Свет
Сонда со примерок од опасен астероид пристигнува на Земјата
Сондата OSIRIS-Rex на НАСА треба да се врати од своето долго патување во вселената и да ја допре почвата на западната пустина во американската држава Јута в недела.
Сондата носи скапоцен товар – прашина од огромниот астероид Бену, голем колку планина и најопасен за нас во целиот Сончев систем. Овој примерок би можел да одговори на многу важни прашања: Од каде доаѓаме? Како е возможен живот на Земјата?
„Кога астероидот Бену од 250 г ќе стигне до нас, во нашите раце ќе имаме материјал што постоел пред нашата планета, можеби дури и некои зрна што постоеле пред Сончевиот систем“, рече планетарниот научник Данте Лаурета, главниот истражувач на мисијата, како што соопшти Би-би-си.
„Се обидуваме да ја составиме сложувалката на нашите почетоци. Како настанала Земјата и зошто е возможен живот на неа? Од каде доаѓа водата во океаните, од каде воздухот во нашата атмосфера и што е најважно. Кој е изворот на органските молекули што го сочинуваат целиот живот на Земјата?“, тој додаде.
Имено, научниците претпоставуваат дека многу од клучните компоненти за развој на животот пристигнале на Земјата во нејзината рана историја преку удар на астероид. Со цел да се истражи оваа хипотеза, во 2016 година НАСА лансира сонда кон астероид со дијаметар од 500 метри.
Беа потребни две години за леталото да стигне до Бену, а потоа уште две мапирања на површината пред тимот да најде соодветно место за собирање на примерокот. На 20 октомври 2020 година сондата се спушти до астероидот и успеа да ја собере скапоцената прашина. Но, не помина сè како што очекуваа научниците.
Идејата беше сондата со својот дел да удри во површината и да ослободи излив на азотен гас што ќе подигне чакал и прашина. Но, во текот на тој процес дојде еден вид шок. Кога механизмот допрел, површината се одвоила како течност и притисокот создал кратер со дијаметар од 8 метри.
Материјалот се разлетал во сите правци, но за среќа и во комората за собирање примероци. Кога сондата ќе стигне до Земјата, ќе биде транспортирана во вселенскиот центар Џонсон во Тексас, каде што е создадена посебна „чиста просторија“ за анализа на примерокот.
НАСА го смета Бену за најопасната карпа во Сончевиот систем бидејќи има најголема веројатност да удри во Земјата од сите познати астероиди. Но, нема причина за грижа. Иако Бену претставува ризик за нашата планета, веројатноста за удар е многу мала, пишува Science Alert.
Имено, Бену, заедно со астероидот 1950 DA, се вбројува меѓу најопасните познати астероиди. Поради својата патека и орбита околу Сонцето, која трае 1,2 година, во следните неколку века во неколку наврати ќе се доближува до Земјата до тој степен што постои мала можност за судир.
НАСА вели дека постои шанса Бену да помине низ таканаречената гравитациска брава за време на неговото прелетување на 25 септември 2135 година – област во вселената што може да го насочи да се судри со нашата планета на крајот на 22 век.
Иако е тешко да се одреди точната веројатност за ваков катастрофален настан, со помош на податоците собрани од леталото OSIRIS-Rex, експертите успеаја да создадат подобар модел на развојот на орбитата на Бену. Нивната анализа покажува дека има само 0,037 % (1:2700) шанса да удри во Земјата на 24 септември 2182 година.
Бену, веројатно, содржи многу вода врзана во минерали, кои би можеле да сочинуваат дури 10 проценти од неговата тежина. Научниците имаат намера да откријат дали односот на разните видови атоми на водород на овој астероид е сличен на оној во океаните на Земјата.
Веројатно, има многу јаглерод на Бену. Како што знаеме, животот на нашата планета се заснова на органска хемија, па се поставува прашањето дали сложените молекули, како водата, дошле на младата Земја од вселената.
„Анализата на метеоритите покажува дека астероидите, веројатно, содржат зоолошка градина со разни органски молекули. Но, во метеоритите тие често се контаминирани, па со овој примерок можеме да откриеме точно кои органски компоненти се наоѓаат на Бену“, објасни планетарниот научник Сара Расел од Природонаучниот музеј во Лондон.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Нуклеарните преговори на САД со Иран без голем напредок
Разговорите меѓу САД и Иран во Женева завршија без голем напредок како конечен договор, потврди лице запознаено со состанокот, иако имаше некои индикации дека двете страни постигнале напредок, објави CNN.
Според медиумот, медијаторите се согласиле за понатамошни технички разговори меѓу двете земји следната недела.
Двете страни влегоа во денешните разговори очекувајќи детално да разговараат за нуклеарната програма на Иран, при што претставниците на претседателот Доналд Трамп поставија цврсти барања на Техеран да не му биде дозволено да збогатува нуклеарен материјал.
За време на паузата во разговорите, двете страни направија некои мали промени во своите почетни позиции, според друго лице запознаено со преговорите, сигнал дека преговорите се сериозни.
Се очекуваше Стив Виткоф и Џаред Кушнер да ги информираат Трамп и другите високи претставници на Белата куќа по завршувањето на разговорите, кои беа поделени на утрински и попладневни сесии.
Не е јасно кој од американската страна ќе присуствува на планираните технички разговори следната недела. Виткоф и Кушнер не вклучија технички експерти во неодамнешните рунди преговори.
