Свет
Баскијците организираа голем протест, сакаат поголема автономија: Ова е историја!

Околу 28.000 демонстранти излегоа на улиците на Билбао, баскиски град во северна Шпанија, барајќи статус на „нација“ за Баскија. Протестот беше организиран од партијата ЕХ Билду, која се залага за независност на автономната покраина со 2,2 милиони жители, една недела откако шпанскиот премиер Педро Санчез и вети на Баскија поголема автономија. „Ние сме нација“, гласеше транспарентот на чело на колоната од луѓе кои веат зелено-бело-црвени баскиски знамиња.
По изборите пред четири месеци, социјалистот Санчез во четвртокот освои нов четиригодишен мандат, бидејќи неговата малцинска левичарска коалициска влада беше поддржана од ЕХ Билду и Баскиската националистичка партија (ПНВ).
За возврат, тој вети дека ќе и даде статус на „нација“ на Баскија, на што поборниците за независност инсистираат со децении, и побара од Брисел да ги направи баскискиот, каталонскиот и галицискиот официјални јазици на Европската унија. „Мандатот на новата влада ќе биде обележан со дебата за мултинационалноста и националното признавање на Баскија, како и на другите народи во државата Шпанија“, изјави Аналдо Отеги, лидер на ЕХ Билду.
„Ова е историски момент… Во прашање е импулсот што го охрабруваме со децении народите (во Шпанија) да бидат слободни и еднакви“, додаде тој.
Овој политичар беше поврзан со поранешната баскиска вооружена сепаратистичка група ЕТА, која од 1959 до 2011 година се обидуваше да ја воспостави Баскија на северот на Шпанија и југоисточниот дел на Франција преку бомбашки напади и вооружени напади.
Договорот што Санчез го направи минатата недела со застапниците за независност во Баскија и Каталонија, на кои им беше ветен закон за амнестија за организирање на забранет референдум за независност во 2017 година, предизвика револт кај десницата на Шпанија.
Во Мадрид во саботата, 170.000 демонстранти се собраа под слоганот „Не во мое име“, обвинувајќи го Санчез за предавство. Вечерта дел од демонстрантите, шеснаесетти ден по ред, дојдоа пред седиштето на неговата социјалистичка партија, каде се судрија со полицијата, која ја чува зградата зад железните огради.
Шпанската десничарска партија Вокс, трета по големина во парламентот, повика на продолжување на протестите во наредните денови. Нејзиниот лидер Сантијаго Абаскал од плоштадот во Мадрид изјави дека Санчез спроведува „државен удар“.
Шпанската социјалистичка работничка партија (ПСОЕ) на Санчез и помалиот левичарски партнер на коалицијата Сумар имаат 152 членови во 350-члениот парламент. За да ги добијат потребните 176 гласа, тие ќе се потпрат на поддршката на сепаратистичките партии на Баскија, Каталонија и Галиција.
Тие три автономни провинции имаат своја влада, парламент и полиција од 1978 година, а нивните официјални јазици се кастилјанскиот и шпанскиот.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.

Свет
Нетанјаху отпатува во Унгарија и покрај налогот за апсење

Израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху доцна синоќа отпатува за Унгарија и покрај налогот за апсење издаден против него од страна на Меѓународниот кривичен суд за воени злосторства во Газа, јавува Анадолија.
Нетанјаху „отпатувал во четиридневна посета на Унгарија, придружуван од неговата сопруга Сара“, објави израелскиот дневен весник „Једиот Ахронот“.
Се очекува тој да слета во главниот град Будимпешта во раните утрински часови, каде и официјално ќе започне неговата посета, додава весникот.
„Хјуман рајтс воч“ ја повика Унгарија да го уапси Нетанјаху доколку стапне на нејзина територија.
„Унгарија треба да му одбие влез на израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху или да го уапси доколку влезе во земјата“, соопшти во вторникот организацијата за човекови права со седиште во Њујорк.
Кабинетот на Нетанјаху претходно ја најави неговата посета на Унгарија оваа недела, на покана на унгарскиот премиер Виктор Орбан.
Меѓународниот кривичен суд издаде налози за апсење во ноември минатата година за Нетанјаху и поранешниот министер за одбрана Јоав Галант под обвинение за воени злосторства и злосторства против човештвото во Газа.
Организацијата за човекови права Амнести интернешнал исто така ја повика Унгарија да го уапси Нетанјаху доколку влезе во земјата и да го предаде на Меѓународниот кривичен суд.
Израел се соочува со обвиненија за геноцид пред Меѓународниот суд на правдата поради неговите воени акции во Газа, каде што повеќе од 50.000 луѓе беа убиени од нападот на палестинската група Хамас на 7 октомври 2023 година.
Свет
Би-би-си: Воведувањето царини е најголемата коцка во политичката кариера на Трамп

