Свет
Сонда со примерок од опасен астероид пристигнува на Земјата
Сондата OSIRIS-Rex на НАСА треба да се врати од своето долго патување во вселената и да ја допре почвата на западната пустина во американската држава Јута в недела.
Сондата носи скапоцен товар – прашина од огромниот астероид Бену, голем колку планина и најопасен за нас во целиот Сончев систем. Овој примерок би можел да одговори на многу важни прашања: Од каде доаѓаме? Како е возможен живот на Земјата?
„Кога астероидот Бену од 250 г ќе стигне до нас, во нашите раце ќе имаме материјал што постоел пред нашата планета, можеби дури и некои зрна што постоеле пред Сончевиот систем“, рече планетарниот научник Данте Лаурета, главниот истражувач на мисијата, како што соопшти Би-би-си.
„Се обидуваме да ја составиме сложувалката на нашите почетоци. Како настанала Земјата и зошто е возможен живот на неа? Од каде доаѓа водата во океаните, од каде воздухот во нашата атмосфера и што е најважно. Кој е изворот на органските молекули што го сочинуваат целиот живот на Земјата?“, тој додаде.
Имено, научниците претпоставуваат дека многу од клучните компоненти за развој на животот пристигнале на Земјата во нејзината рана историја преку удар на астероид. Со цел да се истражи оваа хипотеза, во 2016 година НАСА лансира сонда кон астероид со дијаметар од 500 метри.
Беа потребни две години за леталото да стигне до Бену, а потоа уште две мапирања на површината пред тимот да најде соодветно место за собирање на примерокот. На 20 октомври 2020 година сондата се спушти до астероидот и успеа да ја собере скапоцената прашина. Но, не помина сè како што очекуваа научниците.
Идејата беше сондата со својот дел да удри во површината и да ослободи излив на азотен гас што ќе подигне чакал и прашина. Но, во текот на тој процес дојде еден вид шок. Кога механизмот допрел, површината се одвоила како течност и притисокот создал кратер со дијаметар од 8 метри.
Материјалот се разлетал во сите правци, но за среќа и во комората за собирање примероци. Кога сондата ќе стигне до Земјата, ќе биде транспортирана во вселенскиот центар Џонсон во Тексас, каде што е создадена посебна „чиста просторија“ за анализа на примерокот.
НАСА го смета Бену за најопасната карпа во Сончевиот систем бидејќи има најголема веројатност да удри во Земјата од сите познати астероиди. Но, нема причина за грижа. Иако Бену претставува ризик за нашата планета, веројатноста за удар е многу мала, пишува Science Alert.
Имено, Бену, заедно со астероидот 1950 DA, се вбројува меѓу најопасните познати астероиди. Поради својата патека и орбита околу Сонцето, која трае 1,2 година, во следните неколку века во неколку наврати ќе се доближува до Земјата до тој степен што постои мала можност за судир.
НАСА вели дека постои шанса Бену да помине низ таканаречената гравитациска брава за време на неговото прелетување на 25 септември 2135 година – област во вселената што може да го насочи да се судри со нашата планета на крајот на 22 век.
Иако е тешко да се одреди точната веројатност за ваков катастрофален настан, со помош на податоците собрани од леталото OSIRIS-Rex, експертите успеаја да создадат подобар модел на развојот на орбитата на Бену. Нивната анализа покажува дека има само 0,037 % (1:2700) шанса да удри во Земјата на 24 септември 2182 година.
Бену, веројатно, содржи многу вода врзана во минерали, кои би можеле да сочинуваат дури 10 проценти од неговата тежина. Научниците имаат намера да откријат дали односот на разните видови атоми на водород на овој астероид е сличен на оној во океаните на Земјата.
Веројатно, има многу јаглерод на Бену. Како што знаеме, животот на нашата планета се заснова на органска хемија, па се поставува прашањето дали сложените молекули, како водата, дошле на младата Земја од вселената.
„Анализата на метеоритите покажува дека астероидите, веројатно, содржат зоолошка градина со разни органски молекули. Но, во метеоритите тие често се контаминирани, па со овој примерок можеме да откриеме точно кои органски компоненти се наоѓаат на Бену“, објасни планетарниот научник Сара Расел од Природонаучниот музеј во Лондон.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Снегот го парализираше најголемиот аеродром во Германија, летовите откажани
Аеродромот во Франкфурт привремено ги суспендираше летовите повеќе од еден час денес по обилните врнежи од снег.
