Израел почна операција во северниот дел на Газа, која вклучува воздушно бомбардирање на целата територија и нарушување на комуникациите, но сè уште не е познато дали тоа е целосниот обем на долгонајавуваната офанзива.

„Војниците влегоа во Газа преку портата на злото“, рече израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху во обраќањето до нацијата во врска со настаните во Газа минатиот петок.

Израел потоа објави дека неговите сили нападнале вооружени членови на Хамас во огромната мрежа на тунели под Газа.

Тунелите се клучна цел за Израел бидејќи ги проширува копнените операции во Газа за да го уништи владејачкото движење Хамас по неговиот вооружен напад пред три недели, во кој израелските власти велат дека загинале повеќе од 1.400 луѓе.

„Појасот Газа се состои од слој за цивили, под кој има слој за Хамас. Се обидуваме да дојдеме до вториот слој изграден од Хамас“, изјави портпаролот на ИДФ во неделата по нападот на Хамас.

„Ова не се скривалишта за цивили во Газа. Тие се само за Хамас и другите терористи за да може да продолжат да лансираат ракети врз Израел, да планираат операции и да уфрлуваат терористи во Израел“, тврди тој.

Исклучително е тешко да се процени големината на тунелската мрежа, која Израел ја нарече „метро во Газа“ и се верува дека се протега под областа долга 41 километар и широка 10 километри.

Во февруари 2015 година новинар на Би-би-си влезе во тунелите на непозната локација по должината на границата со Израел. Потоа беа користени од Исламскиот џихад за напади врз Израел.

По конфликтот во 2021 година, израелската војска соопшти дека уништила повеќе од 100 километри тунели во воздушни напади. Хамас тврдеше дека неговите тунели се протегаат на 500 километри и дека само пет отсто од нив биле погодени. За споредба, лондонското метро е долго 400 километри, а најголемиот дел е над земјата.

Изградбата на тунелот „Газа“ почна пред Израел да ги повлече своите сили во 2005 година. Тоа се интензивира откога Хамас ја презеде контролата врз Газа две години подоцна кога Израел и Египет почнаа да го ограничуваат движењето стоки и луѓе во и надвор од Газа.

Во еден момент речиси 2.500 тунели минуваа под египетската граница, а Хамас и другите вооружени групи ги користеа за шверц на стоки, гориво и оружје.

Шверцот стана помалку важен за Газа по 2010 година кога Израел почна да дозволува повеќе стоки преку своите премини. Подоцна, Египет ги запре шверцерските операции со уништување на тунелите.

Тунелите на границата со Египет, кои тогаш сè уште се користеа за шверц, „Дојче веле“ ги сними во 2009 година.

Хамас и другите фракции исто така почнаа да копаат тунели за да ги нападнат израелските сили. Во 2006 година милитантите користеа тунел под границата со Израел за да убијат двајца израелски војници и да го фатат третиот војник, Гилад Шалит, кој го држеа во заробеништво пет години.

Во 2013 година израелската војска откри тунел долг 1,6 километар и длабок 18 метри, обложен со бетонски покрив и ѕидови, кој води од Газа до област во близина на границата со Израел, откако жителите на блискиот кибуц слушнале чудни звуци.

Во 2014 година Би-би-си сними дел од тунел по должината на границата, кој претходно беше уништен од израелските сили.

Следната година Израел рече дека почнува да ги елиминира заканите од нападите на милитантите, кои користат такви терористички тунели под границата.

Израелската војска соопшти дека нејзините сили уништиле повеќе од 30 тунели за време на војната, но група милитанти исто така успеале да го искористат тунелот за напад, во кој загинаа четворица израелски војници.

„Прекуграничните тунели обично се примитивни, што значи дека речиси и да немаат никакви засилувања. Тие се ископани само за една цел, а тоа е напад на израелска територија“, рече д-р Дафне Ричмонд-Барак, експерт за подземна војна и професор на Универзитетот „Рајхман“ во Израел, за Би-би-си.

„Тунелите во Газа се доста опремени затоа што Хамас ги користи редовно. Веројатно им е поудобно да бидат во нив подолго време. Тие секако се опремени за подолго и континуирано присуство“, рече таа.

„Лидерите се кријат таму, имаат командни и контролни центри и ги користат за транспортни и комуникациски линии. Опремени се со електрична енергија, осветление и железнички пруги. Можете да се движите наоколу и да стоите исправено во нив“, додаде таа.

Барак вели дека Хамас изгледа ја совладал уметноста на тунелирање и војување во последните години откако научил многу гледајќи ги тактиките на сириските бунтовнички борци во Алепо и џихадистичките милитанти на Исламската држава во Мосул.