Свет
Хенри Кисинџер почина на 100-годишна возраст
Хенри Кисинџер, контроверзниот нобеловец и моќен дипломат, почина во средата на 100-годишна возраст, соопшти неговата геополитичка консултантска фирма „Кисинџер асошиејтс“.
Хенри Кисинџер, неговото првобитно име е всушност Хајнц Кисинџер, е роден во Фирт, на северот на Баварија, во семејство со еврејско потекло. Татко му бил учител. Семејството ја напуштило тогашна нацистичка Германија во 1938 година.
Тој стана државјанин на САД во 1943 година, а докторирал на „Харвард“ во 1954 година и до 1971 година работеше таму.
Од 1957 година беше на функцијата советник на Нелсон Рокфелер. Потоа, во 1968 година, тој стана советник на претседателот Ричард Никсон, задолжен за национална безбедност, што ќе трае дури и за време на Џералд Форд. Бил државен секретар, односно министер, од септември 1973 до јануари 1977 година. САД тогаш, како што изгледаше, се најдоа заглавени од ситуацијата во Индокина, нешто што изгледаше како ќор-сокак во Виетнамската војна, ситуацијата на Блискиот Исток, но и на други места, во Латинска Америка, Африка, па дури и во Европа.
Во тие години влијанието на советската држава, или барем идеологијата, растеше во целиот свет. Не само во земјите што беа соочени со проблемот на деколонизација, секоја на свој начин, туку таквите идеи станаа општо присутни во академските кругови на Западна Европа.
Кисинџер потоа решава да направи нешто што претходно изгледало невозможно. Од средината на 1971 година постепено воспоставува посебни односи со властите на комунистичка Кина. Кисинџер го посетува Пекинг, најпрвин неформално подготвувајќи ја официјалната посета на Никсон на Кина, што ќе доведе до нормализирање на односите меѓу двете големи земји. Иако ова значително не ја олесни позицијата на САД во Индокина, тоа помогна да се зголеми нерамномерноста во блокот.
Потоа постигна договори со официјална Москва за ограничување на стратешкото оружје (договор SALT 1 и ABM).
Еден вид успех, со горчлив вкус, беше и Парискиот мировен договор во јануари 1973 година. Добитник е на Нобелова награда.
Кисинџер беше активен и годинава по прославувањето на стотиот роденден. Тој присуствуваше на состаноците во Белата куќа, објави книга за стилови на лидерство и сведочеше пред комисијата на Сенатот за нуклеарната закана од Северна Кореја.
Во јули 2023 година тој ненадејно го посети Пекинг за да се сретне со кинескиот претседател Шји Џјинпинг.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Калас: Русија не ја добива војната
Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Каја Калас, изјави дека одржувањето избори во Украина додека трае војната со Русија „дефинитивно не би било добро решение“, нагласувајќи дека воените услови ги отежнуваат демократските процеси исклучително.
Русија не ја добива војната
Зборувајќи пред состанокот на министрите за одбрана на ЕУ во Брисел, Калас се осврна на медиумските извештаи што сугерираат дека украинскиот претседател Володимир Зеленски би можел да објави подготовки за можни пролетни претседателски избори и референдум за мир.
„Повеќето европски земји имаат одредба во својот устав дека изборите не се одржуваат за време на војна“, рече Калас.
„А зошто? Затоа што ако имате избори, секогаш има борби внатре меѓу различни фракции, а кога имате надворешни напади, буквално, тогаш едноставно не можете да одржите избори затоа што вашиот противник е надвор и мора да ги концентрирате сите ваши напори на соочување со него.“
Таа ги отфрли наративите што сугерираат дека Русија презема предност во војната, велејќи дека Москва се соочува со растечки предизвици. „Важно е да се знае дека Русија не ја добива оваа војна. Стапката на жртви расте. Нивната економија не оди добро“, рече таа, додавајќи дека министрите за одбрана на ЕУ разговараат за понатамошни начини за поддршка на Украина.
