Рускиот опозициски лидер Алексеј Навални беше убиен од смртоносен токсин пронајден во јужноамериканските отровни жаби, соопштија Велика Британија и неколку европски сојузници.

Траги од епибатидин се пронајдени во примероците од телото на Навални, за кои се верува дека ја предизвикале неговата смрт во сибирската казнена колонија пред две години, соопшти Министерството за надворешни работи на Велика Британија. Сојузниците велат дека само руската држава имала „средства, мотив и можност“ да го употреби смртоносниот отров. Кремљ ги отфрли тврдењата како „информативна кампања“, според новинската агенција Тасс, пренесува Би-Би-Си.

Што е епибатидин?
Епибатидинот е природен невротоксин изолиран од кожата на еквадорската отровна жаба, објаснува токсикологот Џил Џонсон. Таа за Би-Би-Си изјави дека е „200 пати посилен“ од морфинот. Епибатидинот може да се најде природно во отровните жаби во дивината на Јужна Америка, но може да се произведе и во лабораторија.

Отровот не е природно присутен во Русија, наведоа европските сојузници во нивната изјава. Иако епибатидинот е испитуван како лек против болки и за ублажување на болни воспалителни состојби на белите дробови, тој не се користи медицински поради неговата токсичност.

Ова моќно хемиско соединение делува на никотинските рецепторите во нервниот систем, според Џонсон. Таа објасни како ги претерано стимулира овие нервни рецептори, што во вистинската доза може да предизвика грчеви во мускулите, парализа, напади, забавен срцев ритам, респираторна инсуфициенција и на крајот смрт.

Аластер Хеј, професор по еколошка токсикологија на Универзитетот во Лидс, изјави за агенцијата PA дека неговите ефекти можат да доведат до прекин на дишењето и дека „секое отруено лице умира од задушување“. Наоѓањето на токсинот во нечија крв „сугерира намерна администрација“, додаде тој. Токсичноста на епибатидинот може дури и да се „зголеми со истовремена употреба на одредени други лекови, а тие комбинации се испитувани“, рече Хеј.

Што рече Русија?
Европските лаборатории потврдија дека Навални починал од непознат отров, објавија сојузниците во саботата. Москва претходно тврдеше дека Навални починал од природна смрт, иако неговата вдовица Јулија Навални постојано тврдеше дека нејзиниот сопруг бил „убиен“ со труење. Руската амбасада во Лондон ја негираше вмешаноста на Москва во смртта на Навални, опишувајќи го извештајот како „измислица од западните фабулисти“ и „некропропаганда“.

Портпаролката на Кремљ, Марија Захарова, беше цитирана од руската државна новинска агенција Тасс: „Сите овие разговори и изјави се информативна кампања насочена кон одвлекување на вниманието од итни проблеми на Западот“. Навални беше во затвор три години, а непосредно пред неговата смрт бил префрлен во арктичка казнена колонија. Според руските извештаи, 47-годишникот рекол дека се чувствувал лошо по кратка прошетка, а потоа се срушил и никогаш не се освестил.

Од есен наставната програма „Вештачка интелигенција: од концепт до примена“ ќе се спроведува во сите класови на средните училишта во Хрватска, со што Министерството за наука, образование и млади ја проширува програмата што веќе опфаќа 5.455 ученици во основното и средното образование.

Според податоците на Министерството, наставата за вештачка интелигенција моментално се реализира во 147 основни и 93 средни училишта. Во основните училишта програмата се спроведува како воннаставна активност за ученици од 5. до 8. одделение, додека во средните училишта се нуди како изборен предмет за ученици од 2. и 3. година.

Наставната програма е изработена од работна група составена од наставници, педагози, експерти по информатика, претставници од стопанството и ЦАРНЕТ, во соработка со проектни партнери. Во тек е нејзина ревизија врз основа на резултатите од експерименталната примена во учебната 2024/2025 година, при што се прават прилагодувања на целите, исходите од учење, содржините и методите на настава.

Од учебната 2026/2027 година е планирано програмата да се прошири на сите класови во средното образование.

Хрватската асоцијација за вештачка интелигенција го поздрави воведувањето на предметот, оценувајќи дека станува збор за значаен чекор за образовниот систем. Извршната директорка Лорена Бариќ изјави дека основното ниво на ВИ-писменост треба да стане дел од општата култура на современото образование, вклучително и разбирањето на етичките аспекти и начинот на функционирање на алгоритмите.

Како клучен предизвик се посочува квалитетот на спроведувањето, особено обуката на наставниците, како и обезбедувањето еднакви услови за сите ученици, со цел да се избегне создавање „ВИ јаз“ меѓу училиштата.

Севернокорејскиот лидер Ким Џонг Ун отвори нов станбен комплекс во Пјонгјанг за семејствата на војниците кои загинаа во прекуокеански воени операции, објави државната новинска агенција КЦНА во понеделник.

Во говорот, Ким рече дека новиот комплекс го симболизира „духот и жртвата“ на паднатите војници, додавајќи дека домовите се наменети да им помогнат на ожалостените семејства „да бидат горди на своите синови и сопрузи и да живеат среќно“.

A photo released by the official Korean Central News Agency (KCNA) shows North Korean leader Kim Jong Un (C) and his daughter, Kim Ju Ae (back-L), meeting bereaved family members in their homes in Saeppyol Street, a new housing district dedicated to the families of fallen soldiers in the Hawasong area of Pyongyang, North Korea, on 15 February 2026 (issued 16 February 2026). According to KCNA, Kim inaugurated the new housing district on 15 February in Pyongyang for families of troops who have died in overseas military operations. EPA/KCNA EDITORIAL USE ONLY

Фотографиите објавени од КЦНА го покажуваат Ким придружуван од неговата ќерка Џу Ае, како ги теши семејствата на загинатите војници и ги посетува нивните новоизградени домови.

Ројтерс објави дека расте шпекулацијата дали тинејџерката е подготвена да го наследи Ким.

Џу Ае се појавува заедно со својот татко во последните три години на сè поголем број настани, вклучувајќи ракетни тестови, воени годишнини и големи национални прослави, знак дека државната пропагандна машина постепено ја зголемува нејзината видливост.

Според договорот за меѓусебна одбрана со Русија, Северна Кореја испрати околу 14.000 војници во 2024 година да се борат заедно со руските трупи против Украина, каде што се убиени повеќе од 6.000, според јужнокорејски, украински и западни извори.