Свет
Пред 78 години беше ослободен Аушвиц, најлошото место во историјата на човештвото
Познатиот германски филозоф Теодор Адорно во своето дело „Културна критика и општество од 1949 година“ ја објави познатата реченица: „Пишувањето поезија по Аушвиц е варварско“. Адорно подоцна возврати за тоа тврдење, но сепак совршено ги доловува шокот и ужасот на Аушвиц, најстрашниот од сите нацистички логори на смртта.
Денеска е Ден на сеќавање на холокаустот, а 27 јануари е избран затоа што на тој датум 1945 година Црвената армија го ослободила Аушвиц, каде што пронашла речиси седум илјади преживеани затвореници во логорот, меѓу кои и 700 деца. Тоа беше крајот на еден од најлошите ужаси во историјата на човештвото, кој траеше цели илјада и 689 дена, при што повеќе од милион луѓе, главно Евреи, беа индустриски убиени.
Аушвиц, всушност, бил дел од комплексот логор што нацистите го изградиле во окупираната Полска со намера да ги истребат сите Евреи во Европа. Ова беше една од фиксните идеи на нацистичкиот водач Адолф Хитлер.
Важно е да се нагласи дека Аушвиц е директен резултат на нацистичката идеологија, која ги стави нацијата и расата над сè друго и сметаше дека одреден број народи не само што се помалку вредни туку и се закана за ариевската расна чистота. Според тоа, Аушвиц беше класична реализација на идеите на нацизмот.
Аушвиц се карактеризира и по тоа што нацистите смислиле систем за масовно убивање со отровен гас, а многу затвореници од овој концентрационен логор биле испраќани директно од возовите, кои доаѓале од цела Европа, во гасните комори, каде што би биле отруени. По тоа, нивните трупови биле запалени во специјално изградени крематориуми.
Првите убиства од овој вид во Аушвиц се случија во август 1941 година кога беше тестирана ефикасноста на отровниот гас врз полските и советските затвореници, а целата работа набргу порасна до размери што дури и денес не може целосно да се разберат. Од 1942 година до крајот на 1944 година 1,3 милион луѓе биле однесени во Аушвиц, од кои 1,1 милион биле убиени. Најмногу Евреи (околу 960 илјади) и Полјаци (74 илјади), Роми (21 илјади), советски затвореници (15 илјади).
На влезот во Аушвиц стои циничниот натпис Arbeit macht frei, односно „Работата ослободува“, што имало цел да сугерира дека тоа е работен логор. Нацистите, сепак, се труделе да скријат дека вршат масовен геноцид, па требало долго време веста за Аушвиц да стигне до сојузниците, кои, како што коментираат познавачите, „не биле многу успешни во обидите да го запрат или барем да го забават индустриското убивање на Евреите“. И денес се обвинуваат затоа што, на пример, не ги бомбардирале пругите што воделе кон Аушвиц.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Мерц повторно патува во Вашингтон
Германскиот канцелар Фридрих Мерц ќе отпатува во Вашингтон на почетокот на март на својата трета посета, во рамките на напорите за ублажување на трансатлантските тензии меѓу европските земји и американскиот претседател Доналд Трамп, објави во петокот германскиот весник „Ди Велт“, повикувајќи се на Ројтерс.
Канцеларијата на Мерц не одговори веднаш на барањето за коментар.
Веста доаѓа околу една недела пред Минхенската безбедносна конференција, годишен собир на високо ниво на експерти за безбедносна политика. На претходната конференција, американскиот потпретседател Џ. Д. Венс остро ги критикуваше европските партнери на САД во НАТО.
Не се очекува Венс да присуствува оваа година, но се очекува да присуствуваат државниот секретар на САД, Марко Рубио, и конгресна делегација.
Свет
(Видео) Експлозија во нелегален рудник во Индија: загинаа најмалку 18 рудари
Најмалку 18 рудари загинаа, а еден е сериозно повреден во експлозија во нелегален рудник за јаглен во североисточната индиска држава Мегалаја. Полицијата соопшти дека спасувачките операции се во тек и дека се стравува дека уште рудари можеби се заробени под земја, објави Би-Би-Си.
#BREAKING At least 18 people were killed in a massive explosion at a coal mine in Jaintia Hills district of Meghalaya state of India, according to local officials #India #meghalaya #blast pic.twitter.com/fLyXDIcBHo
— The South Asia Times (@thesouthasiatim) February 5, 2026
Експлозијата се случила околу 11 часот по локално време во четврток во областа Ист Џаинтија Хилс, во пошумена област на 72 км од главниот град на државата Шилонг. Се верува дека експлозијата во рудникот е предизвикана од динамит.
Шефот на државната полиција, Викаш Кумар, им изјави на новинарите дека несреќата е предизвикана од рударство „со дупки од стаорци“. Опасната практика вклучува употреба на динамит за минирање на тесни тунели низ кои рударите потоа лазат за да извлечат јаглен. Активистите предупредуваат дека методот на рударство продолжил и покрај целосната забрана.
Досега се пронајдени 18 тела, а едно лице со тешки изгореници е однесено во болница во Шилонг, потврди Кумар. Тој додаде дека сè уште не е познато точно колку рудари можеби се заробени под земја.
Свет
Мексико сака да испраќа нафта во Куба, но и да избегне царини
Мексиканските власти бараат начин да испратат гориво во Куба, задоволувајќи ги основните потреби како што се електричната енергија и транспортот, без да предизвикаат одмазда од Вашингтон, кој се закани со царини за земјите што го снабдуваат карипскиот остров со нафта, според четири извори запознаени со ова прашање.
Изворите велат дека високи мексикански претставници разговараат со своите американски колеги за да добијат појасна слика за обемот на заканата со царини што претседателот Доналд Трамп ја наведе во извршна наредба.
На 30 јануари, Трамп потпиша Извршна наредба со која прогласува национална вонредна состојба и воспоставува процес за воведување тарифи на стоки од земји што продаваат или на друг начин испорачуваат нафта на Куба, заштитувајќи ја националната безбедност и надворешната политика на Соединетите Американски Држави од злонамерните дејствија и политики на кубанскиот режим.
Белата куќа го упати Ројтерс на претходните коментари на американскиот претседател, кој им рече на новинарите во понеделник дека Мексико ќе престане да испраќа нафта на Куба, без да објасни зошто го мисли тоа.
Стејт департментот на САД и Канцеларијата на мексиканскиот претседател не одговорија веднаш на барањата за коментар. Министерството за надворешни работи на Мексико соопшти дека нема информации за ова прашање. Куба увезува гориво за две третини од своите енергетски потреби и се бори со зголемени прекини на електричната енергија и долги редици на бензинските пумпи.
Испораките на венецуелска нафта на островот беа прекинати по американската блокада на венецуелските танкери во декември и апсењето на претседателот Николас Мадуро на почетокот на јануари, оставајќи го Мексико како најголем снабдувач на Куба.
Сепак, кон средината на јануари, мексиканската влада ги запре испораките на сурова и рафинирана нафта поради притисок од администрацијата на Трамп. „Разговорите се водат речиси секој втор ден“, рече еден од изворите, кој побара анонимност.
„Мексико не сака царини, но е исто така решено да му помогне на кубанскиот народ“, додаде изворот. Мексико, а особено владејачката партија Морена, долго време одржува идеолошки и историски врски со Куба, а претседателката Клаудија Шајнбаум е под притисок од нејзината коалиција да не ја напушта Хавана.