Политичките ставови на Доналд Трамп се менуваа со децении, но една работа остана иста – од 1980-тите, тој тврди дека царините се најдобриот начин за зајакнување на американската економија. Сега тој реши со овој потег да го стави на линија својот претседателски мандат и политичката кариера.
Актуелниот американски претседател најави воведување големи царини за увоз од голем број земји, вклучително и американски сојузници, конкуренти и противници.
Во говорот што беше мешавина од славење и самопофалба, Трамп потсети на неговата долгогодишна поддршка за царините и критиките за договорите за слободна трговија како НАФТА и Светската трговска организација.
Тој рече дека очекува отпор од „глобалистите“ и „посебните интереси“, но ги повика Американците да веруваат на неговите инстинкти. „Запомнете, сите предвидувања на нашите противници за трговијата во последните 30 години беа целосно погрешни“, рече Трамп.
Царини до 50 отсто за „најлошите престапници“
Трамп најави дека ќе воведе царини до 50 отсто за „најлошите престапници“. 53 отсто одат за Кина, 20 отсто за Европската Унија и Јужна Кореја, а основната стапка за сите земји ќе биде 10 отсто. Канада засега нема да добие дополнителни царини, но нема да добие ниту олеснување.
Во својот втор мандат, опкружен со советници кои го делат неговиот светоглед и со републиканско мнозинство во Конгресот, Трамп е во позиција конечно да го спроведе она што тој го нарекува „трговска политика насочена кон Америка“. Според него, токму таквите политики ги направија САД богата нација пред повеќе од сто години и ќе го прават тоа повторно.
„Со години, чесните американски граѓани мораа да гледаат одстрана како другите земји стануваат богати и моќни, често на наша сметка“, рече Трамп. „Денес го менуваме тоа. Денес ќе ја направиме Америка повторно голема – и поголема од кога било досега“, додаде тој.
Економски ризик без преседан
Но, економските експерти предупредуваат дека потегот на Трамп може да има катастрофални последици. Тие велат дека високите царини ќе се прелеат на американските потрошувачи преку повисоки цени и може да предизвикаат глобална рецесија.
Поранешниот главен економист на Меѓународниот монетарен фонд, Кен Рогоф, изјави за Би-би-си дека шансите САД, најголемата светска економија, да влезе во рецесија сега се зголемени на 50 отсто.
„Тој само што фрли нуклеарна бомба врз глобалниот трговски систем“, рече Рогоф. „Последиците од царините од ова ниво на увозот во САД се едноставно запрепастувачки“, додаде тој.
Од сојузник во противник
Потегот на Трамп, исто така, се заканува да ги влоши односите со сојузниците. САД се обидуваат да ги зајакнат врските со Јапонија и Јужна Кореја во последниве години како противтежа на Кина. Но, сега овие три земји најавија дека заедно ќе реагираат на американската трговска политика.
Ако успее, Трамп ќе го преобликува глобалниот економски поредок што самите САД помогнаа да се воспостави по Втората светска војна. Ветува дека ќе го оживее американското производство, ќе генерира нови приходи и ќе ја намали зависноста од глобалните синџири на снабдување кои пропаднаа за време на пандемијата на Ковид.
Тоа е амбициозен план и многумина го сметаат за целосно нереален. Но, Трамп, кој опсесивно сака да остави длабока трага во историјата, го гледа ова како можеби неговата најголема можност. Во својот говор тој ден го нарече „ден на американското ослободување“.
Историски ден со неизвесен исход
Сепак, едно е сигурно, доколку Трамп ја спроведе својата најава до крај, тоа ќе биде историски пресврт во американската трговска политика. Прашање е само дали ќе остане запаметен како успех или економски неуспех.
Иако целиот говор беше триумфален и исполнет со самодоверба, малку сомнеж се провлече на крајот.
„Тоа ќе биде ден кога, се надевам, за неколку години ќе погледнете наназад и ќе кажете: знаете што, тој беше во право“, рече Трамп.
Свет
Јапонија ги повикаа САД да ги повлечат царините

Крајно жалосно е што владата на САД ја објави својата одлука да наметне реципрочни тарифи, иако ние изразивме загриженост на различни нивоа и ги повикавме САД да не преземаат унилатерални мерки, изјави портпаролот на владата Јошимаса Хајаши.
„Ние сме сериозно загрижени за тоа дали тарифната мерка е во согласност со правилата на Светската трговска организација и трговскиот договор помеѓу Јапонија и САД“, додаде портпаролот.
Трамп најави нови општи тарифи од 10% за поголемиот дел од увозот во САД.
Секретарот за трговија на Јапонија, Јоџи Муто, му соопштил на секретарот за трговија на САД, Хауард Лутник, дека тарифниот пакет на САД ќе им отежне на јапонските компании да инвестираат на американскиот пазар и на крајот ќе и наштети на најголемата светска економија.
Запрашан од домашните новинари за можноста за одмазда, Муто одговорил само дека Јапонија ќе мора да го направи она што е во нејзин национален интерес, не навлегувајќи во детали.