Контакт

Свет

Америка го нападна Ирак пред 20 години: Дали ќе одговараат за нивните воени злосторства?

Објавено пред

Америка го нападна Ирак пред точно 20 години. Таа сè уште не е повикана на одговорност за воените злосторства извршени во таа земја. Воздушната инвазија се случи на 19 март 2003 година, додека акциите на копно започнаа на 20 март и траеја нешто повеќе од еден месец. Коалициските сили (претежно британски заедно со Американците) го окупираа Багдад 22 дена по првиот ден од инвазијата, пишува Индекс.хр.

dobivaj vesti na viber

Битката за Багдад траеше шест дена и формално заврши на 1 мај 2003 година, кога американскиот претседател Џорџ Буш прогласи „крај на големите борбени операции“. По освојувањето на Багдад, следеше подолга втора фаза во која на окупацијата на Ирак се спротивставија бунтовниците.

Откако насилството почна да опаѓа во 2007 година, Соединетите Држави постепено го намалија своето воено присуство во Ирак, со што официјално го завршија своето повлекување во декември 2011 година.

Како пред сè дојде до војна? Во 2003 година, вниманието на светот беше насочено кон тоа дали Садам Хусеин ќе попушти пред американскиот и меѓународниот притисок да се откаже од оружјето за масовно уништување за кое се веруваше дека го поседува.

Накратко, претседателот Џорџ В. Буш тврдеше дека ранливоста на Соединетите Држави по 11 септември 2001 година, во комбинација со наводното континуирано поседување и производство на оружје за масовно уништување од страна на Ирак и неговата поддршка за терористичките групи, вклучително и Ал Каеда, ја оправдува војната против Ирак.

Познати се и зборовите на Буш дека „Ирак, Иран и Северна Кореја се оската на злото“. Официјален Багдад изјави дека не поседува оружје за масовно уништување. Во ноември 2002 година, Советот за безбедност на ОН ја одобри резолуцијата 1441 со која се бара од Ирак да соработува со своите обврски за разоружување, што земјата ги прифати, што ги натера инспекторите на УНМОВИК да ги започнат своите претреси.

На почетокот на 2003 година, Буш и британскиот премиер Тони Блер изјавија дека Ирак всушност продолжува да ги попречува инспекциите на ОН. Другите светски лидери, како што се францускиот претседател Жак Ширак и германскиот канцелар Герхард Шредер, сакаа да му дадат повеќе шанса на Ирак да го направи она што се бара од него.

Сметајќи ги залудни понатамошните дипломатски напори на Советот за безбедност, Буш прогласи крај на дипломатијата и му постави ултиматум на ирачкиот претседател Садам Хусеин од 48 часа да го напушти Ирак. Војната наскоро започна, пишува Индекс.хр.

Во февруари 2002 година, ЦИА го испрати амбасадорот Џозеф Вилсон да ги истражи наводите за извештаите дека Ирак се обидува да добие ураниум од Нигер. Вилсон се врати и ја извести ЦИА дека извештаите за продажба на ураниум во Ирак се „целосно лажни“.

Шефот на инспекторите на ОН Ханс Бликс отишол во Ирак и не нашол траги од забранетото оружје. Во февруари 2003 година, тој издаде прилично негативен извештај за соработката на Ирак со меѓународните инспектори, но сепак рече дека не нашол „нема докази дека Ирак поседува или поседува оружје за масовно уништување“. Во интервју од септември 2003 година, Бликс дури процени дека „Ирак го уништи своето оружје за масовно уништување пред 10 години“.

Во секој случај, по почетокот на војната, коалициските сили почнаа да постигнуваат поголем успех, ирачките војници почнаа да дезертираат: по падот на Багдад, Хусеин избега и беше заробен во декември 2003 година. Тој беше погубен во 2006 година.

Копненото присуство на САД го достигна својот врв во 2007 година со повеќе од 170.000 војници присутни во таа земја, а токму во таа година коалициските сили претрпеа најголеми загуби. Имено, загубите на коалицијата беа мали во првичните борби во 2003 година, со околу 150 загинати до 1 мај.

Сепак, смртните случаи на американски војници нагло се зголемија потоа, достигнувајќи околу 1.000 до претседателските избори во САД во ноември 2004 година и надминаа 3.000 на почетокот на 2007 година, што значи дека коалициските сили претрпеа најголеми загуби од бунтовниците во подоцнежните фази од војната. Ова беа и години кога секташкото насилство ја зафати земјата и предизвика огромен хаос.

