Свет
Хакирани телефоните на десетици новинари на „Ал џезира“
Личните телефони на речиси 36 новинари на „Ал џезира“ биле хакирани од владини оперативци кои користеле контроверзна алатка за шпионирање од озлогласената израелска група НСО за нивно шпионирање, тврди извештајот на една канадска истражувачка лабораторија. Извештајот, објавен во неделата од „Ситизен лаб“, истражувачка единица на Универзитетот во Торонто, специјализирана за компјутерска безбедност, тврди дека телефоните што им припаѓале на вработените во медиумската мрежа со седиште во Катар, вклучително и новинари, продуценти, водители и директори, биле компромитирани и хакирани во јули и август годинава.
Нападот им овозможил на сторителите да ги заразат телефоните со шпионски софтвер без новинарите сами да мораат да стиснат на малициозни врски за што „Ситизен лаб“ смета дека се одговорни владини оперативци од Саудиска Арабија и Обединетите Арапски Емирати.
Во својот извештај „Ситизен лаб“ вели дека тајните техники употребени во нападот биле софистицирани и затоа биле тешко откриени бидејќи хакираните често не биле свесни дека се случува нешто сомнително.
Хакирањето можеби и овој пат ќе останело неоткриено да не бил репортерот на мрежата на арапски јазик, Тамер Алмишал, кој алармирал дека неговиот телефон е шпиониран и им дозволил на истражувачите да го следат неговиот сообраќај преку интернет почнувајќи од јануари 2020 година. Неколку месеци подоцна, во јули, истражувачите го забележале неговиот личен телефон како посетува веб-страница, каде што се заразил со шпионскиот софтвер „Пегасус“ на НСО, без Алмишал да стисне на линкот.
NEW REPORT "The Great iPwn: Journalists Hacked with Suspected NSO Group iMessage "Zero-Click Exploit" by @citizenlab @billmarczak @jsrailton @nouraaljizawi @sienaanstis @RonDeibert: https://t.co/Z8FVRaePHB
— Citizen Lab (@citizenlab) December 20, 2020
Откритието поттикнало масовно пребарување за можни други жртви меѓу вработените во „Ал џезира“, а на крајот „Ситизен лаб“ и информатичката единица на каналот идентификувале вкупно 36 лични телефони кои биле цел на четворицата оператори на групата НСО. Еден од нив, кој групата го нарекла „Монархија“, наводно прислушувал 18 телефони, а друг – наречен „Подмолен сокол“ – шпионирал 15 телефони.
Групата верува дека „Монархија“ дејствувал по наредба од Ријад бидејќи се чини дека се таргетирани лица, пред сè, во Саудиска Арабија, а „Подмолен сокол“ се фокусирал на оние новинари што првенствено биле во ОАЕ. Истражувачите рекоа дека безбедносната дупка што го олеснила пробивањето била затворена со ажурирањето на IOS 14 објавено во септември, но истакнаа дека дотогаш, најверојатно, била искористена во големи размери.
Израелската група НСО изјави за „Гардијан“ дека ќе ги преземе сите неопходни чекори ако добие веродостојни докази дека се злоупотребени нејзините шпионски алатки. Не е првпат производителот на шпионската програма „Пегасус“ да се најде во центарот на вниманието во врска со обвинувањата дека неговата технологија била користена против новинарите. „Амнести интернешнл“ во јуни годинава објави дека наградуваниот новинар од Мароко, Омар Ради, бил жртва на истиот шпионски софтвер во напад неверојатно сличен на оној опишан од „Ситизен лаб“.
Минатата година „Вацап“ потврди дека десетици индиски адвокати, новинари и активисти за човекови права биле меѓу 1.400 корисници нападнати од шпионскиот софтвер. И покрај постојаната полемика за НСО, израелски суд во јули застана на страната на фирмата и на израелското Министерство за одбрана во случајот поведен од „Амнести интернешнл“, кој побара забрана за меѓународна продажба на софтверот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Калас: Русија не ја добива војната
Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Каја Калас, изјави дека одржувањето избори во Украина додека трае војната со Русија „дефинитивно не би било добро решение“, нагласувајќи дека воените услови ги отежнуваат демократските процеси исклучително.
Русија не ја добива војната
Зборувајќи пред состанокот на министрите за одбрана на ЕУ во Брисел, Калас се осврна на медиумските извештаи што сугерираат дека украинскиот претседател Володимир Зеленски би можел да објави подготовки за можни пролетни претседателски избори и референдум за мир.
