Свет
(Видео) Мјанмарски војници признаа дека се спроведени злосторства врз Рохинџите
Двајца припадници на војската на Мјанмар признаа пред Меѓународниот кривичен суд (МКС) дека извршиле злосторства врз малцинските муслимани Рохинџи во западната мјанмарска држава Аракан, се вели во соопштението на меѓународна група за заштита на човековите права, пренесува„Ал џезира“.
„Двајцата тврдеа дека постапувале по наредба на високи команданти за истребување на сите Рохинџи во одредените области“, објави организацијата „Фортифај рајтс“.
Ова се први признанија на припадници на вооружените сили на оваа земја во југоисточна Азија за масовни убиства, силувања и злосторства против човештвото откако се појавија извештаите за нападите врз Рохинџите во 2012 година. Активистите за заштита на правата и експертите го дефинираа ова како голем напредок во барањето правда за Рохинџите против властите на Мјанмар за геноцид и етничко чистење.
Според изјавите, „Фортифај рајтс“ доби две видеа од признанијата на војниците Мио Вин Тун и Зав Наинг Тун. Според шпекулациите што кружат, и двајцата се во притвор во Меѓународниот кривичен суд во Хаг иако судот го негираше ова.
Пешадиските баталјони 565 и 353 биле активни во државата Аракан за време на воените операции за „чистење“ на цивилите Рохинџи во 2016 и 2017 година, се додава во нивниот извештај.
„Во необјавените признанија, војникот Мио Вин Тун ја опишува неговата вмешаност во убивањето жени, мажи и деца Рохинџи и призна дека извршил силувања во селото Таунг Базар и околните села во гратчето Бутидаунг во септември 2017 година“, се вели понатаму во соопштението.
„Зав Наинг Тун ја призна неговата вмешаност во убивањето, закопувањето тела во масовни гробници и во други злосторства против Рохинџите во пет села во гратчето Маунгдав за време на операциите за расчистување на Армијата на Мјанмар во 2017 година.“
Војниците ги навеле имињата и чиновите на 19 директни извршители од Армијата на Мјанмар, меѓу кои се и тие, како и шест високи команданти – потполковник, полковник и тројца капетани – за кои тврдат дека ги издале наредбите или придонеле за злосторствата против Рохинџите.
Во соопштението се додава дека Араканската армија – етничка бунтовничка група што моментално учествува во вооружен конфликт против Мјанмар во државата Аракан – ги снимила признанијата на Мио Вин Тун на 23 јули 2020 година и на Зав Наинг Тун на 8 јули 2020 година.
Во средината на август, двајцата дошле на границата меѓу Мјанмар и Бангладеш барајќи заштита од властите на Бангладеш, која потоа како држава членка на Римскиот статут, го известила МКС за двајцата поранешни војници.
Осврнувајќи се на едно од признанијата, во соопштението се додава дека Армијата во септември 2017 година ги уништила селата на Рохинџите во околината на Таунг Базар во гратчето Бутидаунг. Мио Вин Тун исто така признал дека извршил силувања, дека бил вмешан во убивањето на 30 мажи, жени и деца во Таунг Базар и во дополнителни убиства на 60 до 70 цивили во село по село во близина на Таунг Базар.
Тој и неговиот баталјон „избришале“ 20 села на Рохинџите во Маунгдав во септември 2017 година и учествувал во убивање на околу 80 цивили, вклучувајќи деца, возрасни, жени, па дури и стари лица преку координирани масакри.
„Врз основа на овие признанија, двајцата војници можат да бидат директно одговорни за убиството на 180 цивили Рохинџи“, се додава во соопштението.
Директорот на „Фортифај рајтс“ вели рече дека признанијата, за кои изјави дека се веродостојни, поткопуваат сè што Мјанмар негира пред Меѓународниот суд на правдата (МСП) во случајот што го подигна Гамбија во 2019 година во име на Организацијата за исламска соработка.
Сепак, тој истакна дека Обвинителството „одбива да коментира за тековната истрага, а портпаролот на Судот јавно негираше дека двајцата мажи се во притвор“.

Муслиманите Рохинџа, кои ОН ги опишаа како најзагрозено национално малцинство во светот, се соочуваат со сè поголем прогон и напади од 2012 година. Настаните кои маката на араканските муслимани ја ставија во фокусот на светската јавност се случија на 25 август 2017 година.
