Свет
Светските медиуми апелираат до Израел да им дозволи на новинарите влез и излез од Газа
Новинските агенции „Франс прес“, „Асошиетед прес“ и „Ројтерс“ заедно со Би-би-си денес упатија заеднички апел до Израел да им дозволи на новинарите да влегуваат и да ја напуштаат Газа по 21 месец војна.
„Новинарите се соочуваат со многу неповолности и тешкотии во воената зона. Длабоко сме загрижени што гладот сега им се заканува“, се вели во заедничка изјава на агенцијата „Франс-прес“, американската „Асошиетед прес“, канадско-британската агенција „Ројтерс“ и британската агенција Би-би-си.
„Уште еднаш ги повикуваме израелските власти да им дозволат на новинарите да влегуваат и да ја напуштаат Газа. Од клучно значење е доволно резерви од храна да стигнат до населението“, се инсистира во соопштението. Овие меѓународни медиуми изразија длабока загриженост за своите новинари во Газа, „на кои им е сè потешко да се издржуваат себеси и своите семејства“.
„Овие независни новинари беа очите и ушите на светот на терен во Газа. Сега се соочуваат со истите тешки услови како и луѓето за кои известуваат“, нагласија тие.
ОН и невладините организации предупредија за ризикот од глад во Газа. Израелската влада негира одговорност за недостигот. Во последните денови има сè поголем број сведоштва од новинари на кои очајно им е потребна помош во Газа.
Тие опишуваат екстреемн глад, недостиг на чиста вода и зголемен физички и ментален замор, што понекогаш ги принудува да известуваат помалку за војната, која почна кога Хамас го нападна Израел на 7 октомври 2023 година.
„Со месеци беспомошно бевме сведоци на драматичното влошување на условите за живеење на неколку вработени во АФП и нивната ситуација сега е неодржлива“, се вели во соопштението на новинската агенција, а нејзиното Здружение на новинарите предупреди дека ќе ги гледа како умираат.
Израел го обвинува палестинското исламистичко движење Хамас за експлоатација на страдањето на повеќе од два милиона жители на Газа, особено со пренасочување на помошта за да ја продава по високи цени или со пукање во оние што чекаат.
По почетокот на опсадата на Газа во октомври 2023 година, Израел воведе целосна блокада на територијата на почетокот на март, која беше само делумно ублажена кон крајот на мај, предизвикувајќи сериозен недостиг на храна, лекови и гориво. Комитетот за заштита на новинарите (CPJ), независна организација со седиште во САД, вчера го повика Израел да престане да ги изгладнува новинарите и цивилите во Газа.
„Светот мора да дејствува сега: да ги заштити (овие професионалци), да ги нахрани и да им дозволи да закрепнат додека други новинари не може да дојдат да ги поддржат“, изјави регионалната директорка на CPJ, Сара Куда, во соопштението. Од крајот на 2023 година единствените новинари на кои им е дозволено да влезат во Појасот Газа од странство се со израелската армија, а нивното известување е предмет на воена цензура.
За Франција, ризикот од глад во Газа е резултат на блокадата наметната од Израел.
„Недостигот беше предизвикан од Хамас“, рече израелскиот портпарол Давид Менсер обвинувајќи го палестинското движење за спречување дистрибуција и за грабеж на помошта. Хамас отсекогаш ги негира таквите обвинувања.
Нападот од 7 октомври резултира со смрт на 1.219 лица на израелска страна, претежно цивили, според официјалните бројки објавени од АФП. Од 251 лице киднапирано тој ден, 49 останаа во Газа како заложници, од кои 27 беа прогласени за мртви од војската.
Израелската војска уби 59.219 лица во Газа во одмазднички копнени и воздушни напади, претежно цивили, според бројките од Министерството за здравство на Хамас, кои ОН ги смета за веродостојни. Невладината организација „Репортери без граници“ на 7 мај објави дека „израелската војска убила речиси 200 новинари, вклучувајќи најмалку 44 на должност“ во Појасот Газа.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Француската агенција за храна: Електронските цигари носат ризици по здравјето
Француската агенција за храна, животна средина и здравје при работа (ANSES) денеска соопшти дека електронските цигари се поврзани со потенцијални среднорочни и долгорочни здравствени ризици, вклучувајќи кардиоваскуларни, респираторни и канцерогени последици, иако го признава нивниот потенцијал како привремена алатка за откажување од пушење.
По анализа на околу 3.000 научни студии и извештаи, ANSES заклучува дека ризиците по здравјето се поврзани со вдишување на токсични супстанции, присутни во течностите за е-цигари или создадени при нивното вдишување.