Операциите беа прекинати околу 15 часот по локално време, а во тој период немаше полетувања или слетувања поради насобран снег на пистите, објави операторот на аеродромот Фрапорт АГ.
Според податоците на Фрапорт, најмалку 67 од вкупно 922 закажани летови за тој ден беа откажани, додека десетина авиони беа пренасочени кон аеродромот во Штутгарт.
Пистите беа повторно отворени околу 16:15 часот, но Фрапорт предупреди дека сè уште може да се очекуваат застои во сообраќајот.
На патниците им беше советувано да ја проверат состојбата на своите летови кај авиокомпаниите.
Свет
Шефот на НАТО презентира три нивоа на гаранции за Украина
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, верува дека фундаменталната цел на безбедносните гаранции, кои би стапиле на сила по прекинот на огнот, е значително да ја зголемат цената што Русија би ја платила за секој иден напад врз Украина. Руте го изјави ова на прес-конференција во Киев, пренесува Украинска правда.
Руте не сакаше детално да ги коментира написите на „Фајненшл тајмс“ за договорените принципи на гаранциите, иако потврди дека го прочитал извештајот. Сепак, тој појасни дека сегашните договори предвидуваат три нивоа на гаранции.
Првото ниво, рече тој, се состои од зајакната украинска армија, која би била финансирана од партнерите.
„Украинската војска очигледно ќе биде првата линија на одбрана доколку Русите или некој друг некогаш повторно ја нападнат Украина. Сите чувствуваме обврска да се осигураме дека украинските вооружени сили се во најдобра можна позиција да се заштитат себеси“, рече генералниот секретар.
Второто ниво, рече Руте, е „Коалицијата на подготвените“, составена од Франција и Обединетото Кралство. Тој не објасни како би функционирала во случај на напад, велејќи само дека целта на коалицијата не е само да се осигури дека украинската војска има сè што ѝ е потребно, туку и да гарантира други чекори.
Третото ниво се Соединетите Американски Држави. „А потоа Соединетите Американски Држави, почнувајќи од минатото лето, рекоа: Сакаме да се вклучиме“, додаде Руте.
Сите три нивоа заедно треба да обезбедат ниво на одвраќање доволно за да се обезбеди гаранција „дека Русија никогаш повеќе нема да се обиде да нападне“.
„Нема да коментирам за сè во медиумите, освен да кажам дека ова е генерално намерата – да се има безбедносна гаранција толку силна што би била многу лоша одлука Русија повторно да нападне“, заклучи тој.
фото/Depositphotos
Свет
(Видео) Рекордни врнежи од снег во Јапонија, 30 мртви, војската помага на терен
Триесет лица ги загубија животите во невообичаено обилните снежни врнежи во Јапонија, а некои области беа затрупани под снежна покривка висока до 4,5 метри. Властите ја ангажираа војската да помогне во расчистувањето на патиштата и да им помогне на постарите жители, пишува Euronews.
NOW : After Russia, record breaking snow covers Japan. Aomori city records the highest snow accumulation, almost 69 inches, in 40 years pic.twitter.com/7m2BCVrlzH
— Karthik Reddy (@bykarthikreddy) February 3, 2026
Службениците велат дека имало 30 смртни случаи поврзани со снежните бури во последните две недели. Во префектурата Аомори, снимките покажуваат куќа тешко оштетена под тежината на снегот, додека жителите се борат да се пробијат низ улиците покриени со длабоки наноси. Во некои оддалечени делови на Аомори, снегот сè уште достигнува 4,5 метри.
🇯🇵 Japan's Aomori Prefecture faced a record-breaking snow wave that left the region buried under nearly 4.5 meters (15 feet) of snow. This unprecedented climate event has led to tragic consequences, with 30 lives lost in just two weeks. pic.twitter.com/cIuA6Flxm9
— Roya News English (@RoyaNewsEnglish) February 3, 2026
Властите велат дека силната студена воздушна маса по должината на брегот на Јапонското Море донела многу повеќе снег од вообичаеното. Меѓу жртвите е и 91-годишна жена која била пронајдена под голема куп снег пред нејзината куќа. Се претпоставува дека била затрупана од снег што паднал од покривот.
Поради преоптовареност на локалните служби, владата ја испрати војската на терен за да помогне во расчистувањето на снегот и да им пружи помош на постарите лица кои живеат сами.
фото/Depositphotos

