Контакт

Свет

Сонда со примерок од опасен астероид пристигнува на Земјата

Објавено пред

Сондата OSIRIS-Rex на НАСА треба да се врати од своето долго патување во вселената и да ја допре почвата на западната пустина во американската држава Јута в недела.

dobivaj vesti na viber

Сондата носи скапоцен товар – прашина од огромниот астероид Бену, голем колку планина и најопасен за нас во целиот Сончев систем. Овој примерок би можел да одговори на многу важни прашања: Од каде доаѓаме? Како е возможен живот на Земјата?

„Кога астероидот Бену од 250 г ќе стигне до нас, во нашите раце ќе имаме материјал што постоел пред нашата планета, можеби дури и некои зрна што постоеле пред Сончевиот систем“, рече планетарниот научник Данте Лаурета, главниот истражувач на мисијата, како што соопшти Би-би-си.

„Се обидуваме да ја составиме сложувалката на нашите почетоци. Како настанала Земјата и зошто е возможен живот на неа? Од каде доаѓа водата во океаните, од каде воздухот во нашата атмосфера и што е најважно. Кој е изворот на органските молекули што го сочинуваат целиот живот на Земјата?“, тој додаде.

Имено, научниците претпоставуваат дека многу од клучните компоненти за развој на животот пристигнале на Земјата во нејзината рана историја преку удар на астероид. Со цел да се истражи оваа хипотеза, во 2016 година НАСА лансира сонда кон астероид со дијаметар од 500 метри.

Беа потребни две години за леталото да стигне до Бену, а потоа уште две мапирања на површината пред тимот да најде соодветно место за собирање на примерокот. На 20 октомври 2020 година сондата се спушти до астероидот и успеа да ја собере скапоцената прашина. Но, не помина сè како што очекуваа научниците.

Идејата беше сондата со својот дел да удри во површината и да ослободи излив на азотен гас што ќе подигне чакал и прашина. Но, во текот на тој процес дојде еден вид шок. Кога механизмот допрел, површината се одвоила како течност и притисокот создал кратер со дијаметар од 8 метри.

Материјалот се разлетал во сите правци, но за среќа и во комората за собирање примероци. Кога сондата ќе стигне до Земјата, ќе биде транспортирана во вселенскиот центар Џонсон во Тексас, каде што е создадена посебна „чиста просторија“ за анализа на примерокот.

НАСА го смета Бену за најопасната карпа во Сончевиот систем бидејќи има најголема веројатност да удри во Земјата од сите познати астероиди. Но, нема причина за грижа. Иако Бену претставува ризик за нашата планета, веројатноста за удар е многу мала, пишува Science Alert.

Имено, Бену, заедно со астероидот 1950 DA, се вбројува меѓу најопасните познати астероиди. Поради својата патека и орбита околу Сонцето, која трае 1,2 година, во следните неколку века во неколку наврати ќе се доближува до Земјата до тој степен што постои мала можност за судир.

НАСА вели дека постои шанса Бену да помине низ таканаречената гравитациска брава за време на неговото прелетување на 25 септември 2135 година – област во вселената што може да го насочи да се судри со нашата планета на крајот на 22 век.

Иако е тешко да се одреди точната веројатност за ваков катастрофален настан, со помош на податоците собрани од леталото OSIRIS-Rex, експертите успеаја да создадат подобар модел на развојот на орбитата на Бену. Нивната анализа покажува дека има само 0,037 % (1:2700) шанса да удри во Земјата на 24 септември 2182 година.

Бену, веројатно, содржи многу вода врзана во минерали, кои би можеле да сочинуваат дури 10 проценти од неговата тежина. Научниците имаат намера да откријат дали односот на разните видови атоми на водород на овој астероид е сличен на оној во океаните на Земјата.

Веројатно, има многу јаглерод на Бену. Како што знаеме, животот на нашата планета се заснова на органска хемија, па се поставува прашањето дали сложените молекули, како водата, дошле на младата Земја од вселената.

„Анализата на метеоритите покажува дека астероидите, веројатно, содржат зоолошка градина со разни органски молекули. Но, во метеоритите тие често се контаминирани, па со овој примерок можеме да откриеме точно кои органски компоненти се наоѓаат на Бену“, објасни планетарниот научник Сара Расел од Природонаучниот музеј во Лондон.