„Да не го одвлекуваме вниманието од Украина“
Калас рече дека состанокот ќе се фокусира и на придонесите на ЕУ кон идните безбедносни гаранции на Украина, вклучително и плановите за обука на украински војници на украинска територија. „Идентификувавме два центри за обука што би можеле да се користат за оваа цел“, рече таа.
Таа, исто така, се осврна на новодоговорената мисија на НАТО „Арктичка стража“, велејќи дека ЕУ развива ревидирана арктичка стратегија која, за разлика од претходните, ќе се справи со безбедносните прашања заедно со климатските и еколошките проблеми.
Но, таа предупреди дека вниманието не треба да се одвлекува од Украина. „Исто така е важно ние, се разбира, да останеме будни, но да не го одвлекуваме вниманието од местото каде што се сегашните закани, што е, се разбира, Украина“, рече таа.
Калас нагласи тесна координација меѓу ЕУ и НАТО за да се избегне дуплирање, истакнувајќи дека додека алијансата поставува цели за капацитети, земјите-членки на ЕУ и одбранбените индустрии мора да се усогласат за да ги исполнат.
Свет
(Видео) Тупаници во турскиот парламент: хаос околу положувањето заклетва на новиот министер за правда
Хаос избувна во турскиот парламент кога членовите на владејачката партија и опозицијата се судрија околу положувањето заклетва на новиот министер за правда, Акин Гурлек, што доведе до туркање и физичка пресметка, пренесуваат медиумите во регионот.
Според написите, пратениците од опозицијата се обидоа да го спречат главниот обвинител на Истанбул, Акин Гурлек, кој беше назначен од претседателот Реџеп Таип Ердоган на оваа важна судска функција, да положи заклетва во парламентот. Додека страстите се разгоруваа, пратениците се туркаа меѓусебно, а некои дури и се удираа меѓусебно.
Регион
Хрватска, заедно со Албанија и Косово, ќе одржи заедничка воена вежба
Албанскиот министер за одбрана Пиро Венгу го најави одржувањето на првата трилатерална воена вежба меѓу Албанија, Косово и Хрватска во 2026 година, како дел од неодамна потпишаниот договор за соработка меѓу трите земји.
Венгу објави дека е направен уште еден важен чекор во спроведувањето на трилатералниот договор, истакнувајќи дека началниците на генералштабовите на Албанија, Косово и Хрватска одржаа заеднички состанок со цел понатамошно подобрување на воената соработка.
Според него, фокусот на соработката е на зајакнување на воената координација, поголема интероперабилност и подигнување на оперативната подготвеност на вооружените сили на трите земји. Посебен акцент е ставен на развојот на заеднички вежби и обуки за справување со безбедносните предизвици и хибридните закани.
„Првата трилатерална вежба ќе се одржи во 2026 година, во согласност со Стратешкиот концепт на НАТО и евроатлантските цели“, објави Венгу.
Во Скадар се одржа состанок на началниците на генералштабовите на вооружените сили на Албанија и Хрватска и командантот на Косовските безбедносни сили, а состанокот предизвика реакција од српското Министерство за одбрана, кое го оцени како закана за мирот во регионот, пренесуваат медиумите во соседството.
Српското Министерство за одбрана објави дека остро го осудува трилатералниот состанок, оценувајќи дека продлабочувањето на воената соработка претставува фактор на притисок и безбедносен предизвик за Србија и српскиот народ на Косово, како и закана за мирот и стабилноста во регионот.
Претходно, на 30 јануари во Загреб се одржа состанок на Хрватска, Албанија и Косово на ниво на директори за одбранбена политика и вооружување.
Сите овие состаноци се одржаа по меморандумот за соработка во областа на одбраната и безбедноста што Албанија, Хрватска и Косово го потпишаа на 18 март 2025 година во Тирана.

