Свет
Сонда со примерок од опасен астероид пристигнува на Земјата
Сондата OSIRIS-Rex на НАСА треба да се врати од своето долго патување во вселената и да ја допре почвата на западната пустина во американската држава Јута в недела.
Сондата носи скапоцен товар – прашина од огромниот астероид Бену, голем колку планина и најопасен за нас во целиот Сончев систем. Овој примерок би можел да одговори на многу важни прашања: Од каде доаѓаме? Како е возможен живот на Земјата?
„Кога астероидот Бену од 250 г ќе стигне до нас, во нашите раце ќе имаме материјал што постоел пред нашата планета, можеби дури и некои зрна што постоеле пред Сончевиот систем“, рече планетарниот научник Данте Лаурета, главниот истражувач на мисијата, како што соопшти Би-би-си.
„Се обидуваме да ја составиме сложувалката на нашите почетоци. Како настанала Земјата и зошто е возможен живот на неа? Од каде доаѓа водата во океаните, од каде воздухот во нашата атмосфера и што е најважно. Кој е изворот на органските молекули што го сочинуваат целиот живот на Земјата?“, тој додаде.
Имено, научниците претпоставуваат дека многу од клучните компоненти за развој на животот пристигнале на Земјата во нејзината рана историја преку удар на астероид. Со цел да се истражи оваа хипотеза, во 2016 година НАСА лансира сонда кон астероид со дијаметар од 500 метри.
Беа потребни две години за леталото да стигне до Бену, а потоа уште две мапирања на површината пред тимот да најде соодветно место за собирање на примерокот. На 20 октомври 2020 година сондата се спушти до астероидот и успеа да ја собере скапоцената прашина. Но, не помина сè како што очекуваа научниците.
Идејата беше сондата со својот дел да удри во површината и да ослободи излив на азотен гас што ќе подигне чакал и прашина. Но, во текот на тој процес дојде еден вид шок. Кога механизмот допрел, површината се одвоила како течност и притисокот создал кратер со дијаметар од 8 метри.
Материјалот се разлетал во сите правци, но за среќа и во комората за собирање примероци. Кога сондата ќе стигне до Земјата, ќе биде транспортирана во вселенскиот центар Џонсон во Тексас, каде што е создадена посебна „чиста просторија“ за анализа на примерокот.
НАСА го смета Бену за најопасната карпа во Сончевиот систем бидејќи има најголема веројатност да удри во Земјата од сите познати астероиди. Но, нема причина за грижа. Иако Бену претставува ризик за нашата планета, веројатноста за удар е многу мала, пишува Science Alert.
Имено, Бену, заедно со астероидот 1950 DA, се вбројува меѓу најопасните познати астероиди. Поради својата патека и орбита околу Сонцето, која трае 1,2 година, во следните неколку века во неколку наврати ќе се доближува до Земјата до тој степен што постои мала можност за судир.
НАСА вели дека постои шанса Бену да помине низ таканаречената гравитациска брава за време на неговото прелетување на 25 септември 2135 година – област во вселената што може да го насочи да се судри со нашата планета на крајот на 22 век.
Иако е тешко да се одреди точната веројатност за ваков катастрофален настан, со помош на податоците собрани од леталото OSIRIS-Rex, експертите успеаја да создадат подобар модел на развојот на орбитата на Бену. Нивната анализа покажува дека има само 0,037 % (1:2700) шанса да удри во Земјата на 24 септември 2182 година.
Бену, веројатно, содржи многу вода врзана во минерали, кои би можеле да сочинуваат дури 10 проценти од неговата тежина. Научниците имаат намера да откријат дали односот на разните видови атоми на водород на овој астероид е сличен на оној во океаните на Земјата.
Веројатно, има многу јаглерод на Бену. Како што знаеме, животот на нашата планета се заснова на органска хемија, па се поставува прашањето дали сложените молекули, како водата, дошле на младата Земја од вселената.
„Анализата на метеоритите покажува дека астероидите, веројатно, содржат зоолошка градина со разни органски молекули. Но, во метеоритите тие често се контаминирани, па со овој примерок можеме да откриеме точно кои органски компоненти се наоѓаат на Бену“, објасни планетарниот научник Сара Расел од Природонаучниот музеј во Лондон.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
(Видео) „Бранови како трокатна куќа, никогаш не сум видел нешто вакво“: Силна бура ја погоди Далмација, улиците под вода, жителите во очај
Силна бура ја парализираше Далмација, брановите беа високи колку трикатна зграда, дури осум метри, улиците беа поплавени, луѓето беа во неверување.
Според хрватските медиуми, најголемите проблеми биле предизвикани од комбинација од бурни ветрови и изразен низок воздушен притисок, што предизвикало екстремна циклонска плима.
Бранови високи до осум метри биле измерени во близина на Палагружа, додека во близина на Молунт достигнале седум метри.
Nevjerojatne snimke iz Dalmacije: Mareografi zabilježili razinu mora 70 centimetara iznad uobičajene! 🌊🌊
🎥: @pixsell_photo .#n1info #dalmacija #jugo #nevrijeme #n1croatia #croatia #explore pic.twitter.com/LWhRMlF3Ys
— Željko Kisa (@ZeljkoKisa) February 5, 2026
– Не се сеќавам дека некогаш било вака – изјави началникот на противпожарната служба на градот Каштела, Дарко Маретиќ, откако медитеранскиот циклон ја погоди Хрватска со полна сила во средата, носејќи обилни дождови и невообичаено високи температури за ова време од годината.
Додека на северниот Јадран паднаа повеќе од сто литри дожд на квадратен метар, најдраматичните сцени дојдоа од Далмација. Јужната бура предизвика целосен хаос, ги поплави долните делови од брегот и ги отсече островите од копното.
За само час и половина, пожарникарите добија околу педесет пријави за поплавени згради на брегот.
– Нивото на морето се искачи, има висока плима, силна јужна. Не можеме многу да помогнеме додека времето не се смири – рече тој синоќа.
Додека водата се пумпаше од зградите подалеку од брегот, не можеа да им помогнат на оние покрај брегот додека морето не се повлече. Жителите поминаа бессона ноќ бранејќи го својот имот со вреќи со песок и импровизирани бариери.
– Сè е поплавено. Улиците се под вода. Отидов да помогнам и се најдов во средината на бран. Ми беше жал за луѓето. Морав да помогнам. Никогаш не сум видел нешто вакво – рече еден жител.
Операторот на светилникот ги опиша брановите за „Morski.hr“ високи колку трикатна зграда, додавајќи дека тие не ја напуштаат куќата од безбедносни причини.
– Кога временските услови се толку лоши, мора да внимаваме да не се повредиме. Кога ќе се смири, ќе знаеме дали југот направил штета – рече тој.
Бурата, придружена со бурен југоисточен ветер, кој повремено достигнуваше брзина од 60 км/ч, започна околу 20 часот. Во комбинација со високата плима, нивото на морето се искачи за повеќе од 70 сантиметри, што беше доволно за да го преплави брегот.
На официјалната станица на Државниот хидрометеоролошки завод во Марјан во Сплит, регистриран е јужен налет на ветер од 131,4 км/ч, додека рекордот сè уште го држи налетот од 149 км/ч од февруари 1986 година.
Уште посилен ветер е регистриран во Палагружа, каде што е измерен налет од дури 137 км/ч, додека метеоролошките бови на отворено море регистрирале бранови високи до осум метри.
Свет
Медведев: Киднапирањето на Мадуро е кршење на меѓународното право
Заменик-претседателот на Советот за безбедност на Русија, Дмитриј Медведев, денес оцени дека киднапирањето на уапсениот претседател на Венецуела, Николас Мадуро, е „неограничено кршење на меѓународното право“.
Во авторски текст објавен на веб-страницата на Риа Новости, Медведев наведува дека киднапирањето на висок функционер е дел од пошироката цел за стекнување ексклузивна контрола врз Западната хемисфера и додава дека тоа не е само прашање на факт, туку и на правна „безбедност“ на ваквите аквизиции.
„И ова не е само дрско киднапирање. Отвореното киднапирање на висок функционер е дел од многу поважна цел: да се стекне ексклузивна контрола врз Западната хемисфера“, рече Медведев.
Тој потсети дека Мадуро, како шеф на државата, уживал апсолутен и функционален имунитет од странско кривично гонење, што е потврдено со пресудите на Меѓународниот суд на правдата и практиката на судењата на лидерите на други земји.
Шверцот со дрога, според документите на ОН, не е опфатен со исклучоци од таков имунитет, истакна Медведев.
Според него, настаните во Венецуела предизвикаа „силен геополитички земјотрес“ и претставуваат „циничен предизвик за целиот систем на меѓународни односи“.
Венецуелските власти веруваат дека целта на американскиот напад била да се преземе контрола врз нафтата и минералните ресурси, а за време на нападот беа убиени 83 лица, додека 112 беа повредени, според медиумите.
Судот во Њујорк го одржа првото рочиште во случајот на Мадуро, каде што тој се соочува со обвиненија за „наркотероризам, шверц со кокаин и поседување митралези и експлозивни направи за употреба против Соединетите Американски Држави“.
Мадуро се изјасни за невин, а следното рочиште е закажано за 17 март.
Русија изрази длабока загриженост за инцидентот и ја потврди својата солидарност со венецуелскиот народ, нарекувајќи го киднапирањето неприфатлив напад врз државниот суверенитет и го повика раководството на САД да ги ослободи Мадуро и неговата сопруга, пренесува Танјуг.
Свет
Песков: Русија има негативен став за истекот на новиот договор за намалување на стратешкото оружје
Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, денес изјави дека Русија има негативен став за истекот на Новиот договор за намалување на стратешкото оружје (Нов СТАРТ) и жали за неговото истекување.
„Договорот истекува. Ние го гледаме негативно и изразуваме жалење“, изјави Песков пред новинарите, додавајќи дека руската иницијатива да се задржат ограничувањата од договорот уште една година по истекот не добила одговор од другата страна.
„Нашата иницијатива да се задржат ограничувањата уште една година, дури и по истекот на овој документ, исто така останува неодговорена“, изјави Песков пред новинарите кога беше прашан како Кремљ го гледа идниот развој на новиот „СТАРТ“ договор.
Песков рече дека новиот „СТАРТ“ договор истекува во четврток, 5 февруари, по 24 часа.
„Денес е така, денес на крајот на денот, тој (СТАРТ) престанува да важи“, рече портпаролот.
Претходно, рускиот претседател Владимир Путин изјави дека Русија е подготвена да продолжи да ги почитува ограничувањата на новиот „СТАРТ„ една година по неговото истекување, под услов САД да возвратат со истите мерки.
Според медиумите, американскиот претседател Доналд Трамп го оценил предлогот на Путин како добра идеја.
Песков нагласи дека Русија првенствено ќе се води од сопствените национални интереси во прашањата за стратешка стабилност.
Оваа изјава следеше по видеоконференцијата меѓу Путин и кинескиот претседател Џјинпинг, одржана на 4 февруари, за време на која, според претходните информации од Кремљ, беше дискутиран и договорот за новиот „СТАРТ“.
Кога станува збор за теориите што ги пренесуваат медиумите за можна поврзаност помеѓу случајот со осудениот сексуален престапник Џефри Епштајн и руските разузнавачки агенции, Песков рече дека овие изјави можат да се коментираат на кој било начин, но не сериозно.
„Сè освен сериозно. Би сакал да се пошегувам за овие теории“, им рече Песков на новинарите, пренесува Танјуг.