„Повеќето европски земји имаат одредба во својот устав дека изборите не се одржуваат за време на војна“, рече Калас.
„А зошто? Затоа што ако имате избори, секогаш има борби внатре меѓу различни фракции, а кога имате надворешни напади, буквално, тогаш едноставно не можете да одржите избори затоа што вашиот противник е надвор и мора да ги концентрирате сите ваши напори на соочување со него.“
Таа ги отфрли наративите што сугерираат дека Русија презема предност во војната, велејќи дека Москва се соочува со растечки предизвици. „Важно е да се знае дека Русија не ја добива оваа војна. Стапката на жртви расте. Нивната економија не оди добро“, рече таа, додавајќи дека министрите за одбрана на ЕУ разговараат за понатамошни начини за поддршка на Украина.
„Да не го одвлекуваме вниманието од Украина“
Калас рече дека состанокот ќе се фокусира и на придонесите на ЕУ кон идните безбедносни гаранции на Украина, вклучително и плановите за обука на украински војници на украинска територија. „Идентификувавме два центри за обука што би можеле да се користат за оваа цел“, рече таа.
Таа, исто така, се осврна на новодоговорената мисија на НАТО „Арктичка стража“, велејќи дека ЕУ развива ревидирана арктичка стратегија која, за разлика од претходните, ќе се справи со безбедносните прашања заедно со климатските и еколошките проблеми.
Но, таа предупреди дека вниманието не треба да се одвлекува од Украина. „Исто така е важно ние, се разбира, да останеме будни, но да не го одвлекуваме вниманието од местото каде што се сегашните закани, што е, се разбира, Украина“, рече таа.
Калас нагласи тесна координација меѓу ЕУ и НАТО за да се избегне дуплирање, истакнувајќи дека додека алијансата поставува цели за капацитети, земјите-членки на ЕУ и одбранбените индустрии мора да се усогласат за да ги исполнат.
Свет
(Видео) Тупаници во турскиот парламент: хаос околу положувањето заклетва на новиот министер за правда
Хаос избувна во турскиот парламент кога членовите на владејачката партија и опозицијата се судрија околу положувањето заклетва на новиот министер за правда, Акин Гурлек, што доведе до туркање и физичка пресметка, пренесуваат медиумите во регионот.
Според написите, пратениците од опозицијата се обидоа да го спречат главниот обвинител на Истанбул, Акин Гурлек, кој беше назначен од претседателот Реџеп Таип Ердоган на оваа важна судска функција, да положи заклетва во парламентот. Додека страстите се разгоруваа, пратениците се туркаа меѓусебно, а некои дури и се удираа меѓусебно.
Регион
Хрватска, заедно со Албанија и Косово, ќе одржи заедничка воена вежба
Албанскиот министер за одбрана Пиро Венгу го најави одржувањето на првата трилатерална воена вежба меѓу Албанија, Косово и Хрватска во 2026 година, како дел од неодамна потпишаниот договор за соработка меѓу трите земји.
Венгу објави дека е направен уште еден важен чекор во спроведувањето на трилатералниот договор, истакнувајќи дека началниците на генералштабовите на Албанија, Косово и Хрватска одржаа заеднички состанок со цел понатамошно подобрување на воената соработка.
Според него, фокусот на соработката е на зајакнување на воената координација, поголема интероперабилност и подигнување на оперативната подготвеност на вооружените сили на трите земји. Посебен акцент е ставен на развојот на заеднички вежби и обуки за справување со безбедносните предизвици и хибридните закани.
„Првата трилатерална вежба ќе се одржи во 2026 година, во согласност со Стратешкиот концепт на НАТО и евроатлантските цели“, објави Венгу.
Во Скадар се одржа состанок на началниците на генералштабовите на вооружените сили на Албанија и Хрватска и командантот на Косовските безбедносни сили, а состанокот предизвика реакција од српското Министерство за одбрана, кое го оцени како закана за мирот во регионот, пренесуваат медиумите во соседството.
Српското Министерство за одбрана објави дека остро го осудува трилатералниот состанок, оценувајќи дека продлабочувањето на воената соработка претставува фактор на притисок и безбедносен предизвик за Србија и српскиот народ на Косово, како и закана за мирот и стабилноста во регионот.
Претходно, на 30 јануари во Загреб се одржа состанок на Хрватска, Албанија и Косово на ниво на директори за одбранбена политика и вооружување.
Сите овие состаноци се одржаа по меморандумот за соработка во областа на одбраната и безбедноста што Албанија, Хрватска и Косово го потпишаа на 18 март 2025 година во Тирана.