Свет

(Фото+видео) Терористички напад во Лвов: загина полицајка, десетици ранети

Објавено пред

Најмалку едно лице загина, а десетици други се ранети во експлозии што рано утрово го потресоа западниот украински град Лвов. Властите нападот го окарактеризираа како „терористички чин“.

dobivaj vesti na viber

Според регионалното обвинителство, експлозиите се случиле додека полицијата реагирала на итен повик за упад во продавница во близина на центарот на градот. Првата експлозија се случила откако полициска екипа пристигнала на местото, а втората по доаѓањето на засилување.

Во нападот загина 23-годишна полицајка, а оштетени се патролно и цивилно возило. Украинската национална полиција соопшти дека се ранети околу дваесет лица.

Регионалното обвинителство отвори истрага за „терористички чин што предизвикал сериозни последици“, но засега не се познати сите околности.

Градоначалникот на Лвов, Андриј Садови, на Фејсбук напиша дека „ова дефинитивно е терористички напад“.

Полицијата соопшти дека, според прелиминарните информации, биле активирани рачно изработени експлозивни направи. Засега нема официјални информации за осомничени лица.

Загинатата полицајка е идентификувана како Викторија Шпилка. Од полицијата велат дека таа имала 23 години и била почитувана меѓу колегите. Минатата година се омажила за патролен полицаец.

Во меѓувреме, и главниот град Киев бил цел на ракетни и дрон-напади во текот на ноќта кон неделата. Во градот се слушнале експлозии по активирање на тревога за балистичка ракета.

Прикажи повеќе...

Свет

(Видео) Експлозии во Киев: Русија нападна со балистички ракети, повредени жена и дете

Објавено пред

Русија лансираше балистички проектили врз главниот град на Украина, Киев, а во нападите во приградските делови повредени се жена и дете, кои веднаш се пренесени во болница, потврди градоначалникот Виталиј Кличко.

dobivaj vesti na viber

Првите експлозии се слушнале околу 4 наутро, а нов бран следувал половина час подоцна.

„Непријателот го напаѓа главниот град со балистичко оружје. Останете во засолништата додека не престане опасноста“, изјави Тимур Ткаченко, началник на Градската воена администрација на Киев.

Како одговор, Полска подигна борбени авиони за заштита на својот воздушен простор.

„Подигнати се дежурни борбени авиони и авион за рано предупредување, а копнените системи за противвоздушна одбрана и радари се ставени во највисок степен на подготвеност“, стои во соопштението.

Рускиот напад е дел од серијата напади врз цивилна инфраструктура, вклучувајќи станбени згради и енергетски објекти. Само вчера, во напад со дрон во областа Суми, загинаа двајца браќа и еден брачен пар, а беше оштетен и производствен погон на фабрика.

Гувернерот на Суми, Олех Григоров, појасни дека браќата биле прво ранети во експлозијата, а потоа загинале кога Русите нападнале со дрон возило на итната помош.

Прикажи повеќе...

Свет

„Ова е целосна збрка за целиот свет“, велат експерти за новите царини на Трамп

Објавено пред

Одлуката на Доналд Трамп да ја зголеми царината на американскиот увоз на 15 отсто дополнително ја зголемува глобалната нестабилност на пазарите, оценува американскиот дописник на Sky News, Марк Стоун.

dobivaj vesti na viber

„Мислам дека владите ширум светот веќе се исцрпени од постојаните промени за тоа колкави царини треба да плаќаат, а потоа тие стапки повторно се менуваат“, вели Стоун.

Според неговите зборови, во последните 24 часа Трамп и неговиот тим се обидувале да најдат други правни начини за воведување царини по одлуката на Врховниот суд, при што стапката се зголемила од 10 на 15 отсто. Стоун предупредува дека обидите за воведување царини по друг пат, по одлуката на Врховниот суд минатата недела, ќе предизвикаат „голема неизвесност“ за другите земји, од кои некои се во средина на преговори за трговски договори.

„Дали ќе продолжат со преговорите или ќе ги стопираат? Ова е целосна збрка за целиот свет“, заклучува Стоун.

Мерц: Постојаната неизвесност околу царините е отров

Германскиот канцелар, Фридрих Мерц, порача дека тесно ќе соработува со другите членки на Европската унија за да се усогласи заеднички став пред разговорите во САД.

