Свет
Америка го нападна Ирак пред 20 години: Дали ќе одговараат за нивните воени злосторства?
Америка го нападна Ирак пред точно 20 години. Таа сè уште не е повикана на одговорност за воените злосторства извршени во таа земја. Воздушната инвазија се случи на 19 март 2003 година, додека акциите на копно започнаа на 20 март и траеја нешто повеќе од еден месец. Коалициските сили (претежно британски заедно со Американците) го окупираа Багдад 22 дена по првиот ден од инвазијата, пишува Индекс.хр.
Битката за Багдад траеше шест дена и формално заврши на 1 мај 2003 година, кога американскиот претседател Џорџ Буш прогласи „крај на големите борбени операции“. По освојувањето на Багдад, следеше подолга втора фаза во која на окупацијата на Ирак се спротивставија бунтовниците.
Откако насилството почна да опаѓа во 2007 година, Соединетите Држави постепено го намалија своето воено присуство во Ирак, со што официјално го завршија своето повлекување во декември 2011 година.
Како пред сè дојде до војна? Во 2003 година, вниманието на светот беше насочено кон тоа дали Садам Хусеин ќе попушти пред американскиот и меѓународниот притисок да се откаже од оружјето за масовно уништување за кое се веруваше дека го поседува.
Накратко, претседателот Џорџ В. Буш тврдеше дека ранливоста на Соединетите Држави по 11 септември 2001 година, во комбинација со наводното континуирано поседување и производство на оружје за масовно уништување од страна на Ирак и неговата поддршка за терористичките групи, вклучително и Ал Каеда, ја оправдува војната против Ирак.
Познати се и зборовите на Буш дека „Ирак, Иран и Северна Кореја се оската на злото“. Официјален Багдад изјави дека не поседува оружје за масовно уништување. Во ноември 2002 година, Советот за безбедност на ОН ја одобри резолуцијата 1441 со која се бара од Ирак да соработува со своите обврски за разоружување, што земјата ги прифати, што ги натера инспекторите на УНМОВИК да ги започнат своите претреси.
На почетокот на 2003 година, Буш и британскиот премиер Тони Блер изјавија дека Ирак всушност продолжува да ги попречува инспекциите на ОН. Другите светски лидери, како што се францускиот претседател Жак Ширак и германскиот канцелар Герхард Шредер, сакаа да му дадат повеќе шанса на Ирак да го направи она што се бара од него.
Сметајќи ги залудни понатамошните дипломатски напори на Советот за безбедност, Буш прогласи крај на дипломатијата и му постави ултиматум на ирачкиот претседател Садам Хусеин од 48 часа да го напушти Ирак. Војната наскоро започна, пишува Индекс.хр.
Во февруари 2002 година, ЦИА го испрати амбасадорот Џозеф Вилсон да ги истражи наводите за извештаите дека Ирак се обидува да добие ураниум од Нигер. Вилсон се врати и ја извести ЦИА дека извештаите за продажба на ураниум во Ирак се „целосно лажни“.
Шефот на инспекторите на ОН Ханс Бликс отишол во Ирак и не нашол траги од забранетото оружје. Во февруари 2003 година, тој издаде прилично негативен извештај за соработката на Ирак со меѓународните инспектори, но сепак рече дека не нашол „нема докази дека Ирак поседува или поседува оружје за масовно уништување“. Во интервју од септември 2003 година, Бликс дури процени дека „Ирак го уништи своето оружје за масовно уништување пред 10 години“.
Во секој случај, по почетокот на војната, коалициските сили почнаа да постигнуваат поголем успех, ирачките војници почнаа да дезертираат: по падот на Багдад, Хусеин избега и беше заробен во декември 2003 година. Тој беше погубен во 2006 година.
Копненото присуство на САД го достигна својот врв во 2007 година со повеќе од 170.000 војници присутни во таа земја, а токму во таа година коалициските сили претрпеа најголеми загуби. Имено, загубите на коалицијата беа мали во првичните борби во 2003 година, со околу 150 загинати до 1 мај.
