Свет
Растат тензиите помеѓу Франција и Алжир, Макрон сака да го поништи договорот од 2013 година
Францускиот претседател, Емануел Макрон, го почна процесот на укинување на визните ослободувања за алжирските службеници и дипломати, што е една од најзначајните ескалации во дипломатскиот спор меѓу двете земји.
Макрон побара од својот премиер и министер за надворешни работи да го поништат договорот од 2013 година што им овозможува на Алжирците со дипломатски или службен пасош да влезат во Франција без виза и да останат до 90 дена.
Францускиот министер за надворешни работи, Жан-Ноел Баро, претходно објави планови за протерување на алжирските дипломати без важечки визи како одговор на протерувањето на француските државни службеници од Алжир.
Франција и Алжир имаат сложен однос откако северноафриканската земја стекна независност по повеќе од еден век брутална француска окупација. Тензиите кулминираа минатата година кога Париз го призна суверенитетот на Мароко над Западна Сахара, согласувајќи се со Шпанија, САД и други.
Западна Сахара е претежно контролирана од Мароко, но суверенитетот на Рабат над таа територија не е меѓународно признат. Алжир безусловно го поддржува и е домаќин на седиштето на просахарскиот ослободителен фронт Полисарио.
Дополнително, Франција тврди дека двајца нејзини граѓани, француско-алжирскиот автор Буалем Сансал и новинарот Кристоф Глез, се затворени во алжирските затвори без причина.
Сансал беше осуден на пет години затвор за поткопување на националното единство откако изрази поддршка за Мароко во територијалниот спор со Алжир во интервју за француски онлајн медиум и рече дека само „мали места без историја“ ќе завршат колонизирани.
Глез беше осуден на седум години за „застапување на тероризам“ откако интервјуираше лидери на фудбалски клубови кои исто така имаа улоги во сепаратистички движења во Алжир.
Како одговор на објавата на Макрон, алжирското Министерство за надворешни работи изјави дека Париз инсистирал на договорот за укинување на визите и дека Алжир со задоволство ќе ја искористи „можноста едноставно и јасно да го објави своето повлекување од овој договор“.
„Од избувнувањето на оваа криза, која беше предизвикана од Франција, Французите се одлучија за пристап на сила и ескалација. Тие прибегнаа кон закани, ултиматуми и диктати, игнорирајќи го фактот дека Алжир не е предмет на никаква форма на притисок, принуда или уцена, без оглед на нивниот извор или природа“, изјави министерството.
Макрон се обиде да ги одржи дипломатските односи со Алжир и повика на деескалација, но се чини дека тоа сега се менува. „Немаме друг избор освен да заземеме построг пристап“, изјави Макрон за десничарскиот весник „Ле Фигаро“.
Односите со Алжир се исто така жешка тема за францускиот претседател на внатрешен фронт. Алжирците ја сочинуваат најголемата имигрантска заедница во Франција, а милиони француски граѓани се од алжирско потекло.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп најави одлука за напад врз Иран, но сè уште се соочува со три клучни пречки
Американскиот претседател Доналд Трамп објави дека во рок од десет дена ќе донесе одлука дали ќе изврши воена акција врз Иран, но сè уште не е подготвен за напад, и покрај распоредувањето на моќната американска воздушна и поморска армада во Персискиот Залив, пишува Blick.ch.
Иако многу експерти во Тел Авив тврдат дека режимот на ајатоласите, на власт од 1979 година, никогаш не бил послаб, Трамп останува воздржан. Претходно, во јуни 2025 година, САД и Израел водеа „Дванаесетдневна војна“ за уништување на делумно преживеаните нуклеарни капацитети на Иран со бомбардери Б-2.
Првата пречка: политичка нестабилност
Првиот фактор е политички. Доколку Трамп сака да го нападне режимот со цел да го „обезглави“, потребна е алтернатива на владеење. Постојат две можности:
1.Фракција во самиот режим да ја преземе власта и да дозволи договор со САД, слично на сценариото со Венецуела.
2.Промена на режимот со доаѓање на Реза Пахлави, синот на соборениот шах, кој пред неколку недели беше поздравен од повеќе од 200.000 Иранци во дијаспората.
Проблемот е што другите опозициски групи, како Курдите, категорично го отфрлаат таквото решение, а распоредување на американски копнени сили за заштита би создадало дополнителен хаос.
