Свет
Хенри Кисинџер почина на 100-годишна возраст
Хенри Кисинџер, контроверзниот нобеловец и моќен дипломат, почина во средата на 100-годишна возраст, соопшти неговата геополитичка консултантска фирма „Кисинџер асошиејтс“.
Хенри Кисинџер, неговото првобитно име е всушност Хајнц Кисинџер, е роден во Фирт, на северот на Баварија, во семејство со еврејско потекло. Татко му бил учител. Семејството ја напуштило тогашна нацистичка Германија во 1938 година.
Тој стана државјанин на САД во 1943 година, а докторирал на „Харвард“ во 1954 година и до 1971 година работеше таму.
Од 1957 година беше на функцијата советник на Нелсон Рокфелер. Потоа, во 1968 година, тој стана советник на претседателот Ричард Никсон, задолжен за национална безбедност, што ќе трае дури и за време на Џералд Форд. Бил државен секретар, односно министер, од септември 1973 до јануари 1977 година. САД тогаш, како што изгледаше, се најдоа заглавени од ситуацијата во Индокина, нешто што изгледаше како ќор-сокак во Виетнамската војна, ситуацијата на Блискиот Исток, но и на други места, во Латинска Америка, Африка, па дури и во Европа.
Во тие години влијанието на советската држава, или барем идеологијата, растеше во целиот свет. Не само во земјите што беа соочени со проблемот на деколонизација, секоја на свој начин, туку таквите идеи станаа општо присутни во академските кругови на Западна Европа.
Кисинџер потоа решава да направи нешто што претходно изгледало невозможно. Од средината на 1971 година постепено воспоставува посебни односи со властите на комунистичка Кина. Кисинџер го посетува Пекинг, најпрвин неформално подготвувајќи ја официјалната посета на Никсон на Кина, што ќе доведе до нормализирање на односите меѓу двете големи земји. Иако ова значително не ја олесни позицијата на САД во Индокина, тоа помогна да се зголеми нерамномерноста во блокот.
Потоа постигна договори со официјална Москва за ограничување на стратешкото оружје (договор SALT 1 и ABM).
Еден вид успех, со горчлив вкус, беше и Парискиот мировен договор во јануари 1973 година. Добитник е на Нобелова награда.
Кисинџер беше активен и годинава по прославувањето на стотиот роденден. Тој присуствуваше на состаноците во Белата куќа, објави книга за стилови на лидерство и сведочеше пред комисијата на Сенатот за нуклеарната закана од Северна Кореја.
Во јули 2023 година тој ненадејно го посети Пекинг за да се сретне со кинескиот претседател Шји Џјинпинг.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Врховниот суд ги поништува царините на Трамп
Врховниот суд на САД денес пресуди дека претседателот Доналд Трамп го прекршил федералниот закон кога еднострано вовел широки царини на глобално ниво. Одлуката е голем удар за Белата куќа по прашање кое е клучно за надворешната и економската политика на претседателот, објавува CNN.
Пресудата, според медиумот, веројатно е најзначајниот пораз што втората администрација на Трамп го претрпе пред Врховниот суд, во кој доминираат конзервативни судии. Минатата година, судот постојано застана на страната на претседателот во случаи поврзани со имиграција, отстранување на раководители на независни агенции и длабоки намалувања на владините трошоци.
Мнозинското мислење, кое беше поддржано од шест од деветте судии, го напиша главниот судија Џон Робертс. Во образложението се наведува дека царините се нелегални затоа што Трамп ги надминал своите овластувања.
„Претседателот си ја присвојува вонредната моќ еднострано да воведува царини со неограничен износ, времетраење и обем“, напиша Робертс за судот. „Со оглед на обемот, историјата и уставниот контекст на овластувањето што го повикува, тој мора да покаже јасно конгресно овластување за негова употреба.“
Судот заклучи дека вонредната моќ што Трамп се обиде да ја повика „не е доволна“, пренесува медиумот.
Свет
Полицијата го претресува домот на поранешниот британски принц Ендру
Полицијата денес продолжи да го претресува домот на Ендру Маунтбатен-Виндзор, еден ден откако беше уапсен и приведен речиси 11 часа под сомнение за злоупотреба на јавна функција, во врска со неговото пријателство со починатиот осуден сексуален престапник Џефри Епстин.
По еден од најбурните денови во модерната историја на британското кралско семејство, поранешниот принц Ендру се врати на имотот Сандрингам, каде што престојува привремено.
Потрагата по неговата сегашна резиденција е завршена, а се пребарува и резиденцијата на Кралската ложа, која се наоѓа во парк во близина на замокот Виндзор, резиденцијата на британскиот монарх, пренесуваат светските медиуми.
Неговиот брат, кралот Чарлс III, му ја одзеде титулата принц и правото да живее во Кралската ложа поради неговата поврзаност со Епстин.
Според написите, автомобили без регистарски таблички, за кои се верува дека се полициски автомобили, влегуваа и излегуваа од резиденцијата во текот на целиот ден.
Ендру Маунтбатен-Виндзор е обвинет за споделување класифицирани информации со Епстин додека тој беше трговски претставник.
Фото: ЕПА
Свет
Пет големи европски земји: „Сакаме поевропско НАТО“
Франција, Германија, Италија, Полска и Обединетото Кралство најавија дека сакаат да преземат поголема одговорност за безбедноста на Европа преку создавање „поевропски НАТО“. Изјавата беше усвоена по состанокот во Краков, каде министрите за одбрана нагласија дека НАТО останува темел на колективната одбрана, но дека европските земји треба повеќе да придонесуваат.
Петте држави (формат Е5) се обврзаа на дополнително зајакнување на одвраќањето и одбраната со цел спречување евентуална руска агресија и справување со безбедносните закани. Тие повикаа и на „праведна распределба на товарот“ меѓу сојузниците.
Во фокус е и зголемувањето на издвојувањата за одбрана. Полска веќе издвојува 4,48% од БДП, додека Франција, Италија и Шпанија се околу 2%. Прашањето за трошоците ќе биде клучно и на самитот на НАТО во 2025 година во Хаг.
Лидерите нагласија дека секој мировен договор меѓу Украина и Русија мора да биде придружен со „цврсти“ безбедносни гаранции за Киев. Според нив, силна украинска армија е првата гаранција за траен мир, а евентуален прекин на огнот не смее да стане вовед во нова агресија.