Сепак, смртните случаи на американски војници нагло се зголемија потоа, достигнувајќи околу 1.000 до претседателските избори во САД во ноември 2004 година и надминаа 3.000 на почетокот на 2007 година, што значи дека коалициските сили претрпеа најголеми загуби од бунтовниците во подоцнежните фази од војната. Ова беа и години кога секташкото насилство ја зафати земјата и предизвика огромен хаос.
Откако не беше пронајдено нуклеарното оружје, денес се верува дека главната причина била контролата на богатиот извор на нафта во Ирак. Набргу по апсењето на Садам, администрацијата на Буш призна дека нејзините предвоени аргументи за присуството на залихи на хемиско, биолошко и нуклеарно оружје во Ирак се неосновани.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
(Видео) Голем украински напад врз Русија: Гори рафинерија, пет аеродроми затворени
Синоќа, украински беспилотни летала нападнаа неколку локации во Русија, вклучувајќи ја и рафинеријата за нафта Илски во Краснодарскиот крај, каде што избувна пожар од големи размери.
Локалните жители пријавија повеќе од десетина експлозии, а руските медиуми тврдат дека воздушната одбрана соборила повеќе од 20 беспилотни летала, пишува Украинска правда.
Потврден напад врз рафинеријата
Оперативниот штаб на Краснодарскиот крај го потврди нападот утрово. „Пожар избувна во рафинеријата за нафта Илски како резултат на напад со беспилотни летала. Никој не е повреден.
Резервоар со нафтени производи е оштетен, а пожарот се проширил на површина од околу 700 квадратни метри“, се вели во соопштението. Во гаснењето на пожарот учествувале 72 пожарникари, 21 противпожарна кола и противпожарен воз.
Поради воздушна закана, аеродромите во Краснодар, Сочи и Геленџик ги прекинаа операциите најмалку четири часа. Предупредување за воздушен напад беше издадено и во Новоросијск и Славјанск во Кубан. Телеграм каналите поврзани со руските безбедносни служби објавија дека Краснодарската територија е нападната од беспилотни летала.
Европа
Британија сака да ги забрани социјалните медиуми за лица под 16 години
Велика Британија би можела да воведе забрана за социјални медиуми за деца под 16 години уште оваа година, следејќи го примерот на Австралија и затворајќи ја дупката во законот што ги остави чет-ботовите со вештачка интелигенција надвор од безбедносните правила.
Австралија стана првата земја во светот што ги забрани социјалните медиуми за деца под 16 години во декември, блокирајќи ги од платформи како што се TikTok, YouTube, Instagram и Facebook, а многу други земји го следеа примерот.
Забраните за социјалните медиуми доаѓаат во услови на растечка загриженост за нивното влијание врз здравјето и безбедноста на децата.
Владата на премиерот Кир Стармер минатиот месец започна консултации за забрана за социјални медиуми за деца под 16 години и сега работи на промена на законодавството, така што сите промени можат да се воведат во рок од неколку месеци од завршувањето на консултацијата.
Платформите за социјални медиуми, вклучувајќи ги TikTok, Facebook и Snapchat, велат дека нивните корисници мора да имаат најмалку 13 години за да се регистрираат. Застапниците за заштита на децата, сепак, велат дека контролите се недоволни, а официјалните податоци во неколку европски земји покажуваат дека огромен број деца под 13 години имаат сметки на социјалните медиуми.
Британскиот Закон за безбедност на интернет од 2023 година е еден од најстрогите во светот, но не ги опфаќа интеракциите еден на еден со чет-ботовите со вештачка интелигенција, освен ако тие не споделуваат информации со други корисници, дупка во законот што наскоро треба да се затвори, изјави министерката за технологија Лиз Кендал.
Британија не може да дозволи регулаторните дупки да продолжат откако за законот беа потребни речиси осум години да биде донесен и да стапи на сила, нагласи таа.
