Свет
Пред 78 години беше ослободен Аушвиц, најлошото место во историјата на човештвото
Познатиот германски филозоф Теодор Адорно во своето дело „Културна критика и општество од 1949 година“ ја објави познатата реченица: „Пишувањето поезија по Аушвиц е варварско“. Адорно подоцна возврати за тоа тврдење, но сепак совршено ги доловува шокот и ужасот на Аушвиц, најстрашниот од сите нацистички логори на смртта.
Денеска е Ден на сеќавање на холокаустот, а 27 јануари е избран затоа што на тој датум 1945 година Црвената армија го ослободила Аушвиц, каде што пронашла речиси седум илјади преживеани затвореници во логорот, меѓу кои и 700 деца. Тоа беше крајот на еден од најлошите ужаси во историјата на човештвото, кој траеше цели илјада и 689 дена, при што повеќе од милион луѓе, главно Евреи, беа индустриски убиени.
Аушвиц, всушност, бил дел од комплексот логор што нацистите го изградиле во окупираната Полска со намера да ги истребат сите Евреи во Европа. Ова беше една од фиксните идеи на нацистичкиот водач Адолф Хитлер.
Важно е да се нагласи дека Аушвиц е директен резултат на нацистичката идеологија, која ги стави нацијата и расата над сè друго и сметаше дека одреден број народи не само што се помалку вредни туку и се закана за ариевската расна чистота. Според тоа, Аушвиц беше класична реализација на идеите на нацизмот.
Аушвиц се карактеризира и по тоа што нацистите смислиле систем за масовно убивање со отровен гас, а многу затвореници од овој концентрационен логор биле испраќани директно од возовите, кои доаѓале од цела Европа, во гасните комори, каде што би биле отруени. По тоа, нивните трупови биле запалени во специјално изградени крематориуми.
Првите убиства од овој вид во Аушвиц се случија во август 1941 година кога беше тестирана ефикасноста на отровниот гас врз полските и советските затвореници, а целата работа набргу порасна до размери што дури и денес не може целосно да се разберат. Од 1942 година до крајот на 1944 година 1,3 милион луѓе биле однесени во Аушвиц, од кои 1,1 милион биле убиени. Најмногу Евреи (околу 960 илјади) и Полјаци (74 илјади), Роми (21 илјади), советски затвореници (15 илјади).
На влезот во Аушвиц стои циничниот натпис Arbeit macht frei, односно „Работата ослободува“, што имало цел да сугерира дека тоа е работен логор. Нацистите, сепак, се труделе да скријат дека вршат масовен геноцид, па требало долго време веста за Аушвиц да стигне до сојузниците, кои, како што коментираат познавачите, „не биле многу успешни во обидите да го запрат или барем да го забават индустриското убивање на Евреите“. И денес се обвинуваат затоа што, на пример, не ги бомбардирале пругите што воделе кон Аушвиц.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Експлозии во Киев: Русија нападна со балистички ракети, повредени жена и дете
Русија лансираше балистички проектили врз главниот град на Украина, Киев, а во нападите во приградските делови повредени се жена и дете, кои веднаш се пренесени во болница, потврди градоначалникот Виталиј Кличко.
Првите експлозии се слушнале околу 4 наутро, а нов бран следувал половина час подоцна.
„Непријателот го напаѓа главниот град со балистичко оружје. Останете во засолништата додека не престане опасноста“, изјави Тимур Ткаченко, началник на Градската воена администрација на Киев.
💔Brave Ukrainians running into burning houses to save their neighbors, including 2 children, after russia yet again carried out a mass attack that hit several residential buildings in Kyiv region!
My heart is literally aching!
Ukrainians deserves so much better! 😭The world… pic.twitter.com/rDrHit3KKH— Їne Back Їversen (@IneBackIversen) February 22, 2026
Како одговор, Полска подигна борбени авиони за заштита на својот воздушен простор.
