Саудиска Арабија тивко почна да им дозволува на богатите странски жители да купуваат алкохол, што е голема промена по 73-годишната забрана. Коментаторите очекуваат олеснувањето на регулативите на крајот да се прошири и на туристите како дел од пошироките социјални и економски реформи во кралството, објавува Би-Би-Си.

Со децении, Дипломатскиот кварт во Ријад се издвојуваше од остатокот од главниот град како богата енклава на амбасади и луксузни резиденции. Сега, во рамките на скромен, необележан комплекс во ексклузивниот кварт, се отвори мала продавница, која служи како дискретен тест за една од најчувствителните промени во саудиската политика – контролираната продажба на алкохол на богати немуслимански странци.

Саудиска Арабија, дом на двете најсвети места на исламот, ја забрани продажбата на алкохол во 1952 година. Но, под водство на престолонаследникот Мохамед бин Салман, кралството спроведе сеопфатни реформи во последниве години, претставувајќи се како поумерено општество отворено за инвестиции.

Кината се отворија повторно, се одржаа големи музички фестивали, забраната за возење за жените е укината, а овластувањата на верската полиција се ограничени. Но, тивкото воведување на легална продажба на алкохол е веројатно најсмелиот експеримент досега.

Продавницата за алкохол првпат се отвори во јануари 2024 година, но влезот првично беше ограничен на немуслимански дипломати. Според новите правила, воведени без претходна најава кон крајот на 2025 година, богатите странски жители кои не се муслимани сега можат да купуваат пиво, вино и жестоки пијалоци.

За да се квалификува, странец мора да има премиум дозвола за престој, која чини 100.000 саудиски ријали (27.000 долари) годишно, или да докаже дека заработува најмалку 50.000 ријали месечно. При влегувањето, мора да покажат карта за престој, која содржи информации за нивната религија и статус на престој. Оние без премиум дозвола мора да обезбедат и доказ за плата.

Неколку клиенти кои купувале во продавницата разговарале со Би-Би-Си под услов на анонимност. Мобилните телефони се запечатуваат во специјални кеси пред да влезат, а редиците за влез можат да траат повеќе од еден час. Еден европски иселеник ја опиша продавницата како „добро снабдена“, со цени „два до три пати“ повисоки отколку на западните пазари, но значително пониски отколку на саудискиот црн пазар.

„Шише Џони Вокер Блек Лејбл ме чинеше 124 долари. Но, не ми пречи да платам толку повеќе“, рече еден британски извршен директор. Купувањето е регулирано со месечен систем на квоти базиран на поени, кој, според клиентите, е доволно дарежлив за да му овозможи на секое лице да купи десетици литри жестоки пијалоци месечно. Дипломатите добиваат попусти на своите купувања.

Владата не даде официјално соопштение за промената на политиката, а многу клиенти велат дека дознале за тоа преку усни информации. Продавницата дури и не се појавува на онлајн мапите. Аналитичарите веруваат дека двосмисленоста е намерна, за да се држат властите во неизвесност за тоа колку далеку може да оди промената.

Себастијан Сонс, виш истражувач во германскиот институт Карпо, вели дека властите внимателно дејствуваат.

„Тие се подготвени да направат два чекора напред и еден чекор назад, доколку е потребно, кога станува збор за чувствителни прашања. Истото може да биде и со алкохолот.“

Алкохолот е забранет со исламскиот закон но, и покрај забраната, тој е достапен со децении на црниот пазар или преку амбасади, кои би можеле да го увезуваат во неограничени количини.

Промената на политиката се совпаѓа со растечките економски притисоци врз земјата. Со пониските цени на нафтата, Саудиска Арабија се стреми да привлече повеќе странски посетители и висококвалификувани иселеници за да го поттикне растот во ненафтените сектори.

Туризмот е клучен столб на Визијата 2030, која има за цел да привлече 70 милиони меѓународни туристи до таа година. Земјата ќе биде домаќин на големи настани како што се Светскиот саем Експо во 2030 година и Светското првенство во фудбал во 2034 година.

Според извештаите на медиумите, властите планираат да отворат уште две продавници за алкохол, едната во Џеда, а другата во Дахран, со истите ограничувања. Угостителската индустрија веќе се подготвува за понатамошно ублажување на ограничувањата, при што неколку хотелски групи почнуваат да вработуваат шанкери во очекување на повторното отворање на продажбата на алкохол на туристите. „Доколку правилата се променат, сакаме да можеме веднаш да реагираме“, рече еден висок раководител во мултинационален хотелски синџир.

Експертите велат дека туристичките дестинации како што се островите на Црвеното Море и античкиот град Ал-Ула би можеле да бидат меѓу првите места што ќе го направат алкохолот пошироко достапен.