„Во Вашингтон ќе патувам со усогласен европски став. Најголем отров за економиите на Европа и САД е токму оваа постојана неизвесност околу царините. Таа неизвесност мора да престане“, рече Мерц пред новинарите, пренесува Reuters.

Кои царини ги укина Врховниот суд и зошто?

Одлуката на Врховниот суд на САД се однесува исклучиво на царините што Доналд Трамп ги воведе повикувајќи се на Законот за меѓународни вонредни економски овластувања (IEEPA).

Овој закон му дава на претседателот овластување да регулира трговија во вонредни ситуации. Трамп првпат го активирал во февруари 2025 година, кога воведе царини на стоки од Кина, Мексико и Канада, тврдејќи дека трговијата со фентанил од овие земји претставува вонредна состојба.

Неколку месеци подоцна, Трамп отиде чекор понатаму и воведе царини од 10 до 50 отсто на стоки од речиси сите земји во светот. Тој како „вонредна и необична закана“ го наведе американскиот трговски дефицит – фактот дека САД увезуваат повеќе отколку што извезуваат.

Врховниот суд пресуди дека правото за воведување нови даноци му припаѓа на американскиот Конгрес, а не на претседателот, и дека регулирањето на трговијата според IEEPA не подразбира собирање приходи преку нови давачки.

Сепак, дел од царините што Трамп ги воведе минатата година остануваат во сила, затоа што не се донесени врз основа на IEEPA. Ова вклучува секторски царини на челик, алуминиум, дрво и автомобили, воведени според друг закон – член 232 од Законот за трговско проширување од 1962 година, со образложение за заштита на националната безбедност.

Хронологија на настаните

– 20 јануари 2025 – Трамп положува заклетва за втор мандат како претседател на САД.

– 3 март 2025 – Воведува царина од 25% на увоз од Канада и Мексико.

– 2 април 2025 – Го прогласува „Денот на ослободувањето“ и воведува основна царина од 10% на речиси сите земји, со повисоки стапки за одредени држави.

– 9 април 2025 – Најавува 90-дневна пауза во примената.

– 14 април 2025 – Увозник на вино и други компании поднесуваат тужба против администрацијата пред Судот за меѓународна трговија на САД.

– 22 април 2025 – Други компании поднесуваат посебна тужба до федералниот суд, оспорувајќи ја законитоста на царините.

– 28 мај 2025 – Американскиот трговски суд пресудува дека царините на Трамп се незаконски.

– 29 мај 2025 – Федералниот суд издава привремена забрана за спроведување на царините, која останува на сила додека трае жалбениот процес.

– 9 септември 2025 – Врховниот суд ги обединува двете тужби.

– 5 ноември 2025 – Врховниот суд ги сослушува усните аргументи за законитоста на царините.

– 20 февруари 2026 – Врховниот суд со одлука 6:3 пресудува дека Трамп нема овластување да воведува царини без одобрение од Конгресот.

– 21 февруари 2026 – Трамп објавува воведување на глобални царини од 15%.

Прикажи повеќе...

Најново

Свет12 минути

(Фото+видео) Терористички напад во Лвов: загина полицајка, десетици ранети

Најмалку едно лице загина, а десетици други се ранети во експлозии што рано утрово го потресоа западниот украински град Лвов....

Свет46 минути

(Видео) Експлозии во Киев: Русија нападна со балистички ракети, повредени жена и дете

Русија лансираше балистички проектили врз главниот град на Украина, Киев, а во нападите во приградските делови повредени се жена и...

Свет56 минути

„Ова е целосна збрка за целиот свет“, велат експерти за новите царини на Трамп

Одлуката на Доналд Трамп да ја зголеми царината на американскиот увоз на 15 отсто дополнително ја зголемува глобалната нестабилност на...

Економија18 часа

(Видео) Мицкоски: 17 нови проекти вредни 650 милиони евра ќе донесат до 5.000 работни места

Премиерот Мицкоски денеска изјави дека во моментов се во почетна фаза на реализација или во фаза на потпишување договори за...

Економија20 часа

(Фото+видео) Николоски: Со одлична динамика се гради автопатот Гостивар – Букојчани

Задоволство е да се гледа прогрес и да се гледааат добри резултати во изградбата на автопатот Гостивар – Букојчани. Имаме...