Според агенцијата, електронските цигари со никотин можат да предизвикаат кардиоваскуларни ефекти, како што е покачен крвен притисок, додека ризикот од респираторни и канцерогени ефекти постои и кај производите без никотин.
ANSES истакнува дека корисниците мора да бидат подобро информирани за здравствените ризици, а истовремено е потребно да се обесхрабрат непушачите и младите лица да почнуваат со употреба на електронски цигари.
Агенцијата заклучува дека овие производи можат да се сметаат за преодна опција во рамки на програми за откажување од пушење, но тој период треба да биде краток.
Според Барометарот за јавно здравје на Франција за 2024 година, околу три милиони луѓе во земјата користат електронски цигари.
Свет
Украина и Русија почнаа втор круг мировни преговори во Абу Даби
Украински и руски преговарачи денеска во Абу Даби почнаа втор круг преговори за завршување на војната, со посредство на САД.
Дводневните трилатерални средби следат по изјавата на украинскиот претседател Володимир Зеленски, кој рече дека Русија го искористила минатонеделниот „енергетски“ прекин на огнот — договорен со помош на САД — за да натрупа муниција, при што во вторникот нападнала со рекорден број балистички проектили.
„Во Абу Даби започна уште еден круг преговори. Преговарачкиот процес започна во трилатерален формат — Украина, САД и Русија“, соопшти на Телеграм главниот украински преговарач Рустем Умеров.
Тој додаде дека тимовите ќе се среќаваат и во одвоени групи за да разговараат за специфични теми, по што ќе следи заедничка средба за усогласување на ставовите.
Изминатата година, администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп ги охрабруваше и Киев и Москва да најдат компромис за ставање крај на четиригодишниот конфликт, кој започна со руската инвазија врз Украина во февруари 2022 година. Но, двете страни остануваат на различни позиции околу клучните точки и покрај неколкуте рунди разговори со американски претставници.
Најчувствителни теми се: Барањето на Москва Киев да се откаже од територии кои сѐ уште ги контролира, судбината на нуклеарната централа Запорожје — најголемата во Европа — која се наоѓа на територија под руска окупација. Русија бара повлекување на украинските сили од целата источна област Доњецк, вклучително и утврдените градови кои претставуваат силни упоришта на украинската одбрана. Украина, пак, предлага конфликтот да се замрзне долж сегашната линија на фронтот и одбива какво било еднострано повлекување.
Свет
Повеќе од една третина од случаите на рак во светот можеле да се спречат, покажува нова анализа
Речиси 40 отсто од случаите на рак во светот во 2022 година биле поврзани со причини кои можеле да се спречат, според глобална анализа објавена во вторникот во списанието Nature Medicine.
Анализата е објавена во пресрет на Меѓународниот ден за борба против ракот, кој се одбележува на 4 февруари.
Истражувањето го водела Изабел Сориоматарам од Меѓународната агенција за истражување на ракот (IARC) во Лион, а утврдено е дека тутунот, алкохолот и инфекциите биле најчестите ризик-фактори.
„Околу 30 отсто од карциномите кај жените и 45 отсто кај мажите можеле да се избегнат“, покажува анализата.
Вкупно, од 18,7 милиони нови случаи на рак регистрирани на глобално ниво во 2022 година, околу седум милиони биле потенцијално спречливи, што претставува приближно 38 отсто од вкупниот број.
Истражувачите користеле глобални податоци за да ги поврзат новите случаи на рак со фактори на ризик за кои постои докажана причинско-последична поврзаност со болеста. Истражувањето ги вклучувало и однесувачките ризици како пушење, како и изложеност на еколошки и професионални ризици.
Во субсахарска Африка, 38 отсто од случаите на рак кај жените биле потенцијално спречливи, во споредба со околу 25 отсто во северна Африка и западна Азија. Во тие региони, инфекциите биле водечки спречливи причини.
Во Европа, САД, Канада и Австралија, тутунот бил најдоминантен ризик-фактор.
Коавторот на истражувањето, Андре Илбави од Светската здравствена организација (СЗО), изјавил дека овие наоди даваат прв глобален увид во уделот на случаите на рак кои може да се припишат на ризици што можат да се спречат. Тој истакнал дека разбирањето на регионалните модели може да им помогне на владите и на поединците да преземат насочени мерки за намалување на ризикот од рак.
Изабел Сориоматарам додала дека справувањето со причините кои можат да се спречат е еден од најефикасните начини за ограничување на растечкиот глобален товар од рак, за кој, според податоците на СЗО, се предвидува дека би можел да порасне за 50% до 2040 година, ако сегашните трендови продолжат.