„Алкохолот можеби не е главниот двигател, но сигурно би можел да помогне во привлекувањето повеќе западни туристи“, рече Тим Кален од Институтот за арапски држави од Персискиот Залив.

Аналитичарите не очекуваат Саудиска Арабија да го следи либералниот модел на Дубаи, туку порестриктивен пристап сличен на Катар, каде што алкохолот е дозволен само во одредени хотели.

Алкохолот останува многу чувствително прашање во земја каде што речиси две третини од населението се саудиски државјани. Еден саудиски интелектуалец, зборувајќи под услов на анонимност, рече дека алкохолот останува „големо социјално табу“.

„Повеќето Саудијци кои ги поздравија реформите во последниве години, исто така, ќе се двоумат јавно да го поддржат ова. Дури и Саудијците кои пијат алкохол го прават тоа надвор од земјата или приватно во своите домови“.

Засега, многу Саудијци и емигранти продолжуваат да патуваат преку границата до Бахреин, каде што алкохолот е легално достапен за сите.

фото/Depositphotos

Министерот за надворешни работи на Русија, Сергеј Лавров, изјави дека Москва е во таен контакт со некои европски лидери и дека тие разговараат за прекинување на војната на Русија против Украина.

Во интервју за RT, телевизиска мрежа финансирана од руската влада, Лавров рече:

„Нема да го кријам тоа, ние сме во контакт со некои европски лидери. Тие се јавуваат и бараат овие разговори да останат тајни. Некои дури доаѓаат и тука. И така тие одржуваат таен контакт.“

Лавров додаде дека изјавите дадени од европските лидери „за време на овие приватни, доверливи контакти“ не се разликуваат од она што го кажуваат јавно. „Ова се истите повици: „ајде да го завршиме ова“, „нешто мора да се направи“, рече тој.

Потоа тој тврдеше дека Европа зазела „бескомпромисен став“ дека Русија мора да претрпи „стратешки пораз“.

„Нивната позиција е следнава: Украина не смее да изгуби, Русија не смее да победи, во спротивно Европа ќе го изгуби угледот. Сè што прават сега е насочено кон спречување и нарушување на преговорите кои се чини дека штотуку започнуваат меѓу Американците и нас, а сега се вклучени и украински претставници“, истакна Лавров.

Според соопштението од трилатералните разговори одржани во Абу Даби на 4 и 5 февруари, делегациите на САД, Украина и Русија разговараа за методите за спроведување на прекин на огнот и следење на прекинот на непријателствата.

По овие разговори, САД и Русија се согласија да го продолжат воениот дијалог на високо ниво. Украинскиот претседател Володимир Зеленски во вечерното обраќање на 5 февруари изјави дека веќе се планираат понатамошни состаноци како дел од процесот на преговори и дека тие веројатно ќе се одржат во САД.

фото/Depositphotos

Три лица загинаа, а шест други беа повредени во четврток во населбата Вествуд во Лос Анџелес откако 92-годишна жена ја изгуби контролата врз своето возило и се заби во продавница. Властите соопштија дека на несреќата му претходел судир со велосипедист, објави Асошиејтед Прес.

Сообраќајната несреќа се случила кратко попладне кога возачот на „тојота приус“ удрил велосипедист, потоа продолжил да вози и се удрил во делот со пекарницата на 99 Ranch Market. Полициските и противпожарните службеници изјавија дека неколку лица биле заробени под автомобилот.

Телевизиските снимки од местото на настанот го покажаа сребрениот „приус“ целосно внатре во продавницата. Продавницата, популарен азиски синџир на супермаркети, е на околу еден и пол километар од кампусот на Универзитетот во Калифорнија, Лос Анџелес (UCLA).

Противпожарната служба соопшти дека 30-годишен маж, 55-годишен маж и 42-годишна жена кои биле во пекарницата во времето на несреќата починале на самото место. Двајца 35-годишни мажи биле однесени во болница во критична состојба, додека двајца мажи, на возраст од 37 и 38 години, се во стабилна состојба.

Велосипедистот и 92-годишната жена која го возела возилото одбиле да бидат однесени во болница. Капетанот на полициската станица во Лос Анџелес, Ентони Еспиноза, изјавил дека станува збор за „несреќа“ и дека не се сомнева на криминално дело. Потврдено е дека возачот има 92 години.

Службениците изјавиле дека таа соработувала со истражителите и дека била упатена на медицинска проценка. „Не можам да ви кажам колку кафиња испив во таа пекара“, изјавил 32-годишниот Шон Дивекар за „Лос Анџелес тајмс“, видливо потресен од веста за смртните случаи.