Откако не беше пронајдено нуклеарното оружје, денес се верува дека главната причина била контролата на богатиот извор на нафта во Ирак. Набргу по апсењето на Садам, администрацијата на Буш призна дека нејзините предвоени аргументи за присуството на залихи на хемиско, биолошко и нуклеарно оружје во Ирак се неосновани.

Европа

(Видео) Голем украински напад врз Русија: Гори рафинерија, пет аеродроми затворени

Објавено пред

Синоќа, украински беспилотни летала нападнаа неколку локации во Русија, вклучувајќи ја и рафинеријата за нафта Илски во Краснодарскиот крај, каде што избувна пожар од големи размери.

dobivaj vesti na viber

Локалните жители пријавија повеќе од десетина експлозии, а руските медиуми тврдат дека воздушната одбрана соборила повеќе од 20 беспилотни летала, пишува Украинска правда.

Потврден напад врз рафинеријата
Оперативниот штаб на Краснодарскиот крај го потврди нападот утрово. „Пожар избувна во рафинеријата за нафта Илски како резултат на напад со беспилотни летала. Никој не е повреден.

Резервоар со нафтени производи е оштетен, а пожарот се проширил на површина од околу 700 квадратни метри“, се вели во соопштението. Во гаснењето на пожарот учествувале 72 пожарникари, 21 противпожарна кола и противпожарен воз.

Поради воздушна закана, аеродромите во Краснодар, Сочи и Геленџик ги прекинаа операциите најмалку четири часа. Предупредување за воздушен напад беше издадено и во Новоросијск и Славјанск во Кубан. Телеграм каналите поврзани со руските безбедносни служби објавија дека Краснодарската територија е нападната од беспилотни летала.

Прикажи повеќе...

Европа

Британија сака да ги забрани социјалните медиуми за лица под 16 години

Објавено пред

Велика Британија би можела да воведе забрана за социјални медиуми за деца под 16 години уште оваа година, следејќи го примерот на Австралија и затворајќи ја дупката во законот што ги остави чет-ботовите со вештачка интелигенција надвор од безбедносните правила.

dobivaj vesti na viber

Австралија стана првата земја во светот што ги забрани социјалните медиуми за деца под 16 години во декември, блокирајќи ги од платформи како што се TikTok, YouTube, Instagram и Facebook, а многу други земји го следеа примерот.

Забраните за социјалните медиуми доаѓаат во услови на растечка загриженост за нивното влијание врз здравјето и безбедноста на децата.

Владата на премиерот Кир Стармер минатиот месец започна консултации за забрана за социјални медиуми за деца под 16 години и сега работи на промена на законодавството, така што сите промени можат да се воведат во рок од неколку месеци од завршувањето на консултацијата.

Платформите за социјални медиуми, вклучувајќи ги TikTok, Facebook и Snapchat, велат дека нивните корисници мора да имаат најмалку 13 години за да се регистрираат. Застапниците за заштита на децата, сепак, велат дека контролите се недоволни, а официјалните податоци во неколку европски земји покажуваат дека огромен број деца под 13 години имаат сметки на социјалните медиуми.

Британскиот Закон за безбедност на интернет од 2023 година е еден од најстрогите во светот, но не ги опфаќа интеракциите еден на еден со чет-ботовите со вештачка интелигенција, освен ако тие не споделуваат информации со други корисници, дупка во законот што наскоро треба да се затвори, изјави министерката за технологија Лиз Кендал.

Британија не може да дозволи регулаторните дупки да продолжат откако за законот беа потребни речиси осум години да биде донесен и да стапи на сила, нагласи таа.

Прикажи повеќе...

Европа

Нова рунда мировни преговори меѓу Украина и Русија; Кремљ: Главното прашање е територијата

Објавено пред

Претставници на Украина и Русија ќе се сретнат во Женева денес и утре на нова рунда мировни преговори со посредство на САД, за кои Кремљ вели дека ќе се фокусираат на најгорливото прашање од војната, судбината на украинската територија окупирана од Русија.

dobivaj vesti na viber

Американскиот претседател Доналд Трамп врши притисок врз Москва и Киев да постигнат договор за завршување на најголемата војна во Европа од 1945 година, а украинскиот претседател Володимир Зеленски се пожали дека неговата земја се соочува со огромен притисок да направи отстапки.

