Свет
Терористот од Нов Зеланд објавил манифест: „Никогаш нема да ги освоите нашите земји“
Напаѓачот на џамијата во градот Крајстчрч на Нов Зеланд уби најмалку 49 лица, а повеќе од 20 се повредени, според последните информации објавени од страна на полицијата во Нов Зеланд.
Четири лица се уапсени во врска со нападот, а меѓу нив, наводно, е и терористот.
Убиецот, како што покажа првичната истрага, на „Фејсбук“ во живо го емитувал почетокот на нападот. На оваа социјална мрежа тој се претставил како Брентон Терант, 28-годишник од Австралија.
Покрај профилот на „Фејсбук“, тој бил корисник и на „Твитер“, а на тој налог, кој сега е отстранет, објавил фотографии од своето оружје и линк до манифестот.

Се верува дека Терант на 73 страници напишал антиимигрантски манифест во кој објаснил кој е тој и причините за неговите постапки, пишува британски „Телеграф“.
Така, за себе вели дека има 28 години и е роден во Австралија, а по потекло од Шкотска, Ирска и од Англија. На Нов Зеланд се преселил привремено за да го испланира и спроведе терористичкиот напад.
„Читав текстови од Дилан Руф и многу други, но во суштина ме инспирира само Брејвик“, пишува тој.
Тарент, според пишувањето на „Вашингтон егземинер“, во манифестот навел слоган кај приврзаниците на доминицијата на белата раса, познат како „14 збора“ и рекол дека мигрантите што немаат бела боја на кожата се натрапници и напаѓачи. Тој споменал дека неговиот поглед на светот е најблиску со оној на политичарот Освалд Мозли, основач на Британската унија на фашистите (British Union of Fascists – BUF), кој се залагал за употреба на насилство за спроведување на идеите на расистичкиот национализам.
„14 збора“ се однесува на слоган што на англиски јазик се состои од четиринаесет збора: We must secure the existence of our people and a future for white children („Мора да обезбедиме постоење на нашиот народ и иднина за белите деца“).

Понекогаш со терминот „14 збораи“ се мисли и на паролата Because the beauty of the White Aryan woman must not perish from the earth („Убавината на белата ариевска жена не смее да исчезне од Земјата“). Слоганот првично го смислил Дејвид Лејн, еден од основачите на терористичката организација The order.
Во манифестот Брентон Терант споменува дека доаѓа од работничко семејство со пониски приходи и одлучил да направи нешто конкретно за да ја обезбеди иднината на своите луѓе, пренесуваат австралиски медиуми.
Тој исто така ја објаснил и причината за овој терористички чин. Имено, како што вели, сакал да им покаже на освојувачите дека нашите земји никогаш нема да бидат нивни.

„Нашата татковина е наша и сè додека белиот човек оди по Земјата, тие никогаш нема да ги освојат нашите земји и никогаш нема да го заменат нашиот народ“, пишува Терант.
Неговата идеологија на терор била инспирирана од низа историски личности. Нивните имиња ги впишал на опремата и оружјето со кое го извршил масакрот. Заедничко за повеќето од нив е што биле војсководци во времето на борбите против Отоманската Империја.
Тој открил и дека нападот го планирал веќе две години додавајќи дека пред три месеци се одлучил да биде во Крајстчрч.
„Нападот во Нов Зеланд ќе го привлече вниманието кон вистинскиот напад на нашата цивилизација, дека никаде во светот веќе не е безбедно, дека освојувачите ги имаат населено сите наши земји, дури и во најоддалечените региони, дека веќе нема каде да одиме“, додава тој.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Регион
Експерт по несреќата: Стари трамваи биле увезени за ситни пари, одржувањето мора да биде под контрола
По вчерашната трагична несреќа во која трамвај излета од шините во центарот на Сараево, што резултираше со губење на еден млад живот и сериозни повреди на граѓаните, јавноста со право бара прецизни одговори. Додека надлежните институции ја спроведуваат истрагата, клучно е да се слушне гласот на професијата. Шевал Ковачевиќ, дипломиран сообраќајно инженерство и постојан судски експерт во сообраќајната професија, во телевизиски настап истакна дека сè уште стои на ставот дека шемата на трагедијата е несоодветната брзина. Сепак, истакнува тој, причините зад оваа брзина сè уште се непознати.