Свет
Фајненшл тајмс: Менталната состојба на Трамп е ризик за целиот свет
Во колумна за Фајненшл тајмс, уредникот Едвард Лус пишува дека менталната состојба на американскиот претседател Доналд Трамп е глобален ризик.
Иако таканареченото правило на Голдвотер им советува на американските психијатри уште од 1970-тите години јавно да не го проценуваат менталното здравје на политичарите, Лус истакнува дека дури и без професионална дијагноза, на многумина им се чини дека односот на Трамп со реалноста станува сè понестабилен.
Неговите преостанати почитувани бранители тврдат дека Трамп само ги „трола“ своите противници и намерно ги провоцира либералите, но Лус оценува дека таквото објаснување звучи сè помалку убедливо. Особено е загрижувачки, пишува тој, што Трамп ја подготвува американската армија за можни конфликти на Блискиот Исток, а не е во можност јасно да ги дефинира целите. При проценката на геополитичките ризици, верува Лус, психолошката состојба на Трамп мора да се земе како сериозен фактор.
Самиот факт дека Трамп често кажува лаги не значи автоматски дека е ирационален. Сепак, проблемот се јавува ако тој почне да верува во сопствените лаги – а околината му помага во тоа. Многу странски лидери се обидуваат да го „управуваат“ со ласкање. Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на пример, го опиша како „татко“ кој го штити семејството. Дури и ако не верува во тоа, целта, сугерира Лус, е да се поттикне егото на Трамп со цел да се омекнат неговите одлуки. Ризикот е дека таквото ласкање само ќе ја продлабочи неговата склоност кон фантазии.
Речиси и да нема луѓе во администрацијата кои отворено би му противречеле. Членовите на кабинетот се натпреваруваат во пофалби. Министерката за правда Пам Бонди го нарекува најголемиот претседател во историјата на САД. Министерот за трговија Хауард Латник зборува за „златното доба“ создадено од Трамп. Министерот за одбрана Пит Хегсет ја опиша една воена операција како „најмоќниот напад во светската историја“. Лус забележува дека во таква средина е тешко да се очекуваат реални проценки, особено кога станува збор за чувствителни прашања како Иран.
Лус ги смета повиците на либералите за активирање на 25-тиот амандман, со кој претседателот би можел да биде отстранет поради некомпетентност, за илузија, бидејќи таквата постапка би морала да ја иницира потпретседателот со поддршка на кабинетот – и тешко е да се замисли дека Џ.Д. Венс би му го свртел грбот на Трамп.
Сепак, Трамп се соочува со ограничувања. Врховниот суд неодамна ги поништи повеќето од неговите тарифи, предизвикувајќи го неговиот гнев, дури и кај судиите што самиот ги назначи. Отпор доаѓа и од Федералните резерви, каде што претседателот Џером Пауел ја брани независноста на централната банка. Инфлацијата расте, а монетарната политика останува надвор од целосна контрола на Трамп.
Јавното мислење не е ниту во негова корист, особено поради суровата имиграциска политика и активностите на федералната служба ICE, кои предизвикуваат отпор во граѓанското општество и во пониските судови.
Лус заклучува дека Трамп на крајот се повлекува кога ќе наиде на силен отпор. Но, тоа важи само ако ги разбира границите на моќта. Најголемата опасност, предупредува авторот, лежи во средина која му кажува што сака да чуе, наместо што треба да знае.
Свет
Хилари Клинтон: Не се сеќавам дека некогаш сум се сретнала со Епстин
Хилари Клинтон денес изјави пред конгресниот комитет дека не се сеќава дека некогаш се сретнала со покојниот сексуален престапник Џефри Епстин и дека нема информации да сподели за неговите криминални активности.
„Не се сеќавам дека некогаш сум се сретнала со господин Епстин. Никогаш не сум летала со неговиот авион, ниту сум ги посетила неговите острови, домови или канцеларии. Немам што да додадам на тоа“, рече 78-годишната Клинтон во изјава пред Комитетот за надзор на Претставничкиот дом. Таа и нејзиниот сопруг, поранешниот демократски претседател Бил Клинтон (79), првично одбија да сведочат пред комитетот, но попуштија кога пратениците поднесоа обвиненија за непочитување на судот, објави „ХИНА“.
Бил Клинтон треба да сведочи пред комитетот утре. Пред сослушувањето, претседателот на Комитетот за надзор Џејмс Комер од Кентаки, републиканец, негираше дека истрагата е партиски напад врз претседателскиот ривал на Трамп во 2016 година, истакнувајќи дека неколку демократи исто така инсистирале Клинтонови да сведочат.
Тој додаде дека комисијата ќе се обиде да дознае повеќе за каков било контакт што можеби го имала со Епстин, неговата вмешаност во хуманитарната работа на Клинтонови и каков било однос што можеби го имала со затворената соработничка на Епстин, Гислен Максвел.
Името и сликите на Бил Клинтон се појавуваат во документи поврзани со истрагите за Епстин. Сепак, самото споменување не значи ништо. Поранешниот претседател постојано негираше каква било незаконитост во врска со неговото познанство со Епстин, објави ДПА.
Со години, Епстин управуваше со синџир на злоупотреба во кој десетици млади жени и малолетници беа жртви. Финансиерот од Њујорк имаше одлични врски во американското високо општество. Почина во својата затворска ќелија во 2019 година, пред да биде осуден, пренесуваат агенциите.

