Свет
Сонда со примерок од опасен астероид пристигнува на Земјата
Сондата OSIRIS-Rex на НАСА треба да се врати од своето долго патување во вселената и да ја допре почвата на западната пустина во американската држава Јута в недела.
Сондата носи скапоцен товар – прашина од огромниот астероид Бену, голем колку планина и најопасен за нас во целиот Сончев систем. Овој примерок би можел да одговори на многу важни прашања: Од каде доаѓаме? Како е возможен живот на Земјата?
„Кога астероидот Бену од 250 г ќе стигне до нас, во нашите раце ќе имаме материјал што постоел пред нашата планета, можеби дури и некои зрна што постоеле пред Сончевиот систем“, рече планетарниот научник Данте Лаурета, главниот истражувач на мисијата, како што соопшти Би-би-си.
„Се обидуваме да ја составиме сложувалката на нашите почетоци. Како настанала Земјата и зошто е возможен живот на неа? Од каде доаѓа водата во океаните, од каде воздухот во нашата атмосфера и што е најважно. Кој е изворот на органските молекули што го сочинуваат целиот живот на Земјата?“, тој додаде.
Имено, научниците претпоставуваат дека многу од клучните компоненти за развој на животот пристигнале на Земјата во нејзината рана историја преку удар на астероид. Со цел да се истражи оваа хипотеза, во 2016 година НАСА лансира сонда кон астероид со дијаметар од 500 метри.
Беа потребни две години за леталото да стигне до Бену, а потоа уште две мапирања на површината пред тимот да најде соодветно место за собирање на примерокот. На 20 октомври 2020 година сондата се спушти до астероидот и успеа да ја собере скапоцената прашина. Но, не помина сè како што очекуваа научниците.
Идејата беше сондата со својот дел да удри во површината и да ослободи излив на азотен гас што ќе подигне чакал и прашина. Но, во текот на тој процес дојде еден вид шок. Кога механизмот допрел, површината се одвоила како течност и притисокот создал кратер со дијаметар од 8 метри.
Материјалот се разлетал во сите правци, но за среќа и во комората за собирање примероци. Кога сондата ќе стигне до Земјата, ќе биде транспортирана во вселенскиот центар Џонсон во Тексас, каде што е создадена посебна „чиста просторија“ за анализа на примерокот.
НАСА го смета Бену за најопасната карпа во Сончевиот систем бидејќи има најголема веројатност да удри во Земјата од сите познати астероиди. Но, нема причина за грижа. Иако Бену претставува ризик за нашата планета, веројатноста за удар е многу мала, пишува Science Alert.
Имено, Бену, заедно со астероидот 1950 DA, се вбројува меѓу најопасните познати астероиди. Поради својата патека и орбита околу Сонцето, која трае 1,2 година, во следните неколку века во неколку наврати ќе се доближува до Земјата до тој степен што постои мала можност за судир.
НАСА вели дека постои шанса Бену да помине низ таканаречената гравитациска брава за време на неговото прелетување на 25 септември 2135 година – област во вселената што може да го насочи да се судри со нашата планета на крајот на 22 век.
Иако е тешко да се одреди точната веројатност за ваков катастрофален настан, со помош на податоците собрани од леталото OSIRIS-Rex, експертите успеаја да создадат подобар модел на развојот на орбитата на Бену. Нивната анализа покажува дека има само 0,037 % (1:2700) шанса да удри во Земјата на 24 септември 2182 година.
Бену, веројатно, содржи многу вода врзана во минерали, кои би можеле да сочинуваат дури 10 проценти од неговата тежина. Научниците имаат намера да откријат дали односот на разните видови атоми на водород на овој астероид е сличен на оној во океаните на Земјата.
Веројатно, има многу јаглерод на Бену. Како што знаеме, животот на нашата планета се заснова на органска хемија, па се поставува прашањето дали сложените молекули, како водата, дошле на младата Земја од вселената.
„Анализата на метеоритите покажува дека астероидите, веројатно, содржат зоолошка градина со разни органски молекули. Но, во метеоритите тие често се контаминирани, па со овој примерок можеме да откриеме точно кои органски компоненти се наоѓаат на Бену“, објасни планетарниот научник Сара Расел од Природонаучниот музеј во Лондон.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
САД до своите граѓани: Веднаш напуштете го Израел
Амбасадорот на САД во Израел, Мајк Хакаби, ги повика вработените во амбасадата на САД кои сакаат да заминат да го сторат тоа „ДЕНЕС“ поради страв од можен ирански напад. Стејт департментот, исто така, ги ажурираше своите патни совети, советувајќи ги американските граѓани да не патуваат во Израел, објавува „Џерусалем пост“.