„Подигнати се дежурни борбени авиони и авион за рано предупредување, а копнените системи за противвоздушна одбрана и радари се ставени во највисок степен на подготвеност“, стои во соопштението.
Рускиот напад е дел од серијата напади врз цивилна инфраструктура, вклучувајќи станбени згради и енергетски објекти. Само вчера, во напад со дрон во областа Суми, загинаа двајца браќа и еден брачен пар, а беше оштетен и производствен погон на фабрика.
Гувернерот на Суми, Олех Григоров, појасни дека браќата биле прво ранети во експлозијата, а потоа загинале кога Русите нападнале со дрон возило на итната помош.
Свет
„Ова е целосна збрка за целиот свет“, велат експерти за новите царини на Трамп
Одлуката на Доналд Трамп да ја зголеми царината на американскиот увоз на 15 отсто дополнително ја зголемува глобалната нестабилност на пазарите, оценува американскиот дописник на Sky News, Марк Стоун.
„Мислам дека владите ширум светот веќе се исцрпени од постојаните промени за тоа колкави царини треба да плаќаат, а потоа тие стапки повторно се менуваат“, вели Стоун.
Според неговите зборови, во последните 24 часа Трамп и неговиот тим се обидувале да најдат други правни начини за воведување царини по одлуката на Врховниот суд, при што стапката се зголемила од 10 на 15 отсто. Стоун предупредува дека обидите за воведување царини по друг пат, по одлуката на Врховниот суд минатата недела, ќе предизвикаат „голема неизвесност“ за другите земји, од кои некои се во средина на преговори за трговски договори.
„Дали ќе продолжат со преговорите или ќе ги стопираат? Ова е целосна збрка за целиот свет“, заклучува Стоун.
Мерц: Постојаната неизвесност околу царините е отров
Германскиот канцелар, Фридрих Мерц, порача дека тесно ќе соработува со другите членки на Европската унија за да се усогласи заеднички став пред разговорите во САД.
„Во Вашингтон ќе патувам со усогласен европски став. Најголем отров за економиите на Европа и САД е токму оваа постојана неизвесност околу царините. Таа неизвесност мора да престане“, рече Мерц пред новинарите, пренесува Reuters.
Кои царини ги укина Врховниот суд и зошто?
Одлуката на Врховниот суд на САД се однесува исклучиво на царините што Доналд Трамп ги воведе повикувајќи се на Законот за меѓународни вонредни економски овластувања (IEEPA).
Овој закон му дава на претседателот овластување да регулира трговија во вонредни ситуации. Трамп првпат го активирал во февруари 2025 година, кога воведе царини на стоки од Кина, Мексико и Канада, тврдејќи дека трговијата со фентанил од овие земји претставува вонредна состојба.
Неколку месеци подоцна, Трамп отиде чекор понатаму и воведе царини од 10 до 50 отсто на стоки од речиси сите земји во светот. Тој како „вонредна и необична закана“ го наведе американскиот трговски дефицит – фактот дека САД увезуваат повеќе отколку што извезуваат.
Врховниот суд пресуди дека правото за воведување нови даноци му припаѓа на американскиот Конгрес, а не на претседателот, и дека регулирањето на трговијата според IEEPA не подразбира собирање приходи преку нови давачки.
Сепак, дел од царините што Трамп ги воведе минатата година остануваат во сила, затоа што не се донесени врз основа на IEEPA. Ова вклучува секторски царини на челик, алуминиум, дрво и автомобили, воведени според друг закон – член 232 од Законот за трговско проширување од 1962 година, со образложение за заштита на националната безбедност.
Хронологија на настаните
– 20 јануари 2025 – Трамп положува заклетва за втор мандат како претседател на САД.
– 3 март 2025 – Воведува царина од 25% на увоз од Канада и Мексико.
– 2 април 2025 – Го прогласува „Денот на ослободувањето“ и воведува основна царина од 10% на речиси сите земји, со повисоки стапки за одредени држави.
