Свет
Хенри Кисинџер почина на 100-годишна возраст
Хенри Кисинџер, контроверзниот нобеловец и моќен дипломат, почина во средата на 100-годишна возраст, соопшти неговата геополитичка консултантска фирма „Кисинџер асошиејтс“.
Хенри Кисинџер, неговото првобитно име е всушност Хајнц Кисинџер, е роден во Фирт, на северот на Баварија, во семејство со еврејско потекло. Татко му бил учител. Семејството ја напуштило тогашна нацистичка Германија во 1938 година.
Тој стана државјанин на САД во 1943 година, а докторирал на „Харвард“ во 1954 година и до 1971 година работеше таму.
Од 1957 година беше на функцијата советник на Нелсон Рокфелер. Потоа, во 1968 година, тој стана советник на претседателот Ричард Никсон, задолжен за национална безбедност, што ќе трае дури и за време на Џералд Форд. Бил државен секретар, односно министер, од септември 1973 до јануари 1977 година. САД тогаш, како што изгледаше, се најдоа заглавени од ситуацијата во Индокина, нешто што изгледаше како ќор-сокак во Виетнамската војна, ситуацијата на Блискиот Исток, но и на други места, во Латинска Америка, Африка, па дури и во Европа.
Во тие години влијанието на советската држава, или барем идеологијата, растеше во целиот свет. Не само во земјите што беа соочени со проблемот на деколонизација, секоја на свој начин, туку таквите идеи станаа општо присутни во академските кругови на Западна Европа.
Кисинџер потоа решава да направи нешто што претходно изгледало невозможно. Од средината на 1971 година постепено воспоставува посебни односи со властите на комунистичка Кина. Кисинџер го посетува Пекинг, најпрвин неформално подготвувајќи ја официјалната посета на Никсон на Кина, што ќе доведе до нормализирање на односите меѓу двете големи земји. Иако ова значително не ја олесни позицијата на САД во Индокина, тоа помогна да се зголеми нерамномерноста во блокот.
Потоа постигна договори со официјална Москва за ограничување на стратешкото оружје (договор SALT 1 и ABM).
Еден вид успех, со горчлив вкус, беше и Парискиот мировен договор во јануари 1973 година. Добитник е на Нобелова награда.
Кисинџер беше активен и годинава по прославувањето на стотиот роденден. Тој присуствуваше на состаноците во Белата куќа, објави книга за стилови на лидерство и сведочеше пред комисијата на Сенатот за нуклеарната закана од Северна Кореја.
Во јули 2023 година тој ненадејно го посети Пекинг за да се сретне со кинескиот претседател Шји Џјинпинг.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Орбан договорил евтин гас со Трамп, Путин и Ердоган
Унгарскиот премиер Виктор Орбан изјави дека без интервенција на владата, сметките на домаќинствата би пораснале за околу 30 отсто поради екстремно студеното време. Во редовното интервју за радиото „Кошут“, тој рече дека постигнал договор со Доналд Трамп, Владимир Путин и турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган за понатамошно снабдување на Унгарија со евтин гас.
Орбан изјави дека на изборите во април ќе се одлучува за опстанокот на намалените цени на енергенсите, кои, како што рече, „Брисел сака да ги уништи“. Според него, за тоа е неопходен рускиот гас, поради што Унгарија има година и пол да ја „заобиколи“ забраната на Европската унија.
Европската унија неделава усвои уредба со која постепено се укинува увозот на природен гас од Русија, при што целосната забрана за увоз на течен природен гас стапува на сила на почетокот на 2027 година, а за гасоводниот увоз од есента истата година. Орбан изјави дека доколку тоа не се случи, домаќинствата ќе се најдат „во хаос“, додавајќи дека одлуката на ЕУ има за цел поддршка на Украина.
Во однос на Украина, Орбан оцени дека таа „не ја зајакнува, туку ја ослабува Европа“. Тој смета дека во Брисел се води битка што мора да се добие и дека, како што рече, како што била добиена битката за миграцијата, така може да се добие и битката за членството на Украина во ЕУ.
Свет
(Видео) Обид за подигнување американско знаме во Нуак: Градоначалничката на Гренланд вели „Ова не е смешно“
Градоначалничката на главниот град на Гренланд, Аваарак Олсен, повика на одговорно однесување на медиумските работници и креаторите на содржини, откако германски комичар се обидел да подигне американско знаме во Нуак, што предизвикало огорченост кај локалното население, пренесе „Гардијан“.