Втората пречка: воени гаранции и инфилтрации
Втор фактор е воен. Трамп мора да има гаранции за ефикасноста на воздушните напади во координација со Израел, чиј разузнавачки капацитет е длабоко инфилтриран во иранскиот режим.
Нападите би се соочиле со истиот проблем како и претходната „Дванаесетдневна војна“: Иран може да ги сокрие своите нуклеарни и балистички капацитети во планинската територија, а масовните напади би предизвикале голем број цивилни жртви.
Идеалната стратегија би била нападите да предизвикаат народно востание и офанзива на пријателски вооружени групи, со цел да се собори режимот, но повторно останува дилемата кој би ја наследил власта без копнени сили на САД.
Третата пречка: регионални сојузници и Израел
Третиот фактор е улогата на Израел, кој врши притисок за итен удар за отстранување на „егзистенцијалната“ закана од иранската нуклеарна програма.
По војната во Газа, Израел станал непожелен партнер за многу земји во регионот, како Турција или Саудиска Арабија, кои се позадоволни на краток рок со ослабен Иран, кој е сè помалку способен да им снабдува оружје на своите сојузници (Хутите во Јемен, Хезболах во Либан…). Затоа, Трамп мора да ги убеди регионалните сојузници – од Турција и Саудиска Арабија до Катар – дека ситуацијата е под контрола.
Свет
Путин потпиша закон кој им дозволува на ФСБ да го исклучат интернетот во Русија
Рускиот претседател Владимир Путин потпиша закон со кој Федералната служба за безбедност (ФСБ) добива овластување да го исклучи интернетот во земјата, пренесуваат медиумите.
„Само претседателот може да воведе ограничувања“, изјави адвокатот и долгогодишен интернет активист Саркис Дарбињан.
Зошто се воведуваат ограничувања
Во последните месеци, руските власти се обидуваат да најдат начини да спречат влегување на украински беспилотни летала во рускиот воздушен простор. Во многу случаи, дроновите користат руски сигнали за навигација, понекогаш на долги растојанија.
Притисок врз интернет апликациите
Властите го засилија притисокот врз популарните апликации за размена на пораки, особено WhatsApp и Telegram. Двете апликации се значително забавени како дел од владините напори да ги охрабрат Русите да ја користат државно поддржаната апликација Max.
Според еден извештај, Telegram би можел целосно да биде блокиран од 1 април.
Ограничувањата предизвикаа незадоволство кај блогерите кои ја следат ситуацијата во Украина и собираат средства за руските трупи.
Telegram исто така е широко користен од руските војници на терен.
Технолошкиот регулатор Роскомнадзор го обвини Telegram, основан од протераниот претприемач Павел Дуров, за создавање на пазар за протечени лични податоци на руски граѓани.
Свет
Индија го одложи патувањето на трговска делегација во Вашингтон поради нејасности околу царините на САД
Индија го одложи планираното испраќање трговска делегација во Вашингтон оваа недела, главно поради неизвесност по одлуката на Врховниот суд на САД да ги укине царините што ги воведе претседателот Доналд Трамп, изјави извор од индиското Министерство за трговија во неделата, пишува Ројтерс.
Одлуката на Индија е една од првите конкретни реакции меѓу азиските земји на судската пресуда. Одлуката следува по одлуката на Трамп од саботата да воведе привремена царина од 15%, максимално дозволената според законот, на увоз од сите земји, по отфрлањето на неговите претходни царини од страна на судот.
Одложување поради неизвесност
„Одлуката за одложување на посетата беше донесена по дискусии меѓу официјалните лица на двете земји. Не е одреден нов датум за посетата“, рекол изворот.
Главната причина за одложувањето е неизвесноста околу царините по пресудата на судот во петокот. Делегацијата требаше да отпатува за разговори за финализирање на привремен трговски договор, откако двете земји се согласија на рамка за Вашингтон да ги намали казнените царини од 25% на одредени индиски производи поврзани со увозот на руска нафта од Индија.
Детали од привремениот трговски договор
Според договорот, царините на САД за индиски производи требаше да се намалат на 18%, а Индија се согласи да купи американски производи во вредност од 500 милијарди долари во период од пет години. Ова вклучува енергетски снабдувања, авиони и делови, благородни метали и технолошки производи.