Европа
Нова рунда мировни преговори меѓу Украина и Русија; Кремљ: Главното прашање е територијата
Претставници на Украина и Русија ќе се сретнат во Женева денес и утре на нова рунда мировни преговори со посредство на САД, за кои Кремљ вели дека ќе се фокусираат на најгорливото прашање од војната, судбината на украинската територија окупирана од Русија.
Американскиот претседател Доналд Трамп врши притисок врз Москва и Киев да постигнат договор за завршување на најголемата војна во Европа од 1945 година, а украинскиот претседател Володимир Зеленски се пожали дека неговата земја се соочува со огромен притисок да направи отстапки.
Трамп вчера изјави дека Украина мора да преговара и да постигне договор „брзо“. „Би било подобро Украина да седне на преговарачка маса, и тоа брзо“, им рече американскиот претседател на новинарите во „Ер Форс Уан“ вчера за време на летот за Вашингтон.
Кремљ: Главните прашања се однесуваат и на територијата
Русија бара Украина да ги отстапи преостанатите 20 проценти од источниот регион Донецк што Москва не успеа да го освои, нешто што Киев одбива да го направи. „Овој пат идејата е да се разговара за поширок спектар на прашања, вклучувајќи ги и главните, всушност. Главните прашања се однесуваат и на територијата и на сè друго поврзано со барањата што ги поставивме“, изјави портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, за новинарите.
Покрај територијата, Русија и Украина остануваат далеку од своите ставови по прашања како што се тоа кој треба да ја контролира нуклеарната централа Запорожје и можната улога на западните трупи во повоена Украина.
Местото на одржување беше преместено во Женева откако Абу Даби беше домаќин на две рунди разговори што двете страни ги оценија како конструктивни, но не успеаја да постигнат никаков поголем напредок освен размена на затвореници.
Умеров: Се радуваме на конструктивна работа
Женевската рунда се одржува само неколку дена пред четвртата годишнина, на 24 февруари, од целосната инвазија на Русија врз нејзиниот многу помал сосед. Десетици илјади луѓе се убиени, милиони ги напуштија своите домови, а многу украински градови, места и села се уништени од конфликтот.
The Ukrainian delegation has already arrived in Geneva.
Tomorrow, we begin the next round of negotiations in the trilateral format. The agenda has been agreed and the team is ready to work.
We expect constructive engagement and substantive meetings on security and humanitarian…
— Rustem Umerov (@rustem_umerov) February 16, 2026
Шефот на украинската делегација, Рустем Умеров, изјави на Телеграм дека неговиот тим веќе е во Женева и се радува на „конструктивна работа и суштински состаноци за безбедносни и хуманитарни прашања“. Руските новински агенции цитираа извори од воздухопловството кои велат дека руската делегација отпатувала во Женева, предводена од Владимир Медински, помошник на претседателот Владимир Путин.
Американските претставници Стив Виткоф и Џаред Кушнер ќе ја претставуваат администрацијата на Трамп на разговорите, изјави изворот за Ројтерс. Тие исто така присуствуваат на разговорите со Иран. Зеленски во вечерното обраќање рече дека разузнавачките информации укажуваат дека Русија ќе погоди енергетски цели, додавајќи дека таквите напади го отежнуваат постигнувањето договор за завршување на војната.
Зеленски: Партнерите мора да разберат што прави Русија
„Разузнавачките извештаи покажуваат дека Русија подготвува понатамошни масовни напади врз енергетската инфраструктура, па затоа е потребно да се обезбеди правилно конфигурирање на сите системи за воздушна одбрана“, рече Зеленски.
Тој нагласи дека руските напади „постојано се развиваат“ и прибегнуваат кон комбинација од оружје, вклучувајќи беспилотни летала и ракети, што бара „специјална одбрана и поддршка од нашите партнери“. „Русија не може да одолее на искушението од последните денови од зимскиот студ и сака болно да ги погоди Украинците“, рече тој. „Партнерите мора да го разберат ова. Пред сè, ова ги засега Соединетите Држави“, рече тој.