Трамп вчера изјави дека Украина мора да преговара и да постигне договор „брзо“. „Би било подобро Украина да седне на преговарачка маса, и тоа брзо“, им рече американскиот претседател на новинарите во „Ер Форс Уан“ вчера за време на летот за Вашингтон.

Кремљ: Главните прашања се однесуваат и на територијата
Русија бара Украина да ги отстапи преостанатите 20 проценти од источниот регион Донецк што Москва не успеа да го освои, нешто што Киев одбива да го направи. „Овој пат идејата е да се разговара за поширок спектар на прашања, вклучувајќи ги и главните, всушност. Главните прашања се однесуваат и на територијата и на сè друго поврзано со барањата што ги поставивме“, изјави портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, за новинарите.

Покрај територијата, Русија и Украина остануваат далеку од своите ставови по прашања како што се тоа кој треба да ја контролира нуклеарната централа Запорожје и можната улога на западните трупи во повоена Украина.

Местото на одржување беше преместено во Женева откако Абу Даби беше домаќин на две рунди разговори што двете страни ги оценија како конструктивни, но не успеаја да постигнат никаков поголем напредок освен размена на затвореници.

Умеров: Се радуваме на конструктивна работа
Женевската рунда се одржува само неколку дена пред четвртата годишнина, на 24 февруари, од целосната инвазија на Русија врз нејзиниот многу помал сосед. Десетици илјади луѓе се убиени, милиони ги напуштија своите домови, а многу украински градови, места и села се уништени од конфликтот.

Шефот на украинската делегација, Рустем Умеров, изјави на Телеграм дека неговиот тим веќе е во Женева и се радува на „конструктивна работа и суштински состаноци за безбедносни и хуманитарни прашања“. Руските новински агенции цитираа извори од воздухопловството кои велат дека руската делегација отпатувала во Женева, предводена од Владимир Медински, помошник на претседателот Владимир Путин.

Американските претставници Стив Виткоф и Џаред Кушнер ќе ја претставуваат администрацијата на Трамп на разговорите, изјави изворот за Ројтерс. Тие исто така присуствуваат на разговорите со Иран. Зеленски во вечерното обраќање рече дека разузнавачките информации укажуваат дека Русија ќе погоди енергетски цели, додавајќи дека таквите напади го отежнуваат постигнувањето договор за завршување на војната.

Зеленски: Партнерите мора да разберат што прави Русија
„Разузнавачките извештаи покажуваат дека Русија подготвува понатамошни масовни напади врз енергетската инфраструктура, па затоа е потребно да се обезбеди правилно конфигурирање на сите системи за воздушна одбрана“, рече Зеленски.

Тој нагласи дека руските напади „постојано се развиваат“ и прибегнуваат кон комбинација од оружје, вклучувајќи беспилотни летала и ракети, што бара „специјална одбрана и поддршка од нашите партнери“. „Русија не може да одолее на искушението од последните денови од зимскиот студ и сака болно да ги погоди Украинците“, рече тој. „Партнерите мора да го разберат ова. Пред сè, ова ги засега Соединетите Држави“, рече тој.

Прикажи повеќе...

Најново

Европа13 минути

(Видео) Голем украински напад врз Русија: Гори рафинерија, пет аеродроми затворени

Синоќа, украински беспилотни летала нападнаа неколку локации во Русија, вклучувајќи ја и рафинеријата за нафта Илски во Краснодарскиот крај, каде...

Европа1 час

Британија сака да ги забрани социјалните медиуми за лица под 16 години

Велика Британија би можела да воведе забрана за социјални медиуми за деца под 16 години уште оваа година, следејќи го...

Европа1 час

Нова рунда мировни преговори меѓу Украина и Русија; Кремљ: Главното прашање е територијата

Претставници на Украина и Русија ќе се сретнат во Женева денес и утре на нова рунда мировни преговори со посредство...

Свет2 часа

(Видео) Пукање на хокеарски натпревар за млади во САД: има мртви и ранети

Во пукање на младински хокеарски натпревар во Потакет, во американската држава Род Ајленд, синоќа беа убиени две лица, а тројца...

