Свет
Астрономите првпат беа сведоци на будење црна дупка
Научниците првпат беа сведоци на будење на супермасивна црна дупка. Во галаксија во соѕвездието Девица, оддалечена околу 360 милиони светлосни години од Земјата, научниците забележале дека црна дупка сјае посветло од кога било досега, пишува Ројтерс.
„Можевме да го набљудуваме будењето на масивна црна дупка која одеднаш почна да се „храни“ со гасот достапен во нејзината околина, станувајќи многу светла“, вели Клаудио Ричи, астрофизичар и коавтор на студијата за феноменот на будење на црните дупки.
„Ваквото однесување е без преседан“, додаде Пола Санчез Саез, астроном тесно вклучена во студијата.
Црната дупка е околу 1,5 милиони пати потешка од сонцето. За споредба, црната дупка во центарот на Млечниот Пат има маса четири милиони пати поголема од Сонцето.
Супермасивните црни дупки ги растргнуваат ѕвездите и се друго во нивниот гравитациски дофат. Истражувачите укажаа на ова и рекоа дека ротирачки диск од дифузен материјал ја формирал црната дупка во центарот на галаксијата SDSS1335+0728.
Таквите области на активност зрачат енергија на многу високи температури. Тие дури можат да ги надминат самите галаксии.
Меѓународен тим астрономи сега ги анализира податоците од низа телескопи за да види дали активноста на црната дупка е привремена или ќе продолжи во догледна иднина. Се верува дека повеќето галаксии имаат црна дупка во нивното јадро, вклучувајќи го и Млечниот Пат.
„Ова е нешто што може да се случи и со црната дупка која се наоѓа во Млечниот Пат“, вели коавторот на студијата Лорена Хернандез Гарсија.
Засега црната дупка во Млечниот Пат останува „заспана“.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Европа
Поларен студ се очекува во Европа кон крајот на јануари
После декември со претежно стандардно време, јануари донесе студ и снег. Значителен дел од Европа моментално е под снежна покривка, што создава услови за развој на ладен континентален антициклон и продолжување на зимските услови.
Во исто време, се развива голем сибирски антициклон, кој би можел да насочи многу студен, можеби поларен, воздух кон југ кон крајот на месецот. Влијанието на атлантските циклони е ослабено и не се очекуваат долготрајни јужни ветрови во блиска иднина, пишува IstraMet.
Прогнозите укажуваат на постепен развој на нова зимска ситуација. Веќе во недела, температурите на воздухот ќе се спуштат на просечни нивоа за ова време од годината. Ова ќе биде и вовед во период на постабилно и посончево време, со утрински минус температури и пријатни дневни температури. Не се очекуваат поголеми метеоролошки нарушувања во наредните денови.
Позначајна промена е можна кон крајот на јануари, под влијание на постојан сибирски антициклон. Таквиот развој на синоптичката ситуација би можел да го помести поларниот воздух подалеку на југ, можеби дури до Медитеранот, при што дел од тој воздух ќе стигне до нашиот регион. Сè уште е прерано да се прават подетални прогнози.
Регион
Три земји сè уште ја немаат признаено Хрватска
Претседателот на хрватскиот Сабор, Гордан Јандроковиќ, изјави дека одбележувањето на Денот на меѓународно признавање на Хрватска и Денот на мирна реинтеграција на хрватскиот Дунавски регион на 15 јануари не е само сеќавање на минатото, туку и потсетник за одговорноста што ја имаме за сопствената иднина, слободата и демократијата.
„Особено е важно да се истакне ова во овие моменти на создавање нови геополитички односи“, рече Гордан Јандроковиќ, потсетувајќи дека на овој ден во 1992 година, сите 12 членки на тогашната Европска заедница ја признаа Република Хрватска како суверена и независна држава.
„Оваа јасна политичка порака го отвори патот за Хрватска да добие други важни признанија“, нагласи тој, обраќајќи се пред пратениците.
Тој, исто така, потсети на зборовите што ги изговори првиот хрватски претседател, д-р Фрањо Туѓман, во неговото обраќање до нацијата таа јануарска вечер во 1992 година. „Денес – 15 јануари 1992 година – ќе биде врежан со златни букви во целата четиринаесетвековна историја на хрватскиот народ на ова подрачје, свето за нас, помеѓу Мура, Драва, Дунав и Јадранот.“
„И нема сомнение дека ќе биде така“, рече Јандроковиќ, нагласувајќи дека ова меѓународно признание беше круна и кулминација на сите историски моменти, но и на храбрите, визионерски одлуки на тогашното државно раководство.
Три земји сè уште не ја признале Хрватска
Јандроковиќ, исто така, потсети дека пред 15 јануари 1992 година, Хрватска беше признаена од некои земји кои дури и самите не беа меѓународно признати: Словенија, Литванија, Латвија и Украина.
„Вреди да се потсетиме на ова особено, како и на фактот дека првата меѓународно призната земја што ја призна Хрватска беше Исланд, на 19 декември 1991 година“, истакна тој.
Три земји сè уште официјално не ја признале Хрватска, ниту пак воспоставиле дипломатски односи со Хрватска. Тоа се Бутан, Нигер и Тонга, објави Индекс.хр.
фото/Depositphotos
Свет
Медведев: Што ќе направи Галскиот петел? Ќе го киднапира Трамп? Нуклеарен напад врз САД?
Дмитриј Медведев, заменик-претседател на Рускиот совет за безбедност, ја коментираше вчерашната изјава на францускиот претседател Емануел Макрон.
„Галскиот петел закукурика дека ако суверенитетот на Данска биде допрен, последиците ќе бидат без преседан. Што ќе прават?! Ќе го киднапираат американскиот претседател? Нуклеарен напад врз САД? Секако дека не. Тие само ќе се исплашат и ќе се откажат од Гренланд. А тоа би бил одличен европски преседан“, напиша Медведев на Икс.
The Gallic cock has crowed that, if the sovereignty of Denmark is affected, the consequences would be unprecedented. Ooh, what they will do?! Kidnap POTUS? Nuke the US? Course not. They’ll just shit their pants and give up Greenland. And that’d would be a great European precedent
— Dmitry Medvedev (@MedvedevRussiaE) January 14, 2026
Макрон вчера се осврна на напорите на американскиот претседател Доналд Трамп да ја преземе контролата врз арктичката територија. „Не ги потценуваме изјавите за Гренланд“, рече Макрон, како што објави портпаролката на владата Мод Брежон.
„Доколку суверенитетот на една европска земја и сојузник биде загрозен, последиците ќе бидат невидени. Франција многу внимателно ја следи ситуацијата и ќе дејствува во целосна солидарност со Данска и нејзиниот суверенитет“, додаде тој.