Според „Њујорк тајмс“, Хакаби испратил е-пошта до вработените во амбасадата во петокот во 00:04 часот, повикувајќи ги да резервираат летови каде и да можат за да ја напуштат земјата.
„Овој потег веројатно ќе предизвика огромна побарувачка за авионски билети денес“, напиша тој. „Фокусирајте се на обезбедување место до која било дестинација од која можете да летате до Вашингтон, но првиот приоритет е да ја напуштите земјата што е можно побрзо“.
Хакаби, исто така, рече дека ќе одржи состанок со американските граѓани во 12:30 часот за да им обезбеди дополнителни информации.
Истиот ден, Стејт департментот официјално го одобри заминувањето од Израел на владини службеници на несуштински должности и членовите на нивните семејства. Во општо соопштение, на американските граѓани им се препорачува „да размислат за напуштање на Израел додека се достапни комерцијални летови“.
Со зголемувањето на тензиите меѓу Иран и САД, кои се повеќе веројатно ќе ескалираат во вооружен конфликт, неколку земји ги повикаа своите граѓани да го напуштат Блискиот Исток или да не патуваат во регионот во последните денови. Канада издаде предупредување во петокот, повикувајќи ги сите граѓани да го напуштат Иран, предупредувајќи дека опциите за комерцијални летови може да бидат ограничени.
Кина им советуваше на своите граѓани да избегнуваат патување во Иран и ги повика оние во земјата да се евакуираат што е можно поскоро, наведувајќи ја безбедносната ситуација, објави државната новинска агенција Ксинхуа.
Австралиската влада им нареди на членовите на семејствата на австралиските дипломати во Израел и Либан да ги напуштат двете земји, наведувајќи ја влошената безбедносна ситуација. Исто така, понуди доброволно заминување на членовите на семејствата на дипломатите во Обединетите Арапски Емирати, Јордан и Катар.
Други земји кои ги предупредија своите граѓани да ја избегнуваат или да ја напуштат областа во последните месеци се Финска, Србија, Полска, Шведска, Индија, Кипар, Сингапур, Германија и Бразил.
Регион
Воспитувачки во градинка во БиХ психички малтретирале петгодишно дете, му ставале пелена преку алиштата за да му се смеат
Две воспитувачки од предучилишната установа „Бамбини“ во Хаџиќи, кои биле уапсени вчера под сомнение за злоупотреба на деца, ќе бидат ослободени. Окружното обвинителство во Сараево му предложи на Општинскиот суд да им изрече мерки на забрана наместо притвор. Апсењата се случија околу петнаесет дена откако медиумите објавија детали за случај во кој родителите тврдат дека наставничките го понижувале и малтретирале нивниот син.
Воспитувачките А. Х. (25) и А. Х. (27) се осомничени за кривични дела психолошко насилство, занемарување или злоупотреба на дете и предизвикување полесни телесни повреди како соизвршители. Според родителите, наставниците ставале пелена преку облеката на момчето и ги охрабрувале другите деца да му се потсмеваат. Тие се осомничени и дека го повредиле додека се обидувале насилно да го стават во столче за хранење кое било премало за него.
По сослушувањето од страна на полицијата и обвинителството, побарани се мерки за забрана за осомничените, кои вклучуваат забрана за вршење работа поврзана со одгледување и грижа за деца, забрана за посета на установата „Бамбини“ и забрана за контакт со вработените.
Како дел од истрагата, директорот на градинката е уапсен и под сомнение за сторени кривични дела непријавување кривично дело или сторител, давање лажно сведочење и занемарување или злоупотреба на дете. Сепак, по кривичната обработка и сослушувањето, тој е ослободен по наредба на обвинителот.
Свет
Романија: Украинците соборија дрон на 100 метри од наше село, ние ги кренавме авионите
Украина собори дрон во близина на границата со Романија за време на рускиот напад врз украинската пристанишна инфраструктура во текот на ноќта, соопшти романското Министерство за одбрана.
Министерството во соопштението наведува дека испратило борбени авиони да го следат нападот, по што дронот бил соборен на 100 метри од романското село Чилија Вече, кое е одвоено од Украина со реката Дунав.
Романија, членка на Европската Унија и НАТО, дели копнена граница од 650 километри со Украина. Дроновите постојано го нарушуваат нејзиниот воздушен простор, а делови од дронови паднале на нејзина територија откако Русија почна да ги напаѓа украинските пристаништа за време на војната.
Романија, исто така, ги крена борбените авиони во четвртокот кога дрон влезе во нејзиниот воздушен простор за време на рускиот напад врз украинската инфраструктура во близина на границата, соопшти Министерството за одбрана. Порано оваа недела, дрон, исто така, влезе во нејзиниот воздушен простор, додаде министерството.
Романија има законска рамка според која може да соборува дронови во мирно време ако се загрозени животи или имот, но сè уште не ја искористила.

