Свет
Хенри Кисинџер почина на 100-годишна возраст
Хенри Кисинџер, контроверзниот нобеловец и моќен дипломат, почина во средата на 100-годишна возраст, соопшти неговата геополитичка консултантска фирма „Кисинџер асошиејтс“.
Хенри Кисинџер, неговото првобитно име е всушност Хајнц Кисинџер, е роден во Фирт, на северот на Баварија, во семејство со еврејско потекло. Татко му бил учител. Семејството ја напуштило тогашна нацистичка Германија во 1938 година.
Тој стана државјанин на САД во 1943 година, а докторирал на „Харвард“ во 1954 година и до 1971 година работеше таму.
Од 1957 година беше на функцијата советник на Нелсон Рокфелер. Потоа, во 1968 година, тој стана советник на претседателот Ричард Никсон, задолжен за национална безбедност, што ќе трае дури и за време на Џералд Форд. Бил државен секретар, односно министер, од септември 1973 до јануари 1977 година. САД тогаш, како што изгледаше, се најдоа заглавени од ситуацијата во Индокина, нешто што изгледаше како ќор-сокак во Виетнамската војна, ситуацијата на Блискиот Исток, но и на други места, во Латинска Америка, Африка, па дури и во Европа.
Во тие години влијанието на советската држава, или барем идеологијата, растеше во целиот свет. Не само во земјите што беа соочени со проблемот на деколонизација, секоја на свој начин, туку таквите идеи станаа општо присутни во академските кругови на Западна Европа.
Кисинџер потоа решава да направи нешто што претходно изгледало невозможно. Од средината на 1971 година постепено воспоставува посебни односи со властите на комунистичка Кина. Кисинџер го посетува Пекинг, најпрвин неформално подготвувајќи ја официјалната посета на Никсон на Кина, што ќе доведе до нормализирање на односите меѓу двете големи земји. Иако ова значително не ја олесни позицијата на САД во Индокина, тоа помогна да се зголеми нерамномерноста во блокот.
Потоа постигна договори со официјална Москва за ограничување на стратешкото оружје (договор SALT 1 и ABM).
Еден вид успех, со горчлив вкус, беше и Парискиот мировен договор во јануари 1973 година. Добитник е на Нобелова награда.
Кисинџер беше активен и годинава по прославувањето на стотиот роденден. Тој присуствуваше на состаноците во Белата куќа, објави книга за стилови на лидерство и сведочеше пред комисијата на Сенатот за нуклеарната закана од Северна Кореја.
Во јули 2023 година тој ненадејно го посети Пекинг за да се сретне со кинескиот претседател Шји Џјинпинг.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Кошта: ЕУ ќе ги брани своите интереси од каква било принуда
Европската унија (ЕУ) ќе се брани од каква било принуда, изјави претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, рано утрово, по вонредниот самит свикан за проценка на односите меѓу Брисел и Вашингтон.
„Европската унија ќе продолжи да ги брани своите интереси и своите земји-членки, своите граѓани и своите компании од каква било форма на принуда. Има моќ и средства да го стори тоа и ќе го стори тоа доколку и кога е потребно“, рече Антонио Кошта на прес-конференција, објави британската агенција Ројтерс (Ројтерс) на својата веб-страница.
Итен самит на лидерите на ЕУ беше свикан пред Трамп во средата нагло да се повлече од својата закана за воведување царини за осум европски земји.
Трамп, исто така, ја исклучи употребата на сила за заземање на Гренланд и навести дека на повидок е договор за завршување на спорот.
Свет
Повеќето Европејци го сметаат Трамп за непријател, според анкетите
Додека европското население го дочека со сомнеж враќањето на Доналд Трамп на власт во ноември 2024 година во САД, во Европа една година подоцна преовладува непријателско чувство, според анкетата спроведена од парискиот весник „Фигаро“ денес за француската група за геополитички студии „Гран Континент“ во седум земји од Европската Унија (ЕУ).
Повеќе од половина (51 процент) од жителите на Франција, Италија, Шпанија, Германија, Полска, Данска и Белгија сега го сметаат Трамп за „непријател на Европа“.
Само осум проценти од анкетираните го гледаат како пријател, а 39 проценти го гледаат како „ниту еден од нив“.
Американскиот претседател има најмногу пријатели во Полска (17 проценти) и најмногу непријатели во Шпанија (58 проценти).
Огромното мнозинство од испитаниците (88 проценти) веруваат дека Трамп не ги почитува демократските принципи – 44 проценти велат дека тој „има авторитарни тенденции“, а ист број веруваат дека тој „се однесува како диктатор“.
Во својата прва година во Белата куќа, Трамп се закани на светскиот поредок што неговата земја педантно го воспоставуваше со децении.
Хиперактивен на меѓународната сцена, американскиот претседател се фали дека завршил осум конфликти за една година и редовно се претставува како претседател на мирот, анализираат медиумите.
Но, сепак, Трамп не се двоумеше да прибегне кон насилство, ниту да се закани дека ќе го стори тоа, тој дури и прифати брутален империјализам, а неговата последна мерка во низата е неговата опсесија со Гренланд, според Фигаро.
Во врска со горливото прашање за Гренланд, 84 проценти од анкетираните Европејци ги сметаат изјавите на Трамп за „сериозни“.
Иако американскиот претседател во Давос ја исклучи употребата на сила за окупирање на островот, 81 процент од испитаниците би ја сметале американската воена интервенција во Гренланд за „чин на војна“.
Анкетата е спроведена меѓу 7.498 луѓе во седум земји од ЕУ, од 13 до 19 јануари.
Свет
Трамп ги критикуваше сојузниците на НАТО: Вашите војници беа надвор од фронтовските линии во Авганистан
Претседателот на Соединетите Американски Држави, Доналд Трамп, повторно ги критикуваше американските сојузници во НАТО, тврдејќи дека за време на 20-годишниот конфликт во Авганистан, војниците од сојузничките земји „останале малку настрана и малку надвор од фронтовските линии“.
Во интервју за „Фокс њуз“, Трамп рече дека „не е сигурен“ дека НАТО ќе ги брани САД во случај на напад.
„Никогаш не ни требаа. Тие испратија некои војници во Авганистан, но останаа малку настрана“, рече Трамп, додавајќи дека САД мора да бидат „многу добри кон Европа и многу други земји“, но дека тоа мора да биде „двонасочна улица“.
Вкупно 3.486 војници на НАТО загинаа во Авганистан, од кои 2.461 беа од САД.
Велика Британија изгуби 457 војници, Канада 165, додека Италија, Германија, Франција и Данска исто така претрпеа смртни случаи меѓу своите војници, пишуваат медиумите.
Трамп особено ја критикуваше Данска, нарекувајќи ја „неблагодарна“ за американската заштита за време на Втората светска војна и за сегашното распоредување во Авганистан.
Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, му одговори на Трамп, нагласувајќи дека сојузничките земји секогаш биле подготвени да ги бранат САД и потсетувајќи дека сојузниците веќе платиле висока цена за животот во Авганистан, објавува „Гардијан“.
„Можете да бидете апсолутно сигурни дека доколку САД бидат нападнати, сојузниците ќе застанат покрај вас“, рече Руте, според Танјуг.
Трамп ги објави своите тврдења на својата социјална мрежа, сугерирајќи дека НАТО треба да биде тестирано од страна на САД, повикувајќи се на клаузулата за заедничка одбрана во Гренланд, со цел да се процени одговорот на сојузниците на безбедносните закани.