Под плаштот на борбата против милитантните напади врз полициските пунктови, војската на Мјанмар и будистичките милитанти тој ден започнаа брутални напади врз муслиманите Рохинџа во кои свирепо се убиени над 24.000 припадници на тоа малцинство.
Нападите прераснаа во класична форма на етничко чистење, а мјанмарската војска запали стотици муслимански села. Според податоците на ОН, од август 2017 година од тој регион во соседен Бангладеш пребегаа над 900.000 муслимани.
Гамбија на 11 ноември 2019 година поднесе тужба за геноцид против Мјанмар. Меѓународниот суд на правдата на 23 јануари 2020 година побара од Мјанмар да преземе мерки за спречување на убиствата и злосторствата над муслиманите Рохинџа.
©Makfax.com.mk Доколку преземете содржина од оваа страница, во целост сте се согласиле со нејзините Услови за користење.
Свет
Трамп тврди дека Путин се согласил на прекин на огнот, пристигна првата реакција на Зеленски
Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека неговиот руски колега, Владимир Путин, се согласил со неговото барање да не се напаѓа Киев и другите украински градови и места една недела.
„Јас лично го замолив претседателот Путин да не го напаѓа Киев и другите градови и места една недела“, рече Трамп на брифинг за медиумите, нагласувајќи дека Украина се соочува со екстремно ниски температури. „И тој се согласи. Морам да ви кажам, тоа беше многу убаво. Многу луѓе ми рекоа – не губете време на тој повик. Но, јас го направив тоа“, додаде тој.
Претседателот на САД не разјасни кога или на кој начин го упатил тоа барање до Путин, ниту на кој датум треба да стапи на сила наводното прекин на огнот. Коментарите на Трамп, исто така, следеа по шпекулациите дека Киев и Москва се согласиле на пауза во нападите врз енергетската инфраструктура на другата страна, иако ниту една страна не ги потврди тврдењата ниту ја коментираше изјавата на Трамп.
Во меѓувреме, украинските воздухопловни сили објавија дека московските сили лансирале повеќе од 100 беспилотни летала во Украина преку ноќ, при што се регистрирани 18 погодоци во различни области.
По објавата на Трамп, се огласи украинскиот претседател Володимир Зеленски.
„Важна изјава од американскиот претседател за можноста за обезбедување безбедносна заштита на Киев и другите украински градови во текот на овој екстремен зимски период. Снабдувањето со електрична енергија е основа на животот. Ги цениме напорите на нашите партнери кои ни помагаат да ги заштитиме животите. Ви благодариме, претседателе Трамп! Нашите тимови разговараа за ова во Обединетите Арапски Емирати. Очекуваме спроведување на постигнатите договори. Чекорите кон деескалација придонесуваат за вистински напредок кон завршување на војната“, напиша Зеленски.
An important statement by @POTUS about the possibility of providing security for Kyiv and other Ukrainian cities during this extreme winter period. Power supply is a foundation of life. We value the efforts of our partners to help us protect lives. Thank you, President Trump! Our…
— Volodymyr Zelenskyy / Володимир Зеленський (@ZelenskyyUa) January 29, 2026
Претходно денес, рускиот министер за надворешни работи, Сергеј Лавров, изјави дека Русија го смета примирјето што го бара украинскиот претседател Володимир Зеленски за неприфатливо.
Претходно, се појавија непотврдени извештаи дека и руските и украинските сили добиле наредби привремено да ги запрат нападите врз енергетската инфраструктура. Информациите беа раширени преку воени блогови и канали на Телеграм, без официјална потврда од Москва или Киев, а беа објавени од „Киев Пост“.
Според про-Кремљ блогерот Владимир Романов, на руските сили наводно им било забрането да напаѓаат инфраструктурни објекти низ цела Украина, вклучувајќи го Киев и неговата околина, како и трафостаници, термоцентрали, хидроелектрани и објекти за складирање гас, нафта и гориво.
Забраната, според овие тврдења, требало да трае до 3 февруари. Во исто време, украинскиот канал Супернова+ објави дека слична усна инструкција наводно стигнала до украинските војници, со повик да не се напаѓа руската енергетска инфраструктура.
Овие извештаи потоа беа поврзани со трилатерални разговори одржани во Абу Даби на 23 и 24 јануари, во кои беа вклучени и САД.
„Фајненшл тајмс“ објави дека се водени разговори за евентуално запирање на руските напади врз украинските енергетски објекти во замена за воздржување на Киев од напади врз руските нафтени објекти и танкери. Сепак, некои украински канали предупредија дека нема конечен договор и дека секоја пауза ќе биде краткотрајна.
Украина се подготвува за екстремен студен бран, при што температурите во некои делови од земјата веројатно ќе паднат на -30 степени Целзиусови во наредните денови.
фото/Depositphotos
Регион
Загреб доделува по 800 евра за новороденче
Градското собрание на Загреб денес на седница донесе одлука за зголемување на финансиската помош за новороденчиња од 600 на 800 евра, за зголемување на рокот за нејзина реализација од шест на 12 месеци по раѓањето на детето, како и посвоените деца да го остваруваат ова право до 15-годишна возраст.
Изменетата одлука за финансиска помош за новороденчиња, која на Градското собрание му беше предложена за усвојување од Клубот на градски советници „Можемо!“ и Клубот на градски советници на СДП, беше усвоена на седницата со 36 гласа „за“, а шест пратеници се воздржаа од гласање.
Опозицијата обвини дека станува збор за социјална, а не за демографска мерка.
Предлогот на владејачките партии во градот наиде на остри критики од опозицијата, која го нарече зголемувањето на финансиската помош за новороденчиња популистичка мерка, и социјална, а не демографска мерка, бидејќи нема да има демографски ефект, иако ситуацијата е „алармантна“.
Претседателот на Клубот на градски советници на HDZ-DP-HSU, Марио Жупан, истакна дека веруваат дека предложениот износ на финансиска помош, особено имајќи го предвид зголемувањето на семејните трошоци, не ги одразува потребите на семејствата со две, три или повеќе деца. За целите на политиката на пронатализам, тие побараа во амандмани финансиската помош за првото дете да биде 900 евра, за второто дете 1.200 и за третото и секое следно дете 1.500 евра, но овие амандмани не беа прифатени – 16 беа „за“, 25 против и еден воздржан.
Тие предупредија дека во Загреб, главниот град на Република Хрватска, во 2024 година се родени 6.862 деца, што е за 1,9 проценти помалку отколку во 2023 година, а пад на новороденчињата е забележан и низ цела Хрватска и Европа.
Пратеникот Томислав Јелиќ од Клубот на градски советници „Једино Хрватска!“, предупреди дека оваа финансиска помош за новороденчиња е „срамно ниска“. Тој рече дека и предлагачите од Можемо! и СДП му потврдија дека станува збор за социјална мерка, што значи дека Градот Загреб воопшто нема демографски мерки, иако ситуацијата е „алармантна“. Тој истакна дека 90 проценти од градовите и општините во Хрватска имаат неколку пати поголеми бенефиции за новороденчиња од Градот Загреб.
Претставникот Јосип Периша од Клубот на градски претставници „Марија Селак Распудиќ – Независна листа“ тврдеше дека зголемувањето од 600 на 800 евра не е доволно и дека тоа е само измама на социјалната политика, со оглед на тоа што основните и суштинските потреби за новороденчето во семејството надминуваат 1.500 евра, а големиот проблем е што нема зголемување за секое следно дете.
фото/ Depositphotos
Свет
Остар пад на цената на златото
Цените на златото и среброто денес забележаа остар пад, по период на силен раст што ги донесе скапоцените метали на рекордни нивоа. Златото падна под 5.300 долари за унца, додека среброто потона од рекорднаta вредност од над 80 долари. Ова е сигнал дека порастот на цените влегол во она што аналитичарите го предупредуваат како „опасна фаза“.
Пресвртот на пазарот ги натера инвеститорите да бидат претпазливи по месеци раст поттикнат од побарувачката од Кина, купувањата од централните банки и геополитичките тензии, пишува Yahoo Finance.
Аналитичарите велат дека корекцијата била очекувана со оглед на брзината и силата на претходниот раст.
„Има сè помалку простор за понатамошен раст на цените на златото и среброто по неодамнешните рекорди“, рече Карстен Фрич, аналитичар во Комерцбанк. „Јасно е дека инвеститорите сè повеќе профитираат, а целиот раст е на стаклени нозе“, додаде тој.
Рајан Мекеј, виш стратег за стоки во TD Securities, се согласува, велејќи дека растот на цените е „одвоен од фундаменталните фактори“. Според неговите зборови, „корекцијата е одамна задоцнета“. Мекеј, исто така, забележува дека физичката побарувачка од Кина и Индија, клучни двигатели на растот, сега „слабее“ поради исклучително високите цени.