Баварскиот комичар Макси Шафрот (41) се обидел да постави американско знаме на јарбол во близина на културен центар во Нуак, но бил спречен од минувачи. На прашањето што прави, тврдел дека е американски функционер, по што се оддалечил, јави новинар на АФП од местото на настанот. Локалните медиуми наведуваат дека Шафрот бил пријавен во полиција и казнет со парична казна.
German satirist Maxi Schafroth pretended to be a US representative, tried to raise the US flag in Nuuk, the capitol of #Greenland.
For context, however untactful, this was satire intended against the US threats of annexation, not against Greenland. pic.twitter.com/oXqSnfKze0
— Hecateus 🇩🇪🇪🇺🇺🇦 (@Hecateon) January 29, 2026
Олсен, градоначалничка на округот Сермерсоок, во кој припаѓа и главниот град, оцени дека подигнувањето на знаме на воена суперсила која со недели ѝ се заканува на земјата не е шега и дека таквото однесување е „исклучително штетно“.
Таа изјави дека жителите на Гренланд, особено децата, се загрижени и исплашени поради актуелната состојба и предупреди дека ваквите постапки само ја зголемуваат анксиозноста кај ранливото население.
Според „Гардијан“, тензиите се зголемени поради повеќекратните изјави на поранешниот американски претседател Доналд Трамп за можноста САД да го преземат Гренланд.
Регион
Превозниците од Србија донесоа одлука: прекината блокадата на граничните премини
Превозниците од Србија денес ќе престанат да го блокираат товарниот сообраќај на премините, изјави за Танјуг претседателот на Меѓународното транспортно деловно здружение, Неѓо Мандиќ.
„Сега ги информираме нашите редари кои се на границите да ги отстранат камионите што беа на чело на конвојот, за да може сообраќајот да се движи. Значи ги прекинуваме протестите“, рече Мандиќ по состанокот.
Превозниците од Црна Гора и Северна Македонија вчера ги прекинаа блокадите откако Европската комисија објави нова визна стратегија што ќе го реши проблемот со ограничувањата за престој на професионалните возачи во Шенген зоната, а сè уште се чека одлуката на превозниците од БиХ дали ќе донесат иста одлука, пренесуваат медиумите во соседството.
Мандиќ вели дека транспортерите од Србија донеле одлука за прекин на блокадите еден ден откако Европската комисија почнала да ја разгледува можноста за воведување специјални визи за професионалните возачи на камиони, што би им овозможило да останат подолго во земјите од ЕУ и непречено да ја извршуваат својата работа.
„Одлуката ја донесовме по вчерашното соопштение, бидејќи она што го добивме е доволно добар пат и она што го сакавме. А од друга страна, секако имаме ветување дека ќе има состанок на работната група во Брисел веќе во вторник, 3 февруари. Исто така, имаме дневен ред кој го содржи само она што дополнително го бараме, да донесеме краткорочни и долгорочни решенија сè додека не се спроведе она што е предвидено. Она што го сакаме се решенија за возачите повеќе да не бидат малтретирани или апсени“, рече Мандиќ, пренесува Танјуг.
Меѓународното транспортно бизнис здружение објави дека денес во 15 часот ја прекинале блокадата на товарниот сообраќај на премините и дека ќе продолжат да превезуваат стока.
Во соопштението се проценува дека секое понатамошно продолжување на нарушувањето на синџирите за товарен транспорт би ги ставило домашните производствени компании и граѓаните во тешка положба.
„Апелираме до Европската комисија, земјите-членки на Шенген, бизнисмените од Европа, сега свесни за важноста на непрекинатите транспортни синџири, да помогнат да се спречат повторно несфатливите апсења и депортации на нашите возачи. Очекуваме помош од другата страна и однос што го заслужуваат луѓето кои, во вонредни ситуации како што е пандемијата, беа единствените што носеа стока до сите нас во Европа. Да не чекаме додека не останеме без нив. Синџирите на снабдување не смеат повторно да бидат прекинати“, беше кажано од здруженијата, според написите.
Се чека одлуката на превозникот од Босна и Херцеговина
Мандиќ рече дека сè уште не добиле одговор од нивните колеги од БиХ дали и тие ќе ги суспендираат блокадите, но дека очекува тие да донесат иста одлука.
„Само чекаме нивен одговор, иако седевме со нив до 22 часот синоќа, 10 од нив беа таму и мислиме дека ќе донесат иста одлука, но тие не го направија тоа и не можат да кажат што ќе одлучат нивните тела, но веруваме дека ќе го одлучат истото“, истакна Мандиќ.
Во вторник, на 3 февруари, ќе се одржи состанок на министрите од сите земји од Западен Балкан со претставници на Европската комисија за проблемот со транспортерите од регионот во Шенген зоната, пренесуваат медиумите.