– 9 април 2025 – Најавува 90-дневна пауза во примената.
– 14 април 2025 – Увозник на вино и други компании поднесуваат тужба против администрацијата пред Судот за меѓународна трговија на САД.
– 22 април 2025 – Други компании поднесуваат посебна тужба до федералниот суд, оспорувајќи ја законитоста на царините.
– 28 мај 2025 – Американскиот трговски суд пресудува дека царините на Трамп се незаконски.
– 29 мај 2025 – Федералниот суд издава привремена забрана за спроведување на царините, која останува на сила додека трае жалбениот процес.
– 9 септември 2025 – Врховниот суд ги обединува двете тужби.
– 5 ноември 2025 – Врховниот суд ги сослушува усните аргументи за законитоста на царините.
– 20 февруари 2026 – Врховниот суд со одлука 6:3 пресудува дека Трамп нема овластување да воведува царини без одобрение од Конгресот.
– 21 февруари 2026 – Трамп објавува воведување на глобални царини од 15%.
Свет
Украина го осуди притисокот од Унгарија и Словачка
Министерството за надворешни работи на Украина го осуди и отфрли, како што наведува, притисокот и ултиматумите од владите на Унгарија и Словачка поврзани со снабдувањето со енергија. Од Киев велат дека ваквите потези се провокативни и неодговорни, особено во момент кога Русија извршува масовни напади врз украинската енергетска инфраструктура.
Во соопштението се наведува дека заканите од Будимпешта и Братислава ја загрозуваат енергетската безбедност на целиот регион.
„Во услови кога Москва се обидува да им ги скрати струјата, греењето и гасот на Украинците оваа реторика му помага на агресорот и истовремено им штети на енергетските компании од Унгарија и Словачка“, се вели во соопштението.
Алтернативни начини на снабдување
Украина соопшти дека е во постојан контакт со Европската комисија за последиците од руските напади и дека им доставила информации на Унгарија и Словачка за оштетувањата на нафтоводот Дружба. Работите за стабилизирање на инфраструктурата продолжуваат и покрај постојаната закана од нови ракетни удари.
Киев, исто така, понудил алтернативни начини за снабдување со неруска нафта за Унгарија и Словачка.
„Украина секогаш била, е и ќе остане доверлив енергетски партнер на Европската унија и транзитна земја за енергенси“, се вели во соопштението.
Украина најави дека може да активира Механизам за рано предупредување предвиден со Договорот за асоцијација со ЕУ, поради како што велат, неоснованите закани.
Киев ги повика владите на Унгарија и Словачка на конструктивна соработка, истакнувајќи дека ултиматумите треба да се испраќаат до Кремљ, а не до Украина.
Закани од Словачка и Унгарија
Словачкиот премиер, Роберт Фицо, порача дека ќе ја прекине итната испорака на електрична енергија за Украина ако Киев во рок од два дена не продолжи со испорака на руска нафта кон Словачка. Словачка, заедно со Унгарија, е една од ретките земји на ЕУ што сè уште зависи од руска нафта преку нафтоводот Дружба.
И унгарскиот премиер, Виктор Орбан, се закани дека Унгарија може да ја запре испораката на електрична енергија за Украина ако не се обнови транзитот на нафтата. „Ако тоа го запреме, може да се случат сериозни последици“, рече Орбан.
Прекин на испораката на нафта
Испораката на руска нафта преку нафтоводот Дружба е прекината од 27 јануари, откако според Украина, руски дрон нападнал опрема во западна Украина. Словачка и Унгарија во последните денови ја заострија својата реторика за продолжување на снабдувањето.
Од октомври минатата година, Русија го засилила нападите врз украинскиот енергетски систем, уништувајќи снабдување со струја и топлина. И покрај војната, Украина продолжува да дозволува користење на својот територија за извоз на руска енергија во Европа, иако таа е значително намалена.