Македонија20 часа

Филипче: Единствениот булинг на македонскиот народ му го прават ВМРО-ОКГ и Мицкоски

Претседателот на СДСМ, Венко Филипче, реагираше на изјавите на премиерот Христијан Мицкоски. „Наместо да ги спроведе реформите што Европа ги...

Македонија20 часа

(Видео) Не гледам потреба за одржување на предвремени парламентарни избори, вели премиерот Мицкоски

Премиерот Христијан Мицкоски не гледа потреба за одржување на предвремени парламентарни избори. Тој нагласи дека во разговорите со меѓународната заедница...

Македонија21 час

(Видео) Манасиевски: Партиските притисоци предводени од СДС и ДУИ разрешувале судии за еден ден, морало се да оди по насока на Заев

Партиските притисоци предводени од СДС и ДУИ разрешувале судии за еден ден, кажа денеска на прес-конференција, Валентин Манасиевски, член на...

Македонија22 часа

(Видео) Мицкоски: Македонија е жртва на класичен булинг на земји членки кои од внатре го уценуваат интегрирањето во ЕУ

Европската интеграција на нашата земја, можеби е единствен случај во Европа чијашто интеграција во рамките на самата Европска Унија не...

Свет23 часа

(Фото+видео) Украински напад врз руска фабрика за ракети – 11 лица повредени

Единаесет лица се повредени во напад со беспилотно летало врз фабрика за производство на ракети во Удмуртија, Русија. Три од...

Свет23 часа

Макрон ја поздрави пресудата на Врховниот суд против царините на Трамп

Францускиот претседател, Емануел Макрон, ја поздрави одлуката на американскиот Врховен суд да ги поништи царините што претседателот на САД, Доналд...

Регион1 ден

(Видео) Насилни протести во Албанија: Фрлени молотови коктели врз зградата на владата

Во Албанија се одржа нов антивладин протест, кој беше обележан со тензии и судири со полицијата, пренесува Анадолија. Опозицискиот протест...

Македонија2 дена

Сиљановска-Давкова: Европа не може да биде целосно безбедна се додека Западен Балкан е надвор од Европската Унија

Без поцврста и поодлучна ЕУ, Балканот останува простор каде што надворешните сили ќе продолжат да ја тестираат својата моќ, порача...

Свет2 дена

Плановите за напад на Иран влегуваат во последна фаза: поамбициозни се отколку што се сметаше претходно

Американските воени планови за операции во Иран се во завршна фаза, со опции кои вклучуваат таргетирање поединци или дури и...

Свет2 дена

Пристигна првата реакција на ЕУ за укинувањето на царините на Трамп

Европската Унија повика на стабилност во трансатлантските трговски односи откако Врховниот суд на Соединетите Американски Држави пресуди со 6-3 гласови...

Топ2 дена

Од Дубаи екстрадирано лице барано со потерница од македонската полиција, прва екстрадиција од Обединетите Арапски Емирати во нашата земја

Денеска од Дубаи во нашата земја беше екстрадиран 33-годишниот Флорим Лимани, кој беше баран со меѓународна потерница за издржување затворска...

Топ2 дена

Кривична против поранешна директорка на Клиничка болница Битола за злоупотреба на службената положба и овластување

СВР Битола, до Основното јавно обвинителство Битола, поднесе кривична пријава против Е.И.(53) од Битола поради постоење основи на сомнение за...

Македонија2 дена

Се заканувал со напад со „калашников“, иснпириран бил од настан од САД: дваесетгодишник од Мала Речица под истрага за тероризам

Јавен обвинител од ОЈО ГОКК донесе наредба за спроведување на истражна постапка против дваесет годишен жител на Мала Речица за...

Македонија2 дена

Од Струмица и Скопје, преку Свети Николе: под истрага шест лица за транспортот на осум тони марихиуана што заврши во Србија

Обвинителсството донесе Наредба за спроведување истражна постапка против шест лица за неовластено изработување и пуштање во промет на наркотична дрога,...

Македонија2 дена

(Видео) Поскапувањата во јануари и февруари го „изедоа“ владиното покачување на минималната плата, ССМ пресмета 969 денари поскапа кошничка за февруари

Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ) за месец февруари пресмета зголемување на вредноста на минималната потрошувачка кошничка за 969 денари,...