешни работи, Петер Сијарто.
„Доколку не можеме да купуваме сурова нафта и гас од Русија, сметките за енергија на домаќинствата ќе се зголемат тројно, а фабриките може да се соочат со тешкотии поради зголемувањето на цените“, рече Сијарто, пренесува агенцијата MTI.
Според него, регулативата што го овозможува REPowerEU, односно ставањето крај на зависноста на ЕУ од руските извори на енергија, ги заобиколува регулативите на ЕУ, со цел да се спречи увозот на извори на енергија од Русија.
Тој истакна дека штом одлуката за усвојување на REPowerEU стане официјална, Унгарија ќе ја поднесе својата жалба до Судот на правдата на ЕУ.
„Законот е создаден за да се искористи правна дупка во однос на неговата содржина, ова е санкција што бара едногласна одлука. Сепак, за да ги заобиколат приговорите на суверените национални држави, тие употребија трик и ја претставија одлуката како трговска мерка, така што квалификуваното мнозинство беше доволно. Основниот договор јасно наведува дека националните држави имаат право да одлучат кои енергетски ресурси сакаат да ги купат и од кого сакаат да ги купат“, рече Сијарто, оценувајќи дека одлуката ги крши законите на ЕУ.
Тој изјави дека овој потег претставува „голем правен трик“ кој е насочен против унгарските национални интереси.
„Одвикнувањето на земјата од руската сурова нафта и гас би довело до огромно зголемување на трошоците за комунални услуги. Тоа е она што го сака Брисел, а ние, суверената влада, ќе го спречиме тоа“, рече тој.
Свет
Руте: Украина ја очекува најтешката зима
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, денес предупреди дека Украина се соочува со „најтешката зима“ во повеќе од една деценија и ги повика пратениците на Европската унија да не бидат „премногу рестриктивни“ во однос на начинот на кој ќе се користи заемот од ЕУ од 90 милијарди евра.
Руте им рече на членовите на Европскиот парламент (ЕП) дека мировните преговори под водство на Соединетите Американски Држави се во тек, пофалувајќи го американското водство во таа иницијатива, но исто така ја спомена и „Коалицијата на волјата“ предводена од ЕУ и нејзината работа за безбедносни гаранции, објавува „Гардијан“.
Целта, како што изјави, треба да биде постигнување мировен договор или долгорочен прекин на огнот „и да се молиме тоа да се случи што е можно поскоро“, а потоа да се обезбеди рускиот претседател Владимир Путин „никогаш, никогаш“ повторно да не ја нападне Украина.
Руте истакна дека НАТО продолжува да ја поддржува Украина со испораки на американска воена опрема во вредност од милијарди долари, кои пристигнуваат преку механизмот на Листата на приоритетни потреби на Украина (PURL), како и преку помали, национални иницијативи.
Тој, исто така, ги повика пратениците на ЕУ да не бидат „премногу рестриктивни“ во однос на начинот на кој ќе се користи заемот од ЕУ од 90 милијарди евра наменет за безбедност, за да не му биде уште потешко на Киев да ги троши доделените средства.
„Безбедноста на Украина е безбедност на сите нас“, рече Руте.
Според него, земјите од ЕУ треба да покажат флексибилност во однос на тоа како Украина може да го користи заемот од ЕУ од 90 милијарди евра за купување оружје и финансирање на буџетот.
Генералниот секретар на НАТО додаде дека ЕУ не треба да го наметнува правилото „купи европско по секоја цена“.
„Ве повикувам силно да обезбедите флексибилност во начинот на кој овие средства можат да се трошат и да не бидете премногу рестриктивни со условите „купувај ЕУ““, им рече Руте на членовите на Европскиот парламент.
Според него, Европа сега ја гради својата одбранбена индустрија и тоа е од клучно значење, но во моментов не може да обезбеди ниту приближно доволно од она што ѝ е потребно на Украина за да се одбрани денес и да одврати нови напади утре, пренесува Танјуг.