„Што го предизвика, дали беше невнимание на возачот, дали ја занемари рутата што ја движеше, дали стануваше збор за технички дефект на возилото, дали контакторот на погонот се заглави и доби приклучок, дали беше нешто друго, но фактот е дека брзината го предизвика она што се случи“, подвлече тој, потсетувајќи дека брзината на движење на оваа раскрсница е 10 км.
Како што нагласи, тоа е „тројно и повеќекратно опасно место“, каде што се среќаваат трамвајот, раскрсницата и интересите на другите возила.
„Многу сложена раскрсница која има безброј точки на конфликт, можеби ако требаше да се пресмета сообраќајот, ќе имаше 35-36 точки на конфликт. Мора да се пристапи кон оваа раскрсница со голема претпазливост“, додаде Ковачевиќ.
Коментирајќи го видеото, Ковачевиќ повторува дека очигледно станува збор за „огромна брзина“.
На прашањето дали една од причините за неприлагодената брзина може да биде фактот што железницата е реконструирана на тоа место, а трамвајот што излетал од шините бил од постар датум на производство, тој одговара:
„Веројатно е дека пругата е обновена на таа локација и дека нема технички дефекти, не знаеме, тоа ќе го утврди истрагата. Но, што се однесува до вториот дел, без разлика каква била пругата, дали е овозможено нормално движење, дали трамвајот е неисправен, дали има гуми или тркала што се потпираат на шините и ја пренесуваат тежината, дали количките на кои се потпира каросеријата се со зголемен клиренс, во празен òд или ако гумите се истрошени, возилото станува нестабилно и колку е поголема брзината, толку е поголема нестабилноста“.
Тој, исто така, апелираше до обвинителот или раководителот на случајот да ги користат сите достапни видео надзори од околните згради и објекти од железничките станици до влегувањето во процесот на удар, „да се види кој одел директно зад ова возило, никој да не го вознемирува возачот, едноставно да се расчисти“.
Како едно од решенијата за оваа комплексна раскрсница, тој смета дека е потребно да се инсталира видео камера со контрола на брзината и за трамваите и за сите други возила што минуваат низ тој дел од патот.
Осврнувајќи се на староста и рокот на траење на трамвајот, Ковачевиќ смета дека овој исход веројатно немаше да се случи доколку беше еден од новите трамваи, со оглед на техничката исправност, висококвалитетните гуми и амортизерите, кои овозможуваат безбедно движење по шините.
Факт е, продолжува тој, дека станува збор за трамвај стар 55-60 години, и ја истакнува потребата од квалитетен дневен, неделен и квартален преглед на возилото, со прецизни информации во картичката – кој го направил тоа и што направил.
„Пред војната работев во GRAS околу 3 и пол години, имавме таканаречена регенерација на делови, сите оние делови што беа во исправна состојба, се чистеа од маснотии, прашина, загадување, се ставаа во решетка за кога ќе бидат потребни за да не мора да се купуваат нови и да бидат во резерва. За жал, по војната, се увезуваа стари трамваи за ситни пари, а беа увезувани и делови што не беа потребни. Денес, во хангари има делови што никогаш не се користеле“.
„Оваа старост на трамвајот без понатамошно оправдување не требаше да се пушта во сообраќај. Има некои што се подобри, но бараат редовно одржување проследено со документација. Такво нешто не постои, само писмено. Дневна инспекција, кој ја извршил работата, седумдневни, тримесечни инспекции, што е направено и кој го извршил тоа. Не гледам дека има некаков ред во оваа ситуација. Последиците се големи. Работа со возачите. Трамвајскиот сообраќај е армија и треба да се почитува на тој начин. „Одговорноста е голема. Нема алтернатива, сè мора да работи беспрекорно“, нагласи тој.