Топ12 часа

40-годишниот прилепчанец пронајден починат: трагично заврши потрагата по Виктор Илиоски

Семејството и пријателите преку социјалните мрежи се збогуваат од Виктор Илиоски од Прилеп, кој последен пат бил виден во саботата...

Македонија12 часа

ССМ утре од 11 часот ќе ја блокира Владата: Ќе донесеме и одлука за генерален штрајк, видовме дека на маса не нè слушаат

Сојузот на синдикати на Македонија (ССМ) утре во 11 часот со 21 работник ќе ги блокира влезовите во Владата оти...

Македонија16 часа

Полицајци спасија жител на Македонска Каменица кој останал заглавен на тераса во пожар во неговата куќа

Полициски службеници спасија жител на Македонска Каменица, кој беше заглавен на тераса откако настана пожар во неговата куќа, соопшти МВР....

Македонија17 часа

Најкритични во Форино се куќите изградени на помалку од еден метар од коритото на Вардар, извести Црвениот крст

Волонтерските тимови на Црвениот крст се на терен во село Форино, каде по извршената проценка е утврдено дека најкритична точка...

Македонија19 часа

(Видео) Филипче: Законот за високо образование е катастрофално лош, воведува владина контрола врз универзитетите

Сметаме дека предложените измени на Законот за високо образование се катастрофално лоши и наместо унапредување на квалитетот тие воведуваат владина...

Македонија19 часа

Евакуирани 250 лица по поплавите во Кичево, од нив три се бебиња, а 58 деца на возраст од 2 до 10 години

Во општина Кичево, како резултат на поплавите, се евакуирани и згрижени вкупно 250 лица. Од нив, 61 се деца –...

Македонија20 часа

Да не се потпаѓа на шпекулации, Македонија продолжува со дијалог, велат од Транспорт за проблемот со превозниците

Министерството за транспорт апелира да не се потпаѓа на шпекулации и секаков вид непроверени информации кои може да наштетат на...

Топ21 час

25-годишник загина во сообраќајка на магистралниот пат Куманово–Крива Паланка

25-годишник загина во сообраќајна несреќа на магистралниот пат Куманово-Крива Паланка, на место викано „Смилчинци“, општина Старо Нагоричане. Како што информираат...

Македонија21 час

Законот за пушење следната недела пред Владата – фазната имплементација не значи одложување, појаснува Министерството за здравство

Министерството за здравство соопшти дека останува целосно посветено на донесување и имплементација на Законот за заштита од пушење, согласно законските...

Култура23 часа

Која беше Ленче Делова – актерката од „Чук-чук, Стојанче“ и „Во светот на бајките“ со која растеа генерации

За многумина, таа беше дел од најубавите спомени – насмевката и гласот што нè пречекуваа во „Чук-чук, Стојанче“ и нè...

Европа24 часа

(Видео) Чесите протестираат поради претседателот во повеќе од 400 градови и општини

Илјадници луѓе се собраа вчера во повеќе од 400 градови и општини низ Чешка во поддршка на либералниот претседател Петр...

Свет1 ден

Рубио пристигнува во Будимпешта, ќе разговара со Орбан, Сијарто: Ова е златно доба

Американскиот државен секретар Марко Рубио денес ќе се сретне со унгарскиот премиер Виктор Орбан во Будимпешта, а според американскиот Стејт...

Европа1 ден

Заедничко писмо од германските и британските воени команданти: Постои морална причина за вооружување

Шефот на британските вооружени сили, Ричард Најтон, и неговиот германски колега, Карстен Бројер, се залагаат за поголеми инвестиции во одбраната,...

Европа1 ден

(Видео) Украинците жестоко нападнаа руски регион: останаа без струја и греење

Украинските напади со беспилотни летала предизвикаа делумни прекини на електричната енергија и греењето во западниот руски регион Брјанск, соопштија локалните...

Свет1 ден

Масовниот убиец од Бонди Бич се појави на суд, адвокатот: Тој живее во тешки услови

Мажот осомничен за пукањето на прославата на еврејскиот празник Ханука на познатата плажа Бонди во Сиднеј во напад во кој...

Македонија1 ден

30 домови во скопската општина Сарај се под вода по обилните дождови

Повеќе од 30 домови во скопската општина Сарај се поплавени, теренските екипи интензивно интервенираат Градоначалникот Мухамед Елмази објави дека во...