Свет
Продолжува судењето за шпанските „украдени бебиња“ во времето на Франко
Првото судење во Шпанија поврзано со илјадници случаи на бебиња украдени од нивните мајки за време на диктатирата на Франко продолжи денес во судот во Мадрид, неколку децении по избивањето на скандалот, пренесува „Локал“. Едуардо Вела (85), поранешен гинеколог на клиниката во Сан Марион во Мадрид, е обвинет дека во 1969 година ја одзел Инес Мадригал, сега на возраст од 49 години, од нејзината биолошка мајка и ѝ ја дал на друга жена која била лажно запишана како нејзина мајка.
„Ова е важен ден. Се надеваме дека судењето ќе заврши денес и ќе почне фазата на изрекување казни”, изјави Мадригал.
Активистите велат дека стотици слични случаи кои датираат од десничарската диктатура од 1939 до 1975 година не успеаја да стигнат до судот во Шпанија поради недостиг од докази или зашто рокот за поднесување обвиненија е поминат. Во темното и често игнорирано поглавје од диктатурата на генералот Франциско Франко, новороденчињата на некои левичарски противници на режимот, како и на невенчаните или сиромашните двојки, им биле одземени на нивните мајки и дадени на посвојување. На мајките им било кажувано дека нивните деца ненадејно умреле неколку часа по раѓањето и дека болницата се погрижила за нивниот погреб, но всушност биле дадени или продадени на друго семејство.
Крадењето на бебињата почнало во 1950-тите откако Франко дојде на власт по граѓанската војна од 1936-1939 година меѓу левоориентираните републиканци и конзервативните националисти лојални на генералот. Тоа беше дел од напорите за прочистување на Шпанија од марксистичкото влијание. Практиката подоцна била проширена и кај новороденчињата од сиромашните семејства, како и вонбрачните бебиња. Енрике Вила, адвокат кој детално пишуваше за скандалот со „украдените бебиња”, рече дека судењето на Вела може да обезбеди морално охрабрување за другите жртви да покренат судски парници.
„Има десетици лекари и калуѓерки низ Шпанија кои се виновни, а кои сè уште се живи“, изјави тој за „Франс прес“.
За време на воведното испрашување на судењето на 26 јуни, Вела изјави дека не може да се сети на деталите за тоа како работела клиниката што тој ја водел 20 години, до 1982 година, и за која се верува дека била центар за трговијата со бебиња, и тврдеше дека потписот на изводот на Мадригал не е негов. Вела пристигна во судот во инвалидска количка. Сè уште нема датум за изрекување пресуда иако адвокатот на Мадригал, Гилјермо Пена, изјави дека тоа може да потрае и еден месец.
„Сега можеме да кажеме дека ќе имаме пресуда со докажани факти. Досега имавме само обвинувања”, додаде тој.
Освен Вела, треба да сведочат уште шест други лица, меѓу кои и новинар од француската државна телевизиска станица „Франс 2“, кој со скриена камера го снимил Вела кога признал дека ја дал Мадригал како „подарок”. Обвинителите бараат 11-годишна затворска казна за фалсификување официјални документи, незаконско посвојување, незаконско притворање и потврдување непостоечко раѓање.
Системот за кражба на бебиња ја надживеа и смртта на Франко во 1975 година и продолжи како нелегална мрежа за шверц со бебиња до 1987 година, кога беше воведен нов закон со кој се регулираше посвојувањето. Активистите проценуваат дека со него десетици илјади бебиња биле украдени од своите родители. Случаите потсетуваат на настаните што се случија за време на воената диктатура во Аргентина од 1976-1983 година, каде што судовите изрекоа долги затворски казни за системската кражба на бебиња од политичките затвореници.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
(Видео) Силно невреме во Италија: брановите уништија домови, ресторани, улици
Силната бура „Хари“, која го зафати Медитеранот, донесе огромни бранови што ги претворија улиците во реки, принудувајќи ги луѓето да бегаат. Драматични снимки од Сицилија, направени во вторникот навечер, ги прикажуваат жителите како бегаат од бурата што ги поплави улиците.
Violent storm surge hit Roccalumera, in Messina, Sicily, Italy 🇮🇹 (20.01.2026) pic.twitter.com/7W9jRML4vy
— Disaster News (@Top_Disaster) January 20, 2026
На островот Липари, недалеку од Сицилија, силна бура го погоди пристаништето и веднаш ги поплави околните улици. Во Катанија, вториот по големина град на Сицилија, брановите предизвикаа сериозна штета на еден ресторан.
Whoahh! Storm surge crashing into a restaurant in Catania on the Italian island of Sicily today…🌊
📹 RMB webcampic.twitter.com/jgSPmSfhl0
— Volcaholic 🌋 (@volcaholic1) January 20, 2026
Надзорните камери го снимија моментот кога моќен бран ги скрши прозорците на ресторанот и ја уништи внатрешноста. Снимките од островот, исто така, покажуваат поплавени улици исполнети со остатоци и вреќи за ѓубре. Во пристанишниот град Месина, ситуацијата беше толку тешка што дел од крајбрежната променада се урна.
A severe storm surge hit Riposto, Sicily, Italy, last night.🇮🇹 pic.twitter.com/S0rZHoIKPx
— Weather Monitor (@WeatherMonitors) January 21, 2026
Властите издадоа црвени предупредувања за Сицилија, Сардинија и Калабрија поради ветрови со сила на ураган, обилни дождови и опасни бури. На Сицилија беа регистрирани налети на ветер до 119 километри на час, а брановите беа високи над девет метри, додека во Катанија нивото на морето се искачи за повеќе од пет метри.
A powerful storm surge flooded streets and pushed debris inland last night in Letojanni, Sicily, Italy. pic.twitter.com/SJb1JJZ47d
— Weather Monitor (@WeatherMonitors) January 21, 2026
🚨 Today’s chilling video from Italy 🇮🇹
A tiny village in Sicily’s Messina province as Cyclone Harry sweeps through
Stay safe! pic.twitter.com/DodYTzhCx1
— Mambo Italiano (@mamboitaliano__) January 20, 2026
Како што условите се влошија, властите наредија превентивна евакуација, при што околу 190 луѓе беа евакуирани од најизложените области. Сите фериботски услуги до Сардинија и помалите острови се суспендирани. Училиштата, парковите и спортските објекти се затворени во неколку градови, а се очекува на островот да наврнат до 300 милиметри дожд за само два дена.
A resident shared a moment as massive waves from Storm Harry burst into her home last night. 📍Marsascala, Malta 🇲🇹 pic.twitter.com/1p9jzmWQAU
— Weather Monitor (@WeatherMonitors) January 21, 2026
Бурата ја погоди и Малта, каде што силни бранови ги поплавија улиците. Беа регистрирани ветрови со брзина до 105 км/ч, а на жителите во некои делови од островот им беше советувано да останат во своите домови.
Major damage along the seafront due to violent storm surges in Acireale, Sicily, Italy 🇮🇹 (21.01.2026) pic.twitter.com/TkbifVqo9q
— Disaster News (@Top_Disaster) January 21, 2026
Одделот за цивилна заштита на Малта ги предупреди жителите да „избегнуваат работа на висина, вклучувајќи покриви, балкони, скелиња и изложени конструкции“, и да „се држат подалеку од брегот и крајбрежните патеки“. Летовите и фериботите до Малта беа пренасочени или откажани, а службите за итни случаи регистрираа повеќе од 180 интервенции.
Последиците од бурата беа почувствувани и во други делови од Медитеранот.
Шпанија издаде жолти предупредувања за ветер и големи бранови во јужниот регион Андалузија, каде што се очекуваат налети на ветер до 69 км/ч во крајбрежните градови Малага и Алмерија.
Во Франција, крајбрежните области на северозапад од земјата, исто така, се соочија со обилни дождови и силни ветрови.
Фото: ЕПА
Свет
Руте: Доналд Трамп е во право, Русија и Кина ги интензивираат акциите на Арктикот
Учесниците на панелот „Може ли Европа да се одбрани“ на Светскиот економски форум во Давос се согласија дека постојат тензии во рамките на Северноатлантската алијанса (НАТО), но дека тие можат да се надминат преку дијалог и дека не смее да се дозволи Украина да биде колатерална штета на дебатата за Гренланд.
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, изјави дека во моментов има тензии во Алијансата, но тоа се случило и претходно – наведувајќи ги Грција и Турција како примери.
„Нема да коментирам за тоа, но еден начин за решавање на овие тензии е дипломатијата“, рече Руте и нагласи дека верува оти прашањето за Гренланд ќе се реши на пријателски начин, бидејќи главното прашање не е тој арктички остров, туку Украина.
„Додека зборуваме овде, руски беспилотни летала и ракети ја напаѓаат енергетската инфраструктура на Украина“, рече Руте.
Додаде дека од 1949 година, НАТО е сојуз на европски земји, Соединетите Американски Држави и Канада, што е важно за одбраната не само на Европа, туку и на САД, Арктикот и Атлантикот.
Руте рече дека НАТО е Северноатлантска алијанса и дека таму веќе има многу работа, па затоа не сакаше да коментира за Американскиот комитет за мир во Газа и нешто што е надвор од Атлантикот.
Кога беше прашан за тензиите меѓу членовите на Алијансата, тој рече дека сите треба да бидат убедени дека на тоа се работи „зад сцената, без јавноста и без коментар за Гренланд“.
„Единствениот начин е смислена дипломатија. Арктикот и тука е Доналд Трамп во право, Русија и Кина ги интензивираат акциите на Арктикот, од осумте земји што имаат права, седум се членки на НАТО“, рече Руте.
Руте, исто така, презентираше дека европските земји во рамките на НАТО нема да издвојат пет проценти за одбрана ако не беше Доналд Трамп.
Регион
Вучиќ по говорот на Трамп: Излагањето на Фон дер Лајен беше позначајно во стратешка смисла
Претседателот на Србија, Александар Вучиќ, денес изјави дека неговиот прв впечаток по говорот на американскиот претседател Доналд Трамп на Светскиот економски форум е дека се движи во насока на понатамошно спротивставување и конфликт на Западот помеѓу Соединетите Американски Држави и Европа.
Во изјава за новинарите, по говорот на Трамп, кој го следеше од првиот ред во салата на Конгресниот центар во Давос, Вучиќ рече дека редот за да се влезе во таа сала и да се слушне американскиот претседател бил долг 500 метри.
Наведувајќи дека му треба време да го анализира тој говор и да го коментира, Вучиќ рече дека Трамп е интелигентен и шармантен, но дека вчерашниот говор на претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, бил многу повеќе стратешки ориентиран.
„И јас зборував вчера – бев изненаден од квалитетот на говорот на Урсула фон дер Лајен. Не зборувам за последиците, не зборувам за тоа кој е посилен, кој не, но бев изненаден од квалитетот и начинот и содржината на говорот на Урсула фон дер Лајен. Што се однесува до содржината, таа вчера создаде нова идеолошка платформа, нова политичка платформа. За мене, ова е сигурно најважниот говор што сум го слушнал“, рече Вучиќ.
Додавајќи дека ги слушнал речиси сите нејзини говори и прочитал 90 проценти од говорите на важни луѓе на сите времиња, Вучиќ нагласи дека вчерашниот говор на Фон дер Лајен бил еден од најдобро составените говори.
„Не би го рекол тоа така за г-дин Трамп. Би рекол дека е многу интелигентен, исклучително шармантен, дека добро разбира дека проблемот со долгот се решава со стапката на раст, ја разбира економијата, но говорот на Фон дер Лајен беше многу постратешки ориентиран од неговиот. Не би зборувал понатаму за говорот на претседателот Трамп“, рече Вучиќ.
Тој потсети дека Фон дер Лајен вчера изјавила дека заблудите се завршени и дека чекале една година да се промени ставот на Америка, дека сега мора да се разбере дека ова е трајна ситуација, и дека мора да се формира независна Европа, односно дека била принудена да го стори тоа, иако цело време се потпирала на Америка.
„Во таа смисла, Трамп ѝ помага на Европа, а не ја перцепира на тој начин. Не сум сигурен дали Европа ќе има сила за тоа или не. И ако некој ме праша, би рекол 50 спрема 50. Можеби дури и повеќе „не“ отколку „да“. Но, идеите што беа изнесени, постулатите што ги поставија оние што учествуваа во пишувањето на тој говор и конечно самата фон дер Лајен, се високи цели, не лесно остварливи, но би рекол нешто што ќе ја претставува историјата на иднината и она што таа ќе го зборува“, рече Вучиќ.
Коментирајќи го говорот на Доналд Трамп, Вучиќ додаде дека знае дека, за жал, голем дел од српските граѓани сосема погрешно и ирационално ќе се радуваат на неговите зборови во врска со Гренланд и некои други теми.
„Не сакам да коментирам за тоа во овој момент. Сакам да останам господар на неискажаните зборови како претседател на земјата“, рече Вучиќ, пренесуваат медиумите во соседството.