Регион
(Видео) Страшна сообраќајна несреќа во Сараево: 23-годишник загина кога го удри трамвај на станица
Окружното обвинителство на Сараево денес ја продолжи истрагата за околностите околу тешката сообраќајна несреќа што се случи претходниот ден кога трамвај излета од шините во центарот на Сараево, при што загина едно лице, а четири други беа повредени, од кои едно тешко.
Обвинителството најави дека нема да изнесуваат никакви информации додека не заврши истрагата, вклучително и стручен преглед на уништениот трамвај кој беше изваден од шините дури вчера вечерта. Видео од моментот на несреќата што се појави на социјалните мрежи и е снимено од автомобил што минува, јасно го покажува трамвајот како влегува во кривината со голема брзина, иако ограничувањето за трамвај на таа локација е 10 километри на час.
Zašto je hitna stala usred raskrsnice? Kao da čeka nešto. #tramvaj #sarajevo pic.twitter.com/I1D9ulmUmx
— Bosnia Reporter (@BosniaReporter) February 12, 2026
Првичните проценки се дека големата брзина, но и лошата состојба на стариот трамвај, довеле до излетувањето од шините, каде што тој ја пробил заштитната ограда и завршил на прометен пат.
По полициската истрага, беше потврдено дека лицето кое беше згмечено до смрт од трамвајот всушност е 23-годишен млад човек. Во времето на несреќата, тој го чекал на станицата трамвајот што го уби.
Медиумите објавија дека станува збор за Ердоан Моранкиќ од Брчко, кој студирал ликовни уметности во Сараево.
„Никогаш не поминуваше без да се поздрави. Им помагаше на сите и сите го фалеа. Во шок сме и не можеме да веруваме дека ова се случи“, изјави неименуван извор од Академијата за ликовни уметности за порталот „Дневни аваз“.

Повредена девојка сè уште се бори за живот
Општата болница во Сараево потврди дека на 17-годишно девојче кое е тешко повредено по ударот од трамвај, морало да ѝ се ампутира ногата, а нејзиниот живот сè уште е во опасност.
„Продолжуваме со интензивната терапија“, изјави директорот на болницата Исмет Гавранкапетановиќ.
Јавната транспортна компанија ГРАС во Сараево, која управува со трамвајскиот сообраќај, објави дека нема да коментира за случајот додека не заврши истрагата.
Окружниот министер за транспорт Аднан Штета објави дека ќе инсистира да се утврдат сите околности на несреќата и одговорните да бидат казнети.
Свет
Повеќето Руси ja одобруваат работaта на Путин, според последните анкети
Мнозинството Руси (74,8 проценти) го одобруваат работењето на рускиот претседател Владимир Путин, додека 78,5 проценти од граѓаните му веруваат, според резултатите од анкетата на аналитичкиот центар „ВЦИОМ“.
Седум од 10 Руси рекле дека го одобруваат работењето на Путин како претседател, додека 14,6 проценти ја оцениле неговата работа негативно, а 16,7 проценти изразиле недоверба, пренесува РИА Новости.
Анкетата наведува дека 47,5 проценти од испитаниците го одобруваат работењето на руската влада, додека 20,9 проценти не го одобруваат.
Исто така, 58,2 проценти од Русите изразиле доверба во премиерот Михаил Мишустин, додека 20,1 процент рекле дека не му веруваат.
На прашањето за која партија би гласале доколку изборите за Државната дума се одржат следната недела, 33,8 проценти од Русите ја навеле Единствена Русија, 10 проценти Либерално-демократската партија на Русија, 9,2 проценти Комунистичката партија, 8,4 проценти Новата народна партија и 5,3 проценти партијата Праведна Русија – Патриоти – За вистината.
Дополнително, 9,3 проценти од анкетираните Руси ја изразиле својата поддршка за вонпарламентарните партии.
Анкетата на VCIOM и Sputnik беше спроведена преку телефонска анкета со метод на случаен примерок од 2 до 8 февруари меѓу 1.600 Руси над 18 години, пренесува Танјуг.